Mobiliteitsagenda Aalsmeer_versie raad.pdf

33

34

De verkeersveiligheid van Aalsmeer staat onder druk. Het wordt drukker, er komen nieuwe vervoermiddelen in het verkeer en de bevolking van Aalsmeer wordt ouder. Ook de komende jaren vinden er nog grote werkzaamheden in Aalsmeer plaats waardoor omleidingsroutes niet uit te sluiten zijn. Hoe zorgen we voor de verkeersveiligheid van Aalsmeer en hoe houden we Aalsmeer voor alle vervoerwijzen bereikbaar tijdens werkzaamheden?

5

Uitgangspunt 2: Aalsmeer verkeersveilig en toegankelijk

35

Iedereen moet deel kunnen nemen in het verkeer en we streven naar nul dodelijke verkeersslachtoffers in 2050 Iedereen moet kunnen reizen van, naar en binnen Aalsmeer op een verkeersveilige manier, zodat iedereen op een prettige manier deel kan nemen aan het verkeer. Daarbij wordt specifieke aandacht gevraagd voor kwetsbare vervoerwijzen, het wandelen en fietsen, maar ook kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals jongeren en ouderen. Hoewel het aantal slachtoffers met letsel is afgenomen in de afgelopen jaren in Aalsmeer, zien we nog steeds veel ongevallen gebeuren onder kwetsbare vervoerwijzen en verkeersdeelnemers. Dit komt overeen met landelijke trends en specifiek voor Aalsmeer vraagt de verwachtte vergrijzing extra aandacht. In samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam en de daaronder liggende gemeenten is gewerkt aan een Regionale Aanpak Verkeersveiligheid 2030 (hierna: RAV 2030). De RAV2030 is een regionale uitwerking van het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (hierna: SPV 2030), waarin een hoge ambitie is opgenomen: nul dodelijke verkeersslachtoffers in 2050. De aanpak van verkeersveiligheid verandert: van een reactieve aanpak naar een actieve aanpak van verkeersveiligheid. Op basis van inzichten in de risico’s in het verkeer wordt ingezet op maatregelen om zowel de kansen op een ongeval als de gevolgen ervan te verkleinen.

Om de verkeersveiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers in Aalsmeer te vergroten, zetten we in op de actieve modaliteiten op 50 km/uur en 30 km/uurwegen. Het verkeersveilig inrichten van kruispunten en wegen nemen we preventief mee bij reconstructies, proactief als wegen niet voldoen aan de richtlijnen en reactief als blijkt dat ergens toch meerdere ongevallen gebeuren ondanks een goede weginrichting. In het kader van preventief betekent dit dat we bij projecten rekening houden met de kwetsbare vervoerwijzen, als de fiets om bijvoorbeeld daar waar mogelijk vrijliggende fietspaden aan te leggen en te werken aan vergevingsgezinde fietspaden. Daarnaast geven we nadrukkelijke aandacht en 36

voorrang aan langzaam verkeer en kijken we bij de herinrichting van een kruising of wegvak hoe we de fietser en voetganger zoveel als mogelijk voorrang kunnen geven. Recent voorbeeld hiervan is de afwaardering van de Burgemeester Kasteleinweg, waar diverse rotondes zijn aangelegd ten behoeve van de fietser en de voetganger. Ook bij de reconstructie Machineweg geven we voorrang aan de actieve modaliteiten. Daarnaast zien we dat wegen en fietspaden steeds drukker worden en dat er steeds meer verschillende vervoerwijzen op de weg en op het fietspad te vinden zijn, zoals de groei van het aantal elektrische fietsen, maar ook de komst van de speed pedelec en in de nabije toekomst mogelijk de (elektrische) step. Al deze nieuwe ontwikkelingen en vervoerwijzen kennen nog geen concrete oplossingsrichtingen hoe we om kunnen gaan met de heterogeniteit op de weg en op het fietspad. Vanuit het RAV 2030 wordt gekeken naar nieuwe oplossingsrichtingen. Aalsmeer trekt hierin dus op met de regio. Belangrijke aandachtspunten blijven de relatief smalle fietspaden in Aalsmeer die weinig ruimte tot verbreding kennen. Maatwerk is nodig om de weginrichting en de (gepaste) snelheidslimiet op elkaar aan te sluiten, net als maatwerk voor drukke 30 km/uur-wegen. Landelijk is de weg ingeslagen om toe te werken naar steeds meer (of standaard) 30 km/uurwegen binnen de bebouwde kom.

Met name voor wegen met gemengd verkeer, waar geen ruimte is voor vrijliggende fietspaden biedt dit een kans om de verkeersveiligheid op deze wegen te verhogen. Aalsmeer kent veel wegen waar de ruimte beperkt is en er daardoor menging van verkeer plaats vindt. Van belang in deze afweging is wel dat het (regionaal) openbaar vervoer wel door moet kunnen rijden, dus liefst op 50 km/uur-wegen. Zoals benoemd in uitgangspunt 2, wordt er de komende jaren nog hard getimmerd aan de weg en zal blijken hoe het verkeer uiteindelijk gaat circuleren. Daar waar mogelijk willen we op sommige wegen de auto faciliteren, waar we ze

op andere routes juist willen ontmoedigen. Het ontmoedigen van lokale routes kan onder andere worden gedaan door de maximumsnelheid te verlagen op deze routes en het dus een aantrekkelijker verblijfsgebied te maken voor iedereen. Mogelijke voorbeelden van wegen die hiervoor in aanmerking komen zijn de Hortensialaan, de Ophelialaan, of bijvoorbeeld de route vanaf de Van Cleeffkade-Stationsstraat-Stommeerweg. Om verkeersveiligheid voor jonge kwetsbare verkeersdeelnemers te verhogen, streven we naar een eenduidige inrichting van de schoolzones. Een schoolzone die uniform is ingericht bij alle basisscholen draagt bij aan herkenbaarheid voor de weggebruiker en verhoogt de verkeersveiligheid rondom de scholen. In 2017 zijn bij alle basisscholen reeds Dick Brunaborden geplaatst , toch kennen de schoolzones binnen de gemeente ook nog verschillen. We kijken bij de inrichting naar de gehele schoolomgeving en hoe de jonge kwetsbare verkeersdeelnemers op een veilige manier naar school kunnen komen. Het halen en brengen vormt hier ook onderdeel van.

Naast extra aandacht voor kwetsbare vervoerwijzen en kwetsbare verkeersdeelnemers in de infrastructuur, blijven educatie en campagnes een belangrijk onderdeel van verkeersveiligheid. Zo kunnen alle basisscholen in Aalsmeer en Kudelstaart ieder jaar meedoen aan het praktisch verkeersexamen en vragen we in de donkere maanden aandacht voor fietsverlichting. De bevolking in Aalsmeer wordt de komende jaren gemiddeld ouder en ouderen nemen ook steeds langer deel aan het verkeer, dit vraagt mogelijk om extra aandacht. De gemeente Aalsmeer trekt hierin op samen met de andere gemeenten binnen de Vervoerregio Amsterdam.

37

De afgelopen jaren hebben we gezien dat doorstroming bij wegwerkzaamheden vaak leidend is geweest in Aalsmeer. Voor de fietser en de voetganger betekende dit nog wel eens een stuk omfietsen. Daar gaan we nu een omslag maken, er wordt eerst gedacht aan de voetganger, de fiets en het openbaar vervoer, daarna komt de automobilist. Het is bijvoorbeeld denkbaar dat voor werkzaamheden aan het fietspad Zwarteweg, voetgangers en fietsers over één weghelft worden geleid en autoverkeer in éénrichting over de andere weghelft te laten rijden.

