Agendabundel

Bundel van de 1.Commissie Ruimte en Economie van 23 maart 2021

0.1

Afsprakenlijst gecombineerde Commissie Ruimte en Economie en Maatschappij en Bestuur op 23 maart 2021 AFSPRAKENLIJST Gecombineerde vergadering Commissie Ruimte en Economie en Maatschappij en Bestuur op 23-03-2021.pdf

1 2

Opening door de voorzitter, de heer D. Kuin Vaststelling van de agenda Agenda gecombineerde commissie 23-03-2021.doc

3 4

Mededelingen van het college Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen Portefeuillehouder: R.K. van Rijn De behandeling is gericht op het vaststellen van het beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ voor een nieuwe woonruimteverdeling. Tevens wordt gevraagd in te stemmen met de structurele kosten van € 10.000,-- per jaar en deze op te nemen in de Kadernota 2022-2025. Besluitvorming wordt voorgesteld in de raadsvergadering van 8 april 2021. Dossier 215 voorblad Raadsvoorstel woonruimteverdeling Aalsmeer.docx Bijlage 1, Voorstel nieuwe woonruimteverdeling.pdf Bijlage 2, Nota van beantwoording, versie Aalsmeer.pdf Bijlage 3, Kostenoverzicht t.b.v. besluitvorming Aalsmeer.pdf

5

Wijziging van de werkwijze van de gemeenteraad, raadscommissies en presidium Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte De behandeling is gericht op het vaststellen van het Reglement van Orde van de raad Aalsmeer 2021, Verordening raadscommissies Aalsmeer 2021 en het Reglement van het Presidium 2021. Besluitvorming wordt voorgesteld in de raadsvergadering van 8 april 2021. Raadsvoorstel vaststellen reglement van orde en verordening raadscommissies Aalsmeer 2021 v1.docx Reglement van Orde voor de Raad Aalsmeer 2021 concept 1.0.docx Verordening op de raadscommissies Aalsmeer 2021 concept 1.0.docx Reglement voor het Presidium Aalsmeer 2021 concept 1.0.docx

6

Aanleg van twee extra tennisbanen op het sportcomplex Sportlaan Er is bij dit onderwerp geen gelegenheid voor burgers om in te spreken. Portefeuillehouder: L.B. Kabout Op verzoek van de fractie van Absoluut Aalsmeer en Fractie Judith Keessen Er is geen besluitvorming door de gemeenteraad voorzien. Oplegnotitie agenderingsverzoek fracties Absoluut Aalsmeer en Judith Keessen.docx 20210303 beantwoording vragen vragenkwartiertje maart 2021.docx Uit het verslag van de raadsvergadering van 21 januari 2021.docx 20210225 Sportcomplex Sportlaan - brief bij zienswijzen.pdf 20210225 Zienswijzen (verzamelde bezwaren).pdf 20191001 Raadsbrief inzake voortgang renovatie Sportpark Sportlaan 43.pdf 20190715 Enquete Inwoners Sportlaan t.b.v. Raad en College BenW ivm parkeerdruk Sportlaan bij aanleg 2 extra banen TV All Out.pdf 20181113 Memo 39 Beantwoording schriftelijke en mondelinge vragen inzake renovatie sportcomplex Sportlaan 43 te Aalsmeer.pdf 20210309 Memo 20 inzake voortgang herinrichting parkeerterrein Sportlaan.pdf 240.18.1 Rapportage Parkeerdruk Aalsmeer mei 2018.pdf 2020-12-31_Totaaloverzicht leeftijdsgroepen met procenten.pdf 2011404-VO-01-C01.pdf

