Document · PDF

Agendabundel

2b.Commissie Maatschappij en Bestuur oordeelsvormend 1 december 2022, gemeente aalsmeer23.213 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bundel - 2b.Commissie Maatschappij en Bestuur oordeelsvormend van 1 december 2022

0.1

Afsprakenlijst van de oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 1 december 2022 AFSPRAKENLIJST Oordeelsvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 01-12-2022.pdf

1 2

Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststellen van de agenda Agenda Oordeelsvormende commissie M&B 01-12-2022.doc

3 4

Mededelingen van het college Gewijzigde begroting Amstelland–Meerlanden overleg (AM) 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is om de afspraak na uit de hernieuwde samenwerkingsafspraken MRA na te leven, waarin is bepaald dat elke deelregio bijdraagt aan de versterking van het MRA bureau en daarmee geen zienswijze in te dienen op de gewijzigde begroting van het AM-overleg. Het onderwerp wordt voor de oordeelsvormende commissie geagendeerd op verzoek van GroenLinks, Absoluut Aalsmeer en PvdA. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022 20221011 B&W besluit inzake gewijzigde begroting 2023 Amstelland-Meerlanden overleg.pdf Raadsvoorstel Gewijzigde begroting Amstelland–Meerlanden overleg (AM) 2023.docx Gewijzigde begroting AM 2023.pdf

Uitkomsten rekenkameronderzoek Verbonden Partijen Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte De rekenkamer is een van de instrumenten die raad kan inzetten om het gevoerde beleid te onderzoeken. Het doel van deze bespreking is dat de commissieleden een uitspraak te doen over de uitkomsten van het onderzoek van de rekenkamer naar de verbonden partijen. De commissieleden geven hun oordeel of de raad de aanbevelingen uit het raadsvoorstel kan overnemen. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022 RV Aanbevelingen rekenkameronderzoek Verbonden Partijen.docx Brief aan gemeenteraad aanbieding rapport (1).pdf RAPPORT .pdf

Procesnotitie Startnotitie Sociaal Domein Portefeuillehouder: L.B. Kabout Doel van het raadsvoorstel is om hoofdstukken 5, 7 en 8 van de procesnotitie vast te stellen als strategisch kader voor het opstellen van de nieuwe nota Sociaal Domein. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022 20221025 B&W besluit inzake procesnotitie Strategienota Sociaal Domein.pdf Raadsvoorstel Procesnotitie Strategienota Sociaal Domein.docx Procesnotitie Strategienota Sociaal Domein.docx 20221129 MEMO 72 Beantwoording vraag CDA inzake de Aalsmeerpas.pdf 20221129 MEMO 73 beantwoording vragen VVD fractie inzake werkgroep indicatoren.pdf

Luchtvaartzaken Dit is een terugkerend agendapunt. Het doel van dit agendapunt is dat fracties of de portefeuillehouder Schiphol onderwerpen oordeelsvormend ter bespreking kunnen aandragen op het gebied van Schiphol en overlast van het vliegverkeer. Bij de griffie is een motie voor financiële steun aan de Stichting recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder aangemeld voor bespreking in de commissie.

8 9 10

Regionale samenwerking Vragenkwartier Sluiting

AFSPRAKENLIJST OORDEELSVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 1 DECEMBER 2022 OORDEELSVORMENDE COMMISSIE M&B Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: de heer O.F. Matheijsen Leden:

AA CDA VVD D66 GroenLinks PvdA

: de dames J. Keessen, D.M. Prent-Bouten, C. van Hilst-Dekker en L.J. Lucke en de heren D.J. Biesheuvel en W.T.J.M. Koster : de dames T. van der Meer en A.M. Harte-Fokker en de heren M.P. Buskermolen, P.F. van den Nouland, D. van Willegen en B.P. Adema : de dames M. Vleghaar, E.S.I. Meijwaart en C.A.M. Simon-van Oosterhout en de heren J.G.E. Bouwmeester, J. de Vries, D.G. van der Zwaag en E.P. Abbenhuës : mevrouw M.J. Geisler en de heren S.J.R. de Vries en J. van der Tol : mevrouw P. Lakerveld en de heer R.P. Fransen : mevrouw L. Eveleens- van Andel en de heren J.H. Buisma en F.A. Nisters

Portefeuillehouders: de heren G.E. Oude Kotte, D. Kuin, L.B. Kabout, R.K. van Rijn en W. Kikkert

Tijd 20.00

Agenda punt 1.

Onderwerp Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: O.F. Matheijsen

Afspraak

20.02

20.05

20.15

20.25

Vaststelling van de agenda

Conform vastgesteld

Mededelingen van het college

Er zijn geen mededelingen vanuit het college

Gewijzigde begroting Amstelland-Meerlanden overleg (AM) 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte

Door naar de raadsvergadering van 1512-2022 als behandelstuk.

Toezeggingen: -

In een later stadium kan er in een commissie gesproken worden over proces en overlegsituaties.

Uitkomsten rekenkameronderzoek Verbonden Partijen Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte

Door naar de raadsvergadering van 1512-2022 als akkoordstuk

Toezeggingen: Procesnotitie Strategienota Sociaal Domein Portefeuillehouder: L.B. Kabout

Door naar de raadsvergadering van 1512-2022 als behandelstuk

21.00

Toezeggingen: Luchtvaartzaken

21.15

Regionale samenwerking

Er zijn geen mededelingen betreffende de regionale samenwerking.

21.15

Vragenkwartier Er zijn vragen ingediend door de fracties GroenLinks en PvdA naar aanleiding van een column op Aalsmeer Vandaag:

De vragen zijn mondeling door de portefeuillehouder beantwoord.

De fractie GroenLinks kondigt aan, samen met de fracties AA, D66 en PvdA, tijdens de raadsvergadering van 15 december 2022 de motie Financiële steun Stichting Recht op Bescherming tegen Vlieghinder in te dienen.

1.Heeft de wethouder de uitspraken in de column werkelijk tegenover een journalist gedaan? 2.Zo ja, vertegenwoordigt deze uitspraak het collegebeleid? 3.Dient een dergelijke wijziging van bestaand beleid niet via de gemeenteraad van Aalsmeer vastgesteld te worden?

10.

Sluiting

De voorzitter sluit de vergadering om 21.20 uur.

2 Vaststellen van de agenda 1 Agenda Oordeelsvormende commissie M&B 01-12-2022.doc

AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 1 DECEMBER 2022, 20.00 uur OORDEELSVORMEND Doel van oordeelsvormende bespreking is dat de raadsfracties de voor- en nadelen van het voorgestelde raadsbesluit hebben verkend en afgewogen en dat het inzichtelijk is voor de commissie aan welke voorwaarden het besluit moet voldoen voor een fractie om hier mee in te kunnen stemmen.

Tijd 20.00

Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: O.F. Matheijsen

20.02

Vaststelling van de agenda

20.05

Mededelingen van het college

20.10

Gewijzigde begroting Amstelland-Meerlanden overleg (AM) 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is om de afspraak na uit de hernieuwde samenwerkingsafspraken MRA na te leven, waarin is bepaald dat elke deelregio bijdraagt aan de versterking van het MRA bureau en daarmee geen zienswijze in te dienen op de gewijzigde begroting van het AM-overleg. Het onderwerp wordt voor de oordeelsvormende commissie geagendeerd op verzoek van GroenLinks, Absoluut Aalsmeer en PvdA. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022

20.30

Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022 20.55

Procesnotitie Strategienota Sociaal Domein Portefeuillehouder: L.B. Kabout Doel van het raadsvoorstel is om hoofdstukken 5, 7 en 8 van de procesnotitie vast te stellen als strategisch kader voor het opstellen van de nieuwe nota Sociaal Domein. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 15 december 2022

21.25

21.55

Regionale Samenwerking

22.00

Vragenkwartier

22.15

10.

