Controleverklaring Jaarrekening 2023 Gemeente Aalsmeer
Tekst van het document
Basisregistratie grootschalige topografie (BGT) (voordeel lasten € 40.000) De reden voor de onderuitputting van het budget Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) ligt in het laten maken van luchtfoto’s. De afgelopen jaren gaf de gemeente opdracht aan een gespecialiseerde
Jaarstukken 2023
55
Gemeente Aalsmeer
organisatie, te weten ICC, om luchtfoto’s te maken. Het ICC is opgericht door overheidsorganisaties in de regio Schiphol en bestaat uit ongeveer 60 organisaties. Het doel van het ICC is om betrouwbare geoinformatie beschikbaar te stellen en het gebruik ervan te optimaliseren binnen de deelnemende gemeenten. In het jaar 2023 heeft het ICC echter samen met de organisatie Beeldmateriaal Nederland (een landelijk samenwerkingsverband) de luchtfoto’s opnieuw aanbesteed. De eerste proefvluchten vielen kostenefficiënter uit voor de deelnemende gemeenten, waardoor in 2023 een financieel voordeel is gerealiseerd. Het resultaat is een voordeel op de lasten van € 40.000. Voor 2024 is nog onbekend hoe de luchtfoto’s worden uitgevoerd en welke financiële impact dat heeft. Omgevingsbeleid (voordeel lasten € 199.000) Er is minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt met name veroorzaakt door: - Het in beeld brengen van de kosten voor de vergroening van Stommeer kost € 20.000 minder dan geraamd, bovendien wordt een deel van de kosten nog in 2024 gemaakt. -
De werkzaamheden gebiedscoördinatie Westeinderscheg zijn later van start gegaan dan voorzien (in 2023 in plaats van in 2022). Hierdoor is € 34.000 van het budget 2023 niet benut. De kosten voor de visieontwikkeling Schinkelpolder, onderdeel gebiedsagenda, zijn met name ten
-
laste gekomen van het betreffende budget in programma 3 Economie en Duurzaamheid. Dit resulteert in een voordelig saldo van € 22.000 op dit programma. De kosten voor het onderzoek naar illegale activiteiten in de Bovenlanden vielen € 16.000 lager uit
-
dan gepland. Er is prioriteit gegeven aan de start van de gebiedsvisie Kudelstaart. De Omgevingsvisie zal later starten.
Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 33.000 voordeel baten € 8.000) worden niet toegelicht. 5.1 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) (nadeel € 1.833.000) Resultaatnemingen (nadeel € 2.017.000) Dit betreft resultaatnemingen op de volgende projecten: Meervalstraat- Roerdomplaan (nadeel: lagere winstneming) VVA terrein (nadeel: hoger verlies) Vrouwentroost (nadeel: lagere winstneming)
€ 1.923.000 € 75.000 € 19.000 € 2.017.000
Totaal
Dotatie verliesvoorziening De Tuinen (voordeel lasten € 136.000; voordeel baten € 39.000, totaal voordeel € 175.000)) Voor deze voorziening geldt dat er jaarlijks, gedurende de restant looptijd van dit project, een bedrag wordt gedoteerd aan de verlieslatende voorziening. Bij de afsluiting van het project in 2029 is de voorziening hiermee toereikend om het verlies in één keer af te boeken. Na actualisatie van de grondexploitatie is sprake van een verwacht negatief resultaat van € 6,4 miljoen op netto contante waarde. Dit is ongeveer gelijk aan het verwachte resultaat van 2022. Er hoeft in 2023 daarom niet gestort te worden (€ 136.000), er kan € 39.000 vrijvallen uit de verliesvoorziening.
56
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Bouwgrondexploitaties (afwijkingen op lasten en/of baten van projecten, zonder invloed op het resultaat) Over- en onderbestedingen op geraamde jaarbudgetten voor inkomsten en uitgaven van projecten worden over het algemeen veroorzaakt door afwijking van de verwachte fasering per jaar. Deze afwijkingen hebben geen invloed op (de toereikendheid van) het projectbudget. Omdat hierdoor het resultaat op het jaarbudget wijzigt, wijzigt ook het bedrag dat op de balans wordt opgenomen. De afwijking op de baten en lasten die betrekking hebben op de boeking naar de balans bedraagt € 1 miljoen lagere lasten en € 21.000 hogere baten. De balansmutatie (baten) is € 3,1 miljoen lager dan begroot. Deze verschillen zijn te verklaren door ontwikkelingen binnen de hierna vermelde grondexploitaties. Hornmeer Meervalstraat-Roerdomplaan (lagere winstneming € 1.923.000) Bij de voorbereiding van het bouwrijp maken van de locatie Meervalstraat is gebleken dat de bodemgesteldheid van het plangebied onvoldoende is om een start te maken met deze werkzaamheden. Er zijn diverse ingrepen nodig voordat er gestart kan worden met het bouwrijp maken. Deze ingrepen vinden in 2024 plaats. De mate van kostenrealisatie is gekoppeld aan de resultaatnemingen. Als de kostenrealisatie achterblijft in een boekjaar, dan is ook de resultaatneming voor dat jaar kleiner.
Hornmeer VVA woningbouw (hoger verlies € 75.000) Vanwege problemen met de bodemgestelheid bleek het budget onvoldoende. Het project is afgesloten, het resultaat is € 75.000 lager uitgevallen. De Tuinen Zwarteweg Door vertraging in het besluitvormingsproces over het bestemmingsplan en exploitatieplan als gevolg van zienswijzen is minder uitgegeven in 2023. Bilderdammerweg 6-30 De planvorming is eind 2023 voorspoediger gegaan dan verwacht. In oktober 2023 konden de uitgangspunten worden vastgesteld. Hierdoor zijn de plankosten hoger geworden. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 5.000 voordeel baten € 14.000) worden niet nader toegelicht. 5.2 Wonen en bouwen (voordeel € 261.000) Dwangsommen (nadeel lasten € 80.000 en voordeel baten € 105.000) Het beleid is dat verbeurde dwangsommen in principe worden ingevorderd. In 2023 zijn dwangsommen opgelegd, samen met de vrijval van de voorziening dubieuze debiteuren vormt dit een bate van € 105.000. Gemotiveerde verzoeken tot verlaging van de dwangsom of de solvabiliteit van de overtreder zijn bijvoorbeeld redenen waarom invordering niet of slechts gedeeltelijk plaatsvindt. De voorziening dubieuze debiteuren is per saldo met hetzelfde bedrag verhoogd tot het saldo van de openstaande dwangsommen (€ 80.000 lasten).
Huisvesting kwetsbare doelgroepen (voordeel lasten € 404.000, nadeel baten € 404.000) Eind 2020 heeft de gemeente een specifieke uitkering van € 450.450 ontvangen van de Rijksoverheid voor het project huisvesting arbeidsmigranten. Begin 2022 heeft het Rijk, op verzoek van het college, toestemming gegeven om deze specifieke uitkering breder te mogen inzetten dan waarvoor het budget oorspronkelijk bestemd was. Sinds dat moment mogen de middelen worden besteed aan initiatieven die bijdragen aan de huisvesting van kwetsbare doelgroepen en flexwonen. Gedurende de periode waarin het budget beschikbaar was voor de huisvesting van kwetsbare groepen zijn er vrijwel geen initiatieven ingediend waarbij ondersteuning vanuit dit budget te realiseren was. Er is een
Jaarstukken 2023
57
Gemeente Aalsmeer
woning verbouwd naar eenheden, waardoor mensen in een kwetsbare situatie (tijdelijk) gehuisvest konden worden. Daarnaast zijn ambtelijke kosten en kosten voor een project huisvesting internationale medewerkers ten laste gebracht van deze regeling. Het restant aan niet bestede middelen is gereserveerd op de balans om terug te betalen aan de Rijksoverheid. Woonzorgvisie (voordeel lasten € 28.000) Door capaciteitstekort is vertraging opgetreden in de ontwikkeling van de woonzorg(welzijns)visie. Hierdoor zijn de lasten in het jaar 2023 € 28.000 lager dan begroot. De woonzorgvisie zal in 2024 worden opgeleverd. Omgevingsvergunningen (nadeel lasten € 121.000, voordeel baten € 223.000) De legesinkomsten en de hiermee samenhangende lasten worden begroot op basis van (project) ontwikkelingen en verwachte vergunningaanvragen. Daarbij zit altijd een risico dat de gemeente niet zelf kan beïnvloeden. Onder andere marktomstandigheden, het tempo van de ontwikkelaar/aanvrager zelf en andere omstandigheden (stikstofproblematiek, inflatie, grondstoffen schaarste, stijging van de rente etc.) beïnvloeden of en wanneer een project tot daadwerkelijke realisatie komt. Bovendien kan de gemeente alleen op basis van een inschatting van het initiatief een raming maken van de te verwachten leges. Concreet uitgewerkte bouwplannen zijn in deze fase niet beschikbaar.