20210301 nota van beantwoording vragen All-Out.pdf 20210301 nota van beantwoording vragen AVA.pdf 20210301 NvB bewonersbijeenkomst ontwikkelingen sportpark Sportlaan dd 14 december2020.pdf huidige situatie verldverlichting.pdf Lichtspreiding omgeving baan 1.pdf Lichtspreiding omgeving baan 2.pdf meetmoment parkeeronderzoek 24 mei 2018 1400u-1600u.pdf meetmoment parkeeronderzoek 24 mei 2018 1900u-2100u.pdf meetmoment parkeeronderzoek 25 mei 2018 0000u-0200u.pdf meetmoment parkeeronderzoek 26 mei 2018 1400u-1600u.pdf meetmoment parkeeronderzoek 26 mei 2018 1900u-2100u.pdf nieuwe situatie veldverlichting.pdf 8 9 10

Regionale samenwerking Vragenkwartier Sluiting

AFSPRAKENLIJST GECOMBINEERDE COMMISSIE RUIMTE EN ECONOMIE EN MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 23 MAART 2021 COMMISSIE R&E en M&B Aanwezig: Voorzitter : de heer D. Kuin Griffier : de heer O.F. Matheijsen Portefeuillehouders: mevrouw W.B. Alink-Scheltema en de heren G.E. Oude Kotte, R.K. van Rijn en L.B. Kabout Leden : CDA : de dames A.M. Harte-Fokker, T. van der Meer en M. van Diemen-Kreeft en de heren M.P. Buskermolen, P.H.J.M. van Soelen, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en A.G.N. Harte VVD : de dames N. Hauet, M. Vleghaar en E.S.I. Mijwaart en de heren E.P. Abbenhues, J.G.E. Bouwmeester, T. Treur en D.G. van der Zwaag AA : de dames C. van Hilst-Dekker, G. Holtrop en C.J.M. Vogelaar D66 : de heren W. Kikkert, P. van Riet en S.J.R. de Vries GroenLinks : de dames P. Lakerveld en M. Vertregt en de heren R.P. Fransen en O.W. Verbeek PvdA : de heren J.H. Buisma en O. El Hri Fractie René Martijn: de heer R. Martijn Fractie Keessen : mevrouw J. Keessen

Tijd

Onderwerp

20.00

Agenda punt 1.

20.02

2.

Vaststelling van de agenda

Afspraak

Opening door de voorzitter, de heer D. Kuin Conform vastgesteld

20.05

3.

Mededelingen van het college

Er zijn geen mededelingen vanuit het college

4.

Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen Portefeuillehouder: R.K. van Rijn

Door naar de raad van 8-04-2020 als behandelstuk

Toezegging:

1. De technische vragen over o.a.: a. Vraag GL inzake woonpunten (calculatie bijvoorbeeld door vliegtuighinder); b. Vraag CDA inzake duiding pagina 16 2.3 zoekpunten labels en passendheid; c. Vraag AA inzake cijfers dakloos geworden jongeren na afloop jongerencontract. d. Vraag Fractie René Martijn inzake ongelijkheid tussen de oude en nieuwe situatie waarbij mensen die al lang ingeschreven staan en al vele jaren betaald hebben aan de zijlijn komen te staan ten opzichte van urgente gevallen die niet of nauwelijks ingeschreven hebben gestaan/betaald hebben worden schriftelijke beantwoord. 2. Het voorstel vanuit de commissie inzake eerder evalueren dan nu staat vermeld wordt meegenomen naar de regio met het verzoek dit op te nemen in de werkafspraken. 20.45

5.

Wijziging van de werkwijze van de gemeenteraad, raadscommissies en presidium Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte

GroenLinks geeft aan nog een aantal technische vragen in te dienen.

Door naar de raad van 8-04-2021 als behandelstuk

Toezegging: Op de vraag vanuit de CDA-fractie inzake bepalen actuele vragen voor het vragenkwartier wordt schriftelijk gereageerd. 21.15

6.

Aanleg van twee extra tennisbanen op het sportcomplex Sportlaan Portefeuillehouder: L.B. Kabout Toezegging: 1. Parkeerproblematiek bij sportcomplex Sportlaan wordt nader verduidelijkt; 2. De portefeuillehouder wil een rol als bruggenbouwer oppakken.

