MPP Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025 - Bijlage 3 - Tekstuele toelichting.pdf

1

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte 2022-2025

wegen, kunstwerken, openbare verlichting, groen, water, spelen, verkeer, verkeersregelinstallaties, riolering Afdeling Projecten en Advies Buitenruimte Proceseigenaar: Maarten Wilschut Procesbeheerder: Bas van Viegen mei 2022 Z22-029049

2

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025 1.

Inleiding

Het beheer en de (her)inrichting van de openbare buitenruimte is een dynamisch en veelzijdig proces. Dit proces vereist regelmatige afstemming tussen verschillende afdelingen en regelmatige bijstelling naar aanleiding van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Het totale beheer omvat dagelijks onderhoud en exploitatie, technisch beheer, vervanging, vernieuwing, herinrichting en uitbreiding van het areaal en het functioneel beheer ervan. Er werken meerdere afdelingen aan op verschillende disciplines. Het is van groot belang om alle werkzaamheden in de buitenruimte goed op elkaar af te stemmen en zowel intern als naar buiten toe inzicht te verschaffen in de werkzaamheden die gepland staan, zodat anderen daar ook rekening mee kunnen houden. Renovatie, vervanging, vernieuwing, planmatig onderhoud en het structurele technische en functionele beheer in/van de buitenruimte in Aalsmeer wordt ingepland via het Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte. Het programma bevat eenmalige renovatie-, vervangings- en herinrichtingsprojecten, maar ook jaarlijks terugkerende beheerbudgetten die nog geconcretiseerd moeten worden en/of waaruit kleine werkzaamheden betaald worden. Het MPP is consistent ingebed in de reguliere planning & control-cyclus.

Dit betekent concreet dat op basis van de rekeningcijfers jaarlijks een geactualiseerd meerjarenprogramma wordt voorgelegd bij de daaropvolgende Kadernota, dat het programma wordt geactualiseerd bij de 2e bestuursrapportage in het najaar en dat verantwoording wordt afgelegd bij de jaarrekening. Onder technisch beheer wordt verstaan het duurzaam instandhouden en vernieuwen van wat er is. Onder functioneel beheer wordt in dit geval verstaan het bij de tijd houden van het areaal en het indien nodig aanpassen aan de hand van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Een voorbeeld ter verduidelijking. Technisch beheer van een asfaltweg kan leiden tot het frezen van de bovenste twee lagen asfalt en nieuwe lagen asfalt aanbrengen. Op basis van functioneel beheer kan blijken dat vanuit de richtlijnen van duurzaam veilig of op basis van recent vastgesteld beleid wordt aanbevolen om de weg uit te voeren in klinkerverharding en iets te versmallen. Een korte kenschets van de scope en vormgeving van het programma In 2019 is het voormalige Uitvoeringsprogramma werken buitenruimte verder gegaan als Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte. Het MPP omvat zowel projectbudgetten als beheerbudgetten. De beheerbudgetten zien op middelgroot en groot onderhoud en daarmee samenhangende onderzoeken, maatregelen en voorbereidingsbudgetten.

Ook zijn er beheerbudgetten voor kleine maatregelen die geen investering of onderhoud betreffen, zoals verkeersmaatregelen. Buiten het programma worden er allerhande werkzaamheden verricht voor klein dagelijks beheer en onderhoud. Deze behoren niet onder het MPP te vallen, maar zijn uitbesteed aan de Meerlanden, worden door de kernorganisatie Aalsmeer uitgevoerd of verlopen via exploitatiebudgetten op de gemeentewerf. Deze werkzaamheden zijn in het algemeen niet planmatig van aard. Het MPP geeft een doorkijkje naar de projecten die onderzocht en voorbereid worden, biedt de mogelijkheid om combinaties van werken te zoeken en geeft een indruk of de noodzakelijke en gewenste maatregelen passen binnen de financiële mogelijkheden die er zijn. Het is wel zo, dat naarmate een project dichter bij komt in de tijd, de benodigde maatregelen, kosten en planning beter kunnen worden ingeschat.

3

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Een andere reden om met een meerjarenprojectenplanning te werken, is dat veel projecten over meerdere jaarschijven verdeeld worden. Het projectbudget wordt dan ook over meerdere jaren gespreid. Het is vaak tot op het laatste moment lastig in te schatten hoeveel kosten in jaar x gemaakt worden en hoeveel in jaar x+1. Dat komt nu eenmaal omdat de wisseling van het jaar in de winterperiode plaatsvindt en er vaak onzekerheid is over de weersomstandigheden. Ook externe factoren zijn van invloed op de planning, zoals werkzaamheden van nutsbedrijven, de aannemersmarkt en de grondstof- en energiemarkt. Via de motie RAP-Raad heeft de raad het college op 25 juni 2020 opgeroepen om een actieplan uit te werken voor het toewerken naar een structureel gezonde financiële positie van de gemeente Aalsmeer. Daarbij wordt erkend dat Aalsmeer stevige ambities heeft en vraagt de raad naast de verplichte vierjarendoorkijk tevens om een visie op de lange termijn. Er wordt in de motie gevraagd om nut en noodzaak van de reserves en de beheerplannen voor de openbare ruimte smarter te maken en hierbij aan te sluiten op het door de raad vastgestelde beleids- en beeldkwaliteitsniveau.

De uitgangspositie bij het oppakken van deze actie door het college was dat er in de huidige beheer- en projectenbegroting voor de buitenruimte – met de vastgestelde beleidsplannen en de huidige onderhoudsstaat van het areaal als basis – reeds een structureel tekort aan middelen voor de buitenruimte beschikbaar was. Immers, de Nota Wegen geeft aan dat met ingang van 2023 structureel ongeveer 4 miljoen per jaar nodig is om het areaal op orde te houden, waar gemiddeld ongeveer 2 miljoen per jaar beschikbaar is. Op ruim € 100.000 per jaar na is er überhaupt geen budget voor onderhoud aan en vervanging van kunstwerken. Daarnaast ging de kwaliteit van het groen en van de speeltuinen zienderogen achteruit. Inmiddels heeft het college inspecties laten verrichten aan het wegennet, aan alle civieltechnische kunstwerken, aan het bomenareaal en aan zo'n 80% van het rioleringsstelsel. Ook is een aanvang gemaakt met het optuigen van assetmanagement en concreter risicogestuurd beheer. Daarbij dient aangetekend te worden dat het beheer bij gebrek aan structureel voldoende budget reeds langere tijd risicogestuurd plaatsvindt. Vervanging van assets wordt zo lang mogelijk uitgesteld en indien de veiligheidsrisico's te groot worden, worden maatregelen ingepland en uitgevoerd, in het algemeen binnen de bestaande financiële kaders.

Dat leidde er onder andere toe dat de vervanging van de Aardbeienbrug, de Barende Brug en de Brug Kerkweg 2 noodgedwongen via de Reserve Buitenruimte zijn gefinancierd. Met het uitvoeren van de inspecties, het combineren van assetmanagement met risicogestuurd beheer en het tijdiger in beeld hebben van welke noodzakelijke beheermaatregelen moeten worden ingepland en hiervoor een meerjarig financieringsvoorstel neer te leggen, wordt hierop meer grip gekregen. Het college is voortvarend aan de slag gegaan met de motie RAP-Raad. Met dit integraal herziene MPP Buitenruimte zijn belangrijke stappen gezet in de uitvoering van de motie. Zo ligt achter het nieuwe MPP een rekenmodel dat dertig in plaats van vier jaar vooruit kijkt. Verder is op hoofdlijnen voor alle disciplines goed in beeld hoeveel onderhouds- en vervangingsbudget per jaar gemiddeld nodig is, is de werking van de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen geëvalueerd en wordt een nieuw beheersysteem ingericht. Daarnaast zijn in 2021 diverse belangrijke financiële besluiten genomen die zorgen voor een totale herziening van de financieringssystematiek voor de buitenruimte. In dit nieuwe MPP zijn deze besluiten verwerkt.