Bij wegwerkzaamheden zorgen we voor goede (alternatieve) routes voor alle vervoerswijzen Verkeersveiligheid speelt niet alleen een belangrijke rol als wegen eenmaal zijn aangelegd, ook komt dit aspect in belangrijke mate terug bij wegwerkzaamheden. De afgelopen jaren, maar ook de komende jaren komen er veel werkzaamheden op Aalsmeer af. Wanneer werkzaamheden plaatsvinden op het bestaande wegennet, moet verkeer worden omgeleid met het liefst zo min mogelijk extra omrijdtijd. Met de lange lintwegen die Aalsmeer kent is dit altijd een uitdaging geweest en zal dit ook een uitdaging blijven. Het omleiden van verkeer bij lintwegen leidt al snel tot ongewenst sluipverkeer door de woonwijken. Bij wegwerkzaamheden gaan we daarom aan sturen op het gebruik van hoofdwegen als omleidingsroute, deze te faciliteren en te stimuleren, zo wordt het rijden via ‘sluiproutes’ of door woonwijken minder aantrekkelijk. Ook hebben we meer aandacht voor de voetganger en de fiets. 38

We willen tijdens werkzaamheden de bereikbaarheid (zoveel mogelijk) garanderen voor alle vervoerwijzen. Niet alleen kijken naar auto en openbaar vervoer, maar ook naar de fiets en de voetganger. Om dit te faciliteren wordt er een standaard richtlijn voor Aalsmeer opgesteld, waaraan aannemers moeten voldoen om aan de weg te werken. Ook dienen er voorafgaand aan de werkzaamheden goede afspraken te worden gemaakt met ondernemers om de bereikbaarheid van winkels en bedrijven zoveel als mogelijk te garanderen, dan wel in afstemming een oplossing te bieden zodat ondernemers toch zo goed mogelijk bereikbaar zijn.

39

40

Aalsmeer gaat groeien, meer woningen, ruimte voor bedrijvigheid en meer verplaatsingen, maar de ruimte wordt steeds beperkter. Dit vraagt naast “traditionele” ingrepen ook om innovatie. Bijvoorbeeld door ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit vroegtijdig in de planvorming te koppelen, in te spelen op slimme vormen van mobiliteit, het mobiliteitsgedrag te beïnvloeden en om de ontwikkeling van de bereikbaarheid te volgen. Vanuit de klimaatdoelen en de leefkwaliteit van Aalsmeer is het ook goed om aandacht te hebben voor duurzame mobiliteit. Hoe krijgen we Aalsmeer innovatief en duurzaam bereikbaar?

6

Uitgangspunt 3: Aalsmeer innovatief, duurzaam bereikbaar 41

Ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit worden aan elkaar gekoppeld Voor een goede bereikbaarheid van Aalsmeer is het belangrijk dat er slimme en vroegtijdige afstemming is tussen mobiliteit en ruimtelijke ontwikkelingen. De groei van Aalsmeer zorgt voor minder beschikbare ruimte en in diezelfde ruimte moet de bereikbaarheid geregeld worden. Het vraagt om slimme (ruimtelijke) keuzes en belangrijke functies op goed bereikbare locaties. In gebiedsontwikkelingen is het uitgangspunt om een compleet mobiliteitsprofiel van een gebied te maken en hierbij te starten met vervoerwijzen die het minste ruimte innemen en positief zijn voor de leefkwaliteit en de gezondheid. Er wordt begonnen met de actieve modaliteiten (lopen, fietsen) en het openbaar vervoer en afgesloten met het faciliteren van de (vracht-)auto. Daarnaast kan, door het creëren van ruimtelijk nabijheid (functies dicht in de buurt) en het stimuleren van thuiswerken, het aantal vervoersbewegingen verminderd worden en deze kunnen ook korter gemaakt worden. Hiervoor zijn landelijk drie methodes ontwikkeld die de vroegtijdige koppeling van mobiliteit met ruimtelijke ontwikkelingen concreet maken. Deze methodes kunnen gebruikt worden bij stedenbouwkundige plannen en herontwikkelingsplannen.

42

1. STOMP-methodiek De eerste methode is de STOMP-methodiek. STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service² (MaaS) en Privéauto. Bij het STOMP-principe vormt de S de eerste stap, gevolgd door de T, de O, de M en tenslotte de P. Zo vormt de mens en het actief bewegen het startpunt. Door functiemenging en compactheid toe te passen ontstaan gebieden waar lopen een aantrekkelijke optie is. In Aalsmeer geldt dit bijvoorbeeld voor het centrum en ook in het centrum van Kudelstaart is dit terug te zien. Voor langere afstanden bieden (e-)fiets en openbaar vervoer uitkomst als schone en ruimte-efficiënte modaliteiten. MaaS kan dit gebruik vergemakkelijken en verder stimuleren. De privéauto geldt in deze methode als sluitstuk.

S

T

O

M

P

² Mobility as a Service (afgekort als MaaS) staat voor een transitie in mobiliteit, waarbij de reizigers mobiliteit inkoopt, in plaats van te investeren in transportmiddelen. Een voorbeeld hiervan is de deelauto of deelfiets.

2. ThAMES-methodiek De tweede methode, de ThAMES-methodiek, denkt vanuit een bredere gebiedsontwikkeling en de inrichting van een stad of dorp. Deze methode helpt om gestructureerd na te denken over de transitie van mobiliteit door mobiliteit te voorkomen, te veranderen en/of te verduurzamen. De letters staan voor Thuiswerken en voorzieningen (ruimtelijke nabijheid creëren), Actieve Mobiliteit, MaaS, Elektrische Mobiliteit en Stadslogistiek.

In de wijkaanpak Stommeer zien we deze principes nu al terug komen. Voor deze wijkaanpak staat een verbetering van de leefbaarheid en terugdringing van (verkeers-)hinder centraal. Door een combinatie van herstructurering en geluidsadaptief bouwen ontstaan er mogelijkheden voor groene, geluidluwe binnenruimtes. Het ontwerpen van de openbare ruimte zal zich richten op het stimuleren van beweging. Dat betekent dat voetgangers, fietsers en mogelijk ook deelmobiliteit een meer centrale plek krijgen in het ontwerp. We kijken naar slimme vormen van mobiliteit De groei in Aalsmeer zorgt voor mogelijke knelpunten op het wegennet en de doorstroming daarvan. Het wordt daardoor simpelweg steeds drukker op de weg. De capaciteit van de weg zal niet altijd meer toereikend zijn en dat betekent dat we op andere manieren moeten gaan kijken naar mobiliteit. Door het vinden van een betere aansluiting van verschillende modaliteiten, het mogelijk toepassen van deelmobiliteit in gebieden en beter benutten van parkeerplaatsen, ontstaat voor de inwoners van Aalsmeer de mogelijkheid om op een slimme manier en afhankelijk van dag en bestemming, een keuze te maken in de vervoerwijze. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige bereikbaarheid van Aalsmeer.

3. Omgekeerd Ontwerpen De laatste methode is Omgekeerd Ontwerpen. Traditioneel worden woon- en werkgebieden ontworpen vanuit de (vracht-) auto en komen pas later openbaar vervoer, fietsen en lopen aan bod. Deze methodiek gaat om van het omgekeerde: ontwerp vanuit het oogpunt van de gebruikers, zorg eerst voor goede loop-, fiets- en openbaar vervoer-voorzieningen (routes en parkeren) in de wijk of op het bedrijfsterrein en naar omliggende functies en ontwerp aan het eind pas de ruimte voor de (vracht-)auto.