Fracties Absoluut Aalsmeer en Judith Keessen vinden het onderwerp voldoende besproken en kunnen zich beraden over eventuele vervolgstappen.

21.55

7.

Regionale samenwerking

Er zijn geen mededelingen vanuit de regionale samenwerking.

21.55

8.

Vragenkwartier

Er zijn geen vragen ingediend voor het vragenkwartier

9.

Sluiting

De voorzitter sluit de vergadering om 21.55 uur.

2 Vaststelling van de agenda 1 Agenda gecombineerde commissie 23-03-2021.doc

Deze vergadering vindt digitaal plaats. U kunt de vergadering volgen via de livestream op de website van de gemeente. AGENDA VOOR EEN GECOMBINEERDE VERGADERING VAN DE COMMISSIES RUIMTE & ECONOMIE EN MAATSCHAPPIJ & EN BESTUUR op dinsdag 23 maart 2021, 20.00 uur

Tijd 20.00

Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Ruimte en Economie, de heer D. Kuin Griffier: O.F. Matheijsen

20.02

2.

Vaststelling van de agenda

20.05

3.

Mededelingen van het college

20.10

4.

Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen Portefeuillehouder: R.K. van Rijn De behandeling is gericht op het vaststellen van het beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ voor een nieuwe woonruimteverdeling. Tevens wordt gevraagd in te stemmen met de structurele kosten van € 10.000,-- per jaar en deze op te nemen in de Kadernota 2022-2025. Besluitvorming wordt voorgesteld in de raadsvergadering van 8 april 2021.

20.40

5.

Wijziging van de werkwijze van de gemeenteraad, raadscommissies en presidium Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte De behandeling is gericht op het vaststellen van het Reglement van Orde van de raad Aalsmeer 2021, Verordening raadscommissies Aalsmeer 2021 en het Reglement van het Presidium 2021. Besluitvorming wordt voorgesteld in de raadsvergadering van 8 april 2021.

21.10

6.

Aanleg van twee extra tennisbanen op het sportcomplex Sportlaan Portefeuillehouder: L.B. Kabout Op verzoek van de fractie van Absoluut Aalsmeer. Er is geen besluitvorming door de gemeenteraad voorzien.

21.40

7.

Regionale samenwerking

21.45

8.

Vragenkwartier

22.00

9.

Sluiting

4 Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen 1 Dossier 215 voorblad.pdf

1.Commissie Ruimte en Economie Dossiernummer

215

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

23 maart 2021

Agendapunt

4

Omschrijving

Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen

Geagendeerd

Vergaderdatum

1.Commissie Ruimte en Economie

23 maart 2021

1 Raadsvoorstel woonruimteverdeling Aalsmeer.docx

RAADSVOORSTEL

Raadsvoorstel nr

Z19-054989

Datum B&W-besluit

Portefeuillehouder

2 maart 2021

Afdeling

wethouder mr. R.K. van Rijn, MBA

Stedelijke Ontwikkeling

Behandelend ambtenaar (voor technische vragen)

R. Jansen-Schijffelen

Voor de vergadering van raad d.d.

8 april 2021 Behandelen in de raadscommissie op

Ruimte en Economie

23 maart 2021

Onderwerp

Beleidsvoorstel fundamentele herziening toewijzing sociale huurwoningen Gevraagd besluit

1) 2)

Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ vast te stellen; In te stemmen met de structurele kosten van € 10.000 per jaar en deze op te nemen in de Kadernota 2022-2025.

WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN Wat willen we bereiken (effectindicatoren)

Doel van het beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan Aalsmeerse woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens. Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

Het toewijzingssysteem voor sociale huurwoningen wordt aangepast. Naast wachten (inschrijfduur) gaan ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

5.3: Ruimtelijke Ontwikkeling, speerpunt Wonen en Volkshuisvesting Aanleiding

Op dit moment worden sociale huurwoningen van corporaties toegewezen op basis van of inschrijfduur of urgentie. Sociale huurwoningen zijn schaars. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning ligt in de hele regio boven de tien jaar. Niet iedereen kan zo lang wachten. Dringende situaties kunnen ineens ontstaan, bijvoorbeeld bij een relatiebreuk. Daarnaast is het de wens om de positie van starters op de woningmarkt te bevorderen. Argumenten

De slaagkans van Aalsmeerse huishoudens die snel een woning nodig hebben gaat om hoog; Doel van het beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens die al een woning hebben en vooral op zoek zijn naar een betere/meer passende woning. Om die reden gaan naast inschrijfduur (wachtpunten) ook de inspanning die woningzoekenden doen om aan een woning te komen (zoekpunten) en de situatie waarin een woningzoekende zich bevindt (situatiepunten) een rol spelen bij toewijzing. In de volgende situaties kunnen woningzoekenden, na toetsing door een onafhankelijke, regionale commis-

[.docx] 101/F105a/ICT

Pagina

2 van 6

sie, in aanmerking komen voor zoek-punten: 1. Inwonend met kinderen; 2. Relatiebreuk met kinderen; 3. Problematisch thuiswonende jongeren, verder gespecificeerd in: a. Pleegjongeren; b. Jongeren met een WMO-indicatie voor ambulante begeleiding. De slaagkans van Aalsmeerse jongeren en starters gaat omhoog: In de Woonagenda Aalsmeer 2020 is de opgave geformuleerd om de slaagkans van jongeren en starters te vergroten. Met de invoering van het nieuwe systeem wordt hierin een stap gezet. In het huidige systeem komen jongeren en starters, als gevolg van een tekort aan inschrijfduur, nauwelijks aan bod. Door introductie van zoekpunten in het nieuwe systeem neemt het gewicht van inschrijfduur bij de toewijzing van woningen aanzienlijk af. Tweeënhalf jaar actief zoeken op Woning Net komt gelijk te staan aan dertig jaar inschrijving. Verwachting is dat met name jongeren en starters hiervan zullen profiteren. Het voorstel is gebaseerd op de uitkomsten van een breed lokaal en regionaal participatietraject: Het voorstel zoals dat nu voorligt is de uitkomst van een uitgebreid lokaal- en regionaal participatietraject. Lokaal heeft er op 18 juni 2019 een brede discussiebijeenkomst (Dorpsgesprek) plaatsgevonden in het raadhuis. Ongeveer 130 Aalsmeerders, die op basis van een steekproef zijn uitgenodigd, hebben aan de hand van stellingen gediscussieerd over het thema woonruimteverdeling.

Daarnaast is de gemeenteraad tweemaal geconsulteerd en zijn er diverse raadbrieven verzonden. De eerste raadsconsultatie heeft plaats gevonden op 13 november 2018. Er is toen op basis van stellingen gediscussieerd over de uitgangspunten. De tweede keer, middels een schriftelijke ronde in maart 2020, zijn reacties opgehaald op het concept beleidsvoorstel. Daarnaast is er begin 2019 regiobreed een enquête gehouden. Ruim 23.000 mensen, waarvan 726 uit Aalsmeer, hebben deze enquête ingevuld. De uitkomsten van zowel het Dorpsgesprek, de raadsconsultaties en de enquête hebben als input gediend voor het beleidsvoorstel zoals dat nu voorligt. Tot slot is het concept beleidsvoorstel in de periode van 2 juni 2020 tot en met 28 juli 2020 opengesteld voor inspraak. In totaal zijn er in de regio 951 inspraakreacties gekomen, waarvan 9 van inwoners van de gemeente Aalsmeer en 1 van de Huurdersvereniging Aalsmeer-Kudelstaart (HAK). Inhoudelijk zijn de Aalsmeerse reacties divers. Vier personen geven aan het een goed voorstel te vinden. Zij geven aan blij te zijn met de extra mogelijkheden voor spoedzoekers. Drie andere personen zijn tegen, met name vanwege de complexiteit van het voorstel. De overige twee reacties zijn vooral een oproep om meer woningen te bouwen. Deze laatste oproep wordt door HAK onderschreven.