Sluiting

4 Gewijzigde begroting Amstelland–Meerlanden overleg (AM) 2023 1 20221011 B&W besluit inzake gewijzigde begroting 2023 Amstelland-Meerlanden overleg.pdf

1 Raadsvoorstel Gewijzigde begroting Amstelland–Meerlanden overleg (AM) 2023.docx

RAADSVOORSTEL

Raadsvoorstel nr Datum B&W-besluit

Portefeuillehouder

11 oktober 2022

Afdeling

Burgemeester

directie

Behandelend ambtenaar (voor technische vragen)

Angelien W.T.M. Brus 540 4215 angelienbrus@amstelveen.nl

Voor de vergadering van raad d.d.

15 december 2022 Behandelen in de raadscommissie op

Maatschappij en Bestuur

17 november 2022

Onderwerp

Gewijzigde begroting Amstelland–Meerlanden overleg (AM) 2023 Gevraagd besluit

Geen zienswijze in te dienen omtrent het verhogen van de gemeentelijke inwonerbijdrage van € 0,73 naar € 1,37 ter dekking van de lasten voor de ‘om niet’ formatie vanuit AM voor de MRA Directie per 1-1-2023.

WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN Wat willen we bereiken (effectindicatoren)

Nakomen van de afspraak uit de hernieuwde samenwerkingsafspraken MRA (oktober 2021) waarin is bepaald dat elke deelregio bijdraagt aan de versterking van de directie van de MRA (MRA bureau) door “om niet” fte’s te leveren dan wel financieel bijdraagt. Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

Instemmen met de gewijzigde begroting AM 2023 waarin de inwonerbijdrage verhoogd wordt van 0,73 naar 1,37 euro per inwoner per 1 januari 2023 zodat de te leveren fte’s (2,1 fte voor de AM regio) gefinancierd kunnen worden door de raad voor te stellen geen zienswijze in te dienen. ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

Programma 6 Bestuur bevolking en veiligheid Aanleiding

In de hernieuwde samenwerkingsafspraken van de MRA (15 oktober 2021) is opgenomen dat de benodigde inzet voor de MRA Directie en de flexibele schil (die nodig is voor de uitvoering van de uitvoeringslijnen uit de MRA Agenda) ‘om niet’ ter beschikking gesteld wordt door de MRA-deelnemers via een verdeelsleutel per deelregio (zie B3 Samenwerkingsafspraken MRA). De raad is hier over geïnformeerd via een raadsbrief van 9 november 2021. Om ook kleinere gemeenten de kans te geven om hieraan bij te dragen, is de benodigde inzet door de MRA per deelregio in beeld gebracht en is het aan de deelregio om gezamenlijk te bezien hoe de gevraagde inzet kan worden geleverd. Als het ‘om niet’ leveren van mensen voor de MRA Directie en de flexibele schil niet haalbaar is, dan betalen de betreffende deelnemers naar rato een extra financiële bijdrage. Argumenten

De deelregio AM moet volgens de verdeelsleutel 2,1 fte leveren of 226.710 euro voor de versterking van de MRA Directie. In de AM Regiegroep van 14 september jl is besloten om de benodigde inzet voor de MRA Directie in menskracht in te zetten. Voor de financiering [.docx] 101/F105a/ICT

Pagina

2 van 3

hiervan is een verhoging nodig van de inwonerbijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Amstelland-Meerlanden overleg van 0,73 naar 1,37 euro per 1 januari 2023. Hiervoor is een wijziging nodig van de AM begroting 2023. De gemeenteraad wordt voorgesteld geen zienswijze in te dienen omtrent de gewijzigde AM begroting 223. Kanttekeningen

Geen Financiën

Bij de kadernota is voor 2023 t/m 2026 reeds een bedrag opgenomen van jaarlijks 21.000 euro voor de versterking van de regionale samenwerking. Dit bedrag wordt via de begroting van de AM ingezet. Communicatie

Niet van toepassing Procedure

De gewijzigde begroting wordt aan alle afzonderlijke gemeenteraden van de Amstellandgemeenten voorgelegd. Bijlagen

Programmabegroting AM overleg bij gewijzigde begroting AM 2023 De secretaris,

De voorzitter,

drs. Sj. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

BEHANDELING RAAD Wijziging/aanvullingen na behandeling raadscommissie

Het voorstel aan de raad is

Ongewijzigd aanvaard Gewijzigd aanvaard Verworpen

Aanvaarde amendementen / moties

Pagina

3 van 3

RAADSBESLUIT Besluit

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2022. De griffier,

De voorzitter,

O. van Kolck

mr. G.E. Oude Kotte

1 Gewijzigde begroting AM 2023.pdf

Programmabegroting Amstelland-Meerlanden overleg

Omschrijving Opbrengsten Bijdrage deelnemende gemeenten *

Begroting 2023 €

Gewijzigde begroting 2023

0,73 €

Rekening 2021

1,37

Aalsmeer Amstelveen Diemen Haarlemmermeer Ouder-Amstel De Ronde Venen Uithoorn

23.685 67.425 23.229 116.314 10.370 4.495 22.645

44.450 126.537 43.593 218.288 19.461 4.495 42.497

23.161 66.312 21.313 112.592 10.159 4.406 21.480

Totaal opbrengsten

268.162

499.321

259.423

Kosten regiosecretarissen AM (2,47 fte) Regiosecretaris algemeen Regiosecreatris EZ Regiosecretaris Verkeer & Vervoer Regiosecretaris Wonen Ondersteuning Overige kosten (website, bijeenkomsten etc.)

98.069 77.133 9.778 58.669 27.363 2.000

98.069 55.095 19.556 58.669 19.154 2.000

121.347 58.132 9.400 56.200

Kosten 'om niet' inzet MRA Directie (2,1 fte) Strategisch adviseur EZ Programmasecretaris/strategisch adviseur Programmasecretaris Totaal kosten

219

55.095 110.190 58.669 273.013

476.498

245.298

Resultaat voor mutaties reserve en resultaatbestemming

-4.851

22.823

14.125

Storting in Egalisatiereserve Onttrekking Egalisatiereserve

0 4.851

-22.823 -

-14.125 -

Resultaat na mutaties reserve en resultaatbestemming

* Op basis van CBS data inwoneraantal per 1/1/2022. De bijdrage is € 1,37 per inwoner per gemeente. Exclusief De Ronde Venen : € 0,10 per inwoner. De loonkosten in 2023 zijn begroot conform gemeente CAO 2022. De verwachting is dat met de groei van het aantal inwoners de loonstijging de komende jaren kan worden opgevangen.

Aantallen inwoners AM-gemeenten per 1/1/22 Aalsmeer Amstelveen Diemen Haarlemmermeer Ouder-Amstel De Ronde Venen Uithoorn Totaal

Aantallen inwoners AM-gemeenten per 1/1/21 32.445 31.859 92.363 91.675 31.820 30.780 159.334 156.002 14.205 14.026 44.950 44.456 31.020 29.478 406.137 398.276

5 Uitkomsten rekenkameronderzoek Verbonden Partijen 1 RV Aanbevelingen rekenkameronderzoek Verbonden Partijen.docx

RAADSVOORSTEL

Raadsvoorstel nr

Z22-087714

Portefeuillehouder

Afdeling

Burgemeester

Griffie

Voor de vergadering van raad d.d.