De verschillende modaliteiten kunnen op elkaar worden aangesloten en complementeren elkaar zodoende. Dit betekent dat we vroegtijdig bij ruimtelijke ontwikkelingen gaan kijken op welke manier deze aansluiting kan worden gevonden. Deelmobiliteit kan daar een rol in spelen, maar ook het verbeteren van de aansluiting bij openbaar vervoer-haltes. Het gebruik van een deelscooter of deelfiets geeft mensen de mogelijkheid om op een relatief makkelijker manier bij een openbaar vervoer-halte te komen, waarna zij hun weg verder kunnen vervolgen. Ook het faciliteren en optimaliseren van de 43

route voor langzaam verkeer naar openbaar vervoer-haltes en andere belangrijke functies en het voorzien in voldoende stallingen waar men de (e)-fiets veilig neer kan zetten, draagt hier aan bij. De ontwikkelingen Oosteinderdriehoek en Van Cleeffkade (TV Studio’s) bieden bijvoorbeeld aanknopingspunten en kansen om op deze wijze mogelijke knelpunten voor te zijn en bij te dragen aan een schoon, leefbaar en duurzaam Aalsmeer. Ondanks dat de auto nog steeds een grote rol speelt in Aalsmeer leveren de huidige, in 2016 vastgestelde, parkeernormen in deze tijd knelpunten op. De ruimtelijke ontwikkelingen in Aalsmeer zorgen voor een groei op het regionale wegennet. We zien dat de vraag naar woningen toe neemt voor starters op de woningmarkt en dat deze woningen veelal een kleiner oppervlakte kennen. Deze jonge starters hebben lang niet altijd een auto in het bezit en maken ook bewuste keuzes, wanneer voorhanden, voor openbaar vervoer en andere vormen van (deel-)mobiliteit. Er is daarom meer onderscheid nodig in de parkeernormen die nu worden gehanteerd. Dit vraagt om een actualisatie van de nota zodat deze past bij Aalsmeer nu, maar ook de blik vooruit heeft.

Bij mobiliteitsvraagstukken kijken we naar het beter benutten van de bestaande infrastructuur en naar gedragsbeïnvloeding van inwoners en werknemers De bereikbaarheid kan verbeterd worden door nieuwe infrastructuur te realiseren, maar ook door slimmer gebruik te maken van reeds aanwezige infrastructuur. Veel congestie wordt namelijk veroorzaakt doordat in een relatief korte tijd (tijdens de spitsen) veel mensen op pad gaan. Wanneer de bestaande infrastructuur beter benut wordt, bijvoorbeeld door de belangrijkste vervoersstromen te spreiden over de dag, is nieuwe infrastructuur niet nodig en dit scheelt veel geld. 44

Daarnaast ligt er een kans om het gedrag van reizigers (zowel inwoners als werknemers) actief te beïnvloeden. Het gedrag van inwoners is bijvoorbeeld te beïnvloeden door actief te wijzen op de vele vervoersmogelijkheden die er in de gemeente zijn en ze te wijzen op de projecten die de komende jaren zorgen voor verbetering van de bereikbaarheid. Ook kunnen bij nieuwbouwplannen elektrische fietsen bij de woningen geleverd worden of gelijk met deelmobiliteit begonnen worden. Om werknemers van en naar Aalsmeer te verleiden anders dan met de auto naar het werk te reizen, is een rol weggelegd voor de ondernemers. Ondernemers kunnen, individueel of in groepsverband, afspraken met hun werknemers maken om bijvoorbeeld meer met de (e-)fiets of het openbaar vervoer naar het werk te reizen of meer thuis te werken. Bij nieuwe bedrijfsterreinen of een nog verder te ontwikkelen terrein als Green Park kan gekeken of er collectief afspraken gemaakt kunnen worden over vervoermanagement en ook bijvoorbeeld deelfietsen bij de dichtstbijzijnde openbaar vervoer-haltes. Trajecten die de ondernemers hierin kunnen ondersteunen zijn Breikers en Groot Schiphol Bereikbaar³. Samen met de Ondernemersvereniging Aalsmeer en bedrijven in de Schipholregio wordt gekeken hoe ondernemers bij kunnen dragen aan de bereikbaarheid van Aalsmeer. Dat kan via de genoemde trajecten, bijvoorbeeld via een Gebiedsaanpak.

We zetten dus in stimuleren van de kansen die diverse modaliteiten in zich hebben.

³ Breikers is een stichting die kosteloos advies geeft aan bedrijven in de MRA om te komen tot meer duurzame mobiliteit, zie www.wijzijnbreikers. nl. Groot Schiphol Bereikbaar is een samenwerkingsverband die zorgt voor een duurzame bereikbaarheid van het Schiphol-gebied, zie www. grootschipholbereikbaar.nl.

We houden de ontwikkeling van de bereikbaarheid van Aalsmeer goed in de gaten Een aantal zaken die benoemd zijn in de mobiliteitsagenda zijn onzeker. We weten niet wat uiteindelijk de effecten zullen zijn van Covid-19 op het wegennet, maar met name op het gebruik van het openbaar vervoer. En met de vele ontwikkelingen op het gebied van infrastructuur is het afwachten hoe het verkeer zich uiteindelijk gaat verplaatsen in Aalsmeer. Daarnaast zorgt de groei van Aalsmeer voor mogelijke knelpunten op de weg en in doorstroming. We zetten in de mobiliteitsagenda in op alternatieven voor de auto, zoals de fiets. Om alle ontwikkelingen goed in de gaten te houden betekent dit dat we gaan monitoren. Jaarlijks worden er op tellingen gehouden om de intensiteiten te meten op de doorgaande autowegen. Hiermee kunnen we de ontwikkeling van de weg in kaart brengen. Daarnaast gaan we fietsers tellen op de doorgaande fietsroutes en kijken we naar het aantal in- en uitstappers bij de openbaar vervoer-haltes. In 2024-2025 volgt een evaluatie waarin we kijken hoe mobiliteit zich in de komende jaren ontwikkeld heeft.

Duurzame mobiliteit draagt bij aan een schoon, gezond en leefbaar Aalsmeer Het streven is om Aalsmeer schoon, duurzaam en leefbaar te maken door in 2040 een fossielonafhankelijke gemeente te zijn. Mobiliteit speelt hierin een belangrijke rol en kan zorgen voor minder uitstoot, als ook meer gezonde beweging door het stimuleren van de actieve modaliteiten en draagt op deze wijze dus bij aan de gezondheid van de bewoners van Aalsmeer, als ook de leefkwaliteit van en in de gemeente. De landelijke in het Klimaatakkoord vastgelegde ambities, die Aalsmeer nastreeft, stellen dat de CO2 uitstoot in 2050 met 95 procent verminderd is ten opzichte van 1990. In november 2021 is tijdens de Klimaattop in Glasgow besloten dat 15 landen, waaronder Nederland, er naar streven om vanaf 2040 alle nieuwe vrachtwagens en bussen zonder uitlaatgassen in hun land te laten rijden. Voor logistiek over water en de vaarrecreatie moet gekeken worden naar nieuw (regionaal) beleid met betrekking tot fossielvrij varen, dit wordt vanuit Duurzaamheid opgepakt. Met het inzetten op duurzame mobiliteit dragen we bij aan het behalen van de klimaatdoelen. Om uitvoering te geven aan deze ambities, is inzet nodig van alle inwoners en ondernemers in Aalsmeer, en daarnaast ondersteuning van de Rijksoverheid.

Eén van de manieren waarop Aalsmeer bij kan dragen aan deze ambities is het bevorderen van het gebruik van elektrisch vervoer, zowel voor de auto als het vrachtvervoer. De aanvraag van laadpalen in Aalsmeer heeft de afgelopen jaren een vlucht genomen en zal naar verwachting snel verder toenemen. De totale kosten voor het bezit en gebruik van een personenauto komen in de komende jaren lager te liggen voor elektrische auto’s, dan voor de traditionele auto’s op benzine en diesel. Ook zorgt het gebruik van elektrisch vervoer, als vervanging van de traditionele auto’s voor een reductie van de uitstoot van de uitstoot van broeikasgassen en draagt daarmee dus bij aan de gezondheid en leefkwaliteit van Aalsmeer. Als gemeente stimuleren we daarom het gebruik en aanvragen van 45

laadpalen, zowel op eigen terrein als in de openbare ruimte. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten daarnaast de behoefte voor het toepassen en gebruik van elektrisch vervoer worden meegenomen om de mogelijke vraag hiervoor op te vangen. Door slimme ruimtelijke ordening kan tenslotte gestuurd worden op het gebruik van duurzame vervoersopties en kan worden ingezet op het realiseren van een modal shift naar duurzame mobiliteit, om zodoende te zorgen voor een reductie van emissies van het wegverkeer.

ook de mogelijkheden meegenomen voor potentiële locaties voor snellaadstations. Daarnaast dient er afstemming plaats te vinden met netbeheerder Liander. Zij dragen zorgen voor een betrouwbaar en toekomstbestendig elektriciteitsnet. Als gemeente vindt er daarom steeds intensiever overleg plaats met de netbeheerder om deze ontwikkelingen die op ons af komen af te stemmen en knelpunten te voorkomen. Het is nog onzeker in hoeverre waterstof zich door gaat ontwikkelen als belangrijke brandstof. Mogelijk dat dit nog om actie gaat vragen.