Dit alles leidt voor 2023 tot € 223.000 aan hogere baten dan was ingeschat. De hieraan gerelateerde lasten zijn voor het jaar 2023 € 121.000 hoger. Nieuwe woonruimteverdeling (voordeel lasten € 44.000) De verwachting was dat het aantal bezwaar en beroepszaken door de nieuwe woonruimteverdeling sterk zou toenemen, onder andere door de afbouw van punten (door te stoppen met zoeken, niet komen opdagen voor een bezichtiging of weigeren van een woning) of wanneer aanvragen voor punten niet gehonoreerd werden. Er is rekening gehouden met 2.500 extra bezwaren per jaar voor de gehele regio, waarvan 10% zou leiden tot beroep. Hier was vanuit Aalsmeer budget voor gereserveerd. Het aantal bezwaar en beroepszaken bleek een stuk lager te zijn dan er was ingeschat. Daarnaast komt een groter aandeel van de bezwaarzaken en aanvragen punten voor rekening van Amsterdam dan verwacht. Dit betekent dat de kosten voor de nieuwe woonruimteverdeling voor 2023 lager uitvallen dan het gereserveerde bedrag. De werkelijke lasten zijn hierdoor € 44.000 lager dan begroot. Toezicht omgevingsvergunningen (voordeel lasten € 34.000) Bij grote projecten vanaf € 500.000 wordt op basis van een aanname een reservering gemaakt voor de te verwachten kosten met van het noodzakelijke toezicht op die projecten inclusief de constructieve toets.
Op basis van nacalculatie worden de projecten “afgerekend” nadat deze zijn afgerond. De werkelijke lasten zijn € 34.000 lager dan vooraf geraamd. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 28.000) worden niet nader toegelicht. Reservemutaties (voordeel € 1.9 miljoen) Mutatie reserve uitvoeringsprogramma buitenruimte voor bovenwijkse voorzieningen (voordeel toevoeging € 49.000) De toevoeging aan de reserve buitenruimte voor bovenwijkse voorzieningen hangt samen met de exploitatiebijdragen op de diverse projecten. Als de exploitatiebijdrage ontvangen wordt, wordt de toevoeging aan de reserve gedaan. De exploitatiebijdrage is € 49.000 lager dan geraamd. Hierdoor is de toevoeging aan de reserve buitenruimte voor bovenwijkse voorzieningen ook lager.
58
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Mutatie reserve grondexploitaties (voordeel toevoeging € 1,8 miljoen, nadeel onttrekking € 9.000) De toevoeging aan de reserve voorlopige winsten grondexploitaties hangt samen met de tussentijdse winstnemingen op de diverse projecten. De tussentijdse winstneming voor Meervalstraat Roerdomplaan is € 1,9 miljoen lager dan geraamd,. Hierdoor is de toevoeging aan de reserve ook lager. De opgenomen winstneming van VVA terrein van € 28.000 valt vrij, omdat het project is afgesloten. Facilitaire projecten met toelichting bedragen x 1.000
8.1 Ruimte en leefomgeving U
I
Investeringen buitenruimte
Resultaat taakveld 8.1
B
U
I
B
W
V
Resultaat bovenwijks
Resultaat investeringen
Voorziening
W
V
S
O
Aalsmeerderweg 55-57
-1
0
0
0
0
0
0
-1
0
0
-2
-2
Aalsmeerderweg 237-239
-7
29
-12
0
0
0
7
-5
12
0
-18
0
Aalsmeerderweg 342
7
26
-10
0
0
0
0
0
9
0
0
0
Aalsmeerderweg 350 en 352
20
42
-4
0
0
0
0
0
19
0
0
0
De Tuinen Polderzoom fase 2
13
73
-60
555
16
-268
0
0
0
807
-57
807
De Tuinen Zwarteweg
29
-5
34
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Dorpsstraat 133
14
8
0
0
0
0
-6
0
0
0
0
0
Hoofdweg Zuid
1
0
0
0
0
0
0
1
0
0
0
0
Hornweg 240-244
10
6
-5
39
39
0
0
17
9
0
-2
17
Machineweg 17a
5
15
0
0
0
0
0
-10
0
0
0
0
Nieuw Calslagen
10
0
0
5
0
0
0
10
0
5
0
0
Oosteindedriehoek
-23
18
-41
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Parkmeer
20
0
0
0
0
0
-20
0
0
0
0
0
Stationsweg 17
-22
-2
-37
39
2
37
-10
6
0
1
0
0
Uiterweg 116 Marinapark
-4
4
-8
0
0
0
0
0
0
0
-20
0
Uiterweg 42-46
8
0
10
0
0
0
0
-2
0
0
0
0
Uiterweg 59-63
-6
0
0
0
0
0
0
-6
0
0
0
0
Westeinderhage
4
-20
24
0
0
0
0
0
0
0
-112
0
Zuiderkerk
1
0
-11
88
0
11
0
11
0
77
0
0
Totaal
76
194
-120
725
56
-220
-29
22
49
889
-211
823
* Toelichting: U = uitgaven, I = inkomsten, B = balansmutatie, W = winst, V-verlies, S = storting en O = onttrekking
5.1 Ruimtelijke ordening facilitaire projecten (nadeel € 1,1 miljoen) Bij facilitair grondbeleid wordt de bestemming uit de ruimtelijke maatregel gerealiseerd door particulieren. Hierbij moet de gemeente de kosten, die nodig zijn om de voorgenomen bouwplannen te realiseren, verhalen op de particuliere ontwikkelaar. Daardoor is het saldo van baten en lasten over het algemeen in evenwicht. Een deel van deze lasten zijn toevoegingen aan reserves van bijdragen van ontwikkelaars voor bovenwijkse voorzieningen of kunstzinnige verfraaiing. Deze toevoegingen aan reserves worden verantwoord op mutaties reserves programma 5. Uitzondering op het budgettair neutrale saldo zijn kosten die niet kunnen worden verhaald. Deze moeten als verlies worden genomen in het jaar dat dit zich voordoet. Voor verwachte toekomstige tekorten wordt een voorziening getroffen. De overige afwijkingen op baten en lasten zijn budgettair neutraal en betreffen faseringsverschillen binnen de projecten.
Jaarstukken 2023
59
Gemeente Aalsmeer
Mutatie voorziening nadeel per saldo € 1 miljoen: Hogere storting voorziening
nadeel € 211.000
Lagere vrijval voorziening
nadeel € 823.000
Mutatie resultaat 8.1 voordeel per saldo € 2.000: voordeel € 22.000 voordeel € 29.000 nadeel € 49.000
Lager negatief resultaat Hoger positief resultaat Lager resultaat bovenwijks
Hierna wordt per project ingegaan op de belangrijkste redenen van de afwijking. Aalsmeerderweg 350 en 352 Om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken, moeten verschillende processtappen doorlopen worden. De bij de Provincie Noord-Holland aan te vragen ontheffing om af te kunnen wijken van de Omgevingsverordening NH2020 en het vervolgens in procedure brengen van de wijziging van het bestemmingsplan vragen extra aandacht en tijd. De eerste exploitatiebijdragen konden wel gefactureerd worden. De Tuinen Polderzoom fase 2 Het woonrijp maken loopt door in 2024. Hierdoor zijn behoorlijk minder kosten gemaakt in 2023, was het verlies lager en hoefde geen vrijval van de verliesvoorziening plaats te vinden (€ 807.000). De hierdoor lagere storting aan de reserve Buitenruimte is toegelicht onder de reservemutaties programma 4 Openbare Ruimte. De definitieve exploitatiebijdrage is door wettelijke aftrekposten in het kader van het exploitatieplan lager uitgevallen dan begroot. Het eindresultaat is hierdoor verslechterd met € 57.000, dit bedrag wordt gestort in de verliesvoorziening. Hornweg 240-244 In 2023 zijn geen werkzaamheden uitgevoerd. Alle budgetten worden doorgeschoven naar 2024.