Binnen de nieuwe financiële kaders is het mogelijk een duurzaam meerjarenprogramma voor de buitenruimte vast te stellen dat recht doet aan alle beheer- en beleidsplannen die er inmiddels liggen, aan de staat van het areaal en de opdracht van de raad, en dat alles zonder dat er structureel extra budget nodig is, en waarbij er ook ruimte is voor nieuwe projecten.

4

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Daarbij wordt voorgesteld om het programma bovenwijkse voorzieningen vanaf 2022 te integreren in het MPP. Vanuit de voormalige Reserve Bovenwijkse Voorzieningen werden projecten geprogrammeerd voor bovenwijkse infrastructuur waaraan projectontwikkelaars bijdragen ten behoeve van de bereikbaarheid van hun plangebied. In wezen gaat het om hetzelfde type projecten (namelijk buitenruimteprojecten zonder achterliggende grondexploitatie) met een extra financieringsbron. Omdat deze financieringsbron nooit toereikend is voor de te realiseren infrastructuur, moesten er altijd via andere bronnen aanvullende financiële middelen gezocht worden. Nu in 2022 de financieringssystematiek voor de buitenruimte herzien is, is dat een logisch moment om deze programma's samen te voegen. Een bijkomend voordeel is dat dan alle buitenruimteprojecten integraal via één programma bewaakt worden en reeds ingebed zijn in de financiële cyclus. Leeswijzer In paragraaf 2 wordt de opbouw en financieringswijze van het nieuwe MPP toegelicht. In de paragrafen 3 tot en met 8 wordt het beleid per vakdiscipline samengevat en worden de benodigde meerjarige budgetten toegelicht. In paragraaf 9 volgt een projectbeschrijving per (incidenteel) project. Daar waar in dit plan gesproken wordt over 'kunstwerken' gaat het om civieltechnische kunstwerken.

Dit is de vakterm voor onder andere bruggen, viaducten, damwanden, tunnels, beschoeiingen, kademuren, aquaducten, steigers en duikers.

2.

Opbouw en financieringswijze van het nieuwe MPP Buitenruimte

Het MPP bestaat uit werkzaamheden voor de vakdisciplines wegen, kunstwerken, openbare verlichting, verkeer, groen, water, spelen en riolering. Deze disciplines zijn financieel-technisch verdeeld over drie taakvelden, waarbij binnen het taakveld openbaar groen en spelrecreatie de assets voor de discipline 'water' apart bewaakt en verantwoord moeten worden. Binnen het programma wordt onderscheid gemaakt in beheerbudgetten/beheerprojecten en investeringsprojecten. Volledige vernieuwing van werken of onderdelen van de buitenruimte en nieuwe aanleg van voorzieningen wordt gezien als investering als deze meer dan € 20.000 kosten. De kosten worden dan over meerdere jaren afgeschreven. Alle investeringen worden apart geboekt. De overige projecten en maatregelen komen rechtstreeks ten laste van de exploitatie. Als projecten worden voorbereid of uitgevoerd waaraan vanuit verschillende taakvelden moet worden bijgedragen, dan worden er combinatieprojecten aangemaakt. Van te voren wordt bepaald hoeveel iedere discipline bijdraagt aan het werk en ten gunste van welke discipline eventuele inkomsten komen. Hiervan is onder andere sprake bij reconstructies van wijken, waar de kosten verdeeld worden over taakveld verkeer en vervoer (vervangen van de verhardingen) en taakveld riolering. Soms wordt ook vanuit taakveld groen bijgedragen aan een combinatieproject.

De hoofdlijn van het programma voor de komende jaren is als volgt samen te vatten: (middel)groot onderhoud aan en vervanging van asfalt- en elementenverhardingen en civieltechnische kunstwerken reconstructie van woonwijken of straten waarbij riolering en verharding wordt vervangen en direct functionele verbeteringen worden doorgevoerd op het gebied van klimaatbestendigheid, verkeer en groen vervanging van openbare verlichting en verkeersregelinstallaties renovatie van beplantingsvakken, bomen en speelvoorzieningen projecten op het gebied van verkeersveiligheid, verkeersafwikkeling en bereikbaarheid verbeteren van fietsroutes onderzoeken, inspecties en voorlichting

5

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Criteria voor prioritering en bepalen maatregelen Bij het bepalen van prioriteiten, maatregelen, projecten en werkzaamheden zijn de volgende afwegingen en randvoorwaarden in het algemeen leidend: noodzakelijk onderhoud en technisch beheer moet doorgang vinden; waarborgen van de veiligheid op straat is prioriteit één; er wordt daarbij ook jaarlijks budget gereserveerd voor calamiteiten en onvoorziene omstandigheden vervanging en vernieuwing vindt plaats op basis van technische ouderdom, maar daarbij wordt ook altijd kritisch gekeken of onderdelen nog langer mee kunnen zonder dat dit op termijn tot extra kosten leidt aanpak van onveilige kruispunten en wegen zo veel mogelijk aanhaken bij reconstructies en onderhouds- en vastgoedprojecten zo veel mogelijk werk met werk maken er is ruimte voor functionele verbeteringen en kwaliteitsverbeteringen, bij voorkeur mee te nemen als onderdelen van de openbare ruimte ook aan vervanging toe zijn er wordt ruimte ingepast om zo goed mogelijk te kunnen inspelen op wensen van bewoners en politiek voldoen aan de inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig en de LIOR aansluiten bij het vastgestelde lokale en regionale beleid mede prioriteren van verkeersprojecten op basis van mogelijkheden voor bijdragen van derden, zoals de Vervoerregio, zodat bijvoorbeeld als eerste fietsroutes worden aangepakt die én aan onderhoud toe zijn én onderdeel uitmaken

van het regionale hoofdfietsnetwerk Financiële kaders voor het nieuwe MPP Hoewel het voorbereiden van het assetmanagement en het uitgebreid inspecteren van het areaal in volle gang is, zijn in de tussentijd al besluiten genomen in de gemeenteraad om te komen tot een gezonde meerjarige financiële situatie voor Aalsmeer. Deze besluiten leiden ertoe dat de financieringssystematiek voor de buitenruimte in stappen aangepast wordt. Allereerst worden deze besluiten nu vertaald in het nieuwe MPP. Vervolgens, als er meer stappen gezet zijn op het gebied van assetmanagement, wordt de reserve buitenruimte naar verwachting omgebouwd naar een voorziening onderhoud buitenruimte. Met inachtneming van de structurele tekorten op de beheerbegroting voor wegen, kunstwerken en groen en van de grote investeringsbehoefte die er in Aalsmeer is voor nieuwe infrastructuur, maar zich ook bewust van de onder druk staande meerjarige gemeentebegroting, heeft de raad in 2021 de volgende besluiten genomen, die van belang zijn voor de herziening van het MPP Buitenruimte: De huidige dotatie aan de Reserve Buitenruimte van € 1.990.000 per jaar wordt met ingang van 2022 gekort met € 425.000 per jaar, en met ingang van 2024 weer verhoogd met € 1.200.000. Per saldo komt er dus vanaf 2024 € 775.000 per jaar bij.

De investeringssystematiek wijzigt van 'sparen vooraf en afschrijven via een storting vanuit de reserve buitenruimte in de reserve dekking kapitaallasten' naar 'lenen, kapitaliseren en op termijn toewerken naar structurele dekking van kapitaallasten in de begroting'. Voor de dekking van deze kapitaallasten voor komende leningen is een jaarlijks budget van € 712.000 in de begroting opnomen. Deze € 712.000 is niet per definitie geheel in te zetten voor investeringen in de openbare ruimte. Niet uitgesloten is dat deze ook gebruikt wordt voor investeringen in bijvoorbeeld maatschappelijk vastgoed. Vooralsnog is er bij het MPPrekenmodel wel van uitgegaan dat deze volledig inzetbaar is. Daarentegen zijn ook de mogelijke longlist-investeringsprojecten hiermee doorgerekend, waarin nog politieke keuzes gemaakt kunnen worden. Op basis van het Bomenplan Aalsmeer wordt de dotatie aan de Reserve Buitenruimte verhoogd met € 67.000 per jaar en zijn enkele eenmalige budgetten beschikbaar gesteld.