Om de juiste infrastructuur hiervoor voor handen te hebben om de toenemende vraag op te vangen, is het van belang dat de capaciteit toereikend is. De toenemende vraag kan tot gevolg hebben dat de druk op het bestaande elektriciteitsnet toeneemt. Om een beeld te krijgen van wat er op Aalsmeer af komt voor wat betreft mogelijke knelpunten, gaan we werken aan een plankaart voor elektrisch vervoer. De kaart laat zien wat er mogelijk is binnen het bestaande netwerk en wat er zou moeten gebeuren om in de toekomst te kunnen voldoen aan de vraag die op ons af komt. In deze plankaart worden

In uitgangspunt 1 is ingegaan om het slimmer, efficiënter en schoner vrachtvervoer. Er worden echter ook mogelijkheden onderzocht om het vrachtvervoer verder te verduurzamen. Het programma MRA-elektrisch is bijvoorbeeld met Royal Flora Holland in gesprek om te kijken wat de mogelijkheden zijn voor het RFH-terrein om verder in te zetten op elektrisch vervoer. Dit kunnen we mogelijk ook bij andere terreinen gaan doen.

46

Ook het openbaar vervoer kan bijdragen aan de klimaatdoelen uit het Klimaatakkoord, de Vervoerregio Amsterdam is hiervoor aan zet. Conform de afspraken in het Klimaatakkoord zijn vanaf 2030 alle bussen die worden ingezet voor openbaar vervoer emissievrij, vanaf 2025 zijn alle nieuwe bussen emissievrij. Dit komt voort uit het Bestuursakkoord Zero-Emissie Regionaal Openbaar Vervoer per Bus dat in 2016 is ondertekend. Daarnaast wordt er gewerkt aan een uitbreiding van dit akkoord, waarbij gekeken wordt naar zero-emissie doelgroepenvervoer. Er ligt een ambitie om in 2025 al het doelgroepenvervoer emissievrij aan te besteden.

47

48

7

Totaaloverzicht acties Mobiliteitsagenda

In dit hoofdstuk worden de acties uit de vorige hoofdstukken per uitgangspunt overzichtelijk op een rij gezet. Zo is duidelijk te zien wat de acties zijn, met wie de acties opgezet gaan worden en wat de looptijd is. Dit is in deze vorm een eerste aanzet tot een Uitvoeringsagenda.

49

7.1 Acties in tabelvorm In deze paragraaf worden de acties per Uitgangspunt en per doelstelling overzichtelijk op een rij gezet. Uitgangspunt 1: Aalsmeer via alle modaliteiten bereikbaar Wanneer we werken aan de bereikbaarheid van Aalsmeer, doen we dat met een regionale blik vanuit alle modaliteiten samen # Actie Externe partijen Looptijd 1.1 1.2 1.3 1.4

Aansluiten bij en medewerking verlenen aan regionale bereikbaarheidstrajecten als Samen Bouwen aan Bereikbaarheid, Bereikbaarheidsagenda Zuidlob VRA en toekomstige regionale trajecten. Jaarlijks overleg met Holland-Rijnland om regionale bereikbaarheid van en naar Zuid-Holland te bespreken. In (gemeentelijke) startnotities van bereikbaarheidsvraagstukken en gebiedsontwikkelingen van de brede mobiliteit uitgaan als basis en specifieke uitspraken per modaliteit en tussen modaliteiten doen bijvoorbeeld door een Mobiliteitsparagraaf of (bij grote projecten) een Mobiliteitsprogramma van Eisen te maken In update Mobiliteitsagenda Aalsmeer een “Categoriseringsplan Modaliteiten Aalsmeer” opnemen

Rijksoverheid, MRA, Provincie Noord-Holland, Vervoerregio Amsterdam, buurgemeenten

Voortdurend

Samenwerkingsverband Holland-Rijnland

Jaarlijks

Marktpartijen

Voortdurend

-

2024-2025

We maken lopen aantrekkelijker en veiliger, onder meer door verbetering van de bestaande routes en aanleg specifieke routes Looptijd

Uitvoering loopprojecten Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (MPP)

-

Voortdurend

1.6

Verkenning naar kwaliteit looproutes naar de belangrijkste Aalsmeerse bestemmingen als winkels, verzorgingscentra en OV-haltes Aanpak trottoirs en aanleg (dementievriendelijke) wandelroutes in wijken waar veel senioren en mensen met een beperking wonen en specifiek rond verzorgingstehuizen

Vervoerregio Amsterdam (routes naar OV-haltes) Wijkraden, verzorgingstehuizen

2022-2023

1.7

Externe partijen

1.5

# Actie

50

2022-2024

We versterken de rol van de (e-)fiets in de bereikbaarheid van Aalsmeer Looptijd

Uitvoering fietsprojecten Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (MPP)

-

Voortdurend

1.9

Verbetering MRA- en regionale fietsroutes, inclusief verlenging MRAroute Amsterdam-Aalsmeer tot Kudelstaart en aansluiting op HollandRijnland Onderzoek naar langzaam verkeer verbinding Ringvaart

Vervoerregio Amsterdam, Provincie Noord2022-2024 Holland, Provincie Zuid-Holland, Holland-Rijnland Haarlemmermeer, Vervoerregio Amsterdam

2022-2024

Verbeteren fietsparkeren (stallingsfaciliteiten) bij belangrijke bestemmingen

Vervoerregio Amsterdam

2022-2024

Verbetering fietsbereikbaarheid én fietsbaarheid bij herontwikkeling bedrijventerreinen

Bedrijventerreinen, ondernemers

2022-2024

1.10 1.11 1.12

Externe partijen

1.8

# Actie

We werken aan een regionaal en lokaal bereikbaar Aalsmeer per openbaar vervoer voor iedereen # Actie

Externe partijen

Looptijd

2022-2024

Onderzoek naar kwaliteitsverbetering belangrijkste openbaar vervoerhaltes en haltes nabij de belangrijkste werkgebieden, inclusief last mile oplossingen bedrijven nabij R-net haltes/werkgeversaanpak

Vervoerregio Amsterdam

2022-2024

Onderzoek naar verbetering openbaar vervoer-bereikbaarheid Nieuw- Vervoerregio Amsterdam, concessiehouder, Oosteinde Noord en Oosteinderdriehoek met Schiphol via Bosrandweg Provincie Noord-Holland

2023-2024

1.17

Vervoerregio Amsterdam, concessiehouder

Fijnmazigheidsoplossingen voor wijken en lintbebouwing Aalsmeer: vervaardigen dekkingskaart en starten pilots

1.16

Jaarlijks

1.14 1.15

1.13

Bij reactie op (jaarlijkse) vervoerplannen van de openbaar vervoerVervoerregio Amsterdam, concessiehouder concessiehouder inzetten op zowel regionale als lokale bereikbaarheid per openbaar vervoer, kwaliteitsniveau minimaal vergelijkbaar met niveau vóór Covid-19 openbaar vervoer-netwerk;

Onderzoek naar verbinden OV-concessie Amstelland-Meerlanden met Vervoerregio Amsterdam, Gemeente OV-Concessie Zuid-Holland-Noord Haarlemmermeer, Provincie Zuid-Holland, Holland-Rijnland, concessiehouders

2022-2023

51

De bereikbaarheid per auto blijft op orde, tegelijkertijd verleiden we automobilisten om vaker via de andere vervoerwijzen te reizen en de spits te mijden # Actie Externe partijen Looptijd 1.18 1.19

Uitvoering wegprojecten Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (MPP)