Westeinderhage Als gevolg van hogere plankosten op basis van een nieuwe plankostenraming waarbij rekening is gehouden met extra werkzaamheden voor omgevingsmanagement en participatie is het eindresultaat verslechterd met € 112.000. De verliesvoorziening is opgehoogd. Zuiderkerk Het project is in 2023 afgesloten. De kosten voor woonrijp maken vielen lager uit dan begroot en de geraamde kosten voor watercompensatie zijn niet gemaakt. Dit leidt tot een lager verlies van € 89.000. De overige afwijkingen per project (zie bovenstaande tabel) kleiner dan € 40.000 per project worden niet nader toegelicht.
60
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Ruimtelijke ontwikkeling, projecten en grondexploitaties zijn betrokken: • Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; en • Green Park Aalsmeer gebiedsontwikkeling B.V. Voor aanvullende informatie over deze partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen van deze jaarstukken.
Jaarstukken 2023
61
Gemeente Aalsmeer
2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid Inleiding Inwoners en ondernemers mogen een open en transparante houding van de gemeente verwachten. Een organisatie die denkt in oplossingen en oog heeft voor de menselijke maat. Een professionele organisatie die gericht is op goede, eigentijdse dienstverlening aan inwoners en ondernemers en tijdig, helder en via relevante kanalen communiceert met de verschillende doelgroepen in de samenleving. Veiligheid staat in Aalsmeer hoog op de agenda. Inwoners voelen zich veilig in hun buurt, kinderen kunnen hier veilig opgroeien, ondernemers veilig ondernemen. De gemeente werkt samen met de veiligheidspartners aan de veiligheid in onze gemeente. Prioriteiten in ons veiligheidsbeleid zullen altijd actueel moeten zijn. Daarom stelt het bestuur van de gemeente naast de aandachtspunten in het Integraal Veiligheidsplan, zoals woonfraude, hennepteelt, inbraken, jeugdoverlast en verwarde personen, zaken zoals ondermijning, mensenhandel, arbeidsmigranten overlast en waterveiligheid hoog op de (veiligheids)agenda voor 2022-2023.
2.6.1 Veiligheid, handhaving en crisisbeheersing Doelstellingen De gemeente Aalsmeer staat voor een veilige samenleving van haar inwoners en ondernemers. Inwoners voelen zich veilig in hun buurt, kinderen kunnen hier veilig opgroeien, ondernemers veilig ondernemen. De gemeente werkt samen met de veiligheidspartners aan de veiligheid in onze gemeente. Steeds meer werkt de gemeente niet alleen voor, maar ook vooral samen met inwoners en ondernemers m.b.t. aanpak en preventie van veiligheid en criminaliteit. Prioriteiten in ons veiligheidsbeleid zullen altijd actueel moeten zijn. Daarom stelt het bestuur van de gemeente naast de aandachtspunten in het Integraal- en Regionaal Veiligheidsplan, zoals woonfraude, hennepteelt, inbraken en verwarde personen, zaken zoals ondermijning, arbeidsmigranten, mensenhandel zoals arbeidsuitbuiting, jeugdaanpak en waterveiligheid hoog op de (veiligheids)agenda voor de komende jaren. Actuele bestuurlijke actiepunten Omschrijving
Type
23-01. Aanpak ondermijning/mensenhandel
Uitvoering
23-02. Actualiseren Algemene Plaatselijke Verordening Aalsmeer
Raad
23-03. Financiële jaarstukken Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland
Raad
23-11. Toekomstbestendige financiering Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland
Raad
23-12. Inzet OOV rond evenementen en waterveiligheid
College
Status: 'A' = aanvullende toelichting
62
Jaarstukken 2023
Status
A
Gemeente Aalsmeer
Nummer
Aanvullende toelichting
23-11
Eerste editie voorstel afgekeurd door college Amsterdam. Voor nu pakket 'no regrets' en urgentie aangenomen. Rest nog in onderhandeling, voornamelijk met gemeente Amsterdam.
2.6.2 Dienstverlening burger Doelstellingen Wet open overheid (Woo) Vergroten van de bestuurlijke transparantie door meer vanzelfsprekend informatie beschikbaar te stellen en sneller en efficiënter behandelen van Woo verzoeken en adequater inrichten van de informatiehuishouding; binnen gestelde termijnen voldoen aan de eisen van de Wet open overheid.
2.6.3 Regionale samenwerking Doelstellingen Metropoolregio Amsterdam (MRA) De overkoepelende ambitie van de MRA is werken aan een internationale topregio met hoge leefkwaliteit door te investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige metropool. In AM verband vindt de voorbereiding plaats op de samenwerking in de MRA via de AM Regiegroep en het AM raadsledenplatform. Actuele bestuurlijke actiepunten Status
Omschrijving
Type
23-01. Uitwerking MRA Agenda 2020-2024. Voorbereiding in Amstelland-Meerlandenoverleg
Uitvoering
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2023
Rekening 2023
Saldo
Programma
2022 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
6.4 Bestuur
-2.323
-2.229
2.714
0
-2.714
2.699
280
-2.419
295
-535
-518
1.169
437
-732
1.230
543
-688
44
6.1 Crisisbeheersing en brandweer
-1.424
-1.484
1.522
0
-1.522
1.479
0
-1.479
43
6.1 Openbare orde en veiligheid
-1.686
-1.848
2.049
34
-2.015
1.807
19
-1.788
228
Totaal saldo van baten en lasten
-5.968
-6.078
7.454
471
-6.983
7.216
842
-6.373
610
Resultaat
-5.968
-6.078
7.454
471
-6.983
7.216
842
-6.373
610
6.2 Burgerzaken
Jaarstukken 2023
63
Gemeente Aalsmeer
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 6.4 Bestuur (voordeel € 295.000) College voordeel baten (baten € 262.000) De actualisatie van de verplichtingen wachtgeld politieke ambtsdragers (APPA) per 31 december 2023 heeft geleid tot een vrijval van voorziening wachtgeld politieke ambtsdragers van € 112.000. Daarnaast heeft een voormalig wethouder per 1 februari 2024 een nieuwe betrekking waardoor een bedrag van € 150.000 uit de voorziening wachtgeld politieke ambtsdragers vrijvalt. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 15.000, voordeel baten € 18.000) worden niet nader toegelicht. 6.2 Burgerzaken (voordeel € 44.000) Leges en rijksafdrachten burgerzaken (nadeel lasten € 56.000, voordeel baten € 104.000) De gerealiseerde inkomsten uit hoofde van paspoorten, rijbewijzen, garantverklaringen en naturalisatie zijn € 104.000 hoger dan verwacht. De hogere inkomsten hebben geleid tot hogere rijksafdrachten voor een bedrag van € 55.000. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 6.000, voordeel baten € 2.000) worden niet nader toegelicht. 6.1 Crisisbeheersing en brandweer (voordeel € 43.000) Onderhoud brandkranen (voordeel € 20.000) Het onderhoud van de brandkranen is € 20.000 lager uitgevallen, omdat de geplande uitbreiding van het aantal brandkranen nog niet heeft plaatsgevonden.
Crisisbeheersing en Brandweer (voordeel € 17.000) Het budget van € 17.000 voor opleidingen crisisbeheersing is niet ingezet aangezien deze in 2023 geheel zijn verzorgd door de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 6.000) worden niet nader toegelicht. 6.1 Openbare orde en veiligheid (voordeel € 228.000) Openbare orde en veiligheid (voordeel € 39.000) De jaarlijkse bijdrage ad. € 6.000 aan het regionale Platform Veilig Ondernemen (PVO) is met ingang van 2023 komen te vervallen in verband met de landelijke financiering van PVO’s. In 2023 is weer rijkssubsidie ontvangen via het regionale Actiecentrum Veiligheid en Zorg voor de regionale regisseur radicalisering Amstelland gemeenten, waardoor de begrote bijdrage aan de gemeente Uithoorn van € 14.000 niet is besteed. De factuur voor de Inzet regisseur nazorg en detentie 2023 is in 2024 ontvangen en verantwoord. Hierdoor is het budget van € 12.000 niet besteed in 2023. Verder is de nieuwe rijksbijdrage van € 7.000 voor weerbaar bestuur, voor het eerst medio 2023 ontvangen, niet aangesproken. De lasten voor weerbaar bestuur worden verantwoord bij het gemeentebestuur.