6

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Deze besluiten hebben samen met de motie RAP-Raad uit 2020 het belangrijkste financiële kader gevormd voor herziening van het MPP Buitenruimte en voor het bieden van een langetermijnperspectief op middelgroot en groot onderhoud en nieuwe investeringen. Daarnaast geldt als uitgangspunt dat budgetten voor klein onderhoud zo veel mogelijk via de dienstverleningsovereenkomst met de Meerlanden, via de kernorganisatie van Aalsmeer, en via de exploitatiebegroting buiten het MPP worden weggezet. Het nieuwe MPP bevat met ingang van 2023 geen budgetten voor klein onderhoud meer. Tot nu toe verloopt de financiering van projecten in de openbare ruimte via twee programma's: het MPP Buitenruimte en Bovenwijkse voorzieningen. Via het Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte worden werken in de buitenruimte voorbereid en uitgevoerd. Het gaat daarbij om werkzaamheden op het gebied van wegen, openbare verlichting, verkeer, verkeersinstallaties, groen, water, spelen en riolering. Voor het MPP zijn meerdere financieringsbronnen beschikbaar: Een investeringsruimte voor zes jaar vervanging van rioleringen, gebaseerd op het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2026. Iedere zes jaar wordt het GRP herzien en wordt op basis van actuele inspecties, inzichten en beleid bepaald wat er nodig is. Hierop wordt de rioolheffing en het verdelen van de inkomsten over vervanging en exploitatie gebaseerd.

Voor de beschikbaar gestelde investeringsruimte kunnen rioleringsprojecten worden geprogrammeerd. Deze investeringsruimte voor het MPP voor de periode 2021-2026 was bepaald op € 10.979.000. Een investeringsruimte voor vervanging van wegen. Jaarlijks is een investeringsruimte van € 1.207.000 beschikbaar, die vertaald wordt naar kapitaallasten op de begroting. Dit is feitelijk al volgens de nieuwe investeringssystematiek. De jaarlijkse kapitaallasten zijn nu nog beperkt, maar zullen op termijn opbouwen naar structureel € 1.207.000. De Reserve Buitenruimte. De jaarlijkse dotatie aan deze reserve is bedoeld voor onderhoud en investeringen in de buitenruimte voor alle disciplines, met uitzondering van vervanging van wegen en rioleringen. De dotatie wordt (theoretisch gezien) gebaseerd op of bijgesteld aan de hand van beleids- en beheerplannen per vakdiscipline. Bijdragen van andere overheden, zoals de Vervoerregio Amsterdam, de Provincie NoordHolland en het Rijk, die subsidieregelingen hebben voor buitenruimteprojecten. Ook de Stichting Leefomgeving Schiphol draagt bij aan gemeentelijke projecten. De bijdragen van de Vervoerregio vanuit de Brede Doeluitkering zijn bedoeld voor verbeteringen op het gebied van verkeersveiligheid, hoofdfietsinfrastructuur, openbaarvervoervoorzieningen, fietsenstallingen en bereikbaarheid regionaal wegennet.

Incidentele bijdragen vanuit andere gemeentelijke reserves (zoals de algemene reserve) of vanuit budgetten van andere afdelingen zoals stedelijke ontwikkeling. Bijdragen vanuit de algemene reserve worden voor specifieke projecten gedaan, die bijvoorbeeld via een extra kredietaanvraag bij de Kadernota of een bestuursrapportage worden toegekend. Het gaat hierbij in de regel om grote projecten, waarvoor binnen het MPP onvoldoende financiële ruimte is, maar waarvoor de afwikkeling via het MPP wel nuttig is. Via de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen wordt bovenwijkse infrastructuur gerealiseerd. De reserve wordt gevoed door afdrachten van projectontwikkelaars ten behoeve van de bovenwijkse infrastructuur die nodig is om hun projectgebied veilig te bereiken en in de toekomst veilig bereikbaar te houden. Die afdrachten zijn verre van voldoende om de bovenwijkse infrastructuur aan te leggen, omdat de meeste infrastructuur slechts ten dele aan een project kan worden toegerekend. In de praktijk moet de reserve regelmatig aangevuld worden vanuit de algemene

7

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

middelen. Dit komt ook omdat het in de regel om grote dure projecten gaat, zoals de herinrichting van de Burgemeester Kasteleinweg en de aanleg van de Burgemeester Hoffscholteweg. In wezen gaat het echter om vergelijkbare projecten met de projecten die via het MPP lopen, omdat er geen sprake is van gebiedsontwikkeling/grondexploitaties, maar alleen van de aanleg of aanpassing van infrastructuur. De systematiek voor de financiering van buitenruimteprojecten kan voor beide programma's (buitenruimte en bovenwijkse voorzieningen) worden gelijkgetrokken en geïntegreerd. Doordat de meerjarenplanning en financiering voor de buitenruimte programmatisch en gestructureerd is opgebouwd, wordt bewaakt en wordt gerapporteerd aan de raad, wordt geadviseerd de beide programma's samen te voegen en de financiering van bovenwijkse infrastructuur te integreren in het programma buitenruimte. In de praktijk gaat het momenteel nog om drie lopende projecten: afronding van de herinrichting van de Burgemeester Kasteleinweg en de aanleg van de verlengde Molenvlietweg en de Burgemeester Hoffscholteweg. Door samenvoegen van beide programma's kan de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen worden opgeheven. Van vier naar dertig jaar vooruit kijken De nieuwe systematiek noopt ertoe langer vooruit te kijken dan vier jaar en dat is ook precies waar de raad in de motie RAP-Raad om gevraagd heeft.

Het MPP is nu voor een periode van 30 jaar doorgerekend. Uiteraard zijn voor die periode nog niet alle projecten bekend en daarom is gekozen voor het op basis van beleid- en beheerplannen rekenen met een structureel benodigde investeringsruimte voor nog niet bekende projecten en incidentele kredieten voor de wel bekende projecten. De bijbehorende kapitaallasten zijn voor een periode van 30 jaar doorgerekend en het nu voorliggende programma past de komende 30 jaar. Naarmate het assetmanagement meer vorm krijgt en er meer inzicht komt in de staat van het areaal als gevolg van inspecties en onderzoeken, kunnen ook nieuwe projecten worden ingepland ten laste van de nu gereserveerde investeringsruimtes per discipline. Denk hierbij aan de reconstructie van woonwijken waar riolering en verharding worden vervangen. Per vakgebied is er met de huidige inspecties en beleids- en beheerplannen op hoofdlijnen een goed beeld van de jaarlijks benodigde budgetten voor onderhoud en vervanging.

Typen budgetten in het MPP Door de hierboven genoemde besluiten en de integratie van bovenwijkse infrastructuur in het MPP is het herziene MPP nu opgebouwd uit de volgende typen budgetten: beheerbudgetten: structurele beheerbudgetten voor middelgroot en groot onderhoud en voor onderzoeken en kleine maatregelen incidentele budgetten voor maatregelen die niet als investering kunnen worden gezien structurele investeringsbudgetten voor de vervanging van verschillende assets, waarvan de te vervangen assets nader bepaald moeten worden incidentele investeringsbudgetten voor specifieke projecten De incidentele investeringsbudgetten zijn nader in te delen: twee investeringsbudgetten die volgens de oude systematiek nog direct worden afgerekend met de reserves dekking kapitaallasten (t.b.v. afronding Waterfront en afronding Burgemeester Kasteleinweg) investeringsbudgetten voor de periode 2022-2025 volgens de nieuwe investeringssystematiek