Behandelend ambtenaar (voor technische vragen)

15 december 2022

O.F. Matheijsen

Behandelen in de raadscommissie Maatschappij en Bestuur op 1 december 2022

Onderwerp

Aanbevelingen rekenkameronderzoek Verbonden Partijen Aalsmeer Gevraagd besluit

De aanbevelingen van de Rekenkamer Aalsmeer vast te stellen WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN Wat willen we bereiken (effectindicatoren)

Meer grip op de Verbonden Partijen van Aalsmeer Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

Bespreking van het onderzoek van de rekenkamer door de gemeenteraad. ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

Paragraaf verbonden partijen Aanleiding

De rekenkamer Aalsmeer heeft de fracties benaderd over suggesties voor het rekenkameronderzoek in 2022. Hieruit kwam het onderwerp “Verbonden partijen” het meest naar voren en als specifieke casus kwam de gemeenschappelijke regeling “ESA” uit de bus. De rekenkamer heeft besloten in 2022 de verbonden partijen te onderzoeken en ESA als casus nader te onderzoeken. Verbonden partijen leveren een forse bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen van Aalsmeer. Ze bieden aanzienlijke voordelen zoals risicospreiding, efficiencyvoordeel en kennisvoordeel. Soms zijn ze gewoon verplicht. Ze hebben ook nadelen, zoals het verlies aan controle op de besluitvorming en financiële en bestuurlijke risico’s. Raadsleden voelen soms afstand tot de verbonden partij die ze toch ook moeten controleren. De hoofdvraag van het onderzoek is dan ook: in hoeverre maakt Aalsmeer gebruik van de mogelijkheden om de verbonden partijen te sturen? En is de informatie die de raad hierover krijgt voldoende om de kaderstellende en controlerende taken uit te voeren? Argumenten

De rekenkamer concludeert dat (p.2): de Nota Verbonden Partijen niet meer actueel is. De looptijd is inmiddels verstreken. Het college werkt inmiddels aan een nieuwe nota; de informatie over verbonden partijen voor de raad voldoet niet volledig aan de wet; de informatie over verbonden partijen voor de raad is niet eenvoudig te doorgronden; door een vrij passieve houding neemt de afstand van de raad tot verbonden partijen toe;

Pagina

2 van 3

de raad geeft belangrijke verbonden partijen weinig aandacht en werkt niet met buurgemeenten samen.

Op basis van het onderzoek doet de rekenkamer een aantal aanbevelingen aan de raad (p.1): 1. Prioriteer welke verbonden partijen meer aandacht behoeven; 2. Leg contact met raadsleden van andere gemeenten in de verbonden partij; 3. Vraag het college om de Nota Verbonden Partijen te actualiseren; 4. Agendeer de jaarstukken van verbonden partijen en vraag het college een beknopte raadsbrief; 5. Benut de zienswijze; Kanttekeningen

Dit betreft een procesmatig voorstel ter doorgeleiding van het rekenkameronderzoek voor commissie- en raadsbehandeling. Financiën

N.v.t. Communicatie

N.v.t. Procedure

De rekenkamer geeft in de beeldvormende raadscommissie een toelichting op het rapport, waarna vragen van commissieleden beantwoord kunnen worden. Daarna volgt de politieke behandeling in de oordeelsvormende commissie waarin de rekenkamer in principe geen rol heeft, tenzij er over eventuele onjuistheden wordt gedebatteerd. De discussie vindt plaats tussen de commissieleden onderling of de raad de aanbevelingen kan overnemen. Na de raadscommissies volgt de behandeling van het onderzoeksrapport in de gemeenteraadsvergadering waarin de raad een besluit over de aanbevelingen neemt. Bijlagen

Aanbiedingsbrief en rapport van de Rekenkamer Aalsmeer van het onderzoek naar de Verbonden Partijen in Aalsmeer. De griffier,

De voorzitter,

O. van Kolck

mr. G.E. Oude Kotte

BEHANDELING RAAD Wijziging/aanvullingen na behandeling raadscommissie

Het voorstel aan de raad is

Ongewijzigd aanvaard Gewijzigd aanvaard Verworpen

Aanvaarde amendementen / moties

Pagina

3 van 3

RAADSBESLUIT Besluit

De aanbevelingen van het onderzoeksrapport van de rekenkamer naar de Verbonden Partijen Aalsmeer: 1. Prioriteer welke verbonden partijen meer aandacht behoeven; 2. Leg contact met raadsleden van andere gemeenten in de verbonden partij; 3. Vraag het college om de Nota Verbonden Partijen te actualiseren; 4. Agendeer de jaarstukken van verbonden partijen en vraag het college een beknopte raadsbrief; 5. Benut de zienswijze; vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2022. De griffier,

De voorzitter,

O. van Kolck

mr. G.E. Oude Kotte

1 Brief aan gemeenteraad aanbieding rapport (1).pdf

Gemeenteraad Aalsmeer per mail via de griffie

Betreft: Rapport onderzoek verbonden partijen Sneek, 2 november 2022

Geachte leden van de gemeenteraad van de gemeente Aalsmeer, Bij deze brief krijgt u het rapport van het onderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer. De reactie van het college op het rapport is in het stuk opgenomen, net als een kort nawoord. De goede medewerking van de organisatie en uitstekende ondersteuning van de griffie heeft ook deze keer bijgedragen aan een voorspoedig verlopen onderzoek. Met een vriendelijke groet, Esther Fogl - 06 3092 6965 Frans Haven - 06 4245 5040 Rekenkamer Aalsmeer

1 RAPPORT .pdf

Rapport

van het onderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer

Sneek, 2 november 2022

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Conclusies en aanbevelingen aan de raad In dit hoofdstuk staan de conclusies uit het onderzoek. Op grond van deze conclusies bevelen wij de raad enkele verbeteringen aan.

Conclusies De nota verbonden partijen is niet meer actueel Aalsmeer heeft sinds 2017 een beleidsnota voor verbonden partijen die door de raad vast is gesteld. De looptijd van de nota is vier jaar en inmiddels verstreken. De gemeente werkt inmiddels aan een nieuwe nota voor de verbonden partijen. De informatie over verbonden partijen voor de raad voldoet niet volledig aan de wet In de jaarlijkse begroting en verantwoording van de gemeente Aalsmeer is de daarvoor speciaal bedoelde ‘paragraaf verbonden partijen’ in de onderzoeksperiode onvolledig ingevuld. De financiële gegevens gaan vaak over voorgaande jaren en niet over de komende. Risico’s die verbonden partijen voor de gemeente vormen, blijven onvermeld. Bij enkele verbonden partijen ontbreken financiële stukken en accountantsverslagen. De informatie over verbonden partijen voor de raad is niet eenvoudig te doorgronden In de kern lijkt de informatievoorziening verder in orde. College, griffie en de ambtenaren is er veel aan gelegen de raad goed te informeren over de verbonden partijen. Portefeuillehouders bezoeken vrijwel alle vergaderingen. De stukken van de verbonden partijen stuurt het college met een brief naar de raad. In deze brief attendeert het college de raad niet altijd op de mogelijkheid het beleid van de verbonden te beïnvloeden. Stukken van de verbonden partij zijn vaak moeilijk leesbaar voor raadsleden.

