Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 2b.Commissie Maatschappij en Bestuur oordeelsvormend van 30 januari 2025 0.1 1 2 3 4 5
6
7
8
Afsprakenlijst oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 30 januari 2025 AFSPRAKENLIJST Oordeelsvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 30-1-2025 Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststellen van de agenda Agenda Oordeelsvormende commissie M&B 30-01-2025 Actieve informatie uit het college Mededelingen vanuit de fracties Burgerinitiatief inzake aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse Gemeenten Het doel van dit onderwerp is dat de gemeenteraad een oordeel vormt over het burgerinitiatief Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-02-2025. Burgerinitiatief Global Goals zonder ondersteuningsverklaringen Bedenkingen met betrekking tot burgerinitiatief Global Goals 20250128 MEMO 09 afhandeling toezegging B cie M&B 16-01-2025 inzake het burgerinitiatief Presentatie Rekenkamer Aalsmeer inzake onderzoek energiebesparingsplicht Het doel van dit voorstel is het overnemen van de aanbevelingen van de rekenkamer zodat het proces energiebesparingsplicht in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt.
Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-02-2025. Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht Raadsvoorstel aanbevelingen rekenkamer energiebesparingsplicht Vaststellen Woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is inzicht te bieden in de opgaven op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor alle aandachtsgroepen (uit de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting), inclusief een vertaling hiervan in gemeentelijke ambities en keuzes om tege- moet te komen aan deze opgaven. Met deze visie wordt tevens aangesloten op de Strategienota Sociaal Domein en de Woonvisie 2024-2030. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-02-2025.
20241210 Getekend raadsvoorstel Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 Aalsmeer 20241128 raadsbesluit Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 Aalsmeer 20241209 WonenWelzijnZorgvisie 2025-2028 def 20241114 Advies ASD Woonzorgwelzijnvisie 2025-2028 20241128 Reactie college op adviezen ASD Aalsmeer (over Wonenwelzijnzorgvisie) 20250128 Memo 11 beantwoording vragen beeldvorm. comm. Wonenwelzijnzorgvisie 250128 Wijzigingsbesluit Verordening maatschappelijke ondersteuning Aalsmeer 2017 Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is de verordening in lijn te brengen met uitspraken van de Centrale Raad van Beroep waardoor deze verordening duidelijk is voor de inwoners. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-02-2025. 20241203 raadsvoorstel wijzigingsbesluit Wmo verordening Aalsmeer RAADSBESLUIT wijz Wmo
9 10 11
Wijzigingsbesluit Verordening maatschappelijke ondersteuning Aalsmeer 2017 was-wordt overzicht Aalsmeer 20250128 Memo 10 afhandeling toezegging uit de B cie M&B van 16-01-2025 inzake wijzigingsbesluit maatsch.onderst.2017 Regionale samenwerking Vragenkwartier 20250127 Vragen VVD vragenkwartier inzake tennispark Sportlaan Sluiting
AFSPRAKENLIJST OORDEELSVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 30 JANUARI 2025
Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: mevrouw M.J.M. Nijman-de Zeeuw CDA: VVD: Absoluut Aalsmeer: D66: GroenLinks: PvdA: FlorAalsmeer:
de dames M. van Diemen en T. van der Meer en de heren P.F. van den Nouland, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema de dames E.S.I. Mijwaart en M. Vleghaar en de heren J. de Vries en E.P. Abbenhuës de heer D. Kuin mevrouw M.J. Geisler en de heer S.J.R. de Vries mevrouw J.I. Koopmann-Trawinski de heer J.H. Buisma mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel
Portefeuillehouders: de heren W. Kikkert en S.A.S. Spaargaren
Agenda punt 1.
2.
Onderwerp
Afspraak
Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: M.J.M. Nijman-de Zeeuw Vaststelling van de agenda
Conform vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
Er zijn geen mededelingen vanuit de fracties
5.
Burgerinitiatief inzake aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse Gemeenten
Door naar de raadsvergadering van 1302-2025 als bespreekstuk
Toezeggingen: -
Vanuit de griffie wordt contact opgenomen met mevrouw B. Kooij met betrekking tot het opstellen van raadsvoorstel en -besluit.
Aanbevelingen rekenkamer Aalsmeer inzake onderzoek energiebesparingsplicht
Door naar de raadsvergadering van 1302-2025 als bespreekstuk
6.
Toezeggingen: De nog openstaande vragen worden vóór de raadsvergadering van 13 februari a.s. beantwoord. 7.
Vaststellen Woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert
Door naar de raadsvergadering van 1302-2025 als bespreekstuk
Toezeggingen: 1.De portefeuillehouder geeft aan vaker het onderwerp wonenwelzijnzorg te willen agenderen voor de beeldvormende commissie; 2.Het stuk ‘Maatschappelijk Debat’ komt, zodra gereed, naar de raad; 3.Er zal worden bekeken of kerken, mantelzorg en meer e.a. eventueel kunnen worden toegevoegd aan de begeleidingsgroep; 4.de bestaande 200 zorgplekken blijven gehandhaafd. 8.
Wijzigingsbesluit Verordening Maatschappelijke ondersteuning Aalsmeer 2017 Portefeuillehouder: W. Kikkert Toezeggingen: -
Door naar de raadsvergadering van 1302-2025 als akkoordstuk
8.
Regionale samenwerking
Er zijn geen mededelingen inzake de
9.
Vragenkwartier Er zijn vragen ingediend door de VVD fractie inzake convenant en werkzaamheden: Er is ons ter ore gekomen dat het ondertekenen van het convenant tussen de bewoners van de Sportlaan en omgeving enerzijds en de tennisclub en horeca anderzijds moeizaam verloopt. 1.Kan de wethouder ons bijpraten over de status van dit convenant? 2.En de voortgang van de werkzaamheden?
De vragen zijn mondeling door de portefeuillehouder beantwoord
10.
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 21.30 uur
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 30 JANUARI 2024, 20.00 uur OORDEELSVORMEND Doel van oordeelsvormende bespreking is dat de raadsfracties de voor- en nadelen van het voorgestelde raadsbesluit hebben verkend en afgewogen en dat het inzichtelijk is voor de commissie aan welke voorwaarden het besluit moet voldoen voor een fractie om hier mee in te kunnen stemmen.
Tijd 20.00
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: M.J.M. Nijman-de Zeeuw
20.02
2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen uit de fracties
5.
Burgerinitiatief inzake aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse Gemeente Het doel van dit onderwerp is dat de gemeenteraad een oordeel vormt over het burgerinitiatief
20.05
Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-022025. 20.35
6.
Aanbevelingen Rekenkamer Aalsmeer inzake onderzoek energiebesparingsplicht Het doel van dit voorstel is het overnemen van de aanbevelingen van de rekenkamer zodat het proces energiebesparingsplicht in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-022025.
21.05
7.
Vaststellen Woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is inzicht te bieden in de opgaven op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor alle aandachtsgroepen (uit de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting), inclusief een vertaling hiervan in gemeentelijke ambities en keuzes om tegemoet te komen aan deze opgaven. Met deze visie wordt tevens aangesloten op de Strategienota Sociaal Domein en de Woonvisie 2024-2030. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-022025.
21.45
8.
Wijzigingsbesluit Verordening Maatschappelijke ondersteuning Aalsmeer 2017 Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is de verordening in lijn te brengen met uitspraken van de Centrale Raad van Beroep waardoor deze verordening duidelijk is voor de inwoners. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 13-022025.
22.15
9.
Regionale samenwerking
22.25
10.
Vragenkwartier
22.40
11.