-

Voortdurend

Monitoren verkeerstromen voor regionale en lokale bereikbaarheid

Vervoerregio Amsterdam, Provincie NoordHolland, openbaar vervoer-concessiehouders

2022-2025

We werken aan slimmer, efficiënter en schoner vrachtvervoer om de doorstroming te verbeteren en de overlast te beperken # Actie 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24

52

Externe partijen

Looptijd

Participeren in regionale MRA trajecten als Connected Transport Corridors Amsterdam

MRA, ondernemers

Voortdurend

Onderzoek naar kansen van transport over water (Ringvaart, Oosteinderweg, Green Park)

MRA, Gemeente Haarlemmermeer, ondernemers, Vervoerregio Amsterdam

2022-2023

Participeren in onderzoek Hyperloop / Cargoloop

Cargoloop

2022-2024

Uitwerken MRA Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES), bijvoorbeeld met onderzoek naar regionale (stads)logistieke hub

Vervoerregio Amsterdam, Provincie NoordHolland, ondernemers

2022-2024

Realiseren pakketwanden en pakketophaalpunten

Leverancier pakketwanden, ondernemers

Voortdurend

Uitgangspunt 2: Aalsmeer verkeersveilig en toegankelijk Iedereen moet deel kunnen nemen in het verkeer en we streven naar nul dodelijke verkeersslachtoffers in 2050 Externe partijen

Looptijd

2.1

Regionale Aanpak Verkeersveiligheid 2030

Vervoerregio Amsterdam

Voortdurend

2.2

Onderzoek naar 50-30 binnen de bebouwde kom

Vervoerregio Amsterdam, OV-concessiehouder (Connexxion)

Voortdurend

2.3

Eenduidige inrichting schoolzones

Scholen

2022-2023

2.4

# Actie

Continueren verkeerseducatie- en campagnes

Vervoerregio Amsterdam

Voortdurend

Bij wegwerkzaamheden zorgen we voor goede (alternatieve) routes voor alle vervoerswijzen #

Actie

Externe partijen

Looptijd

2.5

Standaard richtlijn wegwerkzaamheden opstellen

-

2022

53

Uitgangspunt 3: Aalsmeer innovatief, duurzaam bereikbaar Ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit worden vroegtijdig in de planvorming aan elkaar gekoppeld Looptijd

-

Voortdurend

Externe partijen

Looptijd

Actualisatie parkeernormen

-

2022

3.3

Onderzoek naar mogelijkheden deelmobiliteit (auto, scooter en fiets)

Aanbieders deelmobiliteit, Vervoerregio Amsterdam

Voortdurend

3.1

Externe partijen

3.2

# Actie In Startnotities en Gebiedsvisies ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit vroegtijdig koppelen en gebruik maken van de methodes STOMP, THAMeS en/of Omgekeerd Ontwerpen

We kijken naar slimme vormen van mobiliteit # Actie

Bij mobiliteitsvraagstukken kijken we naar het beter benutten van de bestaande infrastructuur en naar gedragsbeïnvloeding van inwoners en werknemers # Actie Externe partijen Looptijd -

Voortdurend

3.5

Gedragsbeïnvloeding inwoners: wijzen op huidige en toekomstige vervoersmogelijkheden en e-fiets bij nieuwe woningbouwontwikkelingen Inzet parkmanagement bij nieuwe bedrijfsterreinen en bij Green Park

Ontwikkelaars

Voortdurend

Ontwikkelaars, ondernemers

Voortdurend

Vergroten rol ondernemers in bereikbaarheid Aalsmeer: Inzet Breikers en Groot Schiphol Bereikbaar

Ondernemersverenigingen Aalsmeer, Breikers, Groot Schiphol Bereikbaar

Voortdurend

3.6

3.4

Bij mobiliteitsvraagstukken inzetten op Beter Benutten van de bestaande infrastructuur

3.7

54

v We houden de ontwikkeling van de bereikbaarheid van Aalsmeer goed in de gaten Externe partijen

Looptijd

3.8

Monitoring ontwikkelingen mobiliteit Aalsmeer (fiets, auto en openbaar vervoer)

Vervoerregio Amsterdam

Voortdurend

3.9

# Actie

Verkeerstellingen op vaste telpunten

-

Jaarlijks

Duurzame mobiliteit draagt bij aan een schoon, gezond en leefbaar Aalsmeer # Actie 3.10 3.11 2.12 3.13

Externe partijen

Looptijd

Aanbieden van voldoende laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen

Leveranciers

Voortdurend

Monitoring behoefte aan laadvoorzieningen met behulp van een Plankaart Elektrisch Vervoer

-

2022

Onderzoek naar wens en mogelijkheid snellaadstations

-

2022-2023

Onderzoek mogelijkheden elektrificatie RFH

Royal Flora Holland, MRA-elektrisch

2022-2023

55

56

8

Borging en evaluatie

De vaststelling van de Mobiliteitsagenda Aalsmeer als beleidsstuk leidt niet automatisch acties. De Mobiliteitsagenda moet zowel intern als extern geborgd worden om daadwerkelijk uitgevoerd te worden. De Mobiliteitsagenda is een adaptief, flexibel document, hoe houden we de ontwikkelingen bij en wanneer gaan we over tot evaluatie?

57

8.1 Borging van de Mobiliteitsagenda De Mobiliteitsagenda Aalsmeer geeft aan hoe Aalsmeer de komende jaren duurzaam bereikbaar, verkeersveilig en leefbaar wordt. Maar met vaststelling van de Mobiliteitsagenda zijn we er nog niet. Hoe zorgen we ervoor dat de Mobiliteitsagenda zowel intern als extern gaat landen en we tot uitvoering komen? Interne borging De Mobiliteitsagenda Aalsmeer is begin 2022 vastgesteld, vlak voor de Gemeenteraadsverkiezingen. Hiermee heeft de oude Raad de richting bepaald en is het aan de nieuwe Raad om te bepalen hoe hier uitvoering aangegeven gaat worden. De Mobiliteitsagenda biedt input voor de verkiezingsprogramma’s van de partijen en uitwerkingen zullen uiteindelijk landen het Collegeakkoord en in het College Uitvoeringsprogramma. In 2022 wordt vervolgens gewerkt aan een eerste Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsagenda Aalsmeer en wordt financiering geregeld. In de periode 2022-2026 wordt gewerkt aan een Omgevingsvisie voor Aalsmeer. De Mobiliteitsagenda Aalsmeer vormt één van de bouwstenen van deze visie. Externe borging De Mobiliteitsagenda Aalsmeer vormt de Aalsmeerse beleidsinput voor lopende regionale trajecten als de Bereikbaarheidsagenda Zuidlob VRA, het Rijk-regio bereikbaarheidsprogramma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid en regionale trajecten op het vlak van logistiek. Dit geldt ook voor toekomstige trajecten.

In het vorige hoofdstuk staan bij veel acties de Rijksoverheid, Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland als externe partners genoemd. Voor veel projecten en trajecten zijn wij mede-afhankelijk van de (financiële) steun van deze partijen. Het is daarom ook van belang dat de Aalsmeerse projecten (uiteindelijk) gaan landen in hun uitvoeringsprogramma’s. Bijvoorbeeld in het MIRT of het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit van de VRA. 58

8.2 Evaluatie De ontwikkelingen van de mobiliteit van Aalsmeer zijn de komende jaren onzeker: niet alleen zijn de exacte gevolgen van de nieuwe weginfra-projecten en de nieuwe openbaar vervoerroutes en -haltes onbekend en is nog onzeker welke nieuwe vervoersvormen er op de weg komen, maar ook de gevolgen van de Covid-19 pandemie (terugloop gebruik openbaar vervoer, thuiswerken, mobiliteitstransitie) zijn nog niet exact te voorspellen. De Mobiliteitsagenda is daarom een adaptief document waar we nieuwe opgaven makkelijk in op kunnen pakken en er is reeds een grote evaluatie (met mogelijk een update) voorzien rond 2024/2025. In deze evaluatie worden de Aalsmeerders (inwoners, ondernemers en organisaties) net als bij de totstandkoming van de Mobiliteitsagenda actief betrokken. Ook de eerste jaren moet er actief gemonitord worden om de ontwikkeling van de bereikbaarheid in beeld te houden en dit vraagt mogelijk om bijstellingen in de Uitvoeringsprogramma’s die gaan komen .

