ALS_visie_op_participatie_2024_def
Tekst van het document
Voor het betrekken van inwoners krijgt de gemeente van de inwoners gemiddeld een onvoldoende (5.2). 51% geeft een onvoldoende. Leden van
Zowel inwoners als ondernemers vinden dat de gemeente nog wat kan verbeteren aan het betrekken van inwoners en ondernemers. Dit is onder andere op het gebied van betrokkenheid, transparantie, communicatie en luisteren.
Participeren Vergeleken met ondernemers hebben inwoners vaker meegedacht en/of meegedaan met de gemeente, met name inwoners die lid zijn van het participatieplatform. De belangrijkste reden voor inwoners om met de gemeente mee te denken/doen bij een plan is om de eigen woonomgeving te verbeteren en om op te komen voor de belangen van de buurt(gemeenschap). Inwoners die hebben meegedacht of meegedaan, deden dit vooral via bewoners-/inspraakavonden, terwijl ondernemers dit via individuele gesprekken met mensen van de gemeente deden. Ondernemers zijn meer tevreden over de communicatie van de gemeente als ze meedenken of meedoen bij plannen dan inwoners. Inwoners die lid zijn van het participatieplatform vinden vaker dat de gemeente goed laat weten wat het resultaat is van participatie dan niet-leden.
Management samenvatting
5
Management samenvatting vragenlijst Wijkoverleg/ dorpsraad Participatieplatformleden zijn vergeleken met niet-leden beter bekend met het wijkoverleg of de dorpsraad bij hen in de buurt. Onder de leden van het participatieplatform is 65% bekend met het wijkoverleg, terwijl dit onder de niet-leden 53% is. Inwoners die bekend zijn met het wijkoverleg/de dorpsraad geven dit gemiddeld een voldoende (6.8), waarbij de participatieplatformleden iets positiever zijn (7.0) dan niet-leden (6.5). Het wijkoverleg/ de dorpsraad moet volgens inwoners vooral de mening van inwoners verzamelen en advies geven aan de gemeente.
Onder inwoners blijkt nog wat verwarring te zijn waar ze terecht kunnen met hun ideeën. 40% is het namelijk (helemaal) oneens met de stelling ‘Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan’. 39% van de inwoners geeft aan dat de gemeente nog wat kan verbeteren aan het ondersteunen van ideeën van inwoners. Een aantal verbetersuggesties zijn: betere communicatie en informatievoorziening, luisteren naar inwoners en ideeën serieus nemen. De ruime meerderheid (89%) is niet bekend met het Right to Challenge. Met name niet-leden zijn hier niet mee bekend (93%).
Participatie.aalsmeer.nl Van de inwoners die niet via het participatieplatform waar ze lid van zijn hebben deelgenomen, geeft de meerderheid (62%) aan niet bekend te zijn met participatie.aalsmeer.nl. 39% is er wel mee bekend en daarvan is 14% zelf ook lid van het platform. De inwoners die bekend zijn met participatie.aalsmeer.nl geven dit gemiddeld een voldoende (6.5). 16% geeft een onvoldoende (5 of lager) en 83% een voldoende (6 of hoger).
Inwonerinitiatieven De gemeente moet bij ideeën van inwoners vooral helpen door betrokkenheid te tonen en kennis te delen.
Management samenvatting
6
Management samenvatting interviews De Adviesraad Sociaal Domein, Nieuw Aalsmeer en de geïnterviewde wijkoverleggen hebben verschillende opvattingen over participatie in gemeente Aalsmeer.
Rollen op het gebied van participatie In de interviews komt naar voren dat hun rollen en impact variëren. Daarnaast zijn verschillen duidelijk in hoe de partijen participatie definiëren en uitvoeren. Zo noemt de Adviesraad Sociaal Domein dat hun rol goed is ingeregeld. Nieuw Aalsmeer heeft een minder formele rol. De wijkoverleggen zien hun rol allemaal anders en definiëren participatie ook op een andere manier. Het ene wijkoverleg ziet hun rol meer als informerend, terwijl een ander wijkoverleg ook hogere niveaus van participatie erkent. Elk wijkoverleg geeft wel duidelijk aan in de interviews dat ze behoeften hebben aan meer betrokkenheid en ondersteuning van de gemeente.
Doorontwikkeling wijkoverleg Proactiviteit en zelfsturing variëren per wijkoverleg, maar een vast contactpersoon bij de gemeente stimuleert proactief werken en participatieontwikkeling. De wijkoverleggen hebben verschillende percepties over hun rol bij inwonersideeën en hun positie op de participatieladder. Tevens ervaren wijkoverleggen wat onzekerheden als er wordt gekeken naar de toekomst. Vooral de betrokkenheid van inwoners, met name jongeren, baart hen zorgen en wordt als cruciaal gezien voor het voortbestaan van de wijkoverleggen.
Wensen voor samenwerking Duidelijke communicatie, vroege betrokkenheid, het gebruik van de input en een terugkoppeling van resultaten zijn gemeenschappelijke wensen voor de samenwerking met de gemeente. Vrijwel elke partij geeft in een bepaalde mate aan hier meer behoefte aan te hebben. De Adviesraad Sociaal Domein en Nieuw Aalsmeer willen effectievere participatie en hebben daarbij concrete verbeteringsideeën, bijvoorbeeld een burgerberaad. Wijkoverleggen zien zichzelf als brug en schakel tussen inwoners en gemeenten. Zij vinden een goede informatievoorziening vanuit de gemeente hiervoor cruciaal.
Aspecten van succes in participatie In de interviews is gesproken over wanneer participatie geslaagd is en wanneer het niet geslaagd is. Daaruit is een aantal succesfactoren en risico’s gekomen. Gedeelde succesfactoren zijn waardering voor inbreng, transparante communicatie, co-creatie en actieve betrokkenheid van inwoners. Risico's voor mislukte participatie omvatten slechte opvolging, beperkte gemeentelijke betrokkenheid, lage inwonersparticipatie, ontevredenheid in de samenleving en beperkte impact.
Management samenvatting
7
Inleiding vragenlijst Kwantitatief onderzoek
Onderzoeksopzet Benaderen doelgroep In opdracht van gemeente Aalsmeer heeft Moventem een onderzoek over participatie in de gemeente uitgevoerd onder inwoners van de gemeente, leden van het participatieplatform en ondernemers. Deelnemers hebben de mogelijkheid gehad om de vragenlijst in te vullen tussen 3 juli en 28 augustus 2023. De doelgroep is benaderd via het participatieplatform, sociale media, advertenties in de krant en een brievencampagne onder inwoners die via een a-selecte steekproef geselecteerd zijn.
Deelnemers In totaal hebben 494 deelnemers de vragenlijst volledig ingevuld, waarvan 442 inwoners en 52 ondernemers. De deelnemers van het onderzoek zijn verdeeld in de volgende groepen: • 275 inwoners die geen lid zijn van het participatieplatform • 167 inwoners die wel lid zijn van het participatieplatform
De resultaten van ondernemers zijn te herkennen aan het lichtgrijze achtergrondvlak. De resultaten van de inwoners worden weergegeven in drie groepen: een groep inwoners die lid is van het participatieplatform van gemeente Aalsmeer en dus al bezig is met participatie, een groep inwoners die hier geen lid van is en het totaalbeeld van de inwoners. Door routes in de vragenlijst en vragen waarbij meerdere antwoorden mogelijk zijn, kan het voorkomen dat het aantal respondenten en/of het aantal antwoorden niet overal gelijk is in deze rapportage. Om deze redenen wordt ter volledigheid bij de resultaten aangegeven hoeveel respondenten (‘n’) de betreffende vraag hebben beantwoord. Door afrondingsverschillen telt niet alles op tot 100%. Bij sommige vragen konden respondenten meerdere antwoorden geven. Het totale percentage komt dan hoger dan 100% te liggen. In bijlage 1 van deze rapportage staan de achtergrondgegevens van de respondenten weergegeven. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden.