Sluiting
Uw contact R. Kouwenhoven T
0297 38 75 75
info@aalsmeer.nl Postbus 253, 1430 AG Aalsmeer
Aan de Griffier O.F. Matheijsen
Datum Uw brief van Uw kenmerk Betreft
3 december 2024 12 november 2024 Presidium
Bedenkingen door College inzake burgerinitiatief SDG/Global Goals
Geachte Griffier, In uw brief van 12 november 2024 vraagt u het college zijn standpunt kenbaar te maken inzake het burgerinitiatief SDG/Global Goals, zodat de raadscommissie een inhoudelijk advies aan de raad kan uitbrengen. Het verzoek van het burgerinitiatief SDG/Global Goals Het verzoek van het burgerinitiatief is om de Gemeente Aalsmeer uit te roepen tot SDG/ Global Goals Gemeente en daar de volgende stappen voor te ondernemen: 1. De gemeente Aalsmeer aan te sluiten bij de Gemeenten4GlobalGoals/SDG campagne van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG); 2. Samen met de ondertekenaars van het burgerinitiatief en de gemeente een actieprogramma op te stellen voor de komende 5 jaar om invulling te geven aan de SDG’s en daarbij gebruik te maken van de mogelijkheden van de VNG voor praktische ondersteuning; 3. Het onder 2 genoemde programma te faciliteren met middelen, locaties en communicatie-support. Stanpunt college inzake het burgerinitiatief SDG/Global Goals Het college stelt de betrokkenheid van de initiatiefnemers bij Aalsmeer en de maatschappij zeer op prijs en dankt hen voor het ingediende voorstel. De achtergrond van de SDG/Global Goals sluit aan bij de ambities en doelstellingen van het college, zoals geformuleerd in de collegeagenda 2022-2026.
De gemeente Aalsmeer draagt elk jaar bij aan Stichting Ontwikkelingssamenwerking Aalsmeer (OSA) om lokale initiatieven voor ontwikkelingshulp te ondersteunen. Daarnaast zet het college zet via 6 programmalijnen (zie begroting) inhoudelijk al in op een groot deel van de 17 SDG’s. Zo zet het college zich in het sociale domein bijvoorbeeld in voor het ondersteunen van inwoners met schulden, het vergroten van de arbeidsparticipatie door begeleiding naar eerlijk werk, het vergroten van kansengelijkheid en het stimuleren van een goede gezondheid en welzijn van inwoners
Gemeentehuis Raadhuisplein 1 1431 EH Aalsmeer T
(0297) 38 75 75
www.aalsmeer.nl IBAN NL28 BNGH 0285 0000 12 Reist u met het OV: plan uw reis op www.9292.nl
100/F000/ICT
[Brief standpunt college inzake SDG Global
Pagina
2 van 2
Op het gebied van klimaat en duurzaamheid ontwikkelt het college een masterplan energie om in te zetten op een duurzaam en robuust energienetwerk voor de toekomst. Via programma 4 werken we aan een klimaatbestendige openbare ruimte. Gezien het feit dat het college via de eigen programmastructuur al invulling geeft aan een groot deel van de SDG’s en dat 2025 het laatste jaar is voor de verkiezingen, acht het college dit geen passend moment om zich nu aan te sluiten bij de Gemeenten4GlobalGoals/SDG van de VNG. Hoewel er aan de deelname aan het VNG-programma geen kosten verbonden zitten, vergt de organisatievorm die de initiatiefnemers voorstellen, weldegelijk geld en capaciteit van de ambtelijke organisatie. Het college wil de beperkte capaciteit en middelen in dit laatste collegejaar inzetten op de uitvoering van het collegeprogramma, zoals vastgesteld in 2022, om op deze wijze adequaat en effectief bij te dragen aan de SDG/Global Goals. Het college kan zich voorstellen dat een volgend college of gemeenteraad aan het begin van de collegeperiode besluit in een andere vorm de SDG/Global Goals te willen uitwerken. Het college stelt dan ook voor om dit onderdeel te maken van de onderhandelingen na de verkiezingen in 2026. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Aalsmeer, de secretaris, de burgemeester,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
{{signer1}} 28/01/2025 17:40:41 CET
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl ID: 491566d7-f468-48f1-8a80-a11a77a61234 Auth: Scribble
MEMO RAAD
{{signer2}} 28/01/2025 15:52:16 CET
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> ID: 491566d7-f468-48f1-8a80-a11a77a61234 Auth: Scribble
{{signer3}}
{{signer4}} Registratienr. Aan Afkomstig van Datum Afschrift aan
Betreft
leden raad Burgemeester en wethouders 28 januari 2025 college, griffie, voorlichting
Afhandeling toezegging uit de beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 16 januari 2025 inzake het burgerinitiatief aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse gemeenten Op 16 januari 2025 heeft wethouder Kikkert tijdens de beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur de volgende toezegging heeft gedaan inzake het burgerinitiatief aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse gemeenten: Burgerinitiatief inzake aansluiting bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse gemeenten 1. Wethouder Kikkert neemt het onderwerp ‘aansluiten bij de gemeenten4Global Goals/SDG campagne van de VNG‘ mee terug naar het college en komt hier voor de oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur op terug. 2. Het beschikbaar stellen van een vergaderlocatie lijkt hem mogelijk, afhankelijk van het aantal vergaderingen.
Naar aanleiding van deze toezegging heeft het college de lijn nogmaals besproken. Vergaderfaciliteiten kunnen geboden worden mits gedurende de openingstijden van het gemeentehuis, dus ook in de avond als er andere publieke vergaderingen zijn zoals commissies/raad en er dus iemand aanwezig is, met een maximum van vier vergaderingen per jaar. Over het aansluiten bij SDG/Global Goals van de Vereniging Nederlandse Gemeenten herhaalt het college het standpunt dat deze aansluiting wordt overgelaten aan een nieuw college en raad. Er wordt al veel bijgedragen aan de 17 doelen maar aansluiten bij SDG/Global Goals en niet bijdragen aan een actieplan lijkt ons niet wenselijk. Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalsmeer, de secretaris, de burgemeester, drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx]
Sneek, 9 september 2024
Rekenkamerbrief over de energiebesparingsplicht
Energiebesparingsplicht? Is er een plicht om energie te besparen? Jazeker, en die staat in de wet. De rekenkamer deed mee aan een landelijk onderzoek hierover en in deze brief staan de uitkomsten. Onderzocht is welke inspanningen Aalsmeer voor deze wettelijke verplichting doet. Aan het landelijk onderzoek deden 100 gemeenten en provincies mee. Voor wie geldt deze energiebesparingsplicht? Voor bedrijven die jaarlijks 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 gas gebruiken. Zij moeten sinds 1993 energiebesparende maatregelen nemen die binnen 5 jaar zijn terug te verdienen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft een lijst met maatregelen. En vanaf 2019 moet een bedrijf elke 4 jaar de genomen maatregelen aan de RVO melden. Het is aan de omgevingsdiensten en de lokale overheden om deze verplichting te handhaven. Idee hierachter is dat gemeenten en provincies zo helpen de landelijke duurzaamheidsdoelen te halen, zoals het CO2-vrij maken van Nederland. Hoe werkt in Aalsmeer het toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht? Aalsmeer nam tot 2024 bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (omgevingsdienst) het ‘basistakenpakket’ af. Hierin zit toezicht en handhaving, ook op de energiebesparingsplicht. Hoe vaak een bedrijf controle krijgt, baseert de dienst op de landelijke VNG-systematiek.