64
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Handhaving buitenruimte (voordeel € 44.000) De onderschrijding op handhaving buitenruimte is voornamelijk te verklaren door minder inhuur en minder inzet ten behoeve van bestuurlijke maatregelen. De overlast met betrekking tot het Waterfront is in de praktijk minder groot gebleken dan vooraf geraamd. Door het afschalen van inzet is € 17.000 niet besteed. Tevens is € 27.000 minder besteed aan verslepingen en het opruimen van in beslag genomen en/of veilig gesteld varend materiaal. KOA Openbare orde en Veiligheid (voordeel € 151.000) Er is een onderbesteding op het KOA openbare orde en veiligheidsbudget omdat het grootste deel van het jaar er een vacature was binnen het team. Hierdoor konden grote projecten niet worden opgepakt. De vacature is in het najaar ingevuld. De grotere projecten zoals bijv. evenemententerrein, watereducatie scholen, uitbreiding waterconvenant en controles jachthavens worden in 2024 uitgevoerd. Daarnaast zijn de kosten voor certificering en audit Keurmerk Veilig Ondernemen lager uitgevallen door een goede inkoop. Ook heeft Royal Flora Holland een deel van de kosten betaald. Bij de bestemming van het rekeningresultaat 2022 is € 75.000 doorgeschoven ten behoeve van diverse projecten op het gebied van openbare orde en veiligheid.
Als gevolg van langdurige ziekte van de externe adviseur zijn deze projecten niet uitgevoerd/ uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Ten behoeve van de 1e bestuursrapportage 2024/ Kadernota 2025 wordt in kaart gebracht in hoeverre er behoefte is aan aanvullend budget. Diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 9.000, nadeel baten € 15.000) worden niet nader toegelicht.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Bestuur, bevolking en veiligheid zijn betrokken: • Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland; • • •
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; Vervoerregio Amsterdam; en Amstelland- en Meerlanden overleg.
Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen van deze jaarstukken.
Jaarstukken 2023
65
Gemeente Aalsmeer
2.7 Overhead Inleiding Het BBV schrijft voor dat de overhead op een separaat programma wordt begroot en verantwoord en daarmee ook in een apart overzicht wordt opgenomen met de baten en lasten van de overhead. De programma’s bevatten daarmee alleen de baten en lasten van het primaire proces. Dat wil zeggen alleen die onderdelen van de bedrijfsvoering die alleen c.q. direct voor de uitvoering van de desbetreffende taken en activiteiten worden ingezet. Ter wille van een uniforme verantwoording in alle gemeenten is een eenduidige afbakening van belang van enerzijds de kosten die verband houden met het primaire proces en anderzijds de kosten die gerekend worden tot de overhead. Daartoe geeft de regelgeving een uitvoerige en gedetailleerde omschrijving van wat er valt onder het taakveld “0.4 Ondersteuning” binnen dit programma. Samengevat gaat het bij overhead om de volgende zaken: a. b. c.
leidinggevenden en managementondersteuning in het primair proces, de financiële functie, P&O/HRM,
d. e. f.
de inkoopfunctie, de communicatiefunctie, juridische zaken,
g. h. i.
ICT, bestuurszaken en bestuursondersteuning facilitaire zaken en huisvesting (incl. post en archief).
In de uitwerking van toerekening van overhead is in onze financiële verordening opgenomen deze te bepalen als percentage van de directe ambtelijke capaciteitsinzet. Als generieke sleutel komt de ambtelijke capaciteit het meest in aanmerking, aangezien er een significante correlatie is tussen de omvang van de directe ambtelijke capaciteit en de omvang van de (ondersteunende) overhead. Ten slotte sluit deze keuze het meeste aan bij de techniek die het CBS op macroniveau hanteert. Het percentage wordt op begrotingsbasis berekend en gedurende het jaar niet aangepast. Er vindt toerekening van overhead plaats naar de grondexploitaties. Ook bij het bepalen van kostendekkendheid van lokale heffingen wordt extracomptabel overhead toegerekend. Daartoe worden de netto-overheadkosten uitgedrukt in een percentage van de totale directe ambtelijke capaciteitsinzet. Dit leidt tot een overheadpercentage van afgerond 79% conform de volgende berekening: Saldo taakveld Overhead (0.4) Totale (netto toegerekende) overheadkosten
€ 11,655 miljoen (a) € 9,177 miljoen (b)
Opslagpercentage:
79%
66
Jaarstukken 2023
(b/a)
Gemeente Aalsmeer
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2023
Programma
2022 Primitief
Lasten
7.1 Ondersteuning organisatie
-9.288
-9.159
Totaal saldo van baten en lasten
-9.288
Reservemutatie Resultaat
Rekening 2023
Baten
Saldo
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
11.028
0 -11.028
11.085
47
-11.038
-11
-9.159
11.028
0 -11.028
11.085
47
-11.038
-11
157
0
0
49
0
0
0
-49
-9.131
-9.159
11.028
49 -10.979
11.085
47
-11.038
-60
49
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 7.1 Ondersteuning organisatie (nadeel € 11.000) Diverse overige afwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 57.000, voordeel baten € 47.000) worden niet nader toegelicht. Reservemutaties (nadeel € 49.000) Reservemutatie Gemeentebrede bedrijfsvoering (nadeel baten € 49.000) In 2023 zijn er minder bedrijfsvoeringslasten (projectmanagement, toezicht en administratie) doorbelast. Dit levert een verschil op € 49.000 voordelig op het taakveld, maar dit wordt gecompenseerd door een even groot nadelig verschil op de reservemutaties.
Jaarstukken 2023
67
Gemeente Aalsmeer
2.8 Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald programma. Niet vrij besteedbare middelen, zoals bijvoorbeeld specifieke uitkeringen en rioolen afvalstoffenheffing (retributies) worden verantwoord op de programma’s ter dekking van de samenhangende kosten. De algemene dekkingsmiddelen bestaan voor het grootste deel uit de uitkering gemeentefonds en uit de algemene belastingen, zoals de onroerende zaak belastingen. Naast deze inkomenscomponenten ontvangt de gemeente uit haar deelnemingen en uitgezette middelen dividend en rente. Hieronder volgt een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Daarna worden de onderdelen kort toegelicht.
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2023
Programma
2022 Primitief
8.1 Treasury
184
8.1 OZB Woningen
Rekening 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
324
93
838
745
84
1.143
1.058
313
4.305
5.605
469
6.186
5.717
511
6.210
5.699
-18
8.1 OZB Niet woningen
5.054
5.225
139
6.605
6.466
139
6.611
6.472
6
8.1 Belastingen overig
231
661
29
290
261
34
312
277
17
46.535
44.551
0
48.235
48.235
0
50.271
50.271
2.036
3.045
-4.301
-808
5.804
6.612
317
5.844
5.527
-1.085
8.1 Vennootschapsbelasting (VPB)
-11
0
0
0
0
15
0
-15
-15
Totaal saldo van baten en lasten
59.343
52.065
-78
67.957
68.036
1.100
70.389
69.289
1.253
Reservemutatie
4.380
216
2.865
6.596
3.731
2.865
6.596
3.731
0
Resultaat
63.723
52.281
2.787
74.553
71.767
3.965
76.985
73.020
1.253
8.1 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 8.1 Overige baten en lasten
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 8.1 Treasury (voordeel € 313.000) Rentebaten schatkistbankieren (voordeel baten € 232.000) Betreft de ontvangen rente over de uitstaande gelden bij het Ministerie van Financiën (schatkistbankieren) als gevolg van enerzijds een gemiddeld hoger saldo in de schatkist en anderzijds een hogere rentevergoeding over het uitstaande saldo. Rente SVN (voordeel baten € 76.000) De Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) verstrekt leningen om het volkshuisvestingsbeleid te bevorderen en voert ook de verordening Duurzaamheidslening duurzaamheidsfonds uit voor de gemeente Aalsmeer. In 2023 is voor € 76.000 aan rente ontvangen.
68
Jaarstukken 2023
en
Gemeente Aalsmeer
Overig: betreft diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 8.000 en nadeel baten € 3.000) die niet nader toegelicht worden. 8.1 OZB woningen (nadeel € 18.000) Dotatie voorziening dubieuze belasting debiteuren (nadeel lasten € 36.000) Volgens de door het college vastgestelde beleidsuitgangspunten voor de bepaling van de voorziening dubieuze debiteuren moet € 36.000 gedoteerd worden aan de voorziening. Dit wordt enerzijds veroorzaakt doordat er twee posten afgeboekt dienden te worden vanwege faillissement en anderzijds de ouderdom van de openstaande posten anders verdeeld is dan vorig jaar. Overig: betreft diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 6.000 en voordeel baten € 24.000) die niet nader toegelicht worden. 8.1 OZB niet woningen (voordeel € 6.000) Dit betreft het verschil tussen de geraamde en gerealiseerde inkomsten OZB eigenaren en gebruikers niet woningen. 8.1 Belastingen overig (voordeel € 17.000) Dit betreft diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 5.000 en voordeel baten € 22.000) die niet nader toegelicht worden. 8.1 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (voordeel € 2.036.000) Decembercirculaire 2023 (voordeel baten € 1.912.000) Medio december is de decembercirculaire 2023 verschenen.