59

60

1

Bijlage 1: Overzicht van eerdere documenten

61

Analysedocument Mobiliteitsagenda Aalsmeer

Koersdocument Mobiliteit Aalsmeer

62

63

64

2

Bijlage 2: Beleidsanalyse nationaal en regionaal Mobiliteitsbeleid staat niet op zich en is gemeentegrens-overstijgend. Het beleid is daarmee afhankelijk van het beleid van andere overheden (Rijk, provincie, Vervoersregio Amsterdam) en andere beleidsvelden en Aalsmeerse visies. In deze bijlage worden de belangrijkste nationale en regionale beleidsstukken en visies op een rij gezet.

65

Rijksoverheid

een samenhangende aanpak van wonen, werken, mobiliteit, gezondheid, veiligheid en leefomgevingskwaliteit. Zo kunnen steden zich duurzaam ontwikkelen. 3. Verstedelijking vindt geconcentreerd plaats in de regio. Toe te voegen nieuwe woon- en werklocaties worden zorgvuldig en op efficiënte wijze ingepast met oog voor beschikbare ruimte en mobiliteit. Het woningaanbod in de regio’s sluit aan bij de vraag naar aantallen en typen woningen, woonmilieus en prijsklasse. 4. Voor de bestaande bebouwing zetten we in op een integratie van stedelijke ontwikkeling en beheer om te komen tot een efficiënte aanpak van de vele opgaven daar. 5. We richten de leefomgeving zo in dat deze een actieve, gezonde leefstijl en maatschappelijke participatie bevordert. We verbeteren de luchtkwaliteit, zodat in 2030 wordt voldaan aan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. 6. Het stedelijke mobiliteitssysteem levert een goede bereikbaarheid op. De auto, het ov, fietsen en lopen zijn onderling verknoopt. Het systeem draagt zo bij aan een gezonde leefomgeving en een gezonde leefstijl.

Nationale Omgevingsvisie Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) naar de Tweede Kamer gestuurd. De NOVI geeft richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Op naar een land met uitstekende bereikbaarheid, waar iedereen snel en gemakkelijk van A naar B komt, met zo min mogelijk schadelijke uitstoot en overlast. In de NOVI zijn 21 nationale belangen opgenomen, één van die belangen is het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. Mobiliteit is in de NOVI sterk gekoppeld aan ruimtelijke ontwikkeling. Er wordt zoveel mogelijk gebouwd binnen bestaand stedelijk gebied, zodat open ruimtes en groen tussen steden behouden blijft. De nieuwe woningen moeten betaalbaar en goed bereikbaar zijn. Bewoners moeten tevens een prettige, gezonde en veilige leefomgeving ervaren. Dat vergt grote investeringen in openbaar vervoer, veilige fiets- en wandelpaden, meer groen, ontmoetingsruimte en wateropvang in de stad, en goede verbindingen met recreatiegebieden in de nabijheid van de Klimaatakkoord stad. Met deze aanpak van verstedelijking wordt niet alleen het Met de ondertekening van het Klimaatakkoord van Parijs in woningaanbod verbeterd, maar ook de leefomgevingskwaliteit in december 2015, het regeerakkoord uit 2017 en de doorvertaling de stad.

De beleidskeuzes voor Mobiliteit zijn gekoppeld aan de daarvan in het Klimaatakkoord van 2019, heeft Nederland een opgave ‘Sterke en gezonde steden en regio’s’. De belangrijkste duidelijk doel gesteld: in 2030 is de uitstoot van broeikasgassen beleidskeuzes zijn: met 49% verminderd en in 2050 met 95%, beide ten opzichte 1. We versterken het Stedelijk Netwerk Nederland door de van 1990. Ook Mobiliteit heeft een rol in het akkoord. In ontwikkeling van de stedelijke regio’s te ondersteunen en het Klimaatakkoord zijn rond mobiliteit vier thema’s met te zorgen voor goede onderlinge en externe verbindingen. aandachtspunten benoemd, dit zijn: Verstedelijking koppelen we aan de ontwikkeling van de (ov-) infrastructuur en vindt plaats in de regio’s waar er vraag is. De 1. Duurzame energiedragers grote open ruimten tussen de steden behouden hun groene • Hernieuwbare energiedragers karakter. • Stimuleren waterstof (realisatie waterstoftankstations) 2. Het Rijk hanteert een integrale verstedelijkingsstrategie. Dit is • Duurzaam inkopen overheden 66

2. Elektrisch (personen)vervoer • 100% emissieloze nieuwverkoop van personenauto’s in 2030 • Opzetten laadinfrastructuur 3. Verduurzaming logistiek • Middelgrote zero-emissiezones stadslogistiek in 30 tot 40 grotere gemeenten in 2025, nadenken over logistieke hubs • Zero-emissie bouwverkeer, mobiele werktuigen en bussen • Klimaatneutrale en circulaire grond-, weg- en waterwerken (GWW) • 30% reductie van de CO2-uitstoot door achterland en continentaal vervoer in 2030

De laatste vier betreffen risico’s vanuit de individuele verkeersdeelnemer en het gedrag. 6. Rijden onder invloed; 7. Snelheid in het verkeer; 8. Afleiding in het verkeer; 9. Verkeersovertreders. Provincie Noord-Holland

Provinciale Omgevingsvisie 2050, Agenda Mobiliteit 4. Verduurzaming personenmobiliteit (inclusief zakelijk reizen, OV In november 2018 is de Omgevingsvisie NH2050 van de provincie en fiets) Noord-Holland vastgesteld. Als beleidsuitwerking hiervan is • 8 miljard zakelijke (auto)kilometers minder in 2030 door een Agenda Mobiliteit opgesteld. In deze agenda zijn drie gebruik andere vervoerswijzen en flexibel werken strategische opgaven voor de Mobiliteit bepaald: • Mobiliteit als dienst: deelconcepten, combineren 1. Bouwen en bewegen worden in samenhang beschouwd, om vervoerssystemen, slim parkeren zo de groei te faciliteren; • Stimuleren deelmobiliteit (autodelen, scooter delen) 2. Er wordt gewerkt aan een klimaatbestendig en duurzaam mobiliteitssysteem; 3. Alle ontwikkelingen op het gebied van Mobiliteit worden Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030: Veilig van deur tot deur vroegtijdig en continu in het licht van de leefomgeving (SPV 2030) geplaatst. SPV 2030 kent een nul ambitie voor 2050: elk verkeersslachtoffer is er één te veel. Het SPV 2030 beschrijft negen beleidsthema’s Bij de drie opgaven vormen “samenwerking” en “gebiedsgerichte met de belangrijkste risico’s voor verkeerveiligheid. aanpak” essentiële voorwaarden.