Zij zien dit voorstel vooral als manier om bepaalde groepen woningzoekenden binnen het schaarse aanbod sneller aan een woning te helpen. Aandacht wordt gevraagd voor de regulier woningzoekende de “alleen maar” een laag inkomen heeft. Verder waarschuwt HAK voor de complexiteit van het nieuwe systeem en vraagt aandacht voor ondersteuning van mensen die niet in staat zijn om zelf (digitaal) naar een woning te zoeken. Op basis van de inspraakreacties zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd voor verbetering van het voorstel. Belangrijkste wijzigingen zijn: 

  

De op- en afbouw van zoekpunten. Zoekpunten worden minder snel afgebouwd op het moment dat er onvoldoende aanbod is of mensen even niet in staat zijn om te reageren op woningen; De voorgestelde sancties op weigeren van een woning zijn versoepeld; Er worden meer eisen gesteld aan de kwaliteit van de woningadvertenties en het uitnodigingsbeleid voor bezichtiging van een woning door corporaties De uitlegbaarheid van het voorstel is een aandachtspunt. Om woningzoekenden te informeren wordt een brede informatiecampagne opgestart

Pagina

3 van 6

Na instemming van alle colleges van B&W van de betrokken gemeenten met het beleidsvoorstel en de nota van beantwoording worden de insprekers geïnformeerd over de resultaten van de inspraak. De wettelijke mogelijkheden voor lokaal maatwerk worden optimaal benut; Gemeenten kunnen op basis van de landelijke Huisvestingswet 25% van de woningen toewijzen met lokale voorrang/maatwerk. Ook in het nieuwe voorstel blijft het mogelijk de mogelijkheden hiervoor maximaal te benutten. Daarnaast hebben de gemeenten gezamenlijk een aanvraag ingediend bij het ministerie van BZK voor tijdelijke ophoging van de lokale beleidsruimte van 25% naar 30%. Aalsmeer kan haar eigen keuzes maken over de wijze waarop de lokale beleidsruimte wordt ingezet. In de prestatieafspraken die de gemeente maakt met Eigen Haard en de huurdersvereniging Aalsmeer – Kudelstaart wordt uiteindelijk vastgelegd hoe de lokale ruimte wordt ingezet. Tot op heden wordt deze gebruikt om Aalsmeerse woningzoekenden voorrang te verlenen Kanttekeningen

Alle colleges en raden van de 15 deelnemende gemeenten moet instemmen met het voorstel; Aandachtspunt is dat er in alle gemeenten eenduidige besluitvorming moet plaatsvinden over het regionale beleidsvoorstel. Al geruime tijd werken de gemeenten in de regio’s Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en Zaanstreek-Waterland samen op het gebied van woonruimteverdeling. De aanbodsystemen voor sociale huurwoningen zijn dan ook op regionaal niveau ingericht. Dat vereist gezamenlijke afspraken over de volgordebepaling, waarbinnen per gemeente ruimte is voor maatwerk in de vorm van lokale voorrang en labeling voor doelgroepen. Voor de woningzoekende betekent dit dat het mogelijk is om te zoeken en te reageren binnen een ruimer aanbod sociale huurwoningen, waardoor de slaagkansen toenemen. Voor de werking van het regionale systeem is vereist dat alle vijftien colleges en raden instemmen met het voorstel. Het aantal situaties waarin een huishouden in aanmerking komt voor situatiepunten is beperkt; Sociale huurwoningen zijn schaars. Het is niet mogelijk iedereen voorrang op een woning te geven. Uit het participatietraject is gebleken dat er veel steun is voor de drie categorieën die nu in aanmerking komen voor situatiepunten. Voor andere groepen is veel minder steun.