• 52 ondernemers die werkzaam zijn binnen de gemeente Met het totaal aantal respondenten (494) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 4,61% uitspraken worden gedaan over de populatie. De resultaten zijn representatief over leeftijd en woonplaats.
In bijlage 2 van deze rapportage wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid, nauwkeurigheid en representativiteit van de resultaten. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden.
Resultatenweergave De resultaten van dit onderzoek worden in het voorliggende document beschreven middels diagrammen en tabellen. De resultaten van de groepen inwoners en ondernemers worden in aparte diagrammen en tabellen weergegeven. Indien een respondent zowel ondernemer als inwoner is, wordt deze bij de resultaten van de ondernemers getoond.
Er is een aantal open vragen gesteld aan de respondenten. Alle open antwoorden worden getoond in ‘Bijlagenboek bij Rapportage Participatie’.
Inleiding
9
Resultaten vragenlijst Kwantitatief onderzoek
De grote meerderheid van de respondenten is inwoner in de gemeente Aalsmeer
Wat is uw binding met gemeente Aalsmeer? (n=505) Meer antwoorden mogelijk
Ik ben inwoner in de gemeente Aalsmeer
Ik ben een ondernemer in de gemeente Aalsmeer
Geen van beide
97%
10%
In de vragenlijst is er onderscheid gemaakt in de vragen voor inwoners en ondernemers. Als de respondent zowel inwoner als ondernemer is dan heeft hij/zij de vragen voor ondernemers gekregen. Als de respondent 'geen van beide' aangeeft, dan is de vragenlijst gestopt.
3%
Binding met gemeente Aalsmeer
11
Leden van het participatieplatform worden meer betrokken bij plannen dan niet-leden en ondernemers
Wordt u weleens door de gemeente betrokken bij plannen?
Wordt u als ondernemer weleens door de gemeente betrokken bij plannen? (n=52)
1% Ja, vaak
Ja, vaak
3%
2%
2%
25% Ja, soms
Ja, soms
51%
13%
36%
73% Nee, nooit
85%
46%
Nee, nooit
62%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Mening over participatie
12
Inwoners willen met name bij woningbouw betrokken worden door de gemeente
Bij welke onderwerpen wilt u door de gemeente betrokken worden? (n=442) Meer antwoorden mogelijk Geen lid Lid participatie- Inwoners totaal participatieplatform (n=167) (n=442) platform (n=275) Woningbouw 53% 68% 59% Aanpassingen in de 46% 59% 51% openbare ruimte Natuur 43% 46% 44% Veiligheid 39% 47% 43% Recreatie en 38% 45% 41% toerisme Milieu 32% 36% 34% Sport en bewegen 30% 38% 33% Duurzaamheid 31% 34% 32% Zorg, welzijn, Wmo 31% 30% 30% Jeugd en jongeren 24% 30% 27% Onderwijs 24% 24% 24% Kunst en cultuur 23% 16% 20% Werk en inkomen 15% 16% 16% Schuldhulpverlening 9% 8% 9% Minimaregelingen 10% 6% 9% Anders, namelijk: 12% 7% 10% Weet ik niet 3% 1% 3% Ik wil nergens bij 4% 4% 4% betrokken worden Bij ‘Anders, namelijk:’ wordt energietransitie genoemd.
onder
andere
verkeer(sveiligheid)
Bij welke onderwerpen wilt u als ondernemer door de gemeente betrokken worden? Bij welke onderwerpen wilt u meedenken of meedoen?
De gegeven antwoorden zijn onder te verdelen in drie onderwerpen en een ‘Overig’. Onder ieder onderwerp staat een quote als voorbeeld. Algemeen ondernemersklimaat: “Alle voor ondernemers van belang zijnde onderwerpen en dan kunnen wij zelf kiezen wat voor ons wel of niet relevant is.” Inrichting en leefbaarheid van Aalsmeer: “Alles wat met de inrichting en leefbaarheid van Aalsmeer te maken heeft.” Bereikbaarheid en Infrastructuur: “Verkeer, wegwijzers, bereikbaarheid en vergunningen.” Overig: “De nieuwbouw omliggend vluchtelingenopvang.”
aan
ons
terrein
en
de
en
Mening over participatie
13
Toelichting van inwoners en ondernemers waarom ze niet betrokken willen worden
Waarom wilt u nergens bij betrokken worden?
Waarom wilt u nergens bij betrokken worden?
“Een drukke baan en hobby’s waardoor ik weinig vrije tijd overhoud.”
“Als inwoner wil ik dat wel. Als ondernemer houd ik kantoor aan huis.”
“Geen behoefte aan.”
“De gemeente maakt medewerking en participatie zeer lastig.”
“Ik acht mijzelf niet kundig genoeg om zinvolle input te kunnen geven.”
“Mijn werk heeft geen relatie met de gemeente.”
“Ik ben al op leeftijd, het wordt me al gauw te veel allemaal.”
“Ik kan nu niks bedenken waar ik bij betrokken had willen worden..”
“Ik heb het erg druk met mijn werk. Daarnaast doe ik nog bestuurszaken voor een vereniging. Geen tijd voor meerdere activiteiten.”
“Mijn fiscaal agrarische onderneming is niet van belang gezien de grootte.”
Mening over participatie
14
Inwoners en ondernemers willen met name betrokken worden door hun mening te geven
Op welke manier wilt u zelf betrokken worden door de gemeente? Meer antwoorden mogelijk
72%
Ik wil mijn mening geven (bijvoorbeeld via een vragenlijst)
86% 77%
26% 26% 26%
Ik wil adviseren
18% 17% 18%
Ik wil samen met de gemeente plannen opstellen
56%
Ik wil meebeslissen (binnen de gestelde kaders van de gemeente)
51%
Ik wil samen met de gemeente plannen opstellen
49%
Ik wil zelf initiatief nemen
4% 2% 3% 11% 2% 7%
80%
Ik wil adviseren
10% 8% 10%
Ik wil zelf initiatief nemen
Weet ik niet
Ik wil mijn mening geven (bijvoorbeeld via een vragenlijst)
32% 42% 36%
Ik wil meebeslissen (binnen de gestelde kaders van de gemeente)
Ik wil op geen enkele manier betrokken worden
Op welke manier wilt u zelf betrokken worden door de gemeente? (n=41) Meer antwoorden mogelijk
Anders, namelijk
Ik wil op geen enkele manier betrokken worden
29%
7%
0%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Mening over participatie
15
Inwoners willen vooral betrokken worden bij plannen in de eigen buurt
Soms gaat een plan over iets dat zich dichtbij u afspeelt, soms over iets wat zich verder weg bij u afspeelt. Wanneer wilt u betrokken worden door de gemeente? Meer antwoorden mogelijk 70% 71% 70%
Bij plannen voor mijn eigen buurt
Aan ondernemers is deze vraag niet gesteld.
56% 58% 56%
Bij plannen voor mijn eigen straat
50% Bij plannen voor mijn eigen dorp
61% 55% 41% 33% 38%
Bij plannen voor de hele gemeente
20% 23% 22%
Bij plannen voor een specifiek thema of onderwerp dat mij interesseert, namelijk:
Weet ik niet
Hier wordt onder andere genoemd: woningbouw, natuur en milieu, verkeer en openbaar vervoer.