Aalsmeer gaf de omgevingsdienst een lijst met bedrijven die onder de controle vallen. De dienst bepaalt zelf welke bedrijven controle krijgen. Hierbij controleert de dienst onder andere de energiebesparingsplicht1. Voor adequaat toezicht moet de verstrekte lijst met bedrijven wel compleet zijn. In 2022 merkte de rekenkamer op dat de lijst in Aalsmeer dat niet was. En bij dit onderzoek bleek dit nog steeds zo. Verder bleek dit al sinds 2020 zo te zijn. Inmiddels heeft het college de omgevingsdienst gevraagd deze taak vanaf 2024 op te pakken. Wat doet de gemeente in de samenwerking met de omgevingsdienst? De omgevingsdienst krijgt informatie van bedrijven van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO), het CBS, de gemeente en verzamelt de omgevingsdienst zelf informatie. Zoals gezegd is er gedeeltelijk zicht op het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht. De dienst heeft in 2022 bij 6 groot- en middelgrote gebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 16 groot- en middelgrote gebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen2. Niet is te 1 2
Inmiddels is de wet aangepast en moeten de dienst bij alle bedrijven toezicht houden. Jaarlijkse rapportage uitvoeringsprogramma 2022, p.9. Juli 2024 was de rapportage van 2023 niet beschikbaar.
Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht - september 2024
zeggen hoeveel bedrijven precies onder de plicht vallen, door de onvolledige Aalsmeerse registratie. Ook is daardoor onbekend of alle bedrijven informatie aan de RVO hebben doorgegeven. In juli 2024 zijn 90 adressen van ‘energierelevantie’ bedrijven bekend bij de omgevingsdienst3. Hoe voert de omgevingsdienst de afspraken vervolgens uit? De omgevingsdienst heeft in 2023 een speciaal team opgericht voor de controle van de energiebesparingsplicht. Die heeft alle 4.800 bedrijven in het werkgebied van de dienst gevraagd of ze aan de plicht voldoen.4 De respons hierop was met 33% laag en nu wordt nagedacht over een andere manier om de adressen te achterhalen. De omgevingsdienst weet nu van 27% van de bedrijven de energiegegevens. Zelf zegt de dienst hierover ‘dat heeft nog geen volledig beeld opgeleverd van het aantal energierelevante bedrijven in ons werkgebied’. De dienst weet niet hoeveel bedrijven in Aalsmeer voor de energiebesparingsplicht zijn gecontroleerd, hoeveel inspanning daarvoor is gedaan en wat het heeft opgeleverd, omdat de dienst dat niet apart bijhoudt. De energiebesparingsplicht wordt niet specifiek onderzocht maar is onderdeel van algemeen toezicht op de bedrijven. Het is onbekend hoe lang de omgevingsdienst nog nodig heeft om alle bedrijven en instellingen binnen de gemeente te controleren op de energiebesparings- en informatieplicht.
Wel heeft de omgevingsdienst zelf besloten om bedrijven die veel energie gebruiken vanaf 2024 als eerste te controleren. Denk aan grootgebruikers met 10 miljoen kWh. Hiervoor is sinds 2023 een team bij de dienst opgericht die aan de slag is gegaan met de energiebesparingsplicht. De omgevingsdienst controleert 1000-en bedrijven in het eigen werkgebied en nog onlangs bleek dat in heel Nederland het milieutoezicht onder druk staat door een tekort aan mensen5. Volgens de dienst heeft de omgevingsdienst die voor Aalsmeer werkt hier nog geen last van. Doet Aalsmeer mee met het Provinciale Energie Akkoord? Gemeente Aalsmeer heeft geen tijdelijke subsidie aangevraagd bij provincie Noord-Holland bij het Provinciale Energie Akkoord voor de periode 2023 tot en met 2026. Deze subsidie is voor het stimuleren en toezicht & handhaving verduurzaming energiegebruik bedrijven. Het is een subsidie waarbij gemeenten zelf hetzelfde bedrag moeten inbrengen. De dienst heeft aangeven dat Aalsmeer de enige gemeente in Noord-Holland is die de subsidie niet heeft aangevraagd.
3
Memo Omgevingsdienst Noordzeekanaal gebied, maart 2024. Jaarrekening 2023 Omgevingsdienst NZKG, p.21 5 Minder milieucontroles door personeelstekorten omgevingsdiensten, zie NOS.nl. 4
2
Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht - september 2024
Is die energiebesparingsplicht geen voorbeeld van overbodige bureaucratie? Nederland wil CO2-neutraal worden, Aalsmeer wil in 2050 fossielvrij worden, zo lezen we op de website van de gemeente. Dat gaat niet vanzelf en maatregelen om dat te bereiken zijn nodig. In 2016 liet het ministerie van Financiën onderzoeken welke maatregelen het meeste opleveren. Verreweg het goedkoopste bleek handhaving van de Wet milieubeheer waaronder de energiebesparingsplicht ook valt:
De cijfers zijn natuurlijk gedateerd. Zichtbaar is hoeveel de gemeente zelf kan bereiken tegen relatief zeer lage kosten. Op de website van de gemeente staat over energie besparen: ‘De gemeente Aalsmeer wil in 2050 vrij zijn van fossiele brandstoffen. De gemeente stimuleert verduurzaming. We willen op een andere manier met onze grondstoffen, energie en leefomgeving omgaan. Dit doen we met elkaar: gemeente, inwoners, ondernemers en de regio. De gemeente ondersteunt, waar mogelijk, duurzame initiatieven van inwoners en ondernemers.’ Uit dit rekenkameronderzoek blijkt dat de controle op de handhaving van milieubeheer, zoals de energiebesparing beperkt is en hieraan is in Aalsmeer door het college en raad tot 2024 weinig prioriteit gegeven. Informatie vanuit de Omgevingsdienst aan Aalsmeer De gemeente Aalsmeer krijgt regelmatig financiële informatie en informatie over toezicht en handhaving van de omgevingsdienst. Aalsmeer neemt zelf geen verdere actie naar de bedrijven over de energiebesparingsplicht als daarover is gerapporteerd. De omgevingsdienst hield tot 1 januari 2023 niet bij op welk milieuthema specifiek sprake is van overtredingen. Onbekend was hoeveel maatregelen voor energiebesparing niet genomen zijn, hoeveel waarschuwingsbrieven naar bedrijven zijn gestuurd en of een dwangsom is opgelegd voor tekortschietende energiebesparing.
De dienst had geen zicht op het energiebesparingspotentieel en de totaal gerealiseerde energiebesparing bij bedrijven en instellingen. De gemeente heeft geen informatie over de energiebesparing bij de dienst opgevraagd. Het college heeft in de onderzochte periode geen informatie over de energiebesparingsplicht naar de raad gestuurd en de raad heeft hierover geen vragen gesteld.
3
Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht - september 2024
Conclusies Toezicht op de energiebesparingsplicht is een goedkope manier om CO2 te besparen en een wettelijke taak van de gemeente, maar Aalsmeer doet er tot 2024 vrij weinig mee. 1. De gemeente Aalsmeer registreert de in de Aalsmeer gevestigde bedrijven sinds 2020 niet volledig ondanks een eerdere aanbeveling van de rekenkamer hierover in 2022. 2. De gemeente Aalsmeer is als opdrachtgever van de omgevingsdienst niet actief betrokken bij de energiebesparingsplicht en geeft hier weinig prioriteit aan. Dit is een wettelijke taak die daardoor minimaal wordt uitgevoerd. 3. Toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht wordt met de omgevingsdienst niet volledig uitgevoerd. Er is bijvoorbeeld geen inzicht in overtredingen en ook geen inzicht in het handhaven daarop. 4. Informatie over de energiebesparingsplicht schiet tekort, zowel vanuit de omgevingsdienst aan Aalsmeer en vanuit het college aan de gemeenteraad. Aanbevelingen 1. Het bestand van bedrijven dat valt onder de energiebesparingsplicht moet op korte termijn actueel en volledig op orde worden gebracht. De rekenkamer adviseert om als eerste de grote en middelgrote gebruikers van energie goed te registreren, daarna de kleinere bedrijven. Een volledige registratie is voor de omgevingsdienst de basis voor toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht.