De schaarste aan sociale huurwoningen wordt met dit voorstel niet opgelost; De vraag naar sociale huurwoningen is gegroeid als gevolg van een algemene toename van de bevolking en doordat huishoudens door stijgende prijzen een alternatief niet kunnen betalen. De verwachting is dat de bevolking in de regio de komende jaren blijft groeien. Daarmee zal ook de vraag naar sociale huurwoningen blijven groeien. De wachttijd voor een starter is afgelopen drie jaar met 22% gestegen naar elf jaar. Het voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling lost de schaarste niet op. Dat kan alleen door meer sociale huurwoningen te bouwen of door doorstroming naar het middensegment woningen te bevorderen, voor huishoudens die dat kunnen betalen. In de Aalsmerse Woonagenda is dan ook de eis opgenomen om binnen de grote nieuwbouwprojecten minimaal 25% sociale woningbouw en 30% middeldure woningen te realiseren. Het voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling is bedoeld om erop te sturen dat mensen die het hardst een woning nodig hebben meer kans te bieden. Niet alle woningzoekenden zijn in staat actief te zoeken; Via onderzoek is getoetst of het nieuwe systeem uitlegbaar is aan woningzoekenden. Daaruit bleek dat het nieuwe systeem even goed uitlegbaar is als het huidige systeem. Een deel van de woning zoekenden heeft ondersteuning nodig. Dat is nu ook al zo.

Zij worden nu ook ondersteund, door hun eigen netwerk of een netwerk van hulpverlenende en welzijnsorganisaties. Deze organisaties worden betrokken bij de veranderingen. In de informatiecampagne wordt ook rekening gehouden met deze doelgroep.

Pagina

4 van 6

Financiën

De invoering van een nieuw systeem voor de verdeling van sociale huurwoningen brengt extra kosten met zich mee. Op hoofdlijnen zijn de kosten onder te verdelen in 3 categorie-en: 1. 2. 3.

Implementatie van de wijzigingen op de aanbodsites voor sociale huurwoningen in de regio, WoningNet en Woonmatch; Inrichten van een loket om aanvragen voor situatiepunten te beoordelen en afhandeling van bezwaar en beroep hierop; De interne- en externe communicatiecampagne.

Corporaties betalen de kosten voor de implementatie in WoningNet en Woonmatch. De deelnemende gemeenten nemen de kosten voor de beoordeling van situatiepunten en de kosten voor afhandeling van bezwaar en beroep op zich. De kosten voor de communicatie-campagne worden door gemeenten en corporaties gedeeld. Tabel 1 geeft een raming van de totale kosten voor invoering van het nieuwe systeem.

Tabel 1: Totale kosten invoering nieuw systeem voor woonruimteverdeling

De kosten voor de gemeente Aalsmeer worden geraamd op: • Incidenteel maximaal € 15.000 t/m 2023 Er zal in het kader van het nog te sluiten Woonakkoord tussen gemeenten en de provincie Noord-Holland subsidie worden aangevraagd. Indien deze subsidie wordt verstrekt dalen de incidentele kosten voor Aalsmeer tot € 12.000.

•

Structureel afgerond € 10.000 per jaar vanaf 2022; Dit bedrag is nodig om de kosten voor het regionale loket dat situatiepunten toetst te dekken.

De incidentele kosten worden gedekt vanuit de reguliere begroting. De structurele kosten van jaarlijks €10.000 zijn nog niet gedekt. Voorgesteld wordt in te stemmen de structurele kosten van

Pagina

5 van 6

€10.000 en deze op te nemen in de Kadernota 2022-2025. In bijlage 3 bij dit voorstel vindt u een gedetailleerd overzicht van de totale kosten. Communicatie