8

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

-

Gemeente Aalsmeer

investeringsbudgetten die voor 100% ten laste komen van het GRP

De beheerbudgetten worden ten laste gebracht van de Reserve Buitenruimte. Voor de kapitaallasten voor investeringsprojecten nieuwe systematiek komt een aparte begrotingspost op de gemeentebegroting. Meer hierover staat in de paragraaf Financiën. Rekenmodel Achter het MPP gaat een rekenmodel schuil, dat het programma voor een periode van 30 jaar financieel doorrekent qua kapitaallasten en gevoed wordt met structurele en incidentele dotaties, verwachte afdrachten vanuit gebiedsontwikkelingen en investeringsruimte op basis van begrote kapitaallasten. Daarbij is ook een aanzienlijke ruimte gereserveerd voor nog niet geprogrammeerde projecten waarvoor op termijn naar verwachting financiële ruimte moet worden gezocht, bijvoorbeeld omdat ze verder weg in de tijd liggen, of omdat ze nadere politieke afweging vergen. Zo zijn enkele grote investeringsprojecten voor de doorrekening toegevoegd, waaronder een flinke investering in de Uiterweg, het project Van Cleeffkade-Raadhuisplein-Stationsweg, investeringen in het MRA-hoofdfietsnet en het verbeteren van de bereikbaarheid van Kudelstaart. In totaal gaat het in deze doorrekening om meer dan 20 miljoen euro. Structurele beheerbudgetten Voor het middelgroot en groot onderhoud aan de openbare ruimte en daarmee samenhangende onderzoeken en voorbereidingskosten is jaarlijks een budget van € 2.775.000 nodig: -

Onderhoud en onderhoudsprojecten elementenverhardingen Onderhoud en onderhoudsprojecten asfalt Onderhoud kunstwerken Onderzoeken, inspecties en voorbereidingskosten Verkeersvoorzieningen (incl. kleine projecten verlichting) Verkeersonderzoek Aalsmeer Renovatie plantvakken Vervangen bomen Onderhoud speelplaatsen Kleine maatregelen water Baggeren stedelijk water

€ 500.000 € 1.400.000 € 310.000 € 75.000 € 100.000 € 40.000 € 200.000 € 125.000 € 50.000 € 25.000 € 100.000

Daartegenover staan begrote inkomsten vanuit nutsbedrijven voor het herstel van kabelsleuven. Deze worden begroot op gemiddeld € 150.000 per jaar. De structurele beheerbudgetten wijken in de eerste planjaren soms licht af van het jaarlijks gemiddelde. Incidentele beheerbudgetten De aparte beheerbudgetten die in het MPP zijn opgenomen zijn: Voorbereiding Van Cleeffkade-Raadhuisplein Beheer- en verbeterplan Uiterweg Boomveiligheidscontrole en snoeien Vergroening op basis van bewonersinitiatieven (bomenplan) Inlopen snoeiachterstanden (bomenplan)

€ 200.000 € 80.000 € 112.000 € 95.000 € 192.000

De budgetten voor boomveiligheidscontrole en snoeien verdwijnen vanaf 2023 uit het MPP. Vanaf dan worden deze werkzaamheden uitgevoerd via een apart exploitatiebudget bij de buitendienst. De eventuele restanten van 2022 worden dan overgeheveld naar het budget van 2023.

9

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Investeringsprojecten af te ronden volgens de oude systematiek De projecten Waterfront en Herinrichting Burgemeester Kasteleinweg zijn grotendeels klaar. Omdat verreweg de meeste kosten in 2021 of eerder gemaakt zijn en al volgens de oude systematiek zijn afgewikkeld, passen wij voor de afronding voor deze projecten ook nog de oude systematiek toe. De kosten worden dan rechtstreeks ten laste van de Reserve Buitenruimte gebracht en afgeschreven via de Reserve Dekking Kapitaallasten. Voor het Waterfront gaat het naar verwachting om ruim € 500.000, voor de Kasteleinweg om ongeveer € 200.000. Structurele investeringsbudgetten vervanging nader te bepalen assets Om een langetermijnplanning voor investeringen in vervanging van objecten/assets te kunnen maken, is op basis van de beleids- en beheerplannen per jaar bepaald hoeveel investeringsruimte nodig is om het areaal in goede staat en functioneel te houden en te verbeteren. Het gaat hierbij niet om levensduurverlengend onderhoud, maar om vervangingsinvesteringen met een vervangingswaarde van meer dan € 20.000 per object/asset, zoals een oude brug slopen en een compleet nieuwe brug aanbrengen. Het vervangen van bomen en plantvakken valt hier bijvoorbeeld niet onder, omdat de kosten per boom of plantvak onder de € 20.000 liggen en het doorgaans om locaties gaat die verspreid in de gemeente liggen.

Vervangen van lichtmasten daarentegen wordt wel meegenomen bij de vervangingsinvesteringen, omdat het in het algemeen om strengen lichtmasten gaat, vaak ook met bekabeling. De volgende structurele jaarlijkse investeringsruimtes per discipline zijn nodig: Nu:

Wordt:

Wegen - geen specificatie

€ 1.207.000

- wegen op veengrond

€

- wegen overig (incl. fundering)

€ 1.100.000

500.000

Openbare verlichting

€

100.000

€

150.000

Beschoeiingen

€

0

€

75.000

Betonnen/composiet bruggen

€

0

€

160.000

Houten bruggen

€

0

€

75.000

Speeltuinen

€

130.000

€

230.000 *

* Voor speeltuinen is in eerste instantie niet gekozen voor een structurele ophoging van de investeringsruimte met € 100.000, maar voor een horizon tot en met 2025. In 2025 wordt de balans opnieuw opgemaakt en wordt aan de raad geadviseerd wat er op de lange termijn nodig is. In het rekenmodel is wel met een structurele verhoging voor een periode van 30 jaar gerekend. Deze investeringsruimte is dus bedoeld voor vervangingsinvesteringen. Daarnaast zijn bij de structurele beheerbudgetten budgetten voor onderhoud van deze assets opgenomen. Een nadere toelichting per discipline is opgenomen in de paragrafen 3 tot en met 8. Incidentele investeringsbudgetten (projecten) Net zoals in het huidige MPP bevat het nieuwe MPP een lijst projecten met investeringskredieten. De gereserveerde budgetten voor deze projecten zijn veelal indicatief. Tijdens de voorbereiding van een project worden onderzoeken uitgevoerd, varianten uitgewerkt, en gedurende de voorbereiding ontstaat steeds meer zicht op de te verwachten kosten. Ook tijdens de uitvoering kunnen nog

10

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

onvoorziene omstandigheden optreden, risico's manifesteren zich wel of niet, en de ontwikkeling van de grondstof- en energieprijzen en van de aannemersmarkt is onzeker. Het MPP zorgt voor een meerjarenoverzicht van de projecten die technisch noodzakelijk zijn en van projecten die om beleidsmatige redenen wenselijk zijn. Door deze projecten meerjarig door te rekenen, ontstaat een beeld of deze projecten financierbaar zijn. De praktijk is echter altijd weerbarstig en het programma wordt dan ook regelmatig geactualiseerd, waarbij de afwijkingen via de P&C-cyclus worden toegelicht aan de gemeenteraad. Dat wijzigt niet. De nieuwe financieringssystematiek zorgt er wel voor dat er op korte termijn meer investeringsruimte beschikbaar komt, omdat de kosten van de projecten over de afschrijvingsduur worden gespreid en niet allemaal bij de start beschikbaar hoeven te zijn. Dat zorgt ervoor dat er meer mogelijk is dan in de huidige situatie. Dat is goed nieuws, want op het gebied van op orde brengen van de openbare ruimte is nog veel werk te verrichten en daarnaast heeft Aalsmeer grote ambities voor de aanleg van nieuwe infrastructuur en de herinrichting van bestaande infrastructuur.

3.