1% 0% 0%
Geen lid participatieplatform (n=235) Lid participatieplatform (n=160) Inwoners totaal (n=395)
Mening over participatie
16
Leden zijn het beste te bereiken via een online platform, niet-leden via een papieren brief
Hoe kan de gemeente u het beste bereiken als ze u willen betrekken bij een onderwerp? Meer antwoorden mogelijk 58% 42% 51% 41% 57% 48%
Brief huis-aan-huis bezorgd
Digitale nieuwsbrief
28%
Online platform (participatie.aalsmeer.nl)
43% 29% 37% 32%
Advertentie in lokale weekblad
20% 18% 19% 19% 16% 18%
Sociale media, namelijk:
Website van de gemeente
Anders, namelijk:
Oproep via Radio Aalsmeer
Weet ik niet
62%
9% 8% 9% 2% 5% 3% 1% 0% 0%
Hoe kan de gemeente u het beste bereiken als ze u willen betrekken bij een onderwerp? (n=41) Meer antwoorden mogelijk
Digitale nieuwsbrief
54%
Brief huis-aan-huis bezorgd
44%
Online platform (participatie.aalsmeer.nl)
37%
Advertentie in lokale weekblad
24%
Sociale media, namelijk:
O.a. Facebook en Instagram
22%
Website van de gemeente
12% O.a. Facebook en Instagram
Oproep via Radio Aalsmeer
7%
O.a. via e-mail Anders, namelijk:
22%
Geen lid participatieplatform (n=235) Lid participatieplatform (n=160) Inwoners totaal (n=395)
Mening over participatie
17
Een groot deel van de inwoners heeft genoeg vertrouwen om samen te werken met de gemeente
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Inwoners totaal (n=442)
De gemeente doet wat ze zegt
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%
15%
27%
De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen
15%
25%
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
23%
17%
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 5%
Oneens
26%
26%
19%
De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente 3%
20%
39%
11%
36%
Helemaal oneens
Mening over participatie
25% 32% 29% 29%
22%
7%
14%
11% 15%
18% 13%
14% 10% 14%
18% 6%
10%
Weet ik niet/ geen mening
18
Bijna de helft van de niet-leden vindt niet dat de gemeente inwoners genoeg betrekt bij plannen
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Geen lid participatieplatform (n=275)
De gemeente doet wat ze zegt
10%
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%
38%
13%
25%
20% 27%
De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners
11%
26%
25%
De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen
11%
24%
31%
15%
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
23%
5%
35%
Oneens
Helemaal oneens
Mening over participatie
7%
23%
13%
19%
17%
21%
18%
27%
12%
27%
12%
16% 21% 8%
13%
Weet ik niet/ geen mening
19
Meeste leden hebben genoeg vertrouwen in de gemeente om met hen samen te werken
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Lid participatieplatform (n=167)
De gemeente doet wat ze zegt
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%
De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners
20%
28%
De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen
22%
27%
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente
6%
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 3%
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
Oneens
26%
32%
38%
Helemaal oneens
Mening over participatie
33%
8% 13%
12% 7%
33%
22%
21%
8%
24%
27%
30%
20%
7%
21%
41%
12%
9%
6%
14%
16%
4% 5%
Weet ik niet/ geen mening
20
De helft van de ondernemers vindt dat de gemeente ondernemers niet genoeg betrekt
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Ondernemers (n=52)
De gemeente doet wat ze zegt
15%
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%
De gemeente luistert naar de mening van haar ondernemers 2%
De gemeente betrekt ondernemers genoeg bij haar plannen
27%
Eens
Niet eens/ niet oneens
33%
13%
Oneens
10%
35% 19%
33%
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 4%
Helemaal eens
27% 19%
17%
8%
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente 4%
37%
6% 10% 12%
17%
42% 29%
21%
8% 10%
31%
Helemaal oneens
Weet ik niet/ geen mening
13%
10%
23%
31%
Mening over participatie
12%
12%
10%
21
Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
De gemeente doet wat ze zegt:
De gemeente doet wat ze zegt:
Inwoners geven vooral aan dat ze negatief zijn over de responsiviteit, transparantie en uitvoering van plannen door de gemeente. De gemeente komt volgens de respondenten haar beloftes vaak niet na en ze vinden dat er wel eens een gebrek is aan effectieve communicatie en het nemen van verantwoordelijkheid.
Ondernemers geven onder andere aan dat er toezeggingen worden gedaan maar niet nagekomen, meningen worden verzameld maar niet gebruikt. De ervaringen zijn dat de gemeente uiteindelijk haar eigen plan volgt.
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente:
Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente:
Inwoners geven onder andere aan niet te weten hoe ze kunnen deelnemen en hoe hun mening kan bijdragen aan de beslissingen van de gemeente. Ze noemen dat ze vaak niet op de hoogte zijn van de beschikbare kanalen voor betrokkenheid en hebben het gevoel dat de gemeente geen duidelijke informatie verstrekt over hoe men deel kan nemen. Er is een perceptie dat de gemeente niet luistert naar de meningen van inwoners, en zelfs wanneer kansen voor participatie zich voordoen, komen deze vaak te laat in het besluitvormingsproces volgens inwoners. Sommigen hebben geprobeerd contact op te nemen met de gemeente of bijeenkomsten bij te wonen, maar men geeft aan dat hun inspanningen hebben geleid tot weinig of geen reactie. Over het algemeen is er een wens voor meer toegankelijke en effectieve middelen om betrokkenheid bij de gemeente te realiseren.
Ondernemers hebben onder andere frustratie ervaren bij hun pogingen om in contact te komen met de gemeente. Sommigen hebben deel uitgemaakt van stuurgroepen zonder tastbare resultaten te merken. Ondernemers vertrouwen vaak op lokale verenigingen voor communicatie met de gemeente, maar deze verenigingen vertegenwoordigen mogelijk niet altijd alle belangen gelijkwaardig. Het benaderen van de gemeente voor dialoog leidt vaak tot onduidelijke reacties en het gevoel van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Velen geven aan dat ze niet goed weten hoe ze kunnen deelnemen en zijn gedemotiveerd door onduidelijke communicatie vanuit de gemeente. Sommigen vermelden een kloof tussen de taal die door de gemeente wordt gebruikt en die van de ondernemers. Over het algemeen is er behoefte aan betere communicatiekanalen en duidelijkere informatie om betekenisvolle deelname mogelijk te maken.
Mening over participatie
22
Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners:
De gemeente luistert naar de mening van haar ondernemers:
Er is een duidelijk gevoel van frustratie en teleurstelling bij de inwoners van Aalsmeer over hoe de gemeente omgaat met hun zorgen, suggesties en inspraak. Ze willen meer betrokkenheid, een luisterend oor en actie van de gemeente bij belangrijke kwesties die hun leefomgeving beïnvloeden.
De gemeente lijkt meer te luisteren naar grote ondernemers dan naar kleine bedrijven volgens respondenten. Dit blijkt uit voorbeelden waarbij brieven van grote ondernemers veel aandacht krijgen. Er is kritiek op het gebrek aan luisteren naar inspreekavonden en het gebrek aan een integraal verkeersplan. De gemeente lijkt meer rekening te houden met fietsers dan met ondernemers volgens de respondenten. De winkeliersvereniging zou volgens ondernemers handelen in eigenbelang en kleine ondernemers minder serieus nemen. De gemeente lijkt geen interesse te tonen in individuele bedrijfssituaties, waardoor sommige ondernemers problemen ervaren met bijvoorbeeld de verkoop van hun agrarische bedrijven. Over het algemeen ervaren de inwoners dat de gemeente niet naar hen luistert en weinig met hun input doet.
De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen: De inwoners ervaren dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij plannen en beslissingen. Er wordt genoemd dat er een gebrek is aan informatie en betrokkenheid bij diverse projecten, zoals de aanleg van rotondes, verkeersmaatregelen en bouwprojecten. Inwoners ervaren dat belangrijke plannen vaak in een laat stadium aan inwoners worden gecommuniceerd, waardoor er weinig ruimte is voor inspraak. De gemeente lijkt soms al beslissingen te hebben genomen voordat inwoners worden ingelicht. Inwoners voelen zich niet gehoord en vinden dat hun inbreng te weinig wordt meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming.
De gemeente betrekt ondernemers genoeg bij haar plannen: De ondernemers ervaren dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij haar plannen en beslissingen. Ze noemen een gebrek aan communicatie en betrokkenheid, vooral richting kleine ondernemers. De gemeente lijkt vaak al besluiten te hebben genomen voordat er inspraak mogelijk is en de inspraak lijkt weinig effect te hebben.