Het college stuurt niet elk jaar een kort overzicht van de mogelijkheden hoe het beleid door de raad kan worden beïnvloed. Door een vrij passieve houding neemt de afstand van de raad tot verbonden partijen toe Alleen in het vrij zeldzame geval als het college een zienswijze voorstelt, agendeert de raad de jaarlijkse stukken voor een vergadering. De stukken worden meestal ter kennisname afgehamerd. Hierdoor debatteerde de raad nauwelijks over de verbonden partijen en stelde nooit zelf een zienswijze op. Verbonden partijen worden sinds ‘corona’ ook niet meer bezocht of uitgenodigd voor een toelichting. De afstand tussen raad en de verbonden partijen nam hierdoor de laatste jaren verder toe. De raad geeft belangrijke partijen weinig aandacht en werkt niet met buurgemeenten samen De raad in Aalsmeer maakt geen onderscheid hoe verbonden partijen worden gevolgd. Het is voor de raden niet werkbaar, en ook niet zinvol, om alle 15 samenwerkingsverbanden op eenzelfde wijze te volgen. De raad heeft niet de belangrijkste verbonden partijen voor Aalsmeer uitgezocht om die meer politiek-bestuurlijke aandacht te geven. Daarnaast heeft de raad geen overleg met buurgemeenten die in dezelfde verbonden partijen zitten om eventueel zienswijze met elkaar te delen.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Aanbevelingen 1.

Raad, prioriteer welke verbonden partijen meer aandacht behoeven Bepaal welke verbonden partijen voor de inwoners een grote maatschappelijke bijdragen leveren en/of bestuurlijke risico’s geven en/of een aanzienlijk financieel belang hebben. Wanneer een verbonden partij twee of drie van deze kenmerken heeft, spreek dan met het college af om hier extra aandacht aan te geven. Ga na of het college voor deze belangrijke partijen de taak van opdrachtgever en de taak van eigenaar goed uitvoert.

Raad, leg contact met andere raadsleden van andere gemeenten in de verbonden partij Nu de wet is veranderd en raadsleden bij gemeenschappelijke regelingen een adviescommissie voor het algemeen bestuur mogen vormen, lijkt een regelmatig contact met andere gemeenten in dezelfde gemeenschappelijke regeling verstandig. Ook kan samen met naburige raden een zienswijze op worden gesteld.

Raad, vraag het college om de nota verbonden partijen te actualiseren Vraag het college de nota verbonden partijen uit 2017 aan te passen bij de actuele informatiebehoefte. Dat betekent dat informatie begrijpelijk is samengevat en direct duidelijk is voor raadsleden wat ze met de voorstellen kunnen doen. Neem mee dat sommige partijen extra aandacht verdienen zoals in aanbeveling 1 staat.

Raad, agendeer jaarstukken van partijen en vraag het college een beknopte raadsbrief Behandel de verbonden partijen die extra aandacht verdienen in een commissie- of raadsvergadering. Een dikke stapel technische en financiële informatie moet wel vergezeld gaan van een beknopte raadsbrief waarin het college kort toelicht wat speelt in de verbonden partij. Informatie die op de politieke taak gericht is: controle, kaders stellen en volksvertegenwoordiging. Keuzes, maatschappelijke doelen en financiële en andere risico’s die spelen kan het college kort en duidelijk aan de raad voorleggen in de raadsbrief.

Raad, benut de zienswijze Bij gemeenschappelijke regelingen gebruikt de raad de zienswijze om de betrokkenheid te tonen. Een zienswijze kan een positieve insteek hebben, om aan te geven dat de raad zich herkent in de keuzes en prioriteiten van het beleid en dat de resultaten en financiën goed of uitstekend zijn. Indien de raad minder tevreden is of andere prioriteiten wenst kan de raad dat in de zienswijze opnemen. Dit recht staat in de wet gemeenschappelijke regelingen. Voor private verbonden partijen ontbreekt dit wettelijke recht. Toch kan de raad met het college afspreken om zienswijzen aan de procedure toe te voegen. Een zienswijze is niet verboden bij private partijen.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Bestuurlijke reactie

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Nawoord De rekenkamer is verheugd met de reactie van het college waaruit onder meer blijkt dat vanaf 2022 de stukken in overeenstemming met de regels wordt gebracht en dat in de begroting actuele cijfers op zullen worden. Het college merkt op geen toegevoegde waarde te zien in het elke keer opnieuw informeren van de raad over zijn bevoegdheden bij verbonden partijen. Wij denken hier anders over en vinden juist dat het college in de raadsbrief elke keer aan moet geven welke beïnvloeding de raad in dat geval heeft en welke instrumenten daarvoor beschikbaar zijn. Dat het college de aanbevelingen grotendeels overneemt stemt ons tevreden.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Inhoudsopgave Conclusies en aanbevelingen aan de raad Conclusies Aanbevelingen

1 1 2

Bestuurlijke reactie

Nawoord

1 - Inleiding

1.1 Waarom dit rekenkameronderzoek naar verbonden partijen? En wat zijn het eigenlijk? 1.2 Wat zijn de vragen waarop dit onderzoek een antwoord moet geven? 1.3 Hoe is het onderzoek uitgevoerd? 1.4 Wat kan ik lezen in dit rapport? 2 - Regels over verbonden partijen 2.1 Wat is eigenlijk een verbonden partij? 2.2 Wat moet de gemeente volgens het BBV doen met verbonden partijen? 2.3 Wat vraagt de Gemeentewet van het college over verbonden partijen? 2.4 En dan is er ook de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) 2.5 Tot slot heeft Aalsmeer ook een eigen Nota verbonden partijen 2.6 Wat leren de regels voor verbonden partijen ons? 3 - Welke verbonden partijen heeft Aalsmeer? 3.1 Welke verbonden partijen heeft Aalsmeer 3.2 Welke verbonden partijen verdienen extra aandacht van de gemeenteraad? 4 - De praktijk van bestuur van publieke verbonden partijen 4.1 De veiligheidsregio 4.2 De GGD en Openbare gezondheidszorg 4.3 Amstelland - Meerlanden Werkorganisatie (AM-match) 4.4 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 4.5 Wat zijn de belangrijkste punten in dit hoofdstuk? 5 - De praktijk van bestuur van private verbonden partijen 5.1 Stichting Greenport Aalsmeer 5.2 De Meerlanden holding NV 5.3 Green Park Aalsmeer gebiedsontwikkeling 5.4 Exploitatie sportaccommodaties Aalsmeer (ESA) 5.5 Wat leren we bij verbonden partijen met een privaatrechtelijke vorm? 6 - Exploitatie Sportaccommodaties

Aalsmeer BV 6.1 Relatie ESA tot de gemeente Aalsmeer 6.2. Beleid en financiën 6.4. Informatievoorziening en betrokkenheid van de raad met ESA 6.5 Wat zijn de belangrijkste punten in dit hoofdstuk? Bijlage 1 Bronnen

8 8 8 8 9 9 9 9 10 11 13 14 14 15 17 17 19 20 22 24 25 25 26 26 27 27 28 29 30 31 32 33

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

1 - Inleiding 1.1 Waarom dit rekenkameronderzoek naar verbonden partijen? En wat zijn het eigenlijk? Een ‘verbonden partij’ is gemeentelijk jargon voor een organisatie buiten de gemeente waar de gemeente een ‘belang’ in heeft, en dat betekent dat de gemeente mede-eigenaar van die organisatie is en/of meebetaalt. Verbonden partijen zoals de GGD dragen bij aan de realisatie van de doelen van de gemeente Aalsmeer door risico’s over meerdere gemeenten te spreiden, kosten onder elkaar te verdelen en kennis te delen. Maar soms verplicht de wet ze gewoon. Raadsleden voelen vaak afstand tot verbonden partijen terwijl ze die wel moeten controleren. Dat gevoel van afstand klopt wel omdat door de opzet van een verbonden partij de raad een stap verder van het bestuur afstaat. Dat geeft het risico dat de raad het zicht en de interesse op de verbonden partij verliest. Daarover gaat dit onderzoek. En hoe dat is te voorkomen.

1.2 Wat zijn de vragen waarop dit onderzoek een antwoord moet geven? Om het onderzoek in te richten is de centrale vraag:

In hoeverre gebruikt Aalsmeer de mogelijkheden om de verbonden partijen te sturen en voldoet de informatie die de raad hierover krijgt om de kaderstellende en controlerende taken uit te voeren?