Wegen

Dagelijks beheer en onderhoud aan wegen in Aalsmeer wordt uitgevoerd door de Meerlanden. Groot en middelgroot onderhoud, vervanging, vernieuwing, herinrichting en nieuwe aanleg vindt planmatig plaats door de gemeente zelf via het programma buitenruimte, op basis van de uitgangspunten en het beleid uit de Nota Wegen die in 2019 is vastgesteld. Dit geldt ook voor functionele aanpassingen aan het wegennet. In de Nota Wegen wordt inzicht gegeven in de kwantiteit, kwaliteit en investeringsbehoefte van het Aalsmeerse wegennet. Op basis van het areaal en de uitgevoerde weginspecties is de theoretische gemiddelde investeringsbehoefte per jaar bepaald. De daadwerkelijke kosten verschillen per jaar en projecten lopen veelal over de jaargrenzen heen. Voor investeringen in het wegennet (volledige vervanging en vernieuwing van wegen) worden jaarlijks investeringskredieten beschikbaar gesteld op basis van een jaarlijks beschikbaar gestelde investeringsruimte van gemiddeld € 1.207.000 per jaar. Groot en middelgroot onderhoud wordt gefinancierd via structurele en incidentele budgetten ten laste van de (egalisatie)reserve buitenruimte. Regulier onderhoud betreft gerichte werkzaamheden om de verharding tot het einde van de levensduur (circa 50 tot 60 jaar) in stand te houden.

Daaronder valt: uitvoering klein of dagelijks onderhoud: service, reparaties en calamiteiten, klachten en meldingen; dit verloopt via de Meerlanden en valt buiten het programma buitenruimte; meerjarig terugkerend onderhoud; middelgroot tot groot herstraatwerk van elementverharding, het overlagen van asfalt en aanbrengen van belijning; periodieke inspecties en onderzoeken. Het uitgangspunt hierbij is dat halverwege de levenscyclus groot onderhoud nodig is, en op een kwart en op driekwart middelgroot onderhoud. Bij asfalt kan men dan denken aan de cyclus aanleg – deklaag vervangen (na 12,5 jaar) – volledige asfaltpakket vervangen (na 25 jaar) – deklaag vervangen (na 37,5 jaar) – volledige reconstructie inclusief fundering (na 50 jaar). Bij reconstructies gaat het om gehele of gedeeltelijke renovatie van de weg inclusief (delen van de) fundering en bermen. Bij voorkeur wordt een reconstructie uitgevoerd in combinatie met rioolvervanging. De levensduur van wegen op veengrond is overigens korter. Door inklinking van het veen zakken en verzakken deze wegen sneller en ontstaat er ook eerder schade in de fundering en verhardingsconstructie.

11

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Bij verhardingen gaat het om asfaltbeton- en cementbetonverhardingen, elementverhardingen (zoals klinkers, straatstenen, tegels) en halfverharding (in parken). Voor een nadere toelichting op het beleid wordt verwezen naar de Nota Wegen. Financieel In de Nota Wegen is aangegeven dat voor het op orde houden van het Aalsmeerse areaal gemiddeld 4 miljoen per jaar nodig is. In 2019 was deze financiële ruimte niet structureel beschikbaar. Bovenop de structurele middelen van ongeveer 2 miljoen per jaar (bestaande uit 1,2 miljoen investeringsruimte per jaar, en een deel van de dotatie aan de Reserve Buitenruimte) is destijds wel een eenmalig budget beschikbaar gesteld. In de afgelopen jaren zijn veel werkzaamheden uitgevoerd, maar uit de recente weginspecties blijkt dat er nog een lange weg te gaan is en dat de Nota Wegen financieel gezien nog actueel is. Met de nu voorliggende integrale herziening van de financiering van de buitenruimte is meerjarig financieel ruimte gevonden om de Nota Wegen te volgen. Op het gebied van wegen zijn er structurele beheerbudgetten, kleine beheerprojecten en investeringsprojecten ingepland. Daarnaast wordt via het wegenbudget bijgedragen aan combiprojecten (zoals reconstructies). Sommige projecten zijn al concreet benoemd, maar er zijn ook algemene budgetten opgenomen die nader kunnen worden ingevuld, zoals voor groot onderhoud asfalt.

Dat heeft er onder andere mee te maken dat groot onderhoud aan asfalt altijd goed moet worden afgestemd op andere grote projecten qua bereikbaarheid (andere overheden willen bovendien ook nog wel eens schuiven met hun planningen of lopen vertraging op in hun voorbereidingen). Ook kan een slechte winter opeens de noodzaak doen ontstaan om bepaalde wegvakken naar voren te halen in de planning en andere door te schuiven. Er is wel een groslijst aanwezig van wegen die de komende jaren aan onderhoud toe zijn. Per jaar wordt bepaald welke wegen in dat jaar en in het jaar daarop worden aangepakt. Regulier onderhoud aan en het vervangen van kunstwerken (bruggen, viaducten, damwanden) is tot nu toe ook gefinancierd via het budget voor wegen. Grote kunstwerken hebben in het algemeen een lange levensduur (> 50 jaar). De kosten voor renovatie/vervanging zijn dermate ongelijkmatig dat een structureel budget hiervoor niet was voorzien. Het huidige jaarlijkse wegenbudget bood en biedt hiervoor geen ruimte. Nu de financieringssystematiek voor de buitenruimte integraal herzien wordt, worden de benodigde budgetten voor kunstwerken apart geprogrammeerd. Binnen het totale programma is hier gelukkig ruimte voor gevonden.

De projecten voor wegen worden concreet ingepland op basis van actuele inspecties, klachten en meldingen, politieke wensen, afspraken met derden, mogelijkheden voor combinatieprojecten en bereikbaarheidsregie. De volgende structurele (jaarlijkse) beheerbudgetten zijn in het MPP opgenomen: Onderhoud en onderhoudsprojecten elementenverhardingen € 500.000 Onderhoud en onderhoudsprojecten asfalt € 1.400.000 Onderzoeken, inspecties en voorbereidingskosten € 75.000 Voor de vervanging van wegen is structureel ongeveer € 1.600.000 aan investeringsruimte benodigd. Op dit moment wordt voor wegen een generieke afschrijvingstermijn van 25 jaar ('verhardingen') gehanteerd. Voor wegen op veengrond is dat realistisch. Een beperkt deel van Aalsmeer ligt op het zogenaamde 'bovenland'. Deze wegen klinken sneller in en verzakken/zakken ongelijkmatig. Voor 'overige' wegen is het in Nederland (ook in het westen) gebruikelijk om wegen inclusief fundering af te schrijven in 45 tot 60 jaar. Tussentijds moet dan twee keer de deklaag (bij

12

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

asfalt) vervangen worden, en halverwege de levensduur wordt groot onderhoud gepleegd (het hele asfaltpakket vervangen, of de verharding bij elementenverhardingen herstraten met behoud van de fundering). Door de afschrijftermijn voor wegen op 50 jaar te zetten, sluit de afschrijftermijn aan bij die van de riolering (ook 50 jaar) en wordt het hele pakket idealiter gelijktijdig vervangen bij een reconstructie. Met deze onderhouds- en vervangingsbudgetten wordt de 4 miljoen euro per jaar nog niet bereikt. Dat komt omdat er ook bij de Meerlanden werk wordt weggezet: het uitvoeren van klein dagelijks onderhoud. De benodigde investeringsruimte voor vervanging van wegen wordt pas vanaf 2025 meerjarig geprogrammeerd. Het is de bedoeling van deze investeringsruimte projecten 'af te splitsen' en concreet te gaan programmeren. Voor het doorrekenen van de kapitaallasten voor de komende 30 jaar is echter rekening gehouden met deze gemiddeld benodigde ruimte. Tot en met 2025 staan reeds diverse concrete vervangingsprojecten op het programma. Voor de bovenstaande budgetten is meerjarig ruimte gevonden binnen de financiële kaders van het nieuwe MPP Buitenruimte, waardoor geen aanvullend budget meer nodig is. Hierbij is rekening gehouden met ongeveer 30% afschrijving in 25 jaar en 70% afschrijving in 50 jaar. Hierdoor kan de komende 30 jaar gewerkt worden aan het veilig houden van het areaal.

Voor het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor een deel van de wegen naar 50 jaar wordt een apart beslispunt aan de raad voorgelegd.

4.