De ambitie is om te komen tot Drie thema’s kijken naar risico’s vanuit het verkeerssysteem en een efficiënt netwerk van Mobiliteit; efficiënt in gebruik, ruimte en het voertuig: energie. 1. Veilige infrastructuur; 2. Heterogeniteit in het verkeer; Regionaal Mobiliteitsprogramma 3. Technologische ontwikkelingen. Hoe zorgen we dat de CO2-uitstoot van onze mobiliteit vergaand Twee thema’s betreffen specifieke risicogroepen (jongeren, vermindert en we slim, schoon en veilig reizen? En dat voor ouderen) en modaliteiten (tweewielers, voetgangers): zowel personen- als goederenvervoer. Deze vraagstukken 4. Kwetsbare verkeersdeelnemers; uit het Klimaatakkoord werken de provincies Noord-Holland 5. Onervaren verkeersdeelnemers. en Flevoland, de Vervoerregio Amsterdam en de gemeente 67

Amsterdam uit in het Regionaal Mobiliteits- programma (RMP) Flevoland en Noord-Holland. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met gemeenten, het Rijk, milieudiensten, werkgevers en brancheverenigingen. Want alleen met elkaar – en met reizigers, vervoerders en sectoren als de industrie – kunnen we de klimaatdoelen waarmaken: 55 procent minder CO2-uitstoot in 2030 en 95 procent in 2050. De ‘Menukaart duurzame mobiliteit’ toont welke maatregelen hiervoor ingezet kunnen en waar deze het meeste resultaat hebben. Vervoerregio Amsterdam

Beleidskader Mobiliteit Het Beleidskader Mobiliteit, vastgesteld door de VRAgemeenten in december 2017 en herbevestigd door de huidige gemeenteraden, geeft richting aan de activiteiten van de Vervoerregio Amsterdam aan hand van vijf strategische opgaven: 1. Van modaliteit naar mobiliteit: een betere integratie van de verschillende vervoerwijzen. 2. Naar een CO2-neutraal mobiliteitssysteem: meer aandacht voor duurzaamheid en leefbaarheid. 3. Een prettige en veilige reis: meer aandacht voor comfort, beleving, veiligheid en informatie. 4. Mobiliteit en omgeving passen bij elkaar: meer aandacht voor inpassing en ruimtelijke kwaliteit. 5. Nabijheid van dagelijkse activiteiten versterken: ondersteuning van verdichtingsopgaven. Dit beleidskader vormt de “paraplu” voor gemeentelijk beleid in de VRA en vormt ook de afweging voor de Investeringsagenda Mobiliteit van de VRA. 68

Transitieprogramma Mobiliteit De Vervoerregio Amsterdam pakt, samen met de VRAgemeenten de kansen op om de positieve gevolgen van de Covid-19 pandemie voor Mobiliteit (zoals thuiswerken, toename fietsgebruik en tijd- en plaatsonafhankelijk werken) vast te houden. Dit wordt gedaan middels een Transitieprogramma Mobiliteit. Regionale Aanpak Verkeersveiligheid 2030 (RAV 2030) De RAV 2030 is een regionale uitwerking van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 van het Rijk. Het RAV 2030 bevat de regionale koers en bevat ook feitelijke uitvoeringsmaatregelen. Deze uitvoeringsmaatregelen landen uiteindelijk in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam en vormt de regionale inzet richting het Rijk.

69

70

3

Bijlage 3: SWOT-analyse Mobiliteit Aalsmeer en Koersen Mobiliteitsagenda In het Koersdocument Mobiliteit Aalsmeer zijn de SWOT-analyse Mobiliteit Aalsmeer en de 11 koersen voor de Mobiliteitsagenda Aalsmeer opgenomen. Deze zijn in deze bijlage als achtergrondinformatie weergegeven.

71

SWOT-analyse Mobiliteit Aalsmeer Door de huidige situatie, de algemene trends en ontwikkelingen en de ontwikkeling van Aalsmeer te combineren wordt gekomen tot een overzicht van de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen. In onderstaande figuren is dit overzichtelijk op een rij gezet.

Sterktes

Zwaktes

• Aalsmeer is strategisch gelegen in de MRA, met belangrijke woon- en werkgebieden in Aalsmeer zelf en in de directe omgeving, zorgt voor nabijheid en kortere verplaatsingen • Goede regionale bereikbaarheid per (vracht-)auto, onder andere door nabijheid van rijkswegen en de nieuwe N201 en de OLV • Sterke georganiseerde (lokale) economie; gespecialiseerd in (groot-)handel en dienstverlening en hieraan gerelateerde logistiek • Goede autobereikbaarheid in Aalsmeer zelf • Goed openbaar vervoer (R-net) netwerk voor de kernen Aalsmeer en Kudelstaart, onder andere rechtstreekse verbindingen met Schiphol, Hoofddorp, station A’dam Zuid en Amstelveen/Amsterdam • Stijgend (e-)fietsbezit en -gebruik • Stijgende verkeersveiligheid, lichte afname aantal ongevallen • Verkeer zorgt niet voor overschrijding milieunormen

• Beperkte uitbreidingsruimte infrastructuur voor (vracht-) auto, openbaar vervoer en actieve modaliteiten • De lintbebouwing zorgt voor veel (interne) verplaatsingen en maakt het voor openbaar vervoer lastiger vanwege extensief bebouwd gebied • Hoog autobezit en -gebruik, grote auto-afhankelijkheid, Aalsmeerders die in Aalsmeer werken gaan vaak met auto naar het werk • Hoge parkeerdruk in woonwijken • Veel logistiek (zwaar verkeer en pakketdiensten) van, naar en door de gemeente • Aalsmeer heeft geen eigen NS-station, afhankelijk van stations in de omgeving • Matig openbaar vervoer-gebruik • Verminderde openbaar vervoer-bereikbaarheid Kudelstaart, lage busfrequentie tussen Kudelstaart en Aalsmeer en geen nachtvervoer • Beperkte en gefragmenteerde routes voor de actieve modaliteiten (fietsen, (hard-)lopen) en enkele paden verkeren in slechte conditie en deze zijn ook niet altijd vrijliggend (te maken) • Aalsmeer scoort slecht op duurzaamheidsindex

72

Kansen • De verschillende gebieden in de gemeente Aalsmeer bieden kansen voor een specifieke gebiedsgerichte aanpak • Vermindering hyperspits door toename thuiswerken en spreiding van de spits doordat bedrijven en scholen meer gespreid gaan starten • Benutten toenemende beschikbaarheid data voor optimalisatie mobiliteitsnetwerk • De Covid-19 crisis heeft bepaalde trends en ontwikkelingen versneld, geeft nu de kans om door te pakken en bijvoorbeeld (e-)fietsgebruik en thuiswerken verder te faciliteren • Meer focus op mooie, rustige, groene langzaam verkeer routes, zowel lokaal als regionaal: betere kwaliteit verbindingen en betere bebording • Betere bereikbaarheid en haltevoorzieningen R Net haltes, koppeling modaliteiten, toevoegen functies • Kansen voor gebruik (e-)fiets en (e-)scooter, ook voor werknemers, wonen veelal in Aalsmeer of kernen direct eromheen, dit is tevens een duurzaamheidskans en vraagt rol ondernemers, al dan niet gekoppeld aan R Net (last mile) • Versnelling R Net door nieuwe routing en halte Royal Flora Holland op de N231 • Aansluiting OV met OV-concessie Zuid-Holland-Noord • Fijnmazigheid OV, in combinatie met lokale initiatieven • Regionale bundeling logistiek, kansen voor logistiek over water en pakketophaalpunten • Meer aandacht voor een gezonde levensstijl, versterkt door Covid-19 • Faciliteren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit, versterkt

leefbaarheid en kwaliteit openbare ruimte

Bedreigingen • Sterke toename van het aantal inwoners, werkenden en reisbewegingen door ruimtelijk-economische ontwikkelingen in Aalsmeer en omstreken • Blijvende autoafhankelijkheid, ook jongeren geven voorkeur aan de auto • Grote autoverkeersdruk op in-/uitvalswegen van/naar Aalsmeer en Kudelstaart, specifiek op het regionale wegennet met terugslag op enkele aansluitingen van het lokale netwerk • Collectief vervoer heeft het door de Covid-19 crisis zwaar, de verwachting is dat het OV pas over een jaar of vijf weer op het oude niveau zit • Interne OV-bereikbaarheid Aalsmeer en Kudelstaart (fijnmazigheid) verslechterd verder door focus op R Net • Ruimtegebrek voor abri’s en fietsenstallingen bij enkele OV-haltes (minder comfort) • Toename verkeersonveiligheid kwetsbare vervoerswijzen (voetgangers, (e-)fietsers, scooterrijders) door vergrijzing, toenemende drukte op wegen en fietspaden en nieuwe (snellere) vervoerswijzen • Verdere toename logistiek, zowel zwaar verkeer als stedelijke distributie • Milieunormen worden (nog) niet overschreden, maar zitten wel op het randje op enkele plekken