Nu dit in 2024 alsnog bij de omgevingsdienst is ondergebracht adviseert de rekenkamer de raad op de hoogte te stellen wanneer de registratie is voltooid. 2. Maak als opdrachtgever van de omgevingsdienst actief afspraken over taken De gemeente Aalsmeer stuurt niet actief op toezicht en handhaving van de omgevingsdienst en heeft geen aparte afspraken gemaakt, hierdoor mist Aalsmeer een belangrijke kans op meer energiebesparing en verduurzaming. 3. Zorg voor duidelijke informatie over de resultaten van het toezicht en de handhaving door de omgevingsdienst en betrek de gemeenteraad daarbij Aalsmeer moet meer informatie bij de omgevingsdienst opvragen om de voortgang van het toezicht op de energiebesparingsplicht te volgen. Met informatie over bereikte besparing en gecontroleerde bedrijven kan het college de raad informeren en de dienst aansturen. De raad kan met deze informatie het college controleren.
4
Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht - september 2024
5
Rekenkamerbrief energiebesparingsplicht - september 2024
6
{{signer1}}
RAADSVOORSTEL
{{signer2}}
Zaaknummer: Voorstel van:
De rekenkamercommissie
Behandelend ambtenaar:
Griffier griffie@aalsmeer.nl 20 november 2024
Datum: Portefeuillehouder:
Onderwerp
Aanbevelingen Rekenkameronderzoek Energiebesparingsplicht Raadsbesluit
De rekenkamercommissie stelt de raad voor te besluiten:
1. 2. 3.
Het college op te dragen om het bestand van bedrijven, dat valt onder de energiebesparingsplicht, op korte termijn actueel en volledig op orde te brengen. Het college op te dragen om actief met de omgevingsdienst afspraken te maken over taken met betrekking tot energiebesparing en verduurzaming Het college op te dragen om zorg te dragen voor duidelijke informatie aan de raad over de resultaten van het toezicht en de handhaving door de omgevingsdienst.
Samenvatting
De rekenkamer heeft een onderzoek gedaan naar de energiebesparingsplicht in de gemeente Aalsmeer. Op basis van dit onderzoek heeft de rekenkamer aanbevelingen gedaan. Aan het onderzoek deden 100 gemeenten en provincies mee. Het is aan de raad om de aanbevelingen van de rekenkamer vast te stellen. Doel
De aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen zodat het proces energiebesparingsplicht in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Prestatie
De aanbevelingen van de rekenkamer overnemen. Voorgeschiedenis en context
De rekenkamer heeft meegedaan aan een landelijk onderzoek naar de energiebesparingsplicht. Doel van het onderzoek was na te gaan welke inspanningen Aalsmeer voor de wettelijke verplichting doet. Voor bedrijven die jaarlijks 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 gas gebruiken geldt de energiebesparingsplicht. Zijn moeten sinds 1993 energiebesparende maatregelen nemen die binnen 5 jaar zijn terugverdiend. Het is aan de omgevingsdiensten en de lokale overheden om deze verplichtingen te handhaven zodat met behulp van gemeenten en provincies de landelijke duurzaamheidsdoelen, zoals het CO2-vrij maken van Nederland worden gehaald. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
De conclusies en aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer dienen door de raad vastgesteld te worden zodat daarmee het college de opdracht gegeven kan worden om de aanbevelingen over te nemen. Keuzemogelijkheden/alternatieven
De raad kan ervoor kiezen de aanbevelingen niet over te nemen. Participatie
Aangezien dit een interne raadsaangelegenheid betreft, heeft er geen participatie plaatsgevonden.
[.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 2
Kanttekeningen en risico’s
Het college ondertekent het belang van inzicht in de Aalsmeerse bedrijvenbestand en een goede en volledige registratie ten behoeve van milieutaken, waaronder toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. Met betrekking tot aanbeveling 2 geeft het college aan dat actief afspraken maken met de omgevingsdienst kan leiden tot een eventuele (her)prioritering van taken. Jaarlijks wordt een uitvoeringsovereenkomst afgesloten met de omgevingsdienst. Ten aanzien van aanbeveling 3 geeft het college aan bereid te zijn om de omgevingsdienst te vragen om in het jaarverslag informatie op hoofdlijnen op te nemen met betrekking tot het voldoen aan de energiebesparingsplicht per individuele gemeente. Financiën
Als de aanbevelingen worden overgenomen, kan dat leiden tot extra werkzaamheden. Echter zouden deze binnen de reguliere uren kunnen worden ingevuld. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Na besluitvorming gaat het college aan de slag met de aanbevelingen. Evaluatie
Een jaar na besluitvorming door de raad naar aanleiding van een onderzoek van de rekenkamer, meldt het orgaan die de aanbevelingen uit een onderzoek aangaan, in hoeverre aan deze aanbevelingen gevolg is gegeven (artikel 12, lid 3 verordening Rekenkamer). Duurzaamheidsaspecten
Er zijn geen duurzaamheidsaspecten. Bijlagen
Rekenkamerbrief over de energiebesparingsplicht.
De (plv.) griffier,
De voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl 10/12/2024 16:58:31 CET ID: 21ba9b79-cbc0-4253-a40a-f4ea5a1e2126 Auth: Scribble
RAADSVOORSTEL
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> 10/12/2024 16:56:56 CET ID: 21ba9b79-cbc0-4253-a40a-f4ea5a1e2126 Auth: Scribble
Zaaknummer:
Z24-123661
Voorstel van:
college van burgemeester en wethouders
Datum: Portefeuillehouder
Behandelend ambtenaar:
Bram Groenland bram.groenland@aalsmeer.nl Kernorganisatie Aalsmeer
3 december 2024 wethouder W. Kikkert
:
Onderwerp
Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
De Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 vast te stellen. Samenvatting
Een deel van onze inwoners heeft geen echt passende woning (meer) en/of regelmatig zorg en ondersteuning nodig. Met deze visie spelen we in op de uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg: (1) de toenemende schaarste aan passende woonvormen/woningen en (2) het tekort aan vitale buurten en zorg en ondersteuning nabij en (3) vitaal oud kunnen worden. Deze Wonenwelzijnzorgvisie speelt daarom in op de uitdagingen en wat we hier als gemeente aan kunnen doen. Het college heeft daarvoor dertien ambities geformuleerd met per ambitie diverse acties. De verplichting om een woonzorgvisie te ontwikkelen is wettelijk verankerd in het wets-voorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’, met een uitwerking in het programma ‘Een thuis voor iedereen’. Aalsmeer wil op voorhand voldoen aan dit wetsvoorstel. Doel
Het bieden van inzicht in de opgaven op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor alle aandachtsgroepen (uit de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting), inclusief een vertaling hiervan in gemeentelijke ambities en keuzes om tegemoet te komen aan de-ze opgaven. Met deze wonenwelzijnzorgvisie sluiten we tevens aan op de Strategienota Sociaal Domein en de Woonvisie 2024-2030. Prestatie
Met deze visie spelen we in op de uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg: (1) de toenemende schaarste aan passende woonvormen/woningen en (2) het tekort aan vitale buurten en zorg en ondersteuning nabij en (3) vitaal oud kunnen worden. Het college heeft vier thema’s benoemd die hierbij relevant zijn 1. Passend en gevarieerd woonaanbod voor ‘kwetsbare groepen’ 2. Vitale wijken met zorg en ondersteuning nabij 3. Vitaal oud worden 4. Gezamenlijke aanpak en verantwoordelijkheid Om deze thema’s vorm te kunnen geven zijn dertien ambities geformuleerd met per ambitie diverse acties. De eerste twaalf ambities zijn inhoudelijk, de laatste gaat over monitoring en sturing. De ambities zijn:
[.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 4
1. 2.