Kunstwerken

Tot 2021 was er geen beleids- en beheerplan voor civieltechnische kunstwerken en waren er ook geen inspecties verricht om de staat van het areaal in beeld te krijgen. Er was slechts een beperkt jaarlijks budget van € 37.500 opgenomen in het MPP om hoogstnoodzakelijk klein onderhoud te kunnen plegen. Ook was een jaarlijks budget van € 95.000 opgenomen voor onderhoud aan beschoeiingen. Omdat tussentijds bleek dat drie bruggen in slechte staat verkeerden en een gevaar voor de verkeersveiligheid begonnen te vormen, is de vervanging van deze bruggen noodgedwongen uit de Reserve Buitenruimte betaald. In 2020 is het areaal uitgebreid geïnspecteerd. Op basis van de uitkomsten van deze inspecties en een visie op het langetermijnbeleid voor kunstwerken is daarna een Nota Civieltechnische Kunstwerken opgesteld. In de nota zijn – in de geest van de motie RAP-Raad – drie scenario's uitgewerkt voor het langetermijnbeheer: versoberen, verbeterslag en versnellen. De nota is in april 2021 vastgesteld door het college van B&W, met een keuze voor voorkeursscenario 2. Het college heeft daarbij bepaald dat de nota alleen gelijktijdig met een integraal financieel perspectief op de buitenruimte aan de raad kon worden aangeboden. Daarom wordt de nota nu als bijlage bij het herziene MPP aan de raad aangeboden.

De afgelopen jaren zijn Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten door heel Nederland gestart met het in beeld brengen en op orde brengen van het areaal aan civieltechnische kunstwerken. Het gaat hierbij om de objecten bruggen, duikers, tunnels/viaducten, kademuren, damwanden, beschoeiingen, steigers en geluidsschermen. Kunstwerken die zijn gebouwd met een levensduur van 50 tot 100 jaar hebben sinds hun oplevering een steeds grotere belasting te verduren gekregen, als gevolg van de toenemende verkeersintensiteit. Het doel van de Nota Kunstwerken is het onderbouwen van het benodigde budget voor de periode tot en met 2030, met een doorkijk van de globale investeringsbehoefte op de middellange termijn. Hierbij maakt de nota onderscheid in klein onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De instandhouding van de civieltechnische kunstwerken draagt bij aan de bereikbaarheid en leefbaarheid binnen de gemeente

13

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Aalsmeer. Adequaat en doelmatig beheer en onderhoud is essentieel voor het veilig en functioneel houden van het areaal. De ambitie bestaat om het areaal verder op orde te brengen en te verduurzamen, en daarmee de veiligheid, functionaliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente Aalsmeer te behouden en te verbeteren. In de aankomende decennia ligt een vervangings- en renovatieopgave te wachten om alle kunstwerken veilig in bedrijf te houden. Het huidige areaal aan civieltechnische kunstwerken in de gemeente Aalsmeer omvat 365 kunstwerken. Dit is onderverdeeld in: Type kunstwerk Vaste brug Duikers en duikerbruggen Tunnels en viaducten Kademuren en grondkeringen Beschoeiingen (ca. 31 km) Steigers Geluidsschermen

Aantal 167 46 2 29 109 9 3

Algemeen totaalbeeld areaal Uit de inspecties van 2020 blijkt dat ruim 44% van het totale areaal aan civieltechnische kunstwerken in een goede of zelfs uitstekende conditie verkeert. Ongeveer 35% van het areaal heeft een conditie van matig tot slecht. Een groot deel van deze score wordt veroorzaakt door lokale schadebeelden aan beschoeiingen. Hierbij is geen risico op bezwijken of functie-uitval. De vaste bruggen hebben grotendeels een 'redelijke' tot 'uitstekende' conditiescore. Bruggen/kunstwerken beton De bruggen van beton, staal en kunststof bevinden zich grotendeels in goede staat. De drie kunstwerken die een slechte conditie hebben aan de Uiterweg bevinden zich reeds in een traject om te onderzoeken of vervanging nodig is en welke investering hiervoor nodig is. Houten bruggen Uit de inspecties blijkt dat 26 van de 59 houten bruggen matig tot slecht scoren op duurzaamheid en veiligheid. Het betreft voornamelijk houten bruggen uit de periode 1995-2000 die aan groot, levensduur verlengend onderhoud toe zijn. Hier ligt de komende jaren een opgave. Duikers Het grootste deel van de duikers bevindt zich in een uitstekende, goede of redelijke conditie. Kademuren De kademuren en grondkeringen zijn over het algemeen in goede conditie.

De grondkeringen van matige tot slechte conditie betreffen stalen damwanden die lokaal schades laten zien, wat de conditie van het complete tracé beïnvloedt. In 2022 wordt groot onderhoud gepleegd aan de kademuur in de Kolenhaven. Beschoeiingen Het areaal aan beschoeiingen in de gemeente Aalsmeer bevindt zich in een matige tot slechte conditie. Deze conditiescore is voornamelijk veroorzaakt door lokale schadebeelden, die qua aantallen flink aanwezig zijn maar qua omvang (strekkende meters) een relatief klein deel van de

14

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

objecten betreffen. Beschoeiingen vallen begrotingstechnisch gezien onder taakveld 5.7 Groen en openluchtrecreatie en de kapitaalgoederen van de discipline 'water' binnen dit taakveld dienen apart bewaakt en verantwoord te worden. De kapitaallasten voor investeringen in beschoeiingen moeten dus apart inzichtelijk gemaakt worden. Financieel De keuze voor scenario 2 leidt tot de volgende structureel benodigde budgetten in het nieuwe MPP voor de komende tien jaar: onderhoud kunstwerken: € 310.000 (t.o.v. 132.500 nu) vervanging kunstwerken: € 310.000 (t.o.v. 0 nu) Bij de vervanging van kunstwerken gelden verschillende afschrijvingstermijnen voor kunstwerken van hout, staal, beton en kunststof. Voor het meerjarig doorrekenen van de kapitaallasten is uitgegaan van ongeveer de volgende verdeling: houten bruggen: 25% 25 jaar afschrijvingstermijn beschoeiingen: 25% 30 jaar afschrijvingstermijn beton en kunststof: 50% 100 jaar afschrijvingstermijn In principe wordt zo min mogelijk staal toegepast. Als dat wel gebeurt, dan geldt daarvoor een afschrijvingstermijn van 50 jaar. Duikers gelden als betonnen kunstwerken. De afschrijvingstermijn kan worden verlengd van de huidige 50 jaar naar 100 jaar. Dit wordt in het MPP-raadsvoorstel als beslispunt aan de raad voorgelegd. Bij een investeringsvolume van gemiddeld € 310.000 per jaar nemen de kapitaallasten toe met ongeveer € 4.500 per jaar.

De benodigde investeringsruimte per jaar blijft de komende 20 jaar stabiel. Uit de Nota blijkt wel dat het budget voor jaarlijks onderhoud naar verwachting na 2030 omhoog moet naar ongeveer € 700.000 per jaar. Daar is nu in het MPP nog geen rekening mee gehouden. Tegen die tijd werpen nieuwe inspecties en een geactualiseerde nota nieuw licht op het areaal en kan opnieuw een integrale financiële afweging gemaakt worden. Voor de bovenstaande budgetten is meerjarig ruimte gevonden binnen de financiële kaders van het nieuwe MPP Buitenruimte, waardoor geen aanvullend budget meer nodig is. Hierdoor kan de komende 30 jaar gewerkt worden aan het veilig houden van het areaal. In 2022 wordt naast het groot onderhoud aan de kademuur in de Kolenhaven gewerkt aan groot onderhoud aan de brug in de Werven en aan het schilderen van leuningen.

5.

Openbare verlichting

De planmatige vervanging van lichtmasten en bijzondere investeringen op het gebied van openbare verlichting zijn opgenomen in het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte. Deze investeringen rekenden tot nu toe af met de Reserve Buitenruimte. Er was één structureel vervangingsbudget opgenomen in het MPP van € 100.000. Voor dit budget worden kleine vervangingsprojecten ingepland. Het gaat om diverse locaties per jaar. Daarnaast werden en worden er losse grotere vervangingsprojecten ingepland met apart budget. In totaal gaat het gemiddeld om € 150.000 per jaar. Dit budget is toereikend en wijzigt niet. Voor de komende jaren is structureel € 150.000 per jaar aan investeringsruimte in het MPP opgenomen, waarvan eventueel aparte projectbudgetten kunnen worden afgesplitst.