73

Van SWOT-analyse naar belangrijkste aandachts- en conflictpunten Met het in beeld brengen van sterktes en zwaktes alleen zijn we er nog niet. Door deze te combineren met kansen en bedreigingen komen we tot de belangrijkste aandachts- en conflictpunten voor Aalsmeer. Dit zijn: • Covid-19 heeft de mobiliteitswereld op zijn kop gezet. De sterke groei van de mobiliteit is (tijdelijk?) een halt toegeroepen. Covid-19 geeft zowel kansen (al vóór Covid-19 ingezette trends, zoals opkomst elektrische fiets, vinden in verhoogd tempo plaats) als bedreigingen (openbaar vervoer krijgt het lastig). • Om de groeiende mobiliteit van Aalsmeer, en de gevolgen hiervan, op te kunnen vangen, is een nauwe koppeling tussen mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling van belang. Dit kan helpen om de doorstroming te verbeteren, duurzame mobiliteit en deelmobiliteit te faciliteren en de parkeerdruk te verlagen. • We zien in Aalsmeer en de regio groei in inwoners en werknemers. In Aalsmeer leidt dit tot groei in aantal verplaatsingen en nieuwe knelpunten voor (vracht)auto, OV en actieve modaliteiten. Tegelijkertijd is er beperkte fysieke uitbreidingsruimte voor infrastructuur voor deze modaliteiten. • We zien een grote auto-afhankelijkheid en een hoog aandeel auto in de modal split, zowel voor de huidige als toekomstige generatie en tot 2040.

We zien de druk op het regionale wegennet verder toenemen met een terugslag naar het lokale net. Dit vraagt om het benutten van kansen om de alternatieven als OV en (e-)fiets aantrekkelijker te maken en zo weer ruimte te creëren op het wegennet. • Het OV wordt al matig gebruikt in Aalsmeer en heeft het afgelopen maanden door Covid-19 nog zwaarder gekregen, terwijl het OV wel van belang is voor de totale Aalsmeerse mobiliteit. Van belang is om de kansen te pakken om het OV te verbeteren, bijvoorbeeld door een betere aansluiting van R Net met de (e-)fiets en het uitvoeren van lokale initiatieven 74

(wijkbus). • Veel werknemers gaan met de auto naar het werk. Samen met de Aalsmeerse ondernemers kunnen we kansen pakken om werknemers meer met de (e-)fiets (al dan niet in combinatie met het OV) naar het werk te laten komen en de hyperspits te verminderen. • Veel verkeer in Aalsmeer is logistiek van aard, zowel zwaar verkeer als de stedelijke distributie. Er liggen kansen om dit aan te pakken: bundeling, modal shift (kansen voor vervoer over water, de Ringvaart), verduurzaming (mede door zero emissie zones in MRA) en bundeling van pakketjes op pakketophaalpunten. • De verkeersveiligheid voor kwetsbare vervoerwijzen komt onder druk te staan: we zien het overal drukker worden, ook met nieuwe (snellere) vervoerswijzen en een verder vergrijzende bevolking. Dit leidt tot nieuwe vraagpunten en aandachtspunten ten aanzien van verkeersveiligheid en vraagt om een (pro-)actieve aanpak. • Aalsmeer loopt achter op duurzame mobiliteit, het biedt kansen om dit aan te pakken, mede in kader van Klimaatakkoord. Meer inzetten op (e-)fiets, duurzame voertuigen en deelmobiliteit. Dit leidt tot minder bezit, minder voertuigen langdurig geparkeerd op straat en is positief voor de leefkwaliteit. • De aandacht voor gezond leven en het klimaat neemt toe. Dit biedt kansen voor de (e-)fiets en de inrichting van de openbare ruimte met meer groen en minder parkeerruimte.

Koersen Mobiliteitsagenda Aalsmeer Vanuit de SWOT-analyse en de belangrijkste aandachts- en conflictpunten zijn 11 koersen gedestilleerd die de richting van de Mobiliteitsagenda Aalsmeer bepalen. Koers 1: Naar een flexibele Mobiliteitsagenda Aalsmeer De toekomst is onmogelijk voor de volledige 100% te voorspellen. Er zijn een aantal duidelijke trends en ontwikkelingen, maar ook veel onzekerheden zoals het effect van Covid-19 op de mobiliteitsvraag de komende jaren. De Mobiliteitsagenda Aalsmeer zal dan ook zo concreet mogelijk moeten zijn met heldere doelen, maar dient ook de ruimte te hebben om flexibel met nieuwe / andere ontwikkelingen om te gaan. Koers 2: Ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit in samenhang bezien De ruimtelijke ontwikkeling en de mobiliteit vormen twee communicerende vaten. Deze zullen in de Mobiliteitsagenda in samenhang bezien moeten worden, inclusief inrichting van de openbare ruimte. Koers 3: Ruimtelijk patroon Aalsmeer vraagt om maatwerk per gebied Aalsmeer kent een grote verscheidenheid in buurten en werklocaties, met specifieke mobiliteitsvraagstukken. Dit vraagt naast algemeen Mobiliteitsbeleid ook om een gebiedsgerichte uitwerking voor de belangrijkste gebieden. Koers 4: Aanpak gevolgen vergrijzing voor mobiliteit In 2040 is 30 procent van de Aalsmeerse bevolking 65 jaar of ouder.

Dit heeft gevolgen voor de mobiliteit en verkeersveiligheid, hier moet in de Mobiliteitsagenda een antwoord op gegeven gaan worden.

Koers 5: Een compleet mobiliteitsaanbod In de Mobiliteitsagenda wordt, gestreefd naar een compleet mobiliteitsaanbod. Dus geen keuze specifiek voor één modaliteit, of het afremmen van een modaliteit, maar streven naar een breed aanbod. Dit complete aanbod moet ook toegankelijk zijn. Koers 6: Product OV versterken Het OV heeft het lastig in Aalsmeer, het is tegelijkertijd wel van belang voor de bereikbaarheid van/naar/in Aalsmeer. Er zijn kansen om het totale product te versterken, bijvoorbeeld door wijkinitiatieven en door de koppeling van het hoogfrequente regionale R Net met de (e-)fiets te versterken. Koers 7: Faciliteren groeiend (e-)fietsgebruik Zowel lokaal als regionaal liggen er grote kansen voor de (e-) fiets. Meer dan voorheen moet het (e-)fietsgebruik gefaciliteerd worden, zowel met goede veilige routes als infrastructuur die in goede staat is. Gebruik (e-)fiets draagt ook bij aan een gezonde levensstijl. Gedragsbeïnvloeding maakt hier ook onderdeel van uit. Koers 8: Optimalisatie logistieke ketens Het wordt steeds drukker met vrachtwagen en pakketbusjes in Aalsmeer met negatieve gevolgen voor bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefkwaliteit. Aan de andere kant is de logistiek van groot belang voor de economie van Aalsmeer en is een goede bereikbaarheid belangrijk. Dit vraagt om optimalisatie van de logistieke ketens.

Koers 9: Actieve rol van ondernemers in bereikbaarheid Veel Aalsmeerders die in Aalsmeer werken gaan toch met de auto naar hun werk, met gevolgen voor bereikbaarheid en veel ruimtevraag voor parkeren. De Aalsmeerse ondernemers hebben een rol in het stimuleren van reizen per (e-)fiets al dan niet in combinatie met het OV. 75

Koers 10: Naar een integrale en actieve aanpak van verkeersveiligheid De toenemende drukte, vergrijzing en nieuwe vervoersmiddelen vragen om een integrale en (pro-)actieve aanpak van verkeersveiligheid. Acteren in plaats van reageren met focus op specifieke doelgroepen en gedrag. Koers 11: Een volgende stap in duurzame mobiliteit en deelmobiliteit Verduurzaming van de mobiliteit speelt een grote rol in de aanpak van de belangrijkste klimaat- en energievraagstukken en deelmobiliteit zorgt voor minder vervoermiddelen in Aalsmeer.

76