Mening over participatie
23
Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente:
Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente:
Inwoners geven aan dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij verschillende aspecten van beleids- en planontwikkeling. Er is behoefte aan duidelijke communicatie over hoe inwoners kunnen participeren en mee kunnen denken. Veel respondenten zijn niet op de hoogte van de beschikbare participatiemogelijkheden en geven aan dat ze niet weten waar ze terecht kunnen om hun mening te uiten. Veel inwoners twijfelen aan de effectiviteit van hun inspraak en voelen zich niet serieus genomen. Enkele respondenten wijzen op specifieke mislukte initiatieven waarbij de betrokkenheid en discussies moeizaam verliepen. Over het algemeen wordt er opgeroepen tot meer transparantie, duidelijkheid en actievere betrokkenheid vanuit de gemeente om inwoners daadwerkelijk te laten meedenken en participeren.
Ondernemers noemen dat de gemeente helder moet communiceren over wat participatie inhoudt en dat er onduidelijkheid bestaat over de mate van invloed die ze daadwerkelijk hebben. Er wordt kritiek geuit op het feit dat sommige inspraakmogelijkheden beperkt lijken tot oppervlakkige aspecten, zoals de kleur van zitbankjes. Men ervaart weinig participatie bij belangrijke zaken waar ondernemers echt invloed op willen uitoefenen. Respondenten delen dat er te weinig concrete actie volgt op de inbreng van ondernemers. Er wordt gepleit voor meer daadwerkelijke betrokkenheid, bijvoorbeeld via burgerberaden, waarbij een selecte groep bewoners/ondernemers hun inbreng kan doen bij belangrijke besluiten. Ook wordt opgemerkt dat persoonlijk contact en directe communicatie wenselijk zijn.
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente: Inwoners uiten scepsis over het vermogen van de gemeente om oprecht samen te werken en naar hun belangen te luisteren. Men ervaart weinig vertrouwen, waarbij inwoners opmerken dat beloftes vaak niet worden nagekomen en dat inspraak vaak lijkt te leiden tot weinig tot geen concrete veranderingen. Er wordt kritiek geuit op de transparantie van de gemeente, de onduidelijkheid rondom plannen en de hoeveelheid aan samenwerking.
Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente: Verschillende ondernemers geven aan dat hun pogingen tot overleg met de gemeente resulteerden in onduidelijke antwoorden en weinig concrete antwoorden. Ze voelen zich niet serieus genomen en ervaren dat de gemeente hun vragen ontwijkt. Het gebrek aan samenwerking en overleg wordt genoemd. Men hoopt dat de gemeente in de toekomst meer betrokkenheid zal tonen, maar er is wel wat terughoudendheid en scepsis.
Mening over participatie
24
Ondernemers geven een onvoldoende voor het informeren, inwoners geven net een voldoende
Welk rapportcijfer geeft u de gemeente op de volgende punten? (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend) Informeren van inwoners 29%29%29% 12% 4%
1% 3% 1
3%
0% 2% 2
3% 1% 2% 3
7% 6% 7%
4
18% 14% 12%
9% 11%
5
Geen lid participatieplatform (n=254)
33%30% 28%
6
7
Lid participatieplatform (n=162)
8
1% 2% 1%
1% 0% 0%
9
10
Inwoners totaal (n=416)
Informeren van ondernemers - Ondernemers (n=47)
19%
17%
21%
21%
11% 6%
4% 1
2
3
4
5
6
Mening over participatie
7
0%
0%
0%
8
9
10
25
De gemeente scoort gemiddeld een onvoldoende voor het betrekken van inwoners/ ondernemers
Welk rapportcijfer geeft u de gemeente op de volgende punten? (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend) Betrekken van inwoners 29%
25% 20%
18% 14% 11%
7% 2% 1
5%
3% 1% 2% 2
28%26% 24% 17%15% 14% 6%
6% 4% 5% 3
4
5
Geen lid participatieplatform (n=238)
6
7
Lid participatieplatform (n=155)
9% 7%
8
0% 1% 0%
0% 0% 0%
9
10
Inwoners totaal (n=393)
Betrekken van ondernemers - Ondernemers (n=45)
20%
22%
20% 16% 11% 7%
4% 1
2
3
4
5
6
Mening over participatie
7
0%
0%
0%
8
9
10
26
Inwoners willen het liefst digitaal betrokken worden
Op welke manier wilt u het liefst betrokken worden door de gemeente bij plannen? Met andere woorden; hoe wilt u meedenken of meedoen? Meer antwoorden mogelijk 48% Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, 67% vragenlijsten, etc) 56% 45% Bewoners-/inspraakavond(en) 41% 43% 36% Sociale media enquêtes/ peilingen 45% 40% 30% Schouw (bewoners gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over 35% specifieke plekken en problemen die hun opvallen) 32% 31% Gesprek(ken) met mensen van de gemeente 25% 28% 29% Informatie-/inloopmarkt(ten) 18% 25% 22% Dorpstafel/dorpsraad/stadsraad (inwoners en vertegenwoordigers van verenigingen en 22% organisaties zetten zich samen met steun van de gemeente in voor de samenleving) 22% 18% Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema 23% 20% 17% Overleg-/project-/werkgroep(en) 17% 17% 14% Vragenlijst op straat 14% 14% 4% Anders namelijk: 2% 3% 4% Ik wil niet betrokken worden door de gemeente 0% 2% 4% Weet ik niet 6% 5% Geen lid participatieplatform (n=239)
Lid participatieplatform (n=148)
Inwoners totaal (n=387)
Mening over participatie
27
Ondernemers willen het liefst individuele gesprekken met mensen van de gemeente
Hoe wilt u meedenken of meedoen? – Ondernemers (n=41) Meer antwoorden mogelijk Individuele gesprek(ken) met mensen van de gemeente
59%
Ronde tafelgesprekken
54%
Ondernemers-/inspraakavond(en)
49%
Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema
46%
Overleg-/project-/werkgroep(en)
34%
Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)
34%
Schouw (ondernemers gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)
32%
Sociale media enquêtes/ peilingen
20%
Informatie-/inloopmarkt(ten)
17%
Anders namelijk:
12%
Mening over participatie
28
De gemeente kan nog wat verbeteren aan het betrekken van inwoners en ondernemers
Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het betrekken van inwoners?
61% 64% 62%
Ja
Nee
2% 6% 4%
Weet ik niet/ geen mening
Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het betrekken van ondernemers? (n=52)
Ja
Nee
92%
8%
37% 30% 34%
Geen lid participatieplatform (n=239) Lid participatieplatform (n=148) Inwoners totaal (n=387)
Inwoners geven als verbetersuggesties dat ze meer betrokkenheid, transparantie, respect en daadwerkelijke actie van de gemeente verwachten. Ze willen dat hun stem wordt gehoord en serieus wordt genomen bij beslissingen die hun woonomgeving en levenskwaliteit beïnvloeden.
Er is een behoefte aan verbeterde communicatie tussen de gemeente en ondernemers. Daarnaast noemen ondernemers het belang van het nakomen van beloften en afspraken door de gemeente. Meer actieve en oprechte betrokkenheid van de gemeente, duidelijkheid en informatieverstrekking, inclusiviteit, luisteren, transparantie, eerlijkheid en minder bureaucratie zijn ook nog vaker genoemde verbetersuggesties.
Mening over participatie
29
Vergeleken met ondernemers hebben inwoners vaker meegedacht en/of meegedaan met de gemeente
Bent u zelf weleens betrokken geweest bij een onderwerp? Dus heeft u zelf meegedacht en/of meegedaan met de gemeente?
Heeft u als ondernemer weleens samengewerkt met de gemeente aan een plan? Dus heeft u zelf meegedacht en/of meegedaan? (n=52)
34% Ja
50%
Ja, namelijk over:
25%
41%
66% Nee
Nee
50%
75%
59%
Geen lid participatieplatform (n=275)
Hier wordt met name genoemd dat ze hebben meegedacht en/of meegedaan met (nieuw)bouwplannen.
Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
De helft van de leden van het participatieplatform geeft aan nog nooit zelf meegedacht en/of meegedaan te hebben met de gemeente. Wellicht dat zij zich alleen hebben ingeschreven maar vervolgens niet actief zijn.
Participeren
30
Belangrijkste reden om mee te denken/doen is om de eigen woonomgeving te verbeteren Aan ondernemers is deze vraag niet gesteld Wat is/zijn voor u de belangrijkste reden(en) om met de gemeente mee te denken of mee te doen bij een plan? Meer antwoorden mogelijk 75% 85% 80%
Het verbeteren van mijn eigen woonomgeving
63% 58% 61%
Opkomen voor de belangen van de buurt(gemeenschap)
46% 47% 47%
Het delen van mijn kennis, ideeën en ervaringen
Een nuttige besteding van mijn tijd
5% 6% 6%
Het ontmoeten van nieuwe mensen
6% 5% 6% 12% 17% 15%
Anders namelijk:
Weet ik niet/ geen mening
1% 0% 1%
Bij ‘anders namelijk’ worden uiteenlopende antwoorden gegeven als; Beschermen van de woonomgeving, opkomen voor de belangen van mijn generatie, bijdragen aan de samenleving, maar ook de interesse in specifieke thema’s als wonen, verkeer, bereikbaarheid en veiligheid worden genoemd.
Geen lid participatieplatform (n=104) Lid participatieplatform (n=96) Inwoners totaal (n=200)
Participeren
31
Inwoners dachten vooral mee via inspraakavonden en ondernemers via individuele gesprekken
Hoe heeft u meegedacht of meegedaan? Meer antwoorden mogelijk
Bewoners-/inspraakavond(en) Gesprek(ken) met mensen van de gemeente
Geen lid participatieplatform (n=104) 46% 37%
Hoe heeft u meegedacht of meegedaan? (n=41) Meer antwoorden mogelijk
Lid participatieInwoners platform totaal (n=200) (n=96) 52% 49% 37%
37%
Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)
15%
53%
33%
Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema
20%
23%
22%
Dorpstafel/dorpsraad/stadsraad (inwoners en vertegenwoordigers van verenigingen en organisaties zetten zich samen met steun van de gemeente in voor de samenleving)
15%
Sociale media enquêtes/ peilingen
20%
20%
20%
Overleg-/project-/werkgroep(en)
16%
22%
19%
Informatie-/inloopmarkt(ten)
8%
14%
11%
Schouw (bewoners gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)
7%
13%
10%
Vragenlijst op straat
1%
5%
3%
Anders namelijk:
13%
8%
10%
Weet ik niet (meer)
2%
0%
1%
26%
20%
%
Individuele gesprek(ken) met mensen van de gemeente
59%
Ronde tafelgesprekken
54%
Ondernemers-/inspraakavond(en)
49%
Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema
46%
Overleg-/project-/werkgroep(en)
34%
Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)
34%
Schouw (ondernemers gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)
32%
Sociale media enquêtes/ peilingen
20%
Informatie-/inloopmarkt(ten)
17%
Anders namelijk:
12%
Participeren
32
Ondernemers zijn meer tevreden met de communicatie over participatie in vergelijking met inwoners
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Totaal inwoners (n=200)
Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan
14%
Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen
13%
31% 26%
Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen
20%
De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking
19%
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
28%
Oneens
32% 27%
15%
15%
14%
29%
24%
11%
28%
Helemaal oneens
11%
12%
13%
15%
Weet ik niet/ geen mening
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Totaal ondernemers (n=13)
Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen
8%
De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking
8%
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
46%
31%
Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen
23%
31% 8%
Oneens
Participeren
15%
46%
15%
23%
46%
31%
Helemaal oneens
Weet ik niet/ geen mening
15%
8%
15%
8%
8%
8% 8%
33
Leden vinden vaker dat de gemeente goed laat weten wat het resultaat is van participatie dan niet-leden
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Geen lid participatieplatform (n=104)
Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen
11% 7% 14%
De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking
11%
Eens
Niet eens/ niet oneens
23%
29%
Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen
Helemaal eens
33% 24% 31%
19%
17%
23%
Helemaal oneens
17%
20% 21%
28%
Oneens
15%
16%
20%
18%
Weet ik niet/ geen mening
Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Lid participatieplatform (n=96)
Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen
17% 18%
30%
33%
22%
40%
Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen
26%
23%
De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking
27%
20%
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
Oneens
Participeren
Helemaal oneens
14%
6% 9%
4% 7%
38% 33%
8%
6%
12%
Weet ik niet/ geen mening
34
Toelichting ontevredenheid inwoners
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak: Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan:
De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking:
Inwoners benoemen onder andere hun teleurstelling over de opvolging en communicatie bij participatie. Ze geven aan twijfels te hebben over de effectiviteit van participatie. Ze vinden dat er niet altijd genoeg geluisterd wordt en voldoende actie is vanuit de gemeente.
Inwoners die het hier niet mee eens zijn, geven onder andere aan dat ze het idee hebben dat besluiten vaak al genomen zijn voordat ze de kans krijgen om deel te nemen aan participatieprocessen. Daarnaast voelen ze zich niet geïnformeerd over veranderingen of plannen die plaatsvinden na inspraakmomenten. Ze wensen betere communicatie, terugkoppeling en transparantie bij besluitvorming en uitvoering van plannen.
Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen: Uit de opmerkingen van inwoners blijkt vooral dat er vaak twijfel, onzekerheid en teleurstelling is over de mate van bewonersinvloed. Ook hier wordt het gebrek aan opvolging en communicatie vanuit de gemeente genoemd. Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen: Inwoners noemen onder andere dat er weinig terugkoppeling en communicatie vanuit de gemeente is na participatie. Ook voelen ze zich niet altijd gehoord en serieus genomen en twijfelen ze over de effectiviteit van participatieprocessen.
Participeren
35
Succesfactoren participatie inwoners en ondernemers
Er is geen kant-en-klaar-recept voor de samenwerking tussen inwoners en de gemeente. Wel kan de gemeente leren van uw ervaringen. De gemeente hoort daarom graag wanneer u tevreden bent als de gemeente u betrekt. Uw mening is ook belangrijk als u nog niet eerder heeft meegedacht of meegedaan met de gemeente.
Er is geen kant-en-klaar-recept voor de samenwerking tussen ondernemers en de gemeente. Wel kan de gemeente leren van uw ervaringen. De gemeente hoort daarom graag wanneer u tevreden bent als de gemeente u betrekt. Uw mening is ook belangrijk als u nog niet eerder heeft meegedacht of meegedaan met de gemeente.
Wanneer is voor u het meedenken of meedoen met de gemeente goed gelukt? Met andere woorden; wanneer bent u tevreden?
Wanneer is voor u het meedenken of meedoen met de gemeente goed gelukt? Met andere woorden; wanneer bent u tevreden?
Inwoners noemen onderstaande zaken als indicatie van tevredenheid over participatieprocessen van de gemeente:
Ondernemers noemen onderstaande zaken als indicatie tevredenheid over participatieprocessen van de gemeente:
• • • • • • • • •
• • • • • • •
Betrokkenheid en inspraak Transparantie en terugkoppeling Vertrouwen Daadwerkelijk wat doen met de input Respect Mogelijkheid tot digitale participatie Afspraken en planning nakomen Betrekken van jongeren Veiligheid en leefbaarheid gewaarborgd
van
Betrokkenheid Transparantie over besluitvorming Communicatie en terugkoppeling Vertrouwen en samenwerking Participatie en resultaten Aandacht voor kleine ondernemers en ZZP’ers Ondersteuning van ondernemers
Voorwaarden participatie
36
Succesfactoren participatie inwoners en ondernemers
Wanneer is voor u het meedenken of meedoen met de gemeente niet goed gelukt? Met andere woorden; wanneer bent u niet tevreden?