Naast de hoofdvraag verdelen we de deelvragen in drie thema’s: I - Inventarisatie verbonden partijen en informatievoorziening 1. Welke verbonden partijen heeft de gemeente Aalsmeer? 2. Hoe is de gemeente hiermee bestuurlijk en financieel verbonden? 3. Is er een algemeen beleidskader voor sturing en controle van deze verbonden partijen? 4. Hoe wordt de raad van informatie voorzien? Welke afspraken zijn hierover gemaakt? II - Verantwoording en sturen verbonden partijen en specifiek ESA 5. Hoe meet Aalsmeer of de verbonden partijen de doelen halen en welke financiële en maatschappelijke risico’s ze hebben. Voldoet de informatie van de verbonden partij hierover? 6. Gebruiken college en raad actief de mogelijkheid om het beleid van de partij bij te sturen? Welke criteria gebruikt het college voor de inbreng en vraagt dit van de verbonden partij? III - Verbetermogelijkheden 7. Kan de gemeente Aalsmeer naar aanleiding van de bevindingen verbeteringen opstellen?

1.3 Hoe is het onderzoek uitgevoerd? Het onderzoek begon met het bestuderen van een stapel documenten uit de periode 2016-2021 die door de griffie is opgezocht. Daarna hebben we ambtenaren en het college geïnterviewd. Tot slot sprak de rekenkamer met leden van de gemeenteraad. We bedanken iedereen voor de medewerking. En extra veel dank voor de griffie die ons als vanouds met raad en daad onmisbaar ondersteunde.

1.4 Wat kan ik lezen in dit rapport? We beginnen dit rapport met de conclusies en aanbevelingen en de reactie van het college. Hierna volgt de rest van het rapport. Eerst leest u welke landelijke regels op verbonden partijen van toepassing zijn. Daarna volgen plaatselijke regels. Hoe Aalsmeer deze regels in de praktijk brengt, leest u in hoofdstuk 3, 4 en 5. Als laatste leest u in hoofdstuk 6 hoe deze praktijk uitwerkt bij de verbonden partij “ESA”.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

2 - Regels over verbonden partijen Dit hoofdstuk beschrijft echt zo kort als kan het interessantste uit de geldende regels.

2.1 Wat is eigenlijk een verbonden partij? Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft dat een verbonden partij een privaat- of publiekrechtelijke organisatie is waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Een financieel belang is ‘een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt’. En een bestuurlijk belang is: ‘zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Dit houdt concreet in dat er sprake is van een bestuurlijk belang als een collegelid, een raadslid of een ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt of namens de gemeente stemt’. Beetje ingewikkeld opgeschreven: als je meebetaalt en iets hebt te zeggen bij organisaties, dan is het een verbonden partij. Maar wel beide: meebetalen én meebeslissen. Een verbonden partij kan op basis van het privaatrecht worden vormgegeven in de vorm van een stichting, vereniging of een vennootschap zijn. Het kan ook een publiekrechtelijke vorm zijn zoals een gemeenschappelijke regeling. De verschillen tussen de twee vormen zijn het bestuur, de financiële betrokkenheid en de risico’s.

2.2 Wat moet de gemeente volgens het BBV doen met verbonden partijen? Om te beginnen moet in de begroting en in het jaarverslag een paragraaf over verbonden partijen staan. Die van Aalsmeer kunt u hier lezen. Het BBV eist dat daarin ten minste staat: ‘de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen’ en een ook lijst van verbonden partijen. Een verbonden partij is voor een gemeente een middel om een maatschappelijk doel te bereiken. Zo draagt de GGD bij aan de gezondheid van de inwoners. In de paragraaf moet daarom staan hoe de verbonden partij bijdraagt aan een doel. Sommige verbonden partijen zijn wettelijk verplicht: zoals de veiligheidsregio en GGD. Per verbonden partij moet de gemeente van het BBV in de paragraaf vermelden: A. B. C.

De wijze waarop de gemeente een openbaar belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; Het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar;

De wetgever benadrukt de financiële informatie in de gemeentelijke begroting: “het gaat over het begrotingsjaar en niet om informatie over reeds afgesloten boekjaren”. De wetgever benadrukt het belang van een volledig inzicht van de gemeenteraad in de financiële positie van de verbonden partijen zodat deze “gezond zijn en gezond blijven”. Verbonden partijen staan dan misschien wel op enige afstand van de gemeenteraad, maar de verantwoordelijkheid van de raad voor de controle op de risico’s en financiën staat niet op afstand.

2.3 Wat vraagt de Gemeentewet van het college over verbonden partijen? In de Gemeentewet staat dat het college geen verbonden partij kan oprichten of er aan deel kan nemen voordat de raad het voorgenomen besluit van wensen en bedenkingen kan voorzien. En verder heeft het college ook hier de algemene, actieve informatieplicht aan de raad: “Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft”. Voor verbonden partijen betekent dit: het college licht de raad in hoe zij in de vergaderingen van het bestuur van de verbonden partij stemden en zich inspanden om de doelen van de eigen gemeente te bevorderen. En het college geeft de raad informatie om de kaderstellende en controlerende taak uit te voeren. Het is niet de 9

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

bedoeling om te wachten op een vraag van de raad of op de jaarlijkse verantwoording. Het ‘actieve’ slaat erop dat het college dus zelf het initiatief neemt om de raadsleden te informeren.

2.4 En dan is er ook de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Een verbonden partij kan een privaatrechtelijke rechtspersoonlijkheid hebben als stichting, BV of NV. Daarnaast kan een verbonden partij volgens het publiekrecht worden vormgegeven in de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Deze regeling is speciaal bedoeld voor samenwerkende overheden en heeft daarvoor een eigen wet: de Wgr. Om het wat ingewikkelder te maken, de WGR kent vijf intergemeentelijke samenwerkingen:

Openbaar lichaam

Bedrijfsvoeringorganisatie

Gemeenschap. orgaan

Centrumgemeente

Lichte regeling

Rechtspersoon

Nee

Eigen begroting en jaarrekening

Nee

BBV-regels

Nee

Aalsmeer kent openbare lichamen, een bedrijfsvoeringsorganisatie en een centrumgemeente. Omdat een centrumgemeente geen rechtspersoon is en ook geen eigen begroting en jaarrekening heeft, hoeft de raad hier geen extra aandacht te geven. Wel houdt raad natuurlijk toezicht op de gemeentelijke begroting waarin dit bedrag en activiteiten op zijn genomen. Voor openbare lichamen, bedrijfsvoeringsorganisaties en een gemeenschappelijk orgaan geeft de wet een aantal regels waarmee de democratische zeggenschap van de raad is geborgd: Voor 30 april stuurt de gemeenschappelijke regeling aan alle deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening, een financieel en beleidskader voor het volgende jaar. Voor 15 juni stuurt het dagelijks bestuur de jaarrekening naar de deelnemende gemeenten. Tien weken voor de vaststelling in het dagelijks bestuur stuurt de gemeenschappelijke regeling de begroting voor het nieuwe jaar aan de deelnemende gemeenten. De raad kan via het college een zienswijze op de ontwerp-begroting en begrotingswijzigingen indienen bij het dagelijks bestuur met daarin opmerkingen over de inhoud van de begroting. Nieuw: sinds 2022 verplicht de wet het dagelijks bestuur om deelnemende raden voor het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd het oordeel over de zienswijzen te geven.