15

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

In 2022 wordt de verlichting naar verwachting vervangen op onder andere de volgende locaties: masten en armaturen langs de Stommeerkade armaturen langs het fietspad van de Legmeerdijk en in diverse straten, waaronder Julianalaan, Dahliastraat, Chrysantenstraat, Cornelis Claasz Baas Hof, Achter de Wilgen, Seringenstraat, Schoolstraat, Kolenhaven, Marktstraat, Machineweg (ventweg), Zwarteweg (ventweg), Wim Kan Dreef (tennisvereniging) en Oranjestraat Basis voor de vervanging van en het onderhoud aan verlichting is het Beleidsplan Openbare Verlichting, dat nog steeds actueel is. Het regionale beleid is en wordt zo goed mogelijk op elkaar afgestemd, omdat de verlichting vaak niet bij de gemeentegrens ophoudt. Ook de energietransitie krijgt hierbij nadrukkelijk aandacht. De regio heeft de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Openbare verlichting is gemiddeld 4100 uur per jaar in bedrijf en is verantwoordelijk voor ongeveer 40% van het energiegebruik van de gemeente. Energiebesparing in de openbare verlichting is dan ook een must om aan de doelstelling van energieneutraliteit te kunnen voldoen. Het verlichtingsplan bevat de kaders hoe op een verantwoorde manier de openbare verlichting gerealiseerd en beheerd kan worden.

Diverse aspecten spelen hierbij een rol, zoals sociale veiligheid, verkeersveiligheid, energiegebruik, effect op flora en fauna en aantrekkelijkheid openbare ruimte. Financieel Structureel is een investeringsruimte van € 150.000 per jaar opgenomen in het MPP. Openbare verlichting (lichtmasten en armaturen) werden tot nu toe in 15 jaar afgeschreven. Deze gaan tegenwoordig echter gemiddeld 25 jaar mee. Daarom wordt aan de raad voorgesteld de afschrijvingstermijn te verhogen van 15 naar 25 jaar. Dit leidt in het eerste jaar tot € 6.000 aan kapitaallasten, die in 25 jaar opbouwen tot structureel € 150.000 per jaar.

6.

Groen, water en spelen

Voor de vervanging van bomen en plantvakken worden vanuit de buitendienst te vervangen objecten aangedragen. Het gaat hierbij om beplanting die vervangen moet worden omdat de vitaliteit minder wordt en uitval plaatsvindt. Dit komt doordat het einde van de levenscyclus nadert. Deze beplanting ligt doorgaans verspreid door de hele gemeente. Vanuit het bomenrenovatiebudget worden ook bomen geplant ter vervanging van bomen die om veiligheidsredenen gekapt zijn of die omgevallen zijn, bijvoorbeeld bij de recente storm Eunice in februari 2022. De gevolgen van deze storm zijn nog zichtbaar in het straatbeeld. Wanneer er wijkreconstructies plaatsvinden (vaak naar aanleiding van vervanging van riolering), wordt de vervanging van beplanting en speelplaatsen zo mogelijk en indien dat meerwaarde biedt meegenomen als integraal onderdeel van het project. Bomen Het areaal aan bomen is in 2020-2021 goed in beeld gebracht. Dit heeft geleid tot een nieuw Bomenplan dat is vastgesteld in de raad. De gemeente beheert een kleine 13.000 bomen. Het doel van het Bomenplan is het koesteren en waar mogelijk versterken van de waarde van de Aalsmeerse bomen. Het streven is om het bomenbestand ook op de lange termijn duurzaam in stand te houden. Daarbij wordt rekening gehouden met de ruimtelijke ontwikkelingen in Aalsmeer.

Dit is belangrijk vanwege de uitdagingen van het veranderende klimaat, maar ook de toenemende belangen in het gebruik van de beperkte ondergrondse ruimte en stedelijke ontwikkelingen. Het

16

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

gaat daarbij naast woningbouw om de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Er zijn drie scenario's aan de raad voorgelegd. De raad heeft gekozen voor het scenario "Bouwen aan de toekomst en samen vergroenen". Hierbij is een incidenteel budget van € 192.000 beschikbaar gesteld voor het inlopen van snoeiachterstanden en de raad heeft een incidenteel budget van € 95.000 beschikbaar gesteld voor vergroenings-initiatieven vanuit bewoners. Ook is het structurele budget voor vervanging van bomen met € 67.000 per jaar opgehoogd. Al deze financiële besluiten zijn verwerkt in het nieuwe MPP. De beleidsambities kunnen als volgt worden samengevat: De gemeente zorgt dat het beheer op orde is. De jaarlijkse boomveiligheidscontrole vormt de basis voor maatregelen op het gebied van veiligheid, snoeionderhoud en vervanging. Met de jaarlijkse bomenrenovatie worden zieke, gevaarlijke en niet vitale bomen vervangen door gezonde exemplaren met goede groeiplaatsen. De gemeente beschermt waardevolle bomen door middel van een waardevollebomenlijst. Voor de kap van waardevolle bomen is een kapvergunning nodig. De gemeente betrekt inwoners bij het bomenbeheer, het bomenbeleid en vergroening van de gemeente. De gemeente communiceert actief over de waarde van bomen. Er is ruimte en budget voor bewonersinitiatieven.

Bomen in projecten worden zo veel mogelijk behouden en versterkt, bijvoorbeeld door groeiplaatsverbeteringen mee te nemen in het project en waar mogelijk extra bomen toe te voegen. De richtlijnen in de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte worden aangescherpt. Spelen Zoals bekend moet er in Aalsmeer en Kudelstaart heel wat gebeuren op het gebied van speeltuinen. De kwaliteit van veel speeltuinen is onder de maat. In de afgelopen jaren zijn reeds enkele speeltuinen behoorlijk opgeknapt en vernieuwd. De raad heeft in 2021 eenmalig een extra budget van € 100.000 beschikbaar gesteld en wilde een structurele verhoging afwegen bij de integrale herziening van het MPP. Het budget voor regulier onderhoud is in het nieuwe MPP verlaagd van € 90.000 naar € 50.000 per jaar. De investeringsruimte voor vervangingen is daarentegen opgehoogd naar € 230.000 per jaar, vooralsnog voor de periode tot en met 2025. Samen leidt dat tot een ton per jaar extra zoals eerder in de raad gemeld. Voor deze structurele € 100.000 extra per jaar is ruimte binnen het rekenmodel van het nieuwe MPP, zonder dat aanvullende dekking nodig is. Vooralsnog is gekozen voor een inhaalslag op korte termijn, waarbij in 2025 de balans wordt opgemaakt en een nieuwe meerjarendoorkijk aan de raad wordt voorgelegd.

In 2022 worden binnen het programma spelen - naast het reguliere onderhoud (schoonhouden en reparaties) - onder andere aan de volgende speelplaatsen werkzaamheden verricht: Werven (Aalsmeer-Dorp) Speelschip Surfeiland Kudelstaartseweg Zeemanhof en Clantstraat (Kudelstaart) Citroenvlinderstraat (Nieuw-Oosteinde) Mendelstraat (Stommeer) Daarnaast worden voorbereidingen getroffen voor de renovatie van speeltuinen in de Copernicusstraat, Clematisstraat, Kerkweg, Sconedorp, Dagpauwoogstraat, Zandoogjesstraat, Baanvak en Atalantalaan. Ook is bekend dat op allerlei locaties valondergronden moeten worden vervangen.