Wanneer is voor u het meedenken of meedoen met de gemeente niet goed gelukt? Met andere woorden; wanneer bent u niet tevreden?
Inwoners zijn ontevreden over het meedenken of meedoen met de gemeente wanneer er sprake is van:
Ondernemers zijn ontevreden over het meedenken of meedoen met de gemeente wanneer er sprake is van:
• • • • • • •
• • • • • •
Doorzetten van plannen zonder rekening te houden met inwoners Geen duidelijke communicatie Beloftes niet nakomen Beslissingen nemen zonder input Meningen niet serieus nemen Geen terugkoppeling na inspraakmomenten Geen actie ondernomen met de input van inwoners
Gebrekkige communicatie Gebrek aan inspraak en participatie Eenzijdige besluitvorming Geen transparantie Onvoldoende keuzemogelijkheden Geen actie ondernomen na inspraak
Voorwaarden participatie
37
Participatieplatformleden zijn vergeleken met niet-leden beter bekend met het wijkoverleg
Bent u bekend met het wijkoverleg of de dorpsraad bij u in de buurt en weet u wat voor werk zij doen?
22% Ja, en ik weet wat zij doen
30% 25% 31%
Ja, maar ik weet niet precies wat zij doen
35% 32% 47%
Nee
35% 42%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Wijkoverleg/ dorpsraad
38
Inwoners die bekend zijn met het wijkoverleg/de dorpsraad geven dit gemiddeld een voldoende
Welk rapportcijfer geeft u het wijkoverleg of de dorpsraad bij u in de buurt? (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend)
35% 30% 25%
5% 4% 5% 1
1% 0% 1% 2
4%
7% 0% 2%
3%
3
4
5%
Geen lid participatieplatform (n=58)
5% 6% 6%
36% 31% 26%
10%
9%10%9%
5%
8%
6% 1%
5
6
Lid participatieplatform (n=64)
Wijkoverleg/ dorpsraad
7
8
9
4%
10
Inwoners totaal (n=122)
39
Wijkoverleg/dorpsraad moet volgens inwoners vooral de mening van inwoners verzamelen
Welke rol heeft het wijkoverleg of de dorpsraad volgens u, bij het betrekken van inwoners bij plannen van de gemeente? Meer antwoorden mogelijk 58% 64% 60%
Mening van inwoners verzamelen
46% Advies aan de gemeente geven
54% 49% 39%
Mij als inwoner vertegenwoordigen
Bepalen van regels en kaders
48% 43% 6% 5% 6%
Anders, namelijk:
4% 3% 3%
Ze hebben geen rol
4% 3% 4%
Weet ik niet
26% 22% 24%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Wijkoverleg/ dorpsraad
40
De meerderheid van de niet-leden is niet bekend met participatie.aalsmeer.nl
U kent het platform particpatie.aalsmeer.nl wel maar u bent geen lid. Kunt u uitleggen waarom u geen lid bent?
Bent u bekend met participatie.aalsmeer.nl? (n=324)
Inwoners die het participatieplatform kennen, maar er geen lid van zijn, geven hier uiteenlopen redenen voor, waaronder: Ja, ik ben ook lid van het platform
Ja, en ik weet waar het voor is maar ik ben geen lid
Ja, maar ik weet niet precies waarvoor het is
Nee
14%
• • • • • • •
14%
Gebrek aan interesse of motivatie Gebrek aan vertrouwen in de gemeente Gevoel dat participatie niet effectief is Onwetendheid wat lidmaatschap inhoudt Tijdgebrek Privacy redenen Leeftijd of andere persoonlijke overwegingen
11%
62%
De vragen over participatie.aalsmeer.nl zijn niet beantwoord door inwoners die vanuit het participatieplatform waar ze lid van zijn hebben deelgenomen.
Participatie.aalsmeer.nl
41
Participatie.aalsmeer.nl scoort gemiddeld een voldoende
Welk rapportcijfer geeft u participatie.aalsmeer.nl? (n=144) (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend)
31%
31%
15%
11% 1%
1%
1%
2%
1
2
3
4
5% 1% 5
6
Participatie.aalsmeer.nl
7
8
9
10
42
De gemeente moet bij ideeën van inwoners vooral helpen door betrokkenheid te tonen en kennis te delen De volgende vragen gaan over inwonerinitiatieven. Daarmee bedoelen we een inwoner of een groep inwoners die werkt aan de verbetering van de eigen leefomgeving. Dit doen ze door zelf met een idee te komen en de handen uit de mouwen te steken. Dat kan door bij te dragen aan het schoonhouden van de buurt, het beheren van een speeltuin, een manier om samen duurzame energie op te wekken, een project opzetten die eenzaamheid bij ouderen aanpakt. Hoe moet de gemeente helpen bij ideeën van inwoners? Meer antwoorden mogelijk 56% 63% 59%
Het tonen van betrokkenheid
57% 57% 57%
Het delen van de kennis Inhoudelijke ondersteuning (bijvoorbeeld opstellen van een plan of juridisch advies)
39% 45% 42%
Praktische ondersteuning (bijvoorbeeld een ruimte beschikbaar stellen)
38% 41% 39%
Het financieren van inwonerinitiatieven
35% 43% 38% 35% 35% 35%
Het adviseren over goede communicatie en coördinatie Anders, namelijk:
Weet ik niet/ geen mening
2% 2% 2% 15% 12% 14%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Inwonerinitiatieven
43
Inwoners zijn het vooral (helemaal) oneens met de stelling ‘Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan’
Wat vindt u van de volgende uitspraken over ideeën van inwoners in de gemeente Aalsmeer? - Totaal inwoners (n=442)
Inwoners krijgen voldoende ruimte om eigen ideeën uit te voeren
11%
30%
De gemeente moedigt ideeën vanuit de samenleving aan
15%
Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan
15%
Ik heb voldoende vertrouwen in de gemeente om met een idee naar de gemeente te gaan
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
27%
Inwonerinitiatieven
7%
17%
25%
23%
Oneens
10%
41%
4%
28%
29%
Helemaal oneens
34%
12%
19%
8%
20%
19%
Weet ik niet/ geen mening
44
Helft van niet-leden geeft aan niet te weten of inwoners genoeg ruimte krijgen voor hun ideeën
Wat vindt u van de volgende uitspraken over ideeën van inwoners in de gemeente Aalsmeer? - Geen lid participatieplatform (n=324)
Inwoners krijgen voldoende ruimte om eigen ideeën uit te voeren
7%
25%
De gemeente moedigt ideeën vanuit de samenleving aan
11%
Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan
12%
Ik heb voldoende vertrouwen in de gemeente om met een idee naar de gemeente te gaan
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
9%
27%
14%
22%
23%
Oneens
Inwonerinitiatieven
8%
50%
6%
28%
23%
Helemaal oneens
42%
14%
20%
10%
24%
23%
Weet ik niet/ geen mening
45
Bijna kwart van de leden vindt dat de gemeente ideeën van inwoners aanmoedigt
Wat vindt u van de volgende uitspraken over ideeën van inwoners in de gemeente Aalsmeer? - Lid participatieplatform (n=118)
Inwoners krijgen voldoende ruimte om eigen ideeën uit te voeren
18%
De gemeente moedigt ideeën vanuit de samenleving aan
Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan
21%
20%
Ik heb voldoende vertrouwen in de gemeente om met een idee naar de gemeente te gaan
Helemaal eens
Eens
Niet eens/ niet oneens
37%
11% 6%
27%
23%
29%
27%
24%
Oneens
Inwonerinitiatieven
Helemaal oneens
38%
28%
3%
24%
8%
19%
14%
5% 11%
Weet ik niet/ geen mening
46
Toelichting ontevredenheid inwoners
Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak: Inwoners krijgen voldoende ruimte om eigen ideeën uit te voeren: Inwoners twijfelen aan de bereidheid van de gemeente om naar inwoners te luisteren en hun ideeën serieus te nemen. Ook is volgens respondenten het niet altijd duidelijk waar inwoners terecht kunnen met hun ideeën.