Ook nieuw: sinds 2022, de raden van de deelnemende gemeenten mogen samen een raadscommissie instellen die het algemeen bestuur advies mag geven, de besluitvorming van de regeling kan voorbereiden en de deelnemende raden kan adviseren. Vaak verzenden besturen van gemeenschappelijke regelingen alle hierboven genoemde stukken in een keer. De raad krijgt dan de jaarrekening, de ontwerp-begroting en alle toelichting ineens. Handig als je een zienswijze wilt indienen. Daar komen we later op terug, want dit is een stevig handvat van de raad. Wat is eigenlijk een zienswijze? De Wet gemeenschappelijke regelingen geeft de mogelijkheid van het indienen van zienswijze en een officiële definitie is: ‘Een zienswijze is een reactie die een belanghebbende aan het bestuursorgaan kan sturen als reactie op een ontwerpbesluit.’ De raad heeft volgens de wet dus de mogelijkheid die te sturen, ook als het college geen zienswijze voorstelt. Nu de wet is aangepast met de verplichting voor het bestuur om schriftelijk te motiveren wat met de zienswijze is gedaan, heeft de zienswijze extra kracht. Het verplicht

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

het bestuur immers tot meer dan kennisnemen van de inhoud, ze moet alle deelnemers schrijven waarom ze de zienswijze wel of niet overneemt.

2.5 Tot slot heeft Aalsmeer ook een eigen Nota verbonden partijen Aalsmeer heeft bovenop de landelijke regels een eigen Nota verbonden partijen. Dat is wettelijk niet verplicht maar geeft de mogelijkheid vast te leggen welke informatie de raad krijgt. In 2012 schreef het college een Nota verbonden na aanbevelingen uit een collegeonderzoek over verbonden partijen. De nota is in 2016 herzien en die kunt u hier lezen. De looptijd hiervan is vier jaar en liep in 2021 af maar is niet bijgewerkt, dat vond het college nog niet nodig. Uit het onderzoek blijkt dat de nota in 2022 aan wordt gepast. De nota is in Aalsmeer technisch en juridisch heel compleet maar voor een raadslid niet eenvoudig toegankelijk. In Heemstede is de nota iets toegankelijker, zie ook hier. Uit de nota van Aalsmeer halen we belangrijke punten voor raadsleden: Goed bestuur van de verbonden partij helpt de gemeentelijke doelen te bereiken De rode draad in de nota is ‘de governance’ van de verbonden partijen adequaat in te richten. Governance is een leenwoord dat in het Engels ‘besturen’ betekent.

In het Nederlandse bestuurlijke jargon betekent het: ‘het waarborgen van de onderlinge samenhang van de wijze van sturen op, beheersen van en toezicht op de organisatie, gericht op een efficiënte en effectieve realisatie van de doelstellingen, evenals het daarover op een open wijze communiceren en verantwoording afleggen ten behoeve van belanghebbenden’. De nota gaat van deze Nederlandse betekenis uit en noemt vier kernpunten: 1.

Sturen Vooraf afspraken maken die richting geven aan het realiseren van beleidsdoelen door meetbare afspraken te maken en vast te leggen hoe vaak en welke informatie college en raad krijgen. Een meerjarenbegroting maken en meetbare doelen voor meerdere jaren geven.

Beheersen Vooraf gemaakte afspraken zijn op zich geen garantie voor succes. Gedurende het jaar is daarom beheersing nodig. Dit kan met adequate informatie met beïnvloedingsmogelijkheden en beschrijving van de risico’s waaruit blijkt dat de doelen van de eigen gemeente worden gehaald. De nota schrijft voor dat de rapportages moeten voldoen aan een afgesproken indeling waarin de punten uit ‘sturen’ terugkomen.

Verantwoorden De verbonden partij stuurt informatie over resultaten en financiën aan de gemeente. Zo verantwoordt het bestuur hoe de taken uit zijn gevoerd. En of de uitgaven rechtmatig zijn en doeltreffend. Dat kan alleen met meetbare doelen. Anders krijgt de gemeente alleen maar een lijstje met de activiteiten.

Toezicht houden Dit is controleren of de afspraken over resultaten en financiën volgens afspraak verliepen. De gemeentelijke nota merkt op dat controle af moet hangen van hoeveel geld ermee is gemoeid. Als Aalsmeer meer geld kwijt is aan de verbonden partij dan is wat strengere controle op zijn plaats en omgekeerd. Hier moet ook het accountantsverslag bij betrokken worden.

Met verbonden partijen vooraf goede afspraken maken en daarover later te rapporteren is de basis voor controle door de raad. Als de verbonden partij, het college en de raad in goed vertrouwen samenwerken, kan de verbonden partij met deze vier punten de beleidsdoelen van de gemeente bereiken.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Samenwerking tussen raad en college De raad controleert het college dat samen met de ambtelijke organisatie het beleid uitvoert en is hierop aanspreekbaar. Bij een verbonden partij moet de raad nog steeds kaders stellen maar het college doet in wezen niets anders:

Bij verbonden partijen, zoals gemeenschappelijke regelingen sturen de leden van het college niet zelf de organisatie aan zoals in de gemeente, maar controleert het college het bestuur van de verbonden partij. Het algemeen bestuur is bij een gemeenschappelijke regeling het kaderstellende en controlerende orgaan. Een wethouder wordt zelf door de gemeenteraad gecontroleerd. Feitelijk zijn er zo twee extra lagen van kaderstellende en controlerende organen bij een gemeenschappelijke regeling. En belangen van gemeenten moeten daarin op een lijn worden gebracht. Dat verwart raden soms. Heeft de raad dan niks te zeggen? Toch wel, net zoals altijd is ‘het college en elk van zijn leden is verantwoording schuldig aan de raad over het door het college gevoerde bestuur’ volgens de Gemeentewet. De raad stuurt op beleidskaders en de wethouder is hierop aanspreekbaar. Hiernaast kan de raad informeel op zoek gaan naar informatie en via werkbezoeken en overleg met de partij de kennis en begrip vergroten.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

2.6 Wat leren de regels voor verbonden partijen ons?

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

3 - Welke verbonden partijen heeft Aalsmeer? In dit en volgende hoofdstukken hierna bekijken we of Aalsmeer deze voorschriften ook uitvoert. Daarna bespreken we de casus ESA om na te gaan of het volgen van de regels in de praktijk uiteindelijk ook iets voor Aalsmeer oplevert. Voordat we per verbonden partij nagaan of doelen zijn afgesproken, financiële afspraken zijn gemaakt en de risico’s in kaart zijn gebracht, zetten we op een rij met welke partijen Aalsmeer is verbonden.

3.1 Welke verbonden partijen heeft Aalsmeer Aalsmeer heeft volgens de programmabegroting uit 2022 vijftien verbonden partijen:

Naam verbonden partij

Juridische vorm

Bijdrage

Veiligheidsregio Amsterdam - Amstelland

Gemeenschappelijke regeling

€1.221.000

Openbare gezondheidszorg Amstelland

Bedrijfsvoeringsorganisatie

€1.267.000

GGD Amsterdam - Amstelland

Gemeenschappelijke regeling

€91.043

Vervoerregio Amsterdam

Gemeenschappelijke regeling

€0

Amstelland - Meerlanden Overleg

Gemeenschappelijke regeling

€23.300

AM-match

Bedrijfsvoeringsorganisatie

€137.000

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Gemeenschappelijke regeling

€520.000

Ambtelijke samenwerking Aalsmeer en Amstelveen

Centrumregeling

€17.400.000

Samenwerking belastingen Amstelland - Meerlanden

Centrumregeling

€691.500

Greenport Aalsmeer

Stichting

€33.500

De Meerlanden Holding

Naamloze vennootschap

-€74.0001

Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer

Besloten vennootschap

€1.812.000

BNG Bank

Naamloze vennootschap

-€30.253

Stedin Groep (Netwerkbedrijf)

Naamloze vennootschap

-118.903

Green Park Aalsmeer gebiedsontwikkeling

Besloten vennootschap

€02

Opgeteld geeft Aalsmeer €30,6m in 2022 aan de verbonden partijen uit. Dat is 31% van de totale gemeentelijke begroting. Dit is in vergelijking met andere gemeenten best wel veel maar komt vooral door de ambtelijke samenwerking met Amstelveen. Indien die buiten beschouwing wordt gelaten is het nog steeds een niet onaanzienlijke €13m.