Nieuwe woonconcepten voor ouderen integreren in nieuwe gebiedsontwikkelingen Voldoende passende, levensloopbestendige sociale huurwoningen voor alle aandachtsgroepen realiseren om integratie in de wijk te bevorderen. 3. Gebruiksvriendelijke en toegankelijke openbare ruimte 4. Bereikbare voorzieningen in de buurt 5. Gezamenlijke inzet op sociale basis 6. Ontmoeten 7. Lichamelijk en mentaal gezond blijven stimuleren 8. Creëren van doorstroming 9. Samen met inwoners en professionals nadenken over de dag van morgen 10. Inzet van technologie 11. Arbeidsmarktproblematiek: inzet op behoud van zorgpersoneel 12. Afstemming met corporaties over toewijzing woningen geschikt voor zorg 13. Gezamenlijke monitoring en sturing. Voorgeschiedenis en context
Van iedere gemeente wordt vanuit het Rijk verlangd dat zij een integraal regionaal afgestemde woonzorgvisie opstelt. Dit vormt de basis voor gemeenten om bindende wederkerige afspraken te maken met woningcorporaties, particuliere verhuurders, zorgaanbieders/zorgkantoren en andere partijen bij de huisvesting van zogenoemde aandachtsgroepen1. De verplichting om een woonzorgvisie te ontwikkelen is wettelijk verankerd in het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’, met een uitwerking in het programma ‘Een thuis voor iedereen’. Aalsmeer wil op voorhand voldoen aan dit wetsvoorstel. Aan de basis van de Aalsmeerse Wonenwelzijnzorgvisie heeft de Taskforce Wonen en Zorg gestaan, en later de hieruit voortgekomen Koplopersgroep gestaan. Beiden bestaande uit woningcorporaties, welzijns- en zorgpartijen en vertegenwoordigers van inwoners. Op 18 juli 2023 hebben wij een raadsbrief verzonden waarin we het proces naar de totstandkoming van de Wonenwelzijnzorgvisie beschreven. Vervolgens is op 6 februari 2024 een presentatie in de commissie geweest waarin we de raad hebben gevraagd mee te denken over een aantal belangrijke onderwerpen. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Met veel inwoners van Aalsmeer en Kudelstaart gaat het goed. Zij wonen passend en kunnen zich goed zelf redden. Een deel van onze inwoners redt het echter niet geheel alleen. Zij hebben geen echt passende woning (meer) en/of hebben regelmatig zorg en ondersteuning nodig. Gelukkig hebben we in Aalsmeer al diverse vormen van wonen voor doelgroepen en een lange traditie van zorg voor elkaar, ondersteund door een netwerk van vrijwilligers, verenigingen en gemeenschapsinitiatieven. Corporaties en zorg- en welzijnspartners zijn samen met inwoners bezig optimale zorg- en ondersteuning te bieden en tevens de sociale samenhang verder te versterken. Naar onze inschatting is er op zowel wonen, als welzijn en zorg echter meer nodig. Deze Wonenwelzijnzorgvisie speelt daarom in op de uitdagingen en wat we hier als gemeente aan kunnen doen. Tevens sluit deze visie aan op het concept wetsvoorstel wet ‘Versterking regie volkshuisvesting’, met een uitwerking in het programma ‘Een thuis voor iedereen’.
Onder deze aandachtsgroepen vallen bijvoorbeeld: ouderen en inwoners met een lichamelijke of verstandelijke beperking. 1
Pagina
3 van 4
Keuzemogelijkheden/alternatieven
Deze visie is opgesteld op basis van participatie. Het college heeft alle ontvangen input zorgvuldig afgewogen en op basis daarvan dit beleid geformuleerd. De Strategienota Sociaal Domein 2023 en de Woonvisie 2024-2030 dienden als fundament. Dit alles heeft geleid tot voorliggende visie. Het is mogelijk om bepaalde onderdelen van dit beleid te intensiveren, wat extra kosten met zich mee kan brengen, of juist te verminderen. Het college is van mening dat het voorgestelde nieuwe beleid de juiste balans biedt voor de huidige behoeften van Aalsmeer. Participatie
In samenwerking met de Koplopersgroep zijn wij tot deze visie gekomen. Op 6 februari 2024 hebben we in de commissie om input gevraagd. Na de laatste koplopersbijeenkomst hebben verschillende partijen, waaronder het zorgkantoor en de corporaties, nog hun reactie mogen geven op de conceptversie. Tot slot heeft de Adviesraad Sociaal Domein voor hun advies om input gevraagd bij een aantal partners uit de Koplopersgroep. Het advies van de Adviesraad Sociaal Domein hebben we zorgvuldig afgewogen. Kantekeningen en risico’s
Deze Wonenwelzijnzorgvisie sluit naadloos aan bij de Woonvisie 2024-2030 en de Strategienota Sociaal Domein. Om dit mogelijk te maken is deze visie opgesteld door directe en actieve betrokkenheid van medewerkers van de AA-organisatie op het gebied van zorg & welzijn en wonen. Deze medewerkers hebben meegewerkt aan het opstellen van de acties en beoordeeld dat deze acties uitvoerbaar zijn binnen de gestelde afspraken tussen Amstelveen en Aalsmeer. Deze Wonenwelzijnzorgvisie is daarmee uitvoerbaar. Vanaf 2027 is de begroting van Aalsmeer nog niet sluitend. Ook zijn de middelen vanuit het Rijk, bijvoorbeeld de Spuk-middelen, nog onduidelijk. Mochten we de benodigde financiële inzet voor 2027 en 2028 niet rond krijgen, dan kunnen we onze ambities voor 2027 en 2028 bijstellen zodat deze blijven passen bij de beschikbare middelen.
Financiën
Voor de jaren 2025 en 2026 dekken we kosten voor de acties binnen de begroting voor de uitvoering van de Strategienota Sociaal Domein, de CUP-middelen en de middelen die Aalsmeer aanvullend gekregen heeft vanuit de Spuk Gala daarnaast hebben we nog een aanvraag lopen voor een ZONMW subsidie en is er nog de SPUK Domein Overstijgend Samenwerken waar we mogelijk een beroep op doen om bepaalde acties vanuit de WonenWelzijn en Zorg visie kunnen dekken.
Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
De Wonenwelzijnzorgvisie wordt gepubliceerd via de gebruikelijke kanalen. In de Wonenwelzijnzorgvisie zijn actiepunten opgenomen, waaronder het instellen van een Begeleidingsgroep. Met deze groep monitoren we de voortgang van de actiepunten.