De financiële gevolgen daarvan op de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor 2023 konden niet meer in 2023 ter besluitvorming worden voorgelegd. De raad is daarom medio januari 2024 met een raadsbrief over de financiële gevolgen voor de jaarstukken 2023 geïnformeerd. Na de 2e bestuursrapportage, stand septembercirculaire 2023, zijn aantallen in de maatstaven gewijzigd (€ 846.000). Daarnaast is voor de energietoeslag 2023 € 882.000 uitgekeerd (zie ook 8.1 Overige baten en lasten). Tot slot is in verband met taakmutaties € 184.000 extra uitgekeerd voor invoering Omgevingswet en capaciteit op regionale trajecten voor gebiedsafspraken. Per saldo resulteert dit in een voordelig effect van € 1.912.000. Na de decembercirculaire heeft het Rijk nog enkele fysieke maatstaven en bijstandsontvangers aangepast. Dit heeft een aanvullend voordelig effect van € 124.000. 8.1 Overige baten en lasten (nadeel € 1.085.000) Suppletie BTW 2017-2022 (nadeel baten € 54.000) Op basis van uitgevoerde controles in het jaar 2023 heeft de gemeente met name op de reeds ingediende suppletie 2022 een correctie moeten toepassen. Per saldo resulteert dit in een nadelig effect van € 54.000. Energietoeslag 2023 (nadeel lasten € 882.000) Bij de uitwerking van de septembercirculaire 2023 is rekening gehouden met een bijdrage vanuit het Rijk voor de energietoeslag 2023.
De nog te ontvangen bijdrage is op het taakveld Overige baten en lasten opgenomen. De bijdrage is via de decembercirculaire 2023 toegekend en ontvangen op taakveld 8.1 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds.
Jaarstukken 2023
69
Gemeente Aalsmeer
Invoering omgevingswet (nadeel lasten € 176.000) Via de decembercirculaire 2023 heeft Aalsmeer een bedrag van € 176.000 ontvangen. Zie hiervoor het Collegeadvies 18 dec 2023. Aalsmeer reserveert het ontvangen bedrag voor de invoering omgevingswet, dat leidt op de lasten tot een nadeel van € 176.000.Via de 1e bestuursrapportage 2024 zal de reservering worden omgezet in een bijdrage aan de gemeenten Amstelveen. Oekraïne (voordeel baten € 94.000) Er wordt een hogere bijdrage vanuit het Rijk verwacht dan in de 2e bestuursrapportage 2023 is opgenomen. Dit is gebaseerd op de werkelijke uitgaven en aantallen 2023 die via de SiSa opgave worden verantwoord aan het Rijk. Bij de raming van de baten was verder geen rekening gehouden hebben met het feit dat de kosten in het kader van de leefgeldregeling aanvullend op de specifieke uitkering voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne kunnen worden gedeclareerd. Stelpost onvoorzien (voordeel lasten € 32.000) Er is in 2023 geen beroep gedaan op de stelpost onvoorzien. Stelpost taakmutaties (voordeel lasten € 34.000) Aalsmeer heeft in de meicirculaire 2022 € 34.000 extra ontvangen om de capaciteit van (wijk)agenten en BOA's in de openbare ruimte te kunnen vergroten. Deze middelen zijn in 2023 nog niet besteed. In de 1e bestuursrapportage 2024/ Kadernota 2025 vindt afweging plaats over de inzet van deze middelen.
Dotatie voorziening overige dubieuze debiteuren (nadeel lasten € 141.000) Volgens de door het college vastgestelde beleidsuitgangspunten voor de bepaling van de voorziening dubieuze debiteuren moet € 141.000 gedoteerd worden aan de voorziening. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat de ouderdom van de openstaande posten anders verdeeld is dan vorig jaar. Overig: betreft diverse afwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 8.000) die niet nader toegelicht worden. 8.1 Vennootschapsbelasting (nadeel € 15.000) Dit betreft de voorlopige aanslag 2023 vennootschapsbelasting.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Algemene dekkingsmiddelen zijn betrokken: •
De Meerlanden Holding NV
• • •
Afvalsturing Friesland NV (Omrin) Samenwerking belastingen Amstelland-Meerlanden Bank Nederlandse Gemeenten; en
•
Stedin Groep (Netwerkbedrijf).
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2023 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze jaarstukken.
70
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
3 Paragrafen
Jaarstukken 2023
71
Gemeente Aalsmeer
3.1 Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen bevat, conform het BBV, een overzicht van de inkomsten lokale heffingen, het beleid ten aanzien van de lokale heffingen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. In de Gemeentewet en in een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen. De raad bepaalt de invoering, wijziging of intrekking van de gemeentelijke belastingverordening. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Aalsmeer kende in 2023 de volgende belastingen: • • •
onroerende zaakbelastingen; roerende zaakbelasting; forensenbelasting;
• • •
(water)toeristenbelasting; hondenbelasting; reclamebelasting; en
•
precariobelasting.
Bestemmingsheffingen en retributies Bestemmingsheffingen en retributies zijn heffingen waarbij een bepaalde vergoeding wordt betaald voor een specifieke dienst. Bij retributies is er sprake van een individuele dienst aan de betaler (bijvoorbeeld leges), bij (bestemmings)heffingen niet (afvalstoffen- en rioolheffing). Aalsmeer onderscheidt de volgende categorieën: • • •
afvalstoffenheffing; rioolheffing; leges;
• •
marktgeld; en grafrechten.
De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de geraamde en daadwerkelijk gerealiseerde inkomsten lokale heffingen 2023. Daarnaast wordt inzicht gegeven in het beleid dat de gemeente heeft gehanteerd voor de bepaling van de hoogte van de heffingen 2023, wordt een uiteenzetting per belasting en heffing gegeven en worden de belangrijkste gegevens vergeleken met die van omliggende gemeenten. De paragraaf wordt afgesloten met een overzicht van de belangrijkste kerngegevens. De verordeningen met daarin de tarieven voor de lokale heffingen 2023 zijn door de raad vastgesteld in de vergadering van 15 december 2022.