De gemeente moedigt ideeën vanuit de samenleving aan: Over het algemeen ervaren inwoners frustratie over het gebrek aan openheid voor ideeën, het niet uitvoeren van ingediende suggesties en het ontbreken van effectieve betrokkenheid van inwoners.
Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan: Het is voor inwoners niet altijd duidelijk wie het aanspreekpunt is voor verschillende zaken binnen de gemeente. Over het algemeen ervaart men verwarring en onzekerheid over waar en hoe inwoners betrokkenheid kunnen tonen en ideeën kunnen delen. Ik heb voldoende vertrouwen in de gemeente om met een idee naar de gemeente te gaan: Inwoners die aangeven niet voldoende vertrouwen in de gemeente te hebben om met een idee naar de gemeente te gaan, geven onder andere aan dat dit komt door ontevredenheid over de gemeentelijke participatieprocessen. Dit komt weer voort uit negatieve ervaringen uit het verleden en onduidelijkheden in het heden.
Inwonerinitiatieven
47
Veel inwoners vinden dat de gemeente wat kan verbeteren aan het ondersteunen van ideeën
Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het ondersteunen van ideeën van inwoners?
Wat er volgens inwoners verbeterd kan worden aan het ondersteunen van ideeën van inwoners is onder andere:
38% Ja
40%
• • • • • •
39% 3% Nee
Wat kan volgens u verbeterd worden?
5% 4%
Betere communicatie en informatievoorziening Luisteren naar inwoners Ideeën serieus nemen Betrokkenheid van inwoners vergroten Duidelijke kanalen voor het indienen van ideeën Betere samenwerking tussen inwoners en de gemeente
58% Weet ik niet/ geen mening
55% 57%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Inwonerinitiatieven
48
De ruime meerderheid is niet bekend met het Right to Challenge
Bent u bekend met het Right to Challenge (het Recht om uit te dagen)?
1% Ja dit ken ik, en ik heb er gebruik van gemaakt
0% 1% 5%
Ja dit ken ik, maar ik heb er (nog) geen gebruik van gemaakt
18% 10% 93%
Nee dit ken ik niet
82% 89%
Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)
Inwonerinitiatieven
49
Inleiding interviews Kwalitatief onderzoek
Onderzoeksopzet interviews Benaderen doelgroep Er zijn verschillende partijen benaderd voor een interview over participatie. We hebben alle actieve wijkoverleggen uitgenodigd voor een gesprek over participatie. Ook de Adviesraad Sociaal Domein en Nieuw Aalsmeer zijn uitgenodigd voor een interview. Alle partijen zijn uitgenodigd per mail. We hebben ze telefonisch benaderd indien er geen reactie kwam op de uitnodigingsmail.
Partijen Er is een gesprek geweest met wijkoverleggen Kudelstaart, De Dorper en Hornmeer. Met wijkoverleg Aalsmeer Oost is het niet gelukt tijdig een interview in te plannen. Wijkoverleg Uiterweg gaf aan geen interesse te hebben in een interview, aangezien zij van mening zijn dat ze geen zinvolle bijdrage kunnen leveren na de gesprekken die reeds zijn gevoerd over participatie en inspraak. De partijen Adviesraad Sociaal Domein en Nieuw Aalsmeer hebben beiden deelgenomen aan het interview.
Resultatenweergave Verschillende thema’s en onderzoeksvragen zijn behandeld tijdens de interviews. Op de volgende pagina’s ziet u bovenaan de pagina het besproken thema met daaronder een korte samenvatting wat de verschillende partijen daarover hebben gezegd met vervolgens de hoofdlijnen geresumeerd. De samenvatting van de hoofdlijnen is een grijs vlak weer gegeven.
Kwalitatieve onderzoeksopzet
51
Resultaten interviews Kwalitatief onderzoek
Huidige rollen op het gebied van participatie Adviesraad Sociaal Domein
Samengevat
De Adviesraad Sociaal Domein noemt dat hun rol wettelijk verplicht is. Ze hebben een signalerende taak en kijken wat er speelt in de samenleving. Dat koppelt de Adviesraad, gevraagd en ongevraagd, terug aan de gemeente. Ook zijn er verschillende werkgroepen op het gebied van participatiewet, Wmo en jeugd. De Adviesraad vertegenwoordigt inwoners en geven advies aan de gemeente namens hun doelgroep. Zij geven aan dat ze dit positief ervaren. De Adviesraad wil graag dat inwoners hen beter kunnen vinden. Ook al is de agenda van hun vergaderingen openbaar, ze ervaren dat inwoners niet proactief deelnemen aan participatie.
De rollen en impact van participatie van de geïnterviewde partijen verschilt. Dat komt deels omdat de context van de partijen divers is. Dit zie je ook terug in hun beschrijving over wat hun rol is op het gebied van participatie. Zo zijn er verschillen tussen de wijken en we zien dit terug in de gesprekken. Ieder wijkoverleg beschrijft zijn rol wat anders en ook hun contact met de gemeente verschilt daarin. In de gesprekken blijkt ook dat iedereen participatie anders definieert en operationaliseert. Het ene wijkoverleg ziet het meer als een informerende rol en een ander erkent ook andere niveaus van participatie.
Nieuw Aalsmeer Nieuw Aalsmeer heeft een andere rol dan de Adviesraad. Zij nemen het initiatief om belangrijke onderwerpen te bespreken met inwoners en gemeente. Nieuw Aalsmeer wil de inwoner vertegenwoordigen, maar dit is geen formele rol die ze hebben gekregen van de gemeente. Ze ervaren dat gemeente Aalsmeer hen wel goed weet te vinden, maar de inwoners wat minder. Daar is nog ruimte voor verbetering.
Wijkoverleggen De wijkoverleggen geven verschillende reacties. De Dorper geeft aan dat er weinig gebeurt op het gebied van participatie. Ze proberen in contact te blijven met inwoners, hen te informeren en informatie op te halen. Ze werken vaak met klankbordgroepen als er iets gebeurt vanuit de gemeente. In Kudelstaart worden de wijkoverleggen goed bezocht. De functie van het wijkoverleg zien zij zelf als het zenden en ophalen van informatie; een schakel zijn tussen gemeente en inwoners op het gebied van informatie. Wijkoverleg Hornmeer ervaart het anders. Zij geven aan dat het eenrichtingsverkeer is en dat ze veel moeite moeten doen om informatie te verzamelen bij de gemeente en om dit terug te koppelen naar de inwoners. Wijkoverleg Hornmeer ziet hun rol als doorgeefluik van de gemeente naar inwoner, waarbij de gemeente initiatief neemt. Wijkoverleg Hornmeer geeft aan dat er het een en ander moet veranderen, als zij deze rol omtrent het verspreiden van informatie onder inwoners goed willen innemen.
Kwalitatieve onderzoeksresultaten
53
Betrokken worden door de gemeente Adviesraad Sociaal Domein Op dit moment is de Adviesraad Sociaal domein tevreden met de manier waarop zij betrokken worden bij de gemeente. Doordat het wettelijk is ingeregeld, gaat het veelal goed. Graag willen ze nog meer en verder betrokken worden, eigenlijk zien ze graag dat hun rol verder uitgebreid wordt. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van nieuwbouwwijken, zodat inwoners daar beter bij betrokken worden en hun behoeften voldoende gewaarborgd kunnen worden.
Nieuw Aalsmeer Nieuw Aalsmeer wil het liefst dat de gemeente hun kennis en betrokkenheid meer gebruikt. Nieuw Aalsmeer vindt dat er op dit moment vrijwel geen participatie is in de gemeente: ze doen alleen wat moet, wat verplicht is volgens wet- en regelgeving en dat functioneert niet naar behoren volgens Nieuw Aalsmeer. Innovatieve participatieoplossingen ziet Nieuw Aalsmeer als een mogelijkheid om inwoners mee te krijgen. Een goede informatievoorziening is daarbij erg belangrijk. Nieuw Aalsmeer pleit voor een activistische vorm van participatie.
naar de wijkoverleggen dient te komen. Ook zouden ze graag een terugkoppeling ontvangen op de input die het wijkoverleg ophaalt. Doordat dat nu niet gebeurt, voelen ze zich niet gezien. Ze zien wel mogelijkheden om de samenwerking tussen de gemeente en wijkoverleggen te verbeteren.