Pagina
4 van 4
Evaluatie
De visie kent een evaluatie die uit twee stappen bestaat: 1. In de (tussentijdse) evaluatie over de Strategienota Sociaal Domein (najaar 2025) rapporteren we over de voortgang van de Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028. 2. Jaarlijks sturen we in het najaar een raadsbrief over de voortgang van de acties uit deze Wonenwelzijnzorgvisie. Duurzaamheidsaspecten
Met de Wonenwelzijnzorgvisie leveren we een bijdrage aan het thema ‘Inclusieve stad’. Bijlagen
1: Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 2: Advies van de Adviesraad Sociaal Domein 3: Reactie college op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 3 december 2024, zaaknummer Z24-123661; gelet op het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting;
Besluit
de Wonenwelzijnzorgvisie 2025-2028 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 13 februari 2025. De griffier,
De voorzitter,
Mw.H.R.E. Hofland
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
Wonen Welzijn Zorgvisie 2025-2028
1
Colofon DATUM
13 februari 2025
TITEL WonenWelzijnZorgvisie Aalsmeer 2025-2028, met actiepunten OPDRACHTGEVER
Gemeente Aalsmeer
AUTEUR(S) Companen Diverse vakspecialisten gemeente Aalsmeer
2
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Inleiding
3
Aanleiding en startpunt
3
Context en afbakening
4
Participatie
7
Thema’s en opzet van deze visie
7
Hoofdstuk 2 - Enkele cijfers en overzichten
9
Huisvestingsopgave
9
Zorg- en welzijnsopgave
11
Hoofdstuk 3 – Thema’s
15
Thema 1: Voldoende passend en gevarieerd woonaanbod voor aandachtsgroepen
15
Thema 2: Vitale wijken met zorg en ondersteuning nabij
17
Thema 3: Vitaal oud worden
19
Thema 4: Gezamenlijke aanpak en verantwoordelijkheid
21
Hoofdstuk 4 – Financiën
23
Bijlage 1 - Overzicht van actiepunten
24
3
1 Inleiding AANLEIDING EN STARTPUNT Met veel inwoners van Aalsmeer en Kudelstaart gaat het goed. Zij wonen passend en kunnen zich goed zelf redden. Een deel van onze inwoners redt het echter niet geheel alleen. Zij hebben geen echt passende woning (meer) en/of hebben regelmatig zorg en ondersteuning nodig. Dit levert uitdagingen op: Aalsmeer kent krapte op de woningmarkt en (personeels-)tekorten in de zorg- en welzijnssector. Voor diverse groepen van inwoners ontstaan hierdoor knelpunten, zoals ouderen met een beperking en mensen met een licht verstandelijke beperking of psychische problematiek die uitstromen uit een instelling. Vanwege de dubbele vergrijzing neemt de behoefte aan passende huisvesting en ondersteuning voor de meer kwetsbare inwoners, de komende jaren alleen maar toe.
Gelukkig ‘starten we niet bij nul’. Aalsmeer heeft bijvoorbeeld verschillende woonvormen voor senioren: inleun-/aanleunwoningen en zelfstandige (huur)woningen in complexen met voorzieningen nabij. We hebben afspraken met corporaties over woningen voor ‘uitstromers’ uit een instelling en Aalsmeer heeft regelingen voor wonen met begeleiding voor jongeren waarvan de thuissituatie niet houdbaar is. En gelukkig hebben we in Aalsmeer een lange traditie van zorg voor elkaar, ondersteund door een netwerk van vrijwilligers, verenigingen en gemeenschapsinitiatieven. Zorg- en welzijnspartners zijn samen met inwoners bezig optimale zorg- en ondersteuning te bieden en tevens de sociale samenhang verder te versterken.
schaarste aan passende woonvormen/woningen en (2) het tekort aan vitale buurten en zorg en ondersteuning nabij en (3) vitaal oud kunnen worden. Basis daarbij is wat inwoners nodig hebben om zélf regie te blijven voeren over hun leven, samen met hun directe omgeving. De Aalsmeerse visie op Wonen, Welzijn en Zorg is daarbij de volgende:
‘Wij streven naar een samenleving waarin inwoners zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen wijk en sociale omgeving kunnen blijven wonen. Dit vraagt om voldoende passend en gevarieerd woonaanbod voor ‘inwoners met een zorg- en ondersteuningsbehoefte’. Maar ook om vitale wijken, waar mensen naar elkaar omkijken en waar de benodigde zorg en ondersteuning binnen handbereik is. We willen inwoners aanzetten om na te denken over de mogelijke hulp behoevendheid die met het ouder worden kan komen, zodat zij zich op tijd kunnen voorbereiden, ook als zij van plan zijn in hun huidige woning te blijven wonen. Dit willen we met elkaar realiseren, vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid.’
De vraag is of dit alles de komende jaren voldoende is, of dat we meer en/of anders aan de slag moeten met elkaar. Het antwoord hebben we gegeven in onze Strategienota Sociaal Domein (december 2023), namelijk dat er naar onze inschatting meer nodig is. Deze WonenWelzijnZorg-visie is één van de acties uit de Strategienota Sociaal Domein: het opstellen van een visie over Wonen, Welzijn en Zorg met realistische keuzes en actiepunten. We gaan daarbij in op de uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg: (1) de toenemende
4
CONTEXT EN AFBAKENING
(nog goed te keuren) wet gemeenten een urgentieverordening te maken om bij woningt oewijzing voorrang te geven aan wettelijk bepaalde urgente woningzoekenden. Tot slot wordt in de woonzorgvisie van gemeenten beleid opgenomen voor de diverse aandachtsgroepen.
Bij het opstellen van een WonenWelzijnZorg-visie met daarin opgenomen concrete acties is het van belang niet alleen rekening te houden met de problematiek waarop een antwoord nodig is, maar tevens met geldende wet- en regelgeving. Deze bepaalt mede wat kan en waar ons beleid aan moet voldoen. Hieronder benoemen we waar we rekening mee houden en wat er wel en niet in deze visie is opgenomen. Rijksprogramma WOZO Gezien de complexiteit van de opgaven heeft de Rijksoverheid beleidskaders opgesteld rondom wonen, welzijn en zorg. Het Rijksprogramma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) geeft gemeenten richting bij wat er nodig is om ouderen in staat te stellen zo lang mogelijk zelfstandig te (blijven) wonen. Dit onder het motto: ‘Zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan’. Zoals in de Strategienota Sociaal Domein opgenomen betrekken we de drie actielijnen uit dit WOZO-programma in deze WonenWelzijnZorg-visie. Deze actielijnen zijn: 1. Snel starten met woonzorgvisies en woningbouwopgave; 2. Stimuleren van doorstroming; 3. Leefomgeving/openbare ruimte geschikt maken voor ouderen.
Regionale samenwerking op wonen en de Woonvisie 2024-2030 Aalsmeer maakt onderdeel uit van de deelregio Amstelland-Meerlanden van de Metropoolregio Amsterdam. De meest recente bekrachtiging van onze samenwerking op woongebied in deze regio is de MRA Woondeal (2023). Met deze afspraak hebben we ons gecommitteerd aan de realisatie van twee derde betaalbaar (sociaal & middelduur) in de nieuwbouw en is ook het streefaantal nieuwe woningen per gemeente gedefinieerd. In Aalsmeer gaat om 2.000 nieuwe woningen van 2023 tot en met 2030. De Woondeal voorziet ook in een verdere uitwerking van het aantal te bouwen ouderenwoningen. Deze opgave wordt op dit moment verder uitgewerkt. Daarnaast stimuleert de conceptwet Versterking Regie Volkshuisvesting verdere regionale samen werking op het thema wonen en zorg, door elke gemeente te verplichten zijn ‘fair share’ aan geschikte, betaalbare woningen te bouwen. Ook wordt de regio gevraagd om afspraken te maken over de verdeling van verschillende aandachtsgroepen.