Inkomsten lokale heffingen In 2023 is € 26,6 miljoen (2022: € 21,3 miljoen) ontvangen aan belastingen en retributies en daarmee maken deze inkomsten circa een kwart uit van de totale gemeentelijke baten. Gemeten naar de financiële omvang bepalen de onroerende zaak belastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing met afgerond 75% een
72
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
groot deel van de lokale heffingen. Een overzicht van de inkomsten lokale heffingen per soort is opgenomen in onderstaande tabel: Werkelijk 2022
Begroting na wijziging 2023
Werkelijk 2023
x € 1.000 Verschil 2023
OZB-eigenaren woningen
5.905
6.140
6.117
-23
Compensatie woonlasten
-1.243
0
OZB-eigenaren niet -woningen
2.946
3.838
3.792
-46
OZB gebruikers niet - woningen
2.240
2.767
2.819
52
Roerende zaak belasting
72
74
74
0
Forensenbelasting
94
88
80
-8
Verblijfsbelasting
404
590
453
-137
Waterverblijfsbelasting
138
136
116
-20
Hondenbelasting
109
109
108
-1
Reclamebelasting
107
107
107
0
Precariobelasting
3
0
22
22
10.775
13.849
13.688
-161
Afvalstoffenheffing
4.227
4.119
4.252
133
Rioolheffing
2.796
2.975
3.010
35
Marktgeld
15
22
13
-9
Lijkbezorgingsrechten
219
331
327
-4
Onderhoudsrechten begraafplaats
201
271
264
-7
Soort lokale heffing
Belastingen
0
Retributies
Leges
Totaal inkomsten lokale heffingen
3.093
4.718
5.028
310
10.551
12.436
12.894
458
21.326
26.285
26.582
297
In de navolgende grafiek is de gerealiseerde verdeling van de inkomsten lokale heffingen procentueel weergegeven:
Jaarstukken 2023
73
Gemeente Aalsmeer
Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De nummer 1 in de COELO-atlas is de gemeente met de laagste woonlasten. De afgelopen jaren is Aalsmeer sterk gestegen in de COELO-atlas. Dit is onder meer het gevolg van de eerder gebruikte systematiek voor de bepaling van het OZB-tarief. Hierbij werden de sterke stijgingen van de waarde van het onroerend goed niet meegenomen in de bepaling van het OZB-tarief. De aanslagen OZB stegen hierdoor sterker dan van de meeste gemeenten, die met de stijging van het onroerend goed wel rekening hielden. Sinds 2020 wordt een andere systematiek gebruikt voor de vaststelling van het OZB-tarief waardoor de belastingdruk beter is te vergelijken met andere gemeenten. Jaar
Plaats
Aantal gemeenten (deelnemers COELO)
2023
277
342
Over 2023 bedroegen de gemiddelde Aalsmeerse woonlasten (meerpersoonshuishoudens) € 1.040 (2022 € 920 excl. éénmalige korting). Het landelijk gemiddelde 2023 bedroeg € 944. Dat was € 904 voor 2022. De gemiddelde woonlasten van de gemeenten in Noord-Holland over 2023 bedroeg € 961. De gemeente op plaats 1 in het overzicht van 45 Noord-Hollandse gemeenten kent de laagste gemiddelde woonlasten. Aalsmeer neemt de 33e plaats in. In 2022 nam Aalsmeer de 26e plaats in. Woonlasten
2020
2021
2022
2023
OZB aanslag woning eigenaar
414
425
505
529
Rioolheffing eigenaar
174
174
177
181
Afvalstoffenheffing gebruiker
291
299
237
330
Woonlasten
879
898
919
1.040
879
898
823
Eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022
-96
Woonlasten na belastingkorting
1.040
De ontwikkeling van de belastingdruk van Aalsmeer in vergelijking tot de regiogemeenten is in onderstaande tabel opgenomen: Woonlasten eigenaar / bewoner woning
2020
2021
2022
2023
Aalsmeer
880
891
920
1.040
Amstelveen
756
784
881
900
Amsterdam
656
761
837
921
Diemen
815
834
942
970
Haarlemmermeer
759
809
851
860
Ouder-Amstel
844
887
976
999
Uithoorn
841
858
952
992
Kaag en Braassem
891
954
1.037
1.082
Nieuwkoop
952
966
1.051
1.086
74
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Beleid van de lokale heffingen Belangrijkste uitgangspunten voor het gemeentelijk tarievenbeleid van 2023 zijn geweest: • • •
daar waar wettelijk toegestaan het toepassen van een jaarlijkse indexering; het hanteren van maximaal kostendekkende tarieven; terughoudendheid ten aanzien van verhoging van de totale lokale lastendruk.
Indexering belastingtarieven In 2023 is bij de vaststelling van de belastingtarieven rekening gehouden met een indexering van 2,0%. Kostendekkende tarieven retributies Voor de retributies geldt dat de inkomsten van de heffingen niet hoger mogen zijn dan de geraamde kosten. Indexatie kan dan alleen plaatsvinden als dit uit kostenontwikkeling blijkt. Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid op begrotingsbasis waarbij alle toerekenbare kosten onderdeel zijn van de verschillende tarieven. Structurele afwijkingen die bij het opstellen van de jaarrekening worden geconstateerd zijn onderdeel van de bepaling van toekomstige tarieven. Egalisatie van afwijkingen op de afvalstoffenheffing en rioolheffing bij de jaarrekening worden vereffend via de egalisatievoorzieningen. Voor de overige tarieven komen deze ten gunste of ten laste van het rekeningresultaat. Toerekening van overhead Op basis van notitie overhead van de commissie BBV moet de overhead op consistente wijze aan de tarieven worden toegerekend. Aalsmeer heeft als uitgangspunt dat toerekening van de overhead aan de tarieven plaatsvindt op basis van de directe ambtelijke capaciteit. Dit is vastgelegd in de financiële verordening Aalsmeer 2023 van 8 juni 2023. Het overheadpercentage wordt op begrotingsbasis berekend en niet aangepast op basis van de realisatie in de jaarrekening. Het percentage 2023 bedraagt 79%.
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Per belasting of heffing worden de volgende onderwerpen beschreven: • het gemeentelijk beleid ten aanzien van de heffing; • •
een overzicht van de tariefsontwikkeling van de belangrijkste heffingen over de laatste jaren, inclusief het gehanteerde tarief in 2023; een vergelijking met de tarieven die zijn gehanteerd in de regio (indien relevant);
•
de mate van kostendekkendheid (indien relevant).
Onroerende zaakbelasting (OZB) De onroerende zaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastinginkomsten. De onroerende zaakbelastingen bestaan uit een belasting voor het eigendom (woningen en niet-woningen) en voor het gebruik van niet-woningen. Tarieven 2023 Grondslag voor de OZB is vastgestelde WOZ-waarde op basis van de Wet Waardering onroerende zaken (WOZ). Voor belastingjaar 2023 is de waarde peildatum 1 januari 2022. Voor de tariefbepaling 2023 is conform de begroting 2023 gebruikt het indexeringspercentage van 2,0% en is uitgegaan van een waardestijging voor de woningen van 14,5% en voor de niet-woningen 3%.
Jaarstukken 2023
75
Gemeente Aalsmeer
Inkomensmaatstaf OZB korting algemene uitkering Binnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt rekening gehouden met een korting, die wordt bepaald op basis van de omvang van de WOZ waarden binnen de gemeente. Voor het jaar 2023 is deze korting € 8,646 miljoen. De opbrengsten voor woningen en niet woningen zijn bij elkaar € 12,772 miljoen. Het kortingspercentage bedraagt daarmee 67,7%. In onderstaande tabel is de korting en het percentage ten opzichte van de OZB-inkomsten voor de laatste vijf jaren opgenomen. 2019
2020
2021
2022
2023
Opbrengsten OZB
9,231
7,879
10,365
9,849
12,772
Korting gemeentefonds
5,861
5,979
6,173
6,558
8,645
Netto-opbrengsten
3,370
1,900
4,192
3,291
4,127
63,49%
75,89%
59,56%
66,59%
67,69%
Kortings% gemeentefonds 2020: OZB Corona-maatregel nietwoningen 2022: éénmalige belastingkorting huishoudens
Roerende zaakbelasting Deze belasting is ontstaan op grond van het gelijkheidsbeginsel. Gebruikers van roerende ruimten hebben immers evenzeer belang bij de door de gemeente geboden collectieve voorzieningen. Op basis van de Gemeentewet moet voor de roerende zaakbelasting (RZB) hetzelfde tarief worden toegepast als voor de onroerende zaakbelasting. Afvalstoffenheffing De gemeente heeft de verplichting huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Om de kosten voor de inzameling en de verwerking van de afvalstoffen te dekken wordt afvalstoffenheffing geheven. De tarieven voor de afvalstoffenheffing mogen op begrotingsbasis maximaal 100% kostendekkend zijn. Voorof nadelen die tijdens het boekjaar ontstaan wikkelen af met de egalisatievoorziening afval. Een toelichting op de afwijkingen tussen de geraamde en gerealiseerde baten in 2023 is opgenomen in programma 4 'Financiële toelichting' onder 4.3 Afval. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de ontwikkeling daarvan is opgenomen later in deze paragraaf. Tarieven in omliggende gemeenten (2023) huishouden
Aalsmeer
Amstelveen
Uithoorn
Haarlemmer- Ouder- Amstel Ronde Venen meer
Eénpersoons
267,00
251,90
292,06
278,40
Meerpersoons
333,00
306,15
337,20
305,16
279,83 1)
1) Diftar Kostendekking afval
x € 1.000 Jaarrekening
Begroting primitief
Begroting na wijziging
Saldo taakveld
3.320
3.317
3.253
Mutatie voorziening
-138
-134
78
Overheadtoerekening
150
103
103
76
Jaarstukken 2023
Overige toe te rekenen kosten
358,20
Gemeente Aalsmeer
Kostendekking afval
x € 1.000 Jaarrekening
Begroting primitief
Begroting na wijziging
Straatvegen
224
224
224
Compensabele BTW
795
781
764
Handhaving
60
60
60
Kwijtschelding
69
69
103
Totaal kostenbasis
4.480
4.419
4.586
Afvalstoffenheffing
4.119
4.119
4.265
Kostendekking
92%
93%
93%
Rioolheffing Het tarief voor de rioolheffing wordt vastgesteld op basis van de geraamde kosten van het beheer en het in stand houden van het gemeentelijk rioolstelsel. Het meerjarig kader voor de voorbereiding, uitvoering en bekostiging van de zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater is vastgelegd in het gemeentelijk rioleringsplan Aalsmeer 2021 – 2026. Dit plan is op 21 januari 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. De tarieven mogen, op begrotingsbasis, maximaal 100% kostendekkend zijn. De belasting wordt geheven in de vorm van een aansluitrecht waarbij de eigenaar de belastingplichtige is. Als er meer dan 400 m3 water wordt afgenomen wordt daarboven per 10 m3 of een gedeelte daarvan een gebruikersdeel (2023: € 9,54 per m3) in rekening gebracht. Uitgangspunt is dat met het vastgestelde tarief het rioolstelsel in meerjarenperspectief kostendekkend beheerd en in stand gehouden kan worden. Een toelichting op de afwijkingen tussen de begrote en de gerealiseerde lasten en baten is opgenomen in Programma 4 'Financieel overzicht' onder 4.2 Riolering. Tarieven in omliggende gemeenten (2023) Aalsmeer
Rioolheffing
180,63
Amstelveen
Uithoorn
Haarlemmermeer
207,60
234,86
137,56
Kostendekking riool
Ouder- Amstel Ronde Venen
153,28
x € 1.000 Jaarrekening
Begroting primitief
Begroting na wijziging
1.808
1.783
1.714
538
565
673
Overheadtoerekening
233
233
233
Straatvegen
166
166
166
Compensabele BTW
362
291
285
Totaal kostenbasis
3.108
3.038
3.071
Rioolrecht
2.975
2.975
3.010
Kostendekking
96%
98%
98%
Saldo taakveld Toevoeging voorziening
216,00
Overige toe te rekenen kosten
Hondenbelasting Iedereen die één of meer honden heeft moet hondenbelasting betalen.