17

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

Gemeente Aalsmeer

Water Binnen de gemeente zijn verschillende partijen verantwoordelijk voor het baggeren van het stedelijk water en het water in de bovenlanden van Aalsmeer en de Westeinderplas (boezemwater van Rijnland). Waterschappen De gemeente Aalsmeer is verdeeld over twee waterschappen, het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) en het Hoogheemraadschap van Rijnland (Rijnland). Kudelstaart valt onder AGV en Aalsmeer en de Westeinderplas vallen onder Rijnland. Beide waterschappen zijn verantwoordelijk voor het watersysteem, maar hebben een andere benadering over het beheer en onderhoud van het stedelijk water. AGV beheert bijna het hele watersysteem en Rijnland beheert alleen de hoofdwatergangen en laat het onderhoud van de overige watergangen aan de gemeente en particulieren. Wanneer de gemeente of een particulier onvoldoende onderhoud uitvoert, dan komt er een aanschrijven bij de jaarlijkse schouw. Voor beide waterschappen is de gemeente ontvangstplichtig voor de bagger die vrijkomt uit watergangen die grenzen aan het openbare gebied en voldoen aan milieukundige eisen. Vervuilde bagger hoeft de gemeente niet te ontvangen. Gemeente Als gemeente zijn we - naast de ontvangstplichtige voor de watergangen die door de waterschappen worden gebaggerd - verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het overig water waar we eigenaar van zijn.

Dit houdt in dat we de watergang onderhouden en baggeren wanneer dit nodig is. Overige eigenaren Veel water is ook in beheer van particulieren en bedrijven, die dan ook zelf het onderhoud moeten uitvoeren. In het stedelijk gebied gaat het veelal om watergangen achter woningen, die niet grenzen aan openbaar gebied. In de bovenlanden gaat bijna om alle watergangen bij de Oosteinderweg, Uiterweg en tussen de Grote Poel en Kleine Poel. Financieel Het structurele jaarlijkse budget is naar beneden bijgesteld van € 150.000 naar € 100.000 per jaar. Dit kan omdat de meeste watergangen met achterstand in de laatste jaren zijn gebaggerd en ook Rijnland heeft haar baggerprogramma 2016 eindelijk uitgevoerd. Voor deze werkzaamheden waren wij ontvangstplichtig voor een groot deel van de bagger. Dit was jaren doorgeschoven, omdat Rijnland door de PFOS en afzet van de bagger de werkzaamheden niet kon uitvoeren. Werkzaamheden komende jaren In maart 2022 is de Hortensialaan gebaggerd. Voor de voorbereiding voor andere watergangen in Aalsmeer voor 2022/2023 wordt op korte termijn milieuonderzoek uitgevoerd voor de watergangen in het Dorp bij de Kerkwetering, Twijnderlaan en de sloot achter de Dahliastraat. Ook de watergang achter het Bonte Schort bij de Jasmijnstraat en enkele watergangen langs de Burgemeester Kasteleinweg worden aangepakt.

De meeste werkzaamheden worden in de winter van 2022/2023 uitgevoerd. Naast het onderhoud in het stedelijk gebied wordt de baggerkwaliteit op een aantal locaties op de Westeinderplas onderzocht. De waterbodem op de Kleine Poel voor de jachthaven van de Uiterweg wordt ingemeten om te kijken of hier ook een gemeentelijke baggeropgave ligt. Beschoeiingen en kademuren De gemeente is binnen het thema water ook verantwoordelijk voor het areaal aan beschoeiingen en kademuren. Deze zijn qua beleid en budget echter ondergebracht in de Nota Civieltechnische Kunstwerken. Zie daarvoor paragraaf 4 hierboven.

18

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

7.

Gemeente Aalsmeer

Verkeer

Met de omlegging van de N201, de afwaardering van de Burgemeester Kasteleinweg en diverse nieuwe wegen in aanleg in Greenpark verandert er heel wat in de verkeersstructuur van Aalsmeer in de afgelopen jaren. De nieuwe infrastructuur (Burgemeester Hoffscholteweg, verlengde Molenvlietweg, verlegde Middenweg) is echter nog niet gereed, terwijl de Burgemeester Kasteleinweg al wel is heringericht. Dat leidt momenteel tot extra verkeer door de woonwijken van Aalsmeer, parallel aan de Burgemeester Kasteleinweg. Daarbij moet het verkeer ook wennen aan de nieuwe inrichting van de Burgemeester Kasteleinweg met de nieuwe rotondes, met busbaan middendoor. Deze situatie wordt de komende tijd goed gemonitord. In Kudelstaart zijn diverse nieuwbouwontwikkelingen gepland. De bereikbaarheid van Kudelstaart staat onder druk en de capaciteit van de provinciale N231 is te beperkt. Mede hierdoor ontstaat druk op het lokale wegennet. Met de komst van de vrije busbaan op de Burgemeester Kasteleinweg is er frequent hoogwaardig busvervoer. Naast investeringen in het wegennet is het ook belangrijk om het hoofdfietsnetwerk op orde te krijgen. Veel fietsroutes in Aalsmeer zijn smal en uitgevoerd in tegelverharding, die lang niet altijd in goede staat verkeert.

Daar komt bij dat er veel kabels en leidingen en boomwortels onder de fietspaden liggen, waarbij aanpassing van het profiel, verbreden van fietspaden en verleggen van kabels lang niet altijd kan. In 2021 is een nieuwe Mobiliteitsagenda voor Aalsmeer opgesteld, die op xxx is vastgesteld in de raad. De agenda heeft drie uitgangspunten: Aalsmeer via alle modaliteiten bereikbaar Aalsmeer verkeersveilig en toegankelijk Aalsmeer innovatief duurzaam bereikbaar Het doel van de agenda is Aalsmeer de komende jaren duurzaam bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig te houden en te maken voor iedereen. De gemeente werkt aan een goed wegennet en goede (logistieke) verbindingen in de regio. Dit houdt in: goed onderhoud, veilige wegen, betere doorstroming van verkeer, goede openbaarvervoerverbindingen en prettige wandelpaden. Er komen op mobiliteitsvlak ook nieuwe ontwikkelingen op Aalsmeer af, zoals deelmobiliteit, opkomst van de elektrische auto en fiets, nieuwe vormen van logistiek en regionale veranderingen in het openbaar vervoer die vragen om creatieve, fijnmazige oplossingen. Daarnaast heeft Covid-19 gevolgen voor de mobiliteit. Zo zien we versnelling in trends als thuiswerken, meer fietsgebruik en een toename van het aantal pakketbezorgingen. Daarnaast is in deze periode ook het openbaar vervoer veranderd.

Er reizen veel minder mensen met het openbaar vervoer en de vraag is of de oude en nieuwe openbaarvervoerreizigers het openbaar vervoer (weer) vinden. De Mobiliteitsagenda noemt aan de ene kant concrete maatregelen en richtingen en aan de andere kant laat de agenda ook ruimte voor invulling. Deze ruimte is nodig om in te kunnen spelen op de exacte gevolgen van grote infrastructuurprojecten als de Burgemeester Kasteleinweg, Middenweg en Burgemeester Hoffscholteweg en de langetermijngevolgen van de Covid-19-pandemie die nu nog niet bekend zijn. De concrete infrastructurele projecten uit het MPP sluiten aan bij de beleidsuitgangspunten uit de Mobiliteitsagenda. Er is bovendien budget voor het uitvoeren van verkeersonderzoeken die uit de Mobiliteitsagenda voortvloeien. Daarnaast bevat de Mobiliteitsagenda veel acties die zich niet direct vertalen in MPP-werk of regulier verkeersonderzoek. Vanuit de MPP-beheerbudgetten voor verkeer worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd: verkeerseducatie en campagnes kleine verkeersvoorzieningen en maatregelen op basis van meldingen, klachten en wensen verkeersonderzoek

19

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Aalsmeer 2022-2025

-

Gemeente Aalsmeer

verkeersborden, straatnaamborden, bewegwijzering en fietsenstallingen voorzover deze buiten de DVO met de Meerlanden vallen

Aalsmeer heeft vier eigen verkeersregelinstallaties (VRI's). Drie daarvan zijn aan vervanging toe, waarvan eentje in het project Reconstructie Machineweg wordt vervangen door een rotonde. Over de vervanging van de twee andere VRI's is een toelichting opgenomen in paragraaf 9. Regulier beheer en onderhoud van de VRI's wordt niet gefinancierd via het MPP, maar hiervoor is een apart regulier exploitatiebudget beschikbaar.