Wet versterking regie volkshuisvesting Daarnaast is het rijk bezig met de nieuwe wet, de ‘Wet Versterking regie op volkshuisvesting’, die elke gemeente zal verplichten een volkshuisvestelijk programma op te stellen. Dit volkshuisvestingsprogramma dient voort te vloeien uit de Omgevingsvisie. Gemeenten moeten met hun volkshuisvestingsprogramma inspelen op de woonbehoefte van ouderen (en andere aandachtsgroepen) en een verbinding maken met passende zorg en ondersteuning. Ook gaat het over het creëren van voldoende levensloopgeschikte woningen met de mogelijkheid van zorg thuis. De exacte invulling hiervan staat nog open, maar we nemen dit mee in de projectnota bij nieuwbouwontwikkelingen. Verder verplicht de
Parallel aan het proces naar de WonenWelzijnZorgvisie zijn we als gemeente aan de slag gegaan met de Woonvisie 2024-2030. Er bestaat enige overlap tussen deze twee beleidsstukken. Ze houden zich allebei bezig met de huisvestingsvraag van ouderen en andere aandachtsgroepen, die vaak gebaat zijn bij specifieke woonoplossingen. De woonvisie plaatst deze vraag in een bredere opgave, in zowel de nieuwbouw als bestaande woningvoorraad. In de WonenWelzijnZorgvisie wordt niet alleen de woonbehoefte geformuleerd, maar ook de andere elementen die een woning daadwerkelijk leefbaar maken voor de doelgroepen. Denk hierbij aan het zorg- en welzijnsaanbod, een gezonde leefomgeving, en lokale ontmoetingscentra.
5
Samenwerking in de zorg Het Integraal Zorgakkoord (IZA) uit 2022 heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt tussen het ministerie van VWS en een breed scala aan zorgpartijen, waaronder overkoepelende organisaties van ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg, het zorgkantoor, welzijnspartijen, de ouderenzorg en de VNG. Het IZA roept de zorgsector op om mensen met aandoeningen, ziekten of beperkingen te helpen met een gezonde leefstijl, door integraal naar hun behoeften te kijken. In het IZA is afgesproken dat regionale partijen (gemeenten, zorgverzekeraars en zorg- en welzijnsorganisaties) een regiobeeld opstellen of actualiseren. Het regiobeeld van AmstellandMeerlanden is in 2023 opgesteld. Het doel van dit regiobeeld is om de feitelijke situatie in de regio op hoofdlijnen weer te geven: de zorgbehoefte van de bevolking én de capaciteit en prestaties van zorg, welzijn en ondersteuning, inclusief samenwerking met partners buiten de traditionele zorgsector. Zo wordt het verschil tussen de (verwachte) zorgvraag en het (verwachte) zorgaanbod, en daarmee ook de grootste uitdagingen, duidelijk. Daarnaast hebben zes ouderenzorgorganisaties en het zorgkantoor in Amstelland een gezamenlijke Regiovisie op ouderenzorg onder tekend in 2022: ‘Positief Gezond oud worden is voor iedereen anders’.
In deze regiovisie delen de partijen de gezamenlijke kijk op ouderenzorg van de toekomst in de regio.
Afbakening In deze WonenWelzijnZorgvisie richten we ons op verschillende groepen inwoners met een zorg en/ of ondersteuningsbehoefte. Naast ‘ouderen’ sluiten we aan bij de aandachtsgroepen die het Rijk benoemt in de concepttekst van de ‘Wet Versterking regie op de volkshuisvesting’. Niet alle aandachtsgroepen hebben een zorg- en/of ondersteuningsvraag. Sommige aandachtsgroepen hebben voornamelijk een woonprobleem, bij anderen gaat het samen met een duidelijke zorg- en/of ondersteuningsvraag. De groepen waar we aandacht aan besteden in de Aalsmeerse WonenWelzijnZorgvisie zijn: 1. Ouderen 2. Inwoners met een lichamelijke of verstandelijke beperking of psychische kwetsbaarheid. 3. Woningzoekenden die uitstromen uit instellingen voor klinische geestelijke gezondheidszorg 4. (Dreigende) (economisch) dak- en thuislozen 5. Mantelzorgers1 We merken daarbij op dat veel van het woon beleid en het zorg- en welzijnsbeleid voor deze groepen (ook) al is opgenomen in de woonvisie en de Strategienota Sociaal Domein (denk aan de ondersteuning van mantelzorgers). Deze WonenWelzijnZorgvisie vormt de verbindende schakel tussen het woon- en sociaal beleid voor de gemeente Aalsmeer. Het geeft antwoord op de vraag wat de gemeente en haar partners willen bereiken om de wonen-welzijn-zorg-opgave voor aandachtsgroepen te vervullen en ook hoe zij hier invulling aan willen geven.
Naast het IZA werken gemeenten en zorg- en welzijnspartijen ook vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) samen aan een gezond en actief leven voor iedereen. Preventie is een belangrijk onderdeel van dit akkoord gericht op gezond opgroeien in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerkt. Gezond en vitaal ouder worden is één van de doelen van het GALA. In Aalsmeer is in 2023 het GALA plan opgesteld met daarin de lokale acties opgenomen.
Ten aanzien van de aandachtsgroepen 3 en 4 willen we in deze visie specifiek de stand van zaken van de Doordecentralisatie MOBW en de Aanpak economische dakloosheid benoemen. De integrale aanpak rond deze groepen is momenteel volop in ontwikkeling:
1 Alleen voor het onderdeel mantelzorgwoningen. Voor de verdere ondersteuning van mantelzorgers verwijzen we naar de inzet en in de Strategienota Sociaal Domein.
6
Doordecentralisatie MOBW naar Begeleid Thuis en Beschermd verblijf2 Gemeenten, rijk en andere partijen werken aan de transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Dit is een regionale aanpak waarbij de centrumgemeente Amsterdam geleidelijk taken overdraagt naar de Amstelland gemeenten. Deze beweging moet bevorderen dat mensen met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen. De inzet van specifieke ambulante ondersteuning (Begeleid Thuis) voor de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) doelgroep heeft tot doel dat verhuizing naar een instelling voor beschermd wonen minder vaak nodig is. Vanaf medio 2024 zullen de Amstelland gemeenten de eerste ervaringen op gaan doen met het zelf indiceren van Begeleid Thuis zonder woon component. Dit proces wordt begeleid vanuit de tijdelijke regio coördinator Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf, aangesteld door de Amstelland gemeenten samen.
aanpak voor deze groepen, zonder ze uitgebreider in deze WonenWelzijnZorgvisie op te nemen. Het gaat om: Woningzoekenden na detentie: voor deze woningzoekenden is er nazorg op vijf leefgebieden vanuit het actiecentrum Veiligheid en zorg Amsterdam-Amstelland. Afstemming vanuit de coördinator voor de Amstelland gemeenten (penvoerder de gemeente Uithoorn) vindt regulier plaats met penitentiaire inrichtingen en psychiatrische centra. Uitstromers uit intramurale zorginstellingen voor forensische zorg (Forensisch Psychisch Centrum, ook wel bekend als ‘Tbs-kliniek’): de ondersteuning voor deze uitstromers loopt mee in de aanpak vanuit de coördinator aanpak ex-gedetineerden voor de Amstelland gemeenten Uitstromers uit de vrouwenopvang en slachtoffers van mensenhandel: naast Veilig Thuis voor slachtoffers van huiselijk geweld, hebben de Amstelland gemeenten een regionale zorgcoördinator en Aalsmeer een lokale aandachtscoördinator voor slachtoffers van mensenhandel. De aanpak voor deze slachtoffers (voorzieningen, zorg en ondersteuning en nazorg ) wordt in regioverband vormgegeven. Veel voorzieningen liggen in Amsterdam.
Aanpak economische dakloosheid De aanpak economische dakloosheid is een preventieve aanpak waarbij voorkomen wordt dat inwoners die dakloos raken direct in een neerwaartse spiraal terecht komen. De ondersteuning aan deze groep bestaat met name uit begeleiding, eventueel in combinatie met opvang in een tijdelijke woonvoorziening. Tot en met 2026 voeren de Amstelland gemeenten dit beleid uit op basis van ontvangen rijksmiddelen. Aalsmeer verkent in regioverband hoe hier vanaf 2026 vorm aan te geven. Het beschikbaar hebben van reguliere betaalbare (eenpersoons) (soms tijdelijk) zelfstandige woningen voor deze groep is hierbij van groot belang.