Naast het bedrag dat Aalsmeer aan dividend ontvangt, betaalt de gemeente in 2022 €7,4m op grond van de dienstverleningsovereenkomst. Zie ook de tabel op pagina 12. 2 Bij deze verbonden partij is het belang vooral het risico dat de gemeente Aalsmeer hierbij loopt, in paragraaf 5.3 is dat verder toegelicht.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

3.2 Welke verbonden partijen verdienen extra aandacht van de gemeenteraad? Dit onderzoek gaat na hoe de raad verbonden partijen kan controleren. Partijen die niet apart gecontroleerd hoeven te worden door de raad of waar het belang van Aalsmeer wel erg klein is, laten we daarom buiten dit onderzoek. Een verbonden partij die een centrumregeling is, hoeft geen extra aandacht van de raad gedurende de uitvoering maar wel bij het opstellen van de overeenkomsten. Wel moet de raad aandacht aan de kwaliteit van de uitvoering geven, dit is vooral aan de orde bij de AA-organisatie. Dit evalueert de raad periodiek met het college. Omdat de deelnemers van de centrumgemeenten overeenkomen dat bevoegdheden van een bestuursorgaan van de ene gemeente worden uitgeoefend door een bestuursorgaan van de andere gemeente. Het ene gemeentebestuur mandateert dus bestuursbevoegdheden aan het andere. En daarop kan de raad het college bevragen, want de extra lagen van een algemeen en dagelijks bestuur zijn hier niet. In Aalsmeer zijn de Ambtelijke samenwerking Aalsmeer - Amstelveen en de Samenwerking belastingen Amstelland - Meerlanden dergelijke verbanden. Die hoeft de raad niet apart te bekijken, maar wel bij het opstellen van de dienstverleningsovereenkomsten.

De Vervoerregio is financieel onafhankelijk van Aalsmeer en Amstelland - Meerlanden Overleg is de financiële bijdrage zeer gering en van Stedin en BNG is Aalsmeer aandeel zeer klein. De belangrijkste verbonden partijen van Aalsmeer zijn:

Vorm

Naam / aantal deelnemers

Bestuurlijk belang /portefeuillehouder

Financieel belang

Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland 6 gemeenten

Mede-eigenaar en opdrachtgever. Burgemeester

De bijdrage 2022 en daarna is geraamd op €1.2m

2 en 3

GGD Amsterdam Amstelland 6 gemeenten

Mede-eigenaar en opdrachtgever. Wethouder jeugd

De bijdrage voor 2022 is geraamd op €91.043 per jaar

Openbare gezondheidszorg Amstelland 5 gemeenten

Wethouder Volksgezondheid

De bijdrage voor 2022 is geraamd op €1,2m per jaar

AM-match 5 gemeenten

Mede-eigenaar en opdrachtgever. Wethouder Werk/ Re-integratie

De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2022 €137.000

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 8 gemeenten en provincie NH

Mede-eigenaar en opdrachtgever. Wethouder handhaving

De bijdrage voor 2022 wordt geraamd op €520.000

Stichting

Greenport Aalsmeer 6 gemeenten

Mede-eigenaar en opdrachtgever. Wethouder financiën is eigenaar Wethouder economie is opdrachtgever

De bijdrage voor 2022 en verder wordt geraamd op € 33.500.

De Meerlanden Holding 8 gemeenten

Eigenaar en opdrachtgever. Wethouder financiën is eigenaar Wethouder ruimte is opdrachtgever

Dividend 2020 € 74.000. Bijdrage in overeenkomsten geregeld voor €7,4m in 2022.

Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer, 1 gemeente Aalsmeer

Eigenaar en opdrachtgever. Wethouder financiën is eigenaar Wethouder sport is opdrachtgever.

De bijdrage 2022 is geraamd op €1.8m

Green Park Aalsmeer gebiedsontwikkeling 2 gemeenten

Mede-eigenaar Wethouder financiën is eigenaar Wethouder economie is opdrachtgever

De helft van het saldo na afronding van het exploitatiegebied. Geen bedrag.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

De eerste vijf verbonden partijen zijn gemeenschappelijke regelingen en vallen onder het publiekrecht. De laatste vier vallen onder privaatrecht. We behandelen deze twee groepen apart van elkaar. De regels wijken zoveel van elkaar af dat het zo inzichtelijker en handiger is.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

4 - De praktijk van bestuur van publieke verbonden partijen In dit hoofdstuk staat hoe Aalsmeer in de praktijk de publieke verbonden partijen bestuurt, dat zijn dus de gemeenschappelijke regelingen. Om het besturen hiervan na te gaan, kijken we naar drie zaken: 1. 2. 3.

Voert de verbonden partij de Aalsmeerse beleidsdoelen uit? Zijn de kosten en risico’s van de verbonden partij in verhouding voor wat ze doen voor Aalsmeer? Is de informatie van de verbonden partij aan de raad adequaat?

De raad moet korte en heldere informatie krijgen. Zo kan vooraf af worden gesproken wat de gemeenschappelijke regeling moet bereiken. Kaders stellen. En achteraf kan de raad dan controleren of dat is gelukt. De eerste stap is in de regeling meetbare doelen af te spreken. Zijn die er en ook speciaal voor Aalsmeer? De tweede stap is de kosten en risico’s van de verbonden partij te laten zien. Het gaat om het krijgen van inzicht in de wijze waarop risico’s worden beheerst. Het BBV schrijft: ‘alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie’. De Nota verbonden partijen Aalsmeer schrijft: ‘de verbonden partij over een interne risicomanagementmethode moet beschikken waarbij risico’s worden geïnventariseerd en geconsolideerd, inclusief de wijze waarop monitoring plaatsvindt’. We behandelen enkele gemeenschappelijke regelingen en kijken of doelen zijn afgesproken en of de kosten en risico’s aan de raad worden gemeld. Hierbij beoordelen we de stukken die de raad krijgt en de paragraaf verbonden partijen uit de begroting en de jaarrekening. In 2018 besloot het college stukken van gemeenschappelijke regelingen met een raadsbrief aan te bieden, tenzij het college een zienswijze nodig vindt. Dan wordt het raadsvoorstel wel besproken in de raad.

Alleen als raadsleden zelf iets vragen over de raadsbrief wordt die verbonden partij besproken. Omdat een zienswijze een uitzondering is, betekent dit in Aalsmeer dat vrijwel alle stukken van verbonden partijen onbesproken blijven. Amstelveen bespreekt nog net zoals voor 2018 wel elk jaar alle verbonden partijen. Aalsmeer koos hier mede voor vanwege de omvang en de vrij financiële inslag van de jaarlijkse documenten.

4.1 De veiligheidsregio Deze wettelijk verplichte gemeenschappelijke regeling voert vastgestelde taken uit voor Aalsmeer en vijf andere gemeenten. In de tabel hieronder staan de hoofdpunten voor doelen, kosten en risico’s uit de stukken die de raad kreeg gestuurd. Wanneer een blokje een kleur heeft gekregen, is dat een oordeel. Groen is ‘goed’, oranje is ‘redelijk’ en rood is ‘het kan beter’.