Jaarstukken 2023
77
Gemeente Aalsmeer
In onderstaande tabel is de tariefontwikkeling ten opzichte van omringende gemeenten in 2023 opgenomen. Tarieven in omliggende gemeenten (2023) Aalsmeer
1 hond
85,18
Amstelveen
Uithoorn
afgeschaft
afgeschaft
Haarlemmer- Ouder- Amstel meer 87,61
Ronde Venen
81,26 afgeschaft
Leges Leges worden geheven als vergoeding van kosten die de gemeente maakt voor de dienstverlening aan individuele burgers en bedrijven. Voorbeelden hiervan zijn het afgeven van reisdocumenten en rijbewijzen, huwelijken en het verstrekken van (bouw)vergunningen. De hoogte van de legestarieven wordt begrensd door volledige kostendekking op begrotingsbasis. Het uitgangspunt daarbij is toetsing op verordening niveau, waarbij de geraamde lasten van alle benoemde activiteiten worden gedekt door de gezamenlijke baten uit de te heffen retributies. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit mag worden gebruikt voor de dekking van een verwacht te kort bij een andere activiteit. Ondanks de mogelijkheid om afwijkingen in kostendekkendheid tussen de verschillende leges te vereffenen brengen wij voor uw inzicht de kostendekkendheid van de bouwleges afzonderlijk in beeld. De maximale hoogte van de tarieven voor reisdocumenten en rijbewijzen e.d. zijn van rijkswege vastgesteld en zijn niet kostendekkend. In onderstaande tabellen zijn de kostendekkendheid tabellen van de belangrijkste legescategorieën opgenomen. De gemeente legt ook leges op voor parkeer- en vaarvergunningen, gehandicaptenparkeerkaarten en andere vergunningen op basis van de APV. De totale opbrengsten daarvan bedragen over 2023 afgerond € 0,120 miljoen.
Kostendekking omgevingsvergunningen
Saldo taakveld
x € 1.000 Jaarrekening
Begroting primitief
Begroting na wijziging
725
1.037
1.284
501
480
480
Overige toe te rekenen kosten Overheadtoerekening Stadsontwikkeling / Welstand
66
24
36
BTW
166
223
277
Totaal kostenbasis
1.458
1.764
2.076
Omgevingsvergunningen
890
4.235
4.458
Kostendekking
61%
240%
215%
De legesinkomsten en de hiermee samenhangende lasten worden begroot op basis van (project) ontwikkelingen en verwachte vergunningaanvragen. Daarbij zit altijd een risico dat de gemeente niet zelf kan beïnvloeden. Onder andere marktomstandigheden, het tempo van de ontwikkelaar/aanvrager zelf en economische omstandigheden beïnvloeden of en wanneer een project tot daadwerkelijke realisatie komt. Bovendien kan de gemeente alleen op basis van een inschatting van het initiatief een raming maken van de te verwachten leges. Concreet uitgewerkte bouwplannen zijn in deze fase niet beschikbaar. Dit alles leidt tot € 223.000 aan hogere baten dan was ingeschat. De hieraan gerelateerde lasten zijn € 247.000 hoger. In de raadsvergadering van 3 november 2023 is op basis van een prognose van kosten en opbrengsten het dekkingspercentage vastgesteld. Dit heeft geleid tot een dekkingspercentage in de primitieve begroting 2023 78
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
van 61%. Aanvullende vergunningsaanvragen die bij het opstellen van de primitieve begroting niet in beeld waren leiden tot een dekkingspercentage van 240%. In werkelijkheid komt dit percentage bij opmaak van de rekening uit op 215%. Dit geeft een heel ander beeld dan de jaarstukken 2022 waar het percentage ruim onder de 100% lag, namelijk 97%. Dit geeft aan hoe afhankelijk de kostendekkenheid is van het wel/niet doorgaan van projecten en fasering over de jaargrens. Kostendekking burgerzaken Begroting primitief
Begroting na wijziging
787
790
Saldo taakveld
x € 1.000 Jaarrekening 854
Overige toe te rekenen kosten Overheadtoerekening
627
629
681
Totaal kostenbasis
1.414
1.419
1.535
Leges burgerzaken
346
346
450
Kostendekking
24%
24%
29%
Marktgeld Met het marktgeld worden de kosten gedekt die moeten worden gemaakt om de wekelijkse markt mogelijk te maken. In 2023 zijn de tarieven niet verhoogd. De kostendekkendheid voor 2023 ligt op 31,2%. Het marktgeld 2023 bedroeg: voor het innemen van een standplaats voor elke langs de wegzijde gemeten strekkende meter of gedeelte daarvan • per dag of gedeelte daarvan € 2,63 •
per kalenderkwartaal € 28,57
Grafrechten Wettelijk is bepaald dat de baten van de rechten niet (structureel) boven de geraamde lasten mogen uitgaan. Tarieven grafrecht in omliggende gemeenten en Aalsmeer (2023) Aalsmeer Amstelveen
Uithoorn
Haarlemmermeer
Ouder-Amstel
Particulier graf
1.325
1.305
2.010
1.284
2.420
Algemeen graf
995
930
1.000
1.216
1.210
Kostendekking begraven
x € 1.000 Begroting primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
547
707
707
-1
-10
-12
Overheadtoerekening
159
159
160
Totaal kostenbasis
705
856
855
Begraafrechten
520
602
592
Kostendekking
74%
70%
69%
Saldo taakveld Toevoeging voorziening Overige toe te rekenen kosten
Precariobelasting Precario wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.
Jaarstukken 2023
79
Gemeente Aalsmeer
De tarieven voor precariobelasting zijn conform de uitgangspunten verhoogd met de prijsindexatie (2%). Deze zijn opgenomen in artikel 5 van de Verordening precariobelasting 2023 gemeente Aalsmeer. (Water)verblijfsbelasting Voor het houden van verblijf binnen de gemeente door personen die geen ingezetene zijn van Aalsmeer worden twee belastingen geheven. Naast de “gewone” verblijfsbelasting (toeristenbelasting) wordt een waterverblijfsbelasting geheven. Het tarief voor de verblijfsbelasting 2023 bedroeg per persoon per nacht € 3,50 en voor campings € 1,75 per persoon per nacht. Deze tarieven zijn ongewijzigd ten opzichte van 2022. Het tarief voor de waterverblijfsbelasting bedroeg per persoon per etmaal € 1,53. De tarieven die in de omringende gemeenten in 2023 werden geheven zijn in onderstaande tabel opgenomen. Tarieven verblijfskosten in omliggende gemeenten (2023)
Prij per persoon per nacht
Amsterdam
Haarlemmermeer
Utrecht
Zaan-stad
7% + 3,00
6,05%
7%
7,26
Den Haag Ouder-Amstel Oost-zaan 5,35
9,35
4,50
Zandvoort
Amstelveen
3,30
3,00
Forensenbelasting Deze belasting wordt geheven van personen die geen hoofdverblijf hebben in de gemeente Aalsmeer en voor zich zelf of hun gezin een gemeubileerde woonruimte beschikbaar houden. Het tarief 2023 is geïndexeerd met 2%. Rekening houdend met de waardestijging van de woonruimten bedroeg het tarief 0,3263%. Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven vanwege het hebben van reclameobjecten zichtbaar vanaf de openbare weg. De opbrengsten uit de reclamebelasting zijn, na aftrek van de administratieve kosten, als subsidie uitgekeerd aan de door ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie. De besteding van de gelden wordt door de ondernemers zelf bepaald. Door het organiseren van deze activiteiten zijn juist de kleinere ondernemers erbij gebaat, omdat de grotere winkelketens in de praktijk zelf al over voldoende middelen beschikken om dit soort zaken voor zichzelf/landelijk te organiseren. De reclamebelasting wordt geheven in twee winkelgebieden: winkelgebied Ophelialaan en het winkelgebied centrum Aalsmeer. Het tarief 2023 bedroeg in beide winkelgebieden € 851,85 per vestiging per jaar, ongeacht het aantal objecten.