Samengevat Over het algemeen willen alle geïnterviewde partijen meer betrokken worden bij projecten en plannen die spelen in gemeente Aalsmeer. Het niveau waarop en hoe de partij de samenwerking voor zich ziet, verschilt wel. Duidelijke communicatie, vroegtijdige betrokkenheid, actief gebruik van input en een terugkoppeling zijn algemene thema’s die partijen als wens uitspreken voor wanneer zij betrokken worden door de gemeente.
Wijkoverleggen We zien dat elk wijkoverleg meer betrokken wil worden door de gemeente. De Dorper geeft aan dat er in het verleden een betere samenwerking was tussen de gemeente en het wijkoverleg. Nu is er een streven naar meer betrokkenheid bij alles wat de wijk raakt. Ook zouden ze graag meer bij projecten op het gebied van leefbaarheid en sociaal domein betrokken willen worden. Nu gaat het vooral over het fysieke domein. Wijkoverleg Kudelstaart wil graag dat gemeente hen actiever en breder betrekt bij alles wat de wijk aan gaat. Ook zij erkennen dat de samenwerking beter kan en dat de gemeente het wijkoverleg meer zou kunnen gebruiken om inwoners te bereiken. Als belangrijke randvoorwaarden voor participatie noemt het wijkoverleg Kudelstaart de communicatie en duidelijkheid over wat er met de input van inwoners wordt gedaan. Wijkoverleg Hornmeer geeft aan dat ze vinden dat de gemeente het initiatief moet nemen en met informatie
Kwalitatieve onderzoeksresultaten
54
Samenwerking met de gemeente Adviesraad Sociaal Domein De Adviesraad Sociaal Domein geeft aan dat de samenwerking met de gemeente goed verloopt. Er is positief contact en specifieke ambtenaren zijn beschikbaar voor directe communicatie. Wel zijn er verbeterpunten. Zo wijst de Adviesraad op noodzakelijke terugkoppeling van de gemeente na participatieprojecten. Terugkoppelingen en vervolgacties zijn belangrijk om betrokkenheid te houden en te vergroten. Er is behoefte aan duidelijkheid over wat er met de input gebeurt. De Adviesraad benadrukt dat het belangrijk is om inwoners die de moeite nemen om mee te denken, te belonen met adequate terugkoppeling en opvolging.
Samengevat Zowel de Adviesraad Sociaal Domein als Nieuw Aalsmeer geeft aan dat er wat ruimte is voor verbetering in de samenwerking met de gemeente. Ze hebben beide concrete ideeën over hoe de participatie effectiever vorm kan worden gegeven.
Nieuw Aalsmeer De samenwerking tussen de gemeente en Nieuw Aalsmeer wordt als minder effectief ervaren door laatstgenoemde. Er wordt aangegeven dat de gemeente niet proactief betrokken is bij burgerinitiatieven. Ze vinden dat de gemeente de betrokkenheid van inwoners niet volledig benut. Nieuw Aalsmeer verwacht dat de gemeente ook een rol pakt bij participatie en dat ze initiatief neemt. Ze benadrukken in het gesprek dat een toegewijd contactpersoon vanuit de gemeente helpt bij het ondersteunen en stimuleren van participatie-initiatieven. Ook vinden ze het belangrijk dat de gemeente meer gaat doen met de resultaten van een participatieproces, om zo te laten zien dat de input van inwoners serieus wordt genomen. Concreet advies van Nieuw Aalsmeer aan de gemeente: vertel hoe je de inbreng van inwoners gebruikt.
Kwalitatieve onderzoeksresultaten
55
Rol van wijkoverleggen Rol van wijkoverleggen in participatie
Naar een zelfsturend en proactief wijkoverleg
Wijkoverleg De Dorper geeft aan dat het wijkoverleg kan fungeren als een schakel tussen de inwoners en de gemeente. Enerzijds kan het wijkoverleg informatie van de gemeente zenden aan inwoners, anderzijds kan het wijkoverleg informatie over wat er speelt onder inwoners doorzetten naar de gemeente. Hiervoor hebben ze een goed bestuur nodig en ook ondersteuning vanuit de gemeente. Ze willen graag één verantwoordelijke ambtenaar hiervoor. Ook wijkoverleg Kudelstaart geeft aan dat ze een rol kunnen spelen bij het oppikken van signalen en het ophalen van wat er speelt onder inwoners. Ze zien het wijkoverleg als een tussenpersoon om signalen van inwoners aan te kaarten bij de gemeente. Ze zien meer ruimte voor betrokkenheid bij cohesie in de wijk. Het zou mooi zijn als het wijkoverleg inwoners kan stimuleren om meer naar elkaar om te kijken en dergelijke initiatieven op de agenda kan zetten, mogelijk met ondersteuning van de gemeente. Wijkoverleg Hornmeer ziet het anders, zij benadrukken dat de gemeente actiever en proactiever moet zijn bij het opstellen van een agenda van de wijkoverleggen. Daarbij geeft het wijkoverleg aan dat ze zichzelf niet zien als participatieplatform maar als een communicatieschakel tussen de inwoners en de gemeente. Ze geven wel aan dat ze meer kunnen doen op het gebied van participatie als het wijkoverleg een meer divers publiek kan aantrekken.
Het komt echter nog niet goed van de grond.
Het wijkoverleg De Dorper heeft behoefte aan betrokken en gemotiveerde bestuursleden en bewoners. Hoewel er voldoende subsidie vanuit de gemeente komt, hebben ze er nog niet veel mee kunnen doen. Het is lastig om samen te werken met andere wijkoverleggen. Ook willen ze meer representatief zijn en jongere bewoners betrekken, maar dat blijkt lastig. Ze hopen dat de gemeente hen hierbij kan helpen. Wijkoverleg Kudelstaart benadrukt het belang van een vast contactpersoon bij de gemeente. Zij ervaren dit als een cruciale succesfactor voor participatie. Verder proberen ze zo zelfsturend en proactief mogelijk te zijn door de gemeentepolitiek actief te volgen, zelf informatie op te halen bij de gemeente en de juiste contacten te leggen binnen de gemeente Aalsmeer. Wijkoverleg Hornmeer benadrukt dat er veel nodig is vanuit de gemeente en noemt de noodzaak van betrokkenheid, informatie, onderwerpen en een contactpersoon vanuit de gemeente.
Samengevat De mate van proactiviteit en zelfsturing verschilt per wijkoverleg. Wel erkennen ze alle drie dat een vast contactpersoon bij de gemeente helpt om meer proactief en zelfsturend te werk te gaan. Dit geeft een zetje om participatie verder door te ontwikkelen.
Samengevat In de interviews komt naar voren dat wijkoverleggen kunnen fungeren als een brug tussen inwoners en gemeente, waarbij ze signalen van inwoners kunnen doorgeven aan de gemeente. Samenwerking met inwoners en de gemeente zien ze wel als een belangrijke succesfactor.
Kwalitatieve onderzoeksresultaten
56
Helpen bij ideeën van inwoners Adviesraad Sociaal Domein
Samengevat
De Adviesraad geeft aan dat ze inwoners niet altijd zelf kunnen helpen, maar dat inwoners dan wel op de juiste manier doorverwezen worden en men met de juiste personen in contact wordt gebracht. Het netwerk van de Adviesraad Sociaal Domein wordt dus veelvuldig ingezet. Zo worden signalen opgevangen en worden inwoners naar de juiste personen binnen de gemeente geleid. Helaas gebeurt het te weinig dat inwoners initiatief nemen.