In de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting wordt verder nog een groep inwoners aangehaald die van belang is in Aalsmeer en waaronder diverse kwetsbare inwoners vallen. Dit is de groep van de EU arbeidsmigranten. Aalsmeer heeft een procesnotitie Arbeidsmigranten vastgesteld en is momenteel bezig met een Plan van aanpak Arbeidsmigranten, waarin zowel aandacht is voor wonen als welzijn als zorg (en meer) voor deze groep. Vanuit de gedachte ‘doen wat nu nodig is’ vult de gemeente delen van de lijnen uit de procesnotitie Arbeidsmigranten op basis van haar woonbeleid en de Strategienota Sociaal Domein alvast concreet in.
Andere aandachtsgroepen De (concept) Wet Versterking regie op de volkshuisvesting noemt naast de vijf bovengenoemde aandachtsgroepen nog enkele andere belangrijke aandachtsgroepen. Voor deze groepen heeft de gemeente Aalsmeer al een integrale aanpak rond wonen, zorg en ondersteuning. We geven hieronder een korte beschrijving van de betreffende
2 MOBW staat voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen.
7
THEMA’S EN OPZET VAN DEZE VISIE
Zoals in de inleiding vermeld gaat deze WonenWelzijnZorgvisie in op de uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg en bevat realistische keuzes en actiepunten zodat inwoners zoveel mogelijk zélf regie kunnen blijven voeren over hun leven, samen met hun directe omgeving. Deze visie sluit aan bij de Woonvisie en de Strategienota Sociaal Domein. Waar benodigde acties al zijn opgenomen in deze andere nota’s zullen we hiernaar verwijzen. In de visie nemen we op hoe we alle acties monitoren (zie thema 4).
In deze WonenWelzijnZorgvisie hebben we de belangrijkste onderwerpen op het gebied van wonen, welzijn en zorg geclusterd. In aansluiting op de Strategienota Sociaal Domein (2023) en de Woonvisie (2024-2030) gaan we op basis van deze WonenWelzijnZorgvisie de komende tijd met de volgende vier thema’s aan de slag: 1. Passend en gevarieerd woonaanbod voor ‘kwetsbare groepen’ 2. Vitale wijken en buurten met zorg en ondersteuning nabij 3. Vitaal oud worden 4. Gezamenlijke aanpak en verantwoordelijkheid
PARTICIPATIE Aan het tot stand komen van deze visie is een lang proces voorafgegaan. Aan de basis van de visie heeft de Taskforce Wonen en Zorg gestaan, bestaande uit woningcorporaties, welzijns- en zorgpartijen en vertegenwoordigers van inwoners . Deze taskforce is in 2023 jaar overgegaan in de zogenoemde Koplopersgroep . Deze groep heeft op basis van eerder verzamelde informatie de belangrijkste knelpunten geanalyseerd en oplossingsrichtingen aangedragen: ‘Wat is er nodig om de uitdagingen die voor de deur staan met zijn allen het hoofd te bieden? Wat is er nodig om inwoners inderdaad veilig en zo gezond mogelijk zo lang mogelijk thuis te laten wonen?’.
In het volgende hoofdstuk delen we eerst cijfers en overzichten over de woon-, zorg- en welzijnsbehoefte van onze inwoners. In de hoofdstukken daarna werken we de vier thema’s uit, waarbij we ook meteen de acties aangeven. Deze acties staan ook onder elkaar opgesomd in bijlage 1.
Aangezien veel van de deelnemende partijen ook werken in andere gemeenten, hebben we ook kunnen putten uit de ervaringen van buiten Aalsmeer. Met de gemeenteraad zijn sessies gehouden om input op te halen waarna een conceptvisie is geschreven. Gezien de veelheid aan welzijnsactiepunten, heeft de welzijnskant in deze fase specifiek meegedacht op de haalbaarheid. De conceptvisie is vervolgens voorgelegd aan de Koplopersgroep voor reactie (waarin ook de ASD vertegenwoordigd is). De komende jaren willen we de opgaven rond wonen, welzijn en zorg gezamenlijk blijven vormgeven. Zie hiervoor ook de acties bij thema 4.
3 Deelnemende partijen: Adviesraad Sociaal Domein, Amstelring, Ons Tweede Thuis, Eigen Haard, Habion, GGZ Ingeest, Ouderenbonden/ ouderenorganisaties Aalsmeer, Participe, Vrijwilligerscentrale Amstelland, Zorggroep Aelsmeer, Zorgcentra Meerlanden. 4 Bij deze koplopersgroep waren ook Amstelland Zorg (Corporatie huisartsen) en het WijkSamenwerkingsVerband (geïntrigeerde eerstelijns Zorg) betrokken.
8
2E nkele cijfers en overzichten Een Wonenwelzijnzorgvisie met concrete acties is alleen goed op te stellen als bekend is wat de woonopgaven gerelateerd aan kwetsbare groepen zijn. Daarnaast is het van belang inzicht te hebben in de zorg- en welzijnsbehoefte. Voor de regio Amstelland zijn beide onderdelen onderzocht: de woonzorgopgaven zijn in 2022 in beeld gebracht. Het eindrapport van dit onderzoek geeft inzicht in welke woningen (en hoeveel) er nodig zijn voor (kwetsbare) doelgroepen. Daarnaast is een onderzoek uitgevoerd naar de zorg- en welzijnsbehoefte van de bevolking in de regio Amstelland en Meerlanden én de capaciteit en prestaties op het gebied van zorg, welzijn en ondersteuning. Hieronder zijn diverse van de belangrijkste punten uit deze onderzoeken opgenomen. Voor meer informatie verwijzen we naar deze onderzoeken zelf5.
Tot 2040 wordt verwacht dat de vraag naar geclusterde woonvormen voor ouderen zal toenemen. Het gaat dan voor Aalsmeer om 310 tot 720 wooneenheden in nieuwe woonvormen, afhankelijk van de gebruikte prognosemethoden.
HUISVESTINGSOPGAVE De woonzorganalyse van de regio Amstelland heeft in beeld gebracht wat onze woonzorgopgaven zijn. Vanuit deze opgaven weten we dat er extra woningen nodig zijn voor bepaalde (zorg)doelgroepen. De opgaven voor deze extra woningen is niet extra op de aantallen die we als gemeente hebben opgenomen in de woningbouwplanlijst. Het is een aanpassing in de bestaande voorraad met betrekking tot het geschikt maken voor de doelgroepen en het realiseren van de juiste geschikte woningen bij nieuwbouw.
In 2023 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in een kamerbrief het budget aangegeven dat jaarlijks beschikbaar is voor op grond van de Wet Langdurige Zorg (WLZ) verzekerde zorg. In deze brief is opgenomen dat met het oog op een toekomstbestendige ouderenzorg, wonen en zorg stapsgewijs gescheiden worden zodat langer thuis wonen gestimuleerd wordt. Zorgkantoren moeten bij hun inkoop sturen op extramurale leveringsvormen van zorg zoals het Volledig Pakket Thuis (VPT), het Modulaire Pakket Thuis (MPT) of het Persoonsgebonden Budget (PGB). De minister koppelt hieraan dat de uitbreiding van extramurale zorg (zorg thuis), uitbreiding van intramurale zorgcapaciteit (zoals een verpleeghuis) onnodig maakt en gaat uit van een gelijkblijvend aantal verpleegzorgplekken. Dit maakt uitbreiding van verpleegzorgplekken op dit moment niet mogelijk.