Kwijtscheldingsbeleid Gemeenten in Nederland mogen kwijtschelding van gemeentelijke belastingen verlenen. Geheel of gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend indien een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is de belastingaanslag te betalen.
80
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
Kwijtschelding wordt verleend voor de afvalstoffenheffing en hondenbelasting (alleen voor de eerste hond). Bij de beoordeling van het kwijtscheldingsverzoek wordt uitgegaan van 100% van de bijstandsnorm. Kwijtschelding
2020
2021
2022
2023
aantal verzoeken
115
115
105
115
afgewezen
35
39
33
44
afgehandeld
83
76
84
106
idem in euro's
€ 11.675
13848
€ 14.734
€ 19.088
268
250
248
278
idem in euro's
€ 66.840
€ 66.247
€ 74.165
€ 80.027
totaal kwijtschelding (a+b)
€ 78.515
€ 80.095
€ 88.899
€ 99.115
23
39
21
9
a) Formulieren
b) "automatische kwijtscheldingen"
Nog af te handelen aanvragen
Het aantal nog af te handelen kwijtscheldingsverzoeken is opnieuw lager dan voorgaande jaren. Het gaat hierbij met name om later ingediende kwijtscheldingsverzoeken, kwijtscheldingsverzoeken van ondernemers die pas na sluiting van het boekjaar kunnen worden afgedaan (er moet voor de afhandeling gewacht worden op de uiteindelijke financiële gegevens 2023). Het streven is dat deze laatste kwijtscheldingsverzoeken zijn afgehandeld voordat de aanslagen 2024 zijn verzonden.
Kerngegevens Onderstaand zijn enkele kerngegevens weergegeven: Kerngegevens over
2020
2021
2022
2023
16.333
16.431
16.748
16.897
350
428
475
1.288
0,021
0,026
0,028
0,0762
2
13
3
8
614
760
745
733
370
364
543
471
WOZ aantal objecten bezwaarschriften (objecten) in aantallen
bezwaarschriften (objecten) in percentages
(hoger)beroepschriften
Aantal invorderingen Aanmaningen Dwangbevelen
Jaarstukken 2023
81
Gemeente Aalsmeer
Opvallende ontwikkeling in 2023 is de toename van het aantal bezwaarschriften (2023: 1.288, 2022: 475). Hiervan zijn er 620 (2022: 165) ingediend door no cure no pay bureaus. Op 1 januari 2024 is het wetsvoorstel van staatssecretaris van Rijn in werking getreden waardoor de proceskosten en de immateriële schadevergoeding worden gematigd. Doel van dit wetsvoorstel is het aantal formele bezwaren, die vooral ingediend als verdienmodel voor de bureaus zelf, te verminderen. Daarnaast worden in 2024 diverse acties ondernomen met als doel de communicatie te verbeteren om te voorkomen dat inwoners deze bureaus inschakelen. Het totaal openstaande bedrag 2023 aan belastingdebiteuren is in totaal iets lager dan ultimo 2022. Ook het aantal betalingsregelingen is lager dan in 2022.
82
Jaarstukken 2023
Gemeente Aalsmeer
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 11) definieert het weerstandsvermogen als de relatie tussen de capaciteit om tegenvallers op te vangen (weerstandscapaciteit) en de materiële risico's waarvoor geen specifieke voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen van een gemeente is daarmee het vermogen om financiële risico's op te vangen zonder dat dit consequenties heeft voor de uitvoering van de dagelijkse zaken. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio die wordt bepaald door een relatie te leggen tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (financiële buffer) en de financiële gevolgen van risico’s die de gemeente loopt (en waarvoor geen voorzieningen kunnen worden gevormd of een verzekering kan of is afgesloten). In tegenstelling tot de andere paragrafen en het doel van de jaarrekening om terug te kijken op 2023, blikt de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing altijd vooruit naar toekomstige risico's. In deze paragraaf wordt achtereenvolgens ingegaan op: • • •
beleid van de gemeente Aalsmeer voor wat betreft de weerstandscapaciteit en de risico's; het benodigd weerstandsvermogen (risicobeleid); het beschikbaar weerstandsvermogen;
• •
de beschikbare weerstandscapaciteit; de financiële kentallen.
Beleid gemeente Aalsmeer Het beleidskader is de nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing gemeente Aalsmeer 2023, die vastgesteld is op 8 juni 2023. In deze nota zijn de uitgangspunten van het risicomanagement opgenomen. Met het vaststellen van de nota is voldaan aan de geldende wet- en regelgeving. Aan de hand van de risicoanalyse is het totaal van alle risico’s in geld uitgedrukt. Omdat niet alle risico’s zich op hetzelfde moment voordoen wordt een percentage van 90% aangehouden voor de bepaling van de benodigde hoeveelheid weerstandscapaciteit om de financiële gevolgen van de benoemde risico’s af te dekken. De provincie of het rijk legt de gemeenten geen norm op hoe hoog de weerstandsratio zou moeten zijn. Hierin heeft elke gemeente keuzevrijheid. In de nota is door de raad ingestemd met het hanteren van een streefwaarde voor de weerstandsratio van 1,5.
Risicobeleid De financiële situatie van gemeenten lijkt rooskleurig, kijkend naar de overschotten op de jaarrekeningen tot en met 2022. En ook deze jaarstukken laten een overschot zien. Daarbij zijn er wel zorgen over de lange termijn door het ontbreken van langjarige financiële zekerheid. Deze onzekerheid werkt door in de grote opgaven waar we als gemeente voor staan: investeringen in mobiliteit, wonen en maatschappelijke voorzieningen. Het feit dat de rijksoverheid steeds meer middelen uitkeert in de vorm van specifieke, doelen incidentele uitkeringen zorgt voor gebrek aan stabiliteit die nodig is om een duurzaam financieel beleid te kunnen voeren. De spanning op de arbeidsmarkt zorgt daarnaast ook voor risico's bij de realisatie van de
Jaarstukken 2023
83
Gemeente Aalsmeer
opgaven waar we als gemeente voor staan. Een verantwoording over de risico's met betrekking tot het niet kunnen realiseren van deze opgaven is nu (nog) geen onderdeel van deze paragraaf. De risico’s die in deze jaarrekening worden genoemd zijn een herijking van de risico’s welke in de begroting 2024 zijn opgenomen. Voor de vastlegging van de risico-inventarisatie en de uitvoering van de risicosimulatie wordt gebruik gemaakt van een risicomanagementsysteem (NARIS). De hoogte en de beheersing van risico’s is een belangrijk speerpunt. Net als bij de bouw- en project gerelateerde risico's (zie volgende hoofdstuk van deze paragraaf) is met behulp van de zogenaamde Monte Carlo methode de benodigde weerstandscapaciteit in beeld gebracht. Er is beoordeeld of eerder opgenomen risico’s nog steeds van toepassing waren en of het opgenomen risicobedrag nog valide was. Ook is nagegaan of er risico’s ontbreken. Daar waar nodig zijn aanpassingen doorgevoerd en zijn nieuwe risico’s opgevoerd en niet meer van toepassing zijnde risico’s zijn verwijderd. Deze systematiek draagt bij aan een beter en actueel beeld van de risico’s we als gemeente lopen, hoe groot de omvang ervan is en daarmee het beslag op onze weerstandscapaciteit en welke beheersmaatregelen we kunnen treffen om de kans op het voordoen van een risico te verkleinen.