Naam

Algemeen en gemeentelijk doel

Kosten en risico’s

Veiligheidsregio

Doel is de wetten voor ambulancezorg, publieke gezondheidszorg, brandweerzorg, de regionale crisisbeheersing en het veiligheidsbureau uit te voeren. Deze doelen is Aalsmeer wettelijk verplicht uit te voeren.

Aalsmeer droeg in 2020 €1,2m bij aan de veiligheidsregio. Een jaar later is dat bedrag geïndexeerd. De begroting is niet overschreden. De veiligheidsregio stuurt de raad maar liefst twintig brieven over Covid-19.

Krijgt de raad inzicht?

De raad krijgt in 2020 een ‘monitor’ over de eigen doelen. De programmabegroting van Aalsmeer is volgens de W-vragen ingericht: Wat gaan we bereiken? en Wat gaan we doen? En de veiligheidsregio heeft een vierjaarlijks regionaal risicoprofiel en regionaal beleidsplan opgesteld.

Het college stuurt een brief over de risico’s en het weerstandsvermogen van de veiligheidsregio aan de raad. Begroting en jaarrekening geven duidelijk inzicht. De raad neemt in 2018, 2019, 2020 en 2021 het advies van het college over om geen zienswijze in te dienen.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

De stukken van een gemeenschappelijke regelingen moeten van de wet op tijd bij de raad aankomen:

Welke stukken

Zienswijze

Opmerkingen

april 2018

jaarrekening 2017, controleverklaring accountant ontwerpbegroting 2019 & actualisatie 2018

College adviseert geen zienswijze. Raad neemt over.

Goedkeurende controleverklaring is in de nazending mei. Het weerstandsvermogen voldoet aan de norm

mei 2019

jaarrekening 2018, en controleverklaring begroting 2020 met actualisatie 2019

College adviseert geen zienswijze. Raad neemt over.

Er is een batig saldo van 2,2 miljoen dat aan gemeenten wordt uitgekeerd en de bijdrage wordt structureel verhoogd. Het weerstandsvermogen voldoet aan norm

mei 2020

jaarrekening 2019, goedkeurende verklaring is toegezegd maar nog niet ontvangen en begroting 2021 inclusief de actualisatie 2020

College adviseert geen zienswijze. Raad neemt over.

Het weerstandsvermogen voldoet precies aan de norm maar is wel gedaald, duidelijke toelichting door risico vanwege wegvallen omzet externe diensten, aansprakelijkheid beroepsziekten veranderingen rechtspositie vrijwilligers etc..

april 2021

jaarrekening 2020, goedkeurende verklaring is toegezegd maar nog niet ontvangen en begroting 2022 inclusief de actualisatie 2021

College adviseert geen zienswijze. Raad neemt over.

Het weerstandsvermogen is binnen de norm

Bij de eerste gemeenschappelijke regeling zijn de zaakjes prima op orde. Wel valt op dat de raad geen gebruik maakt van de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Het college adviseert de raad om geen zienswijze in te dienen. De raad heeft vertrouwen in de verbonden partij en neemt het advies van het college over. Bij deze verbonden partij zijn het stellen van doelen en de informatie hierover prima in orde. De raad kan zijn kaderstellende en controlerende rol zo uitvoeren. Ondanks dat Aalsmeer in deze regeling geen grote partij is, is in de stukken aandacht voor Aalsmeer. Wel ontbreekt het inzicht of de verbonden partij financieel risico voor de gemeente heeft. In de onderzochte periode was het college vrijwel altijd bij de bestuursvergaderingen aanwezig.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

4.2 De GGD en Openbare gezondheidszorg De Wet publieke gezondheidszorg schrijft voor dat de openbare gezondheidszorg regionaal wordt georganiseerd. Aalsmeer hoort bij de gemeenschappelijke regeling GGD Amsterdam - Amstelland. Verwarrend genoeg is Aalsmeer ook bij de gemeenschappelijke regeling Openbare gezondheidszorg Amstelland aangesloten waarvan ‘veilig thuis’ een belangrijk onderdeel is. Beide regelingen hebben een eigen bestuur waar het college van Aalsmeer in de onderzochte periode vrijwel altijd bij was. Nu worden de kosten verdeeld naar inwoneraantal. De regeling biedt sinds enige tijd ook de mogelijkheid kosten naar gebruik te verdelen, maar het registreren van gebruik per woonplaats is privacygevoelig. Invoering hiervan is daardoor nog onderwerp van gesprek.

Naam

Algemeen en gemeentelijk doel

Kosten en risico’s

GGD

Beschermen en bevorderen van de gezondheid. Voorkomen en opsporen van ziekten. Meldpunten huiselijk geweld en kindermishandeling. Centrum seksueel geweld. Bevorderen geestelijke gezondheidszorg. De GGD werkt in verlengde van doelen Aalsmeer.

Het college stuurt in juni 2020 een brief aan de raad over uitstel van rapportages omdat Veilig thuis nog geen begroting voor het lopende jaar heeft.

Krijgt de raad inzicht?

De doelen van Veilig thuis zijn duidelijk Aalsmeer heeft geen eigen doelen maar wel een eigen overzicht met resultaten. Veilig thuis heeft een aparte rapportage waarin informatie over de uitvoering wordt toegelicht.

Veilig thuis wordt duurder. In 2017 betaalde Aalsmeer €28.015 en in 2022 €91.043 (+225%). in de brief van college wordt gemeld dat in 2023 en 2024 rekening wordt gehouden met een kostenstijging van 10% en dat de begroting Veilig Thuis vanaf 2023 een negatief saldo heeft.

Ambtelijk worden de doelen en uitvoering gevolgd zowel wettelijke en niet wettelijke taken. Dit is vooral in regionaal verband en minder lokaal.

Toegelicht wordt dat Amsterdam vanaf 2022 niet meer als enige het financiële risico draagt maar dat doen de gemeenten samen naar inwoners. In alle jaren was er geen accountantsverslag beschikbaar. Toelichtingen op de financiën zijn niet volledig. Ondanks de vertraagde begroting, missende verslagen van de accountant en onvolledige financiële toelichting adviseert het college geen zienswijze in te dienen. De raad neemt dit over.

In februari 2020 krijgt de raad rapport over het eerste halfjaar van 2019. Best gek als dat hele jaar al is afgelopen. In juni 2020 stuurt het college bericht dat de begroting voor 2021 te laat af is omdat het Rijk extra geld heeft beloofd. In september 2020 krijgt de raad de halfjaarcijfers over 2020, sneller dus dan de vorige keer. Januari 2021 volgt een rapport over 2020 waarin staat dat de wachttijd voor de doelgroep daalt. Een financieel overzicht ontbreekt. Ook staat er niet in wat de problemen voor Aalsmeer betekenen. In september 2021 krijgt de raad wel een overzicht van de gevolgen van de problemen voor Aalsmeer. Over de financiën staat er niets, terwijl in de regeling dat jaar wel is afgesproken dat de kosten anders worden verdeeld. Aalsmeer betaalt nu wat meer. Het gevolg blijkt dat andere gemeenten nu meer rekening houden met Aalsmeer. Vroeger betaalde Amsterdam vrijwel alles en werd Aalsmeer achteraf ‘geïnformeerd’. Nu praten ze mee omdat ze meer betalen. Ook mist in de paragraaf een opmerking over de risicodragers, maar ook verder is de informatie in de paragraaf summier. Vroeger droeg Amsterdam alle risico maar sinds kort is dit naar rato van inwoners. Toch blijkt dit gewijzigde risico onvermeld.

Rapport van het rekenkameronderzoek naar verbonden partijen in Aalsmeer - 2022

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=aalsmeer&id=cb908cbf-f5be-4635-a0b3-fdcb9e8b0b1a