Binnen de gemeente Nadat het beleidsvoorstel door de 15 gemeenteraden is vastgesteld start een informatiecampagne waarmee intern binnen gemeenten en externe stakeholders worden geïnformeerd. Een Webinar wordt ontwikkeld om intern belanghebbenden te informeren. Buiten de gemeente Na het vrijgeven van het beleidsvoorstel voor inspraak is een regio-brede informatiecampagne gestart met onder meer een nieuwe website, animatie, folders en posters. Er was extra aandacht voor minder (digi)taal vaardige groepen door ook papieren informatiemateriaal en advertenties. Vanwege de corona-crisis is de inspraak wel zoveel mogelijk digitaal georganiseerd, enkele inspraakreacties waren via de post. Er is een projectwebsite www.socialehuurwoningzoeken.nl en een nieuwsbrief. Via de website kunnen ook vragen gesteld worden door belangstellenden. Na vaststelling van het beleidsvoorstel wordt een uitgebreide informatiecampagne voorbereid. Procedure

1) Terugblik Na een regiobreed participatietraject in 2019, waaronder het eerder genoemde Dorpsgesprek in Aalsmeer, bleek er veel steun te zijn voor een nieuwe werkwijze. Dit resulteerde in een beleidsvoorstel op hoofdlijnen dat in april 2020 is vastgesteld. De gemeenteraden zijn daarna in 2020 op nieuw geconsulteerd, waarna een beleidsvoorstel is opgesteld, dat voor inspraak is vrijgegeven. In de periode van 2 juni t/m 28 juli 2020 lag het beleidsvoorstel ter inzage. In totaal zijn er 951 reacties op het voorstel gekomen (waarvan 10 uit de gemeente Aalsmeer). Deze reacties hebben tot gevolg gehad dat het beleidsvoorstel op een aantal punten is gewijzigd. Zo zijn onder andere sancties op het niet accepteren van woningen versoepeld. De wethouders wonen en corporaties, aangesloten bij het Platform Woningcorporaties Noordvleugel Randstad (PWNR), hebben ermee ingestemd dit beleidsvoorstel ter vaststelling aan te bieden aan de colleges van B&W en gemeenteraden van de 15 betrokken gemeenten. Na akkoord in Colleges van de 15 betrokken gemeenten op het beleidsvoorstel en de Nota van beantwoording worden de insprekers geïnformeerd over de resultaten van de inspraak. 2) Vervolg Het beleidsvoorstel wordt eerst aan de colleges en daarna aan de gemeenteraden van alle 15 gemeenten ter besluitvorming aangeboden. In het regionale beleidsvoorstel zijn de beleidsinhoudelijke afwegingen gemaakt.

Na vaststelling van het beleidsvoorstel volgt de juridische vertaling in de lokale huisvestingsverordeningen. Hier voor zijn regionale modelbepalingen opgesteld. Deze huisvestingsverordening wordt vervolgens ook aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden, naar verwachting in het derde kwartaal van 2021. Na vaststelling van het beleidsvoorstel in de gemeenteraden start ook de implementatiefase:  Gemeenten bereiden zich voor op de nieuwe werkwijze door middel van opleiding via webinars;  Gemeenten richten een regionaal digitaal portaal in, waar woningzoekenden situatiepunten kunnen aanvragen en bereiden gemeenten zich voor op de nieuwe werkwijze door middel van opleiding via webinars;  Ook wordt via de corporaties opdracht gegeven aan WoningNet en Woonmatch om hun systeem aan te passen aan de nieuwe beleidsregels. Doorlooptijd hiervan is ruim een jaar na

Pagina

6 van 6

opdrachtverlening. De nieuwe werkwijze kan als alles volgens planning verloopt per 1 mei 2022 van start gaan. Om inwoners van de regio te informeren over de nieuwe volgorderegels bij toewijzing van sociale huurwoningen wordt eind 2021 gestart met een brede publiekscampagne.



Bijlagen

1. 2. 3.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling Een sociale huurwoning zoeken verandert; Nota van Beantwoording ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’. Kostenoverzicht gemeenten

de secretaris,

de burgemeester,

drs. S.J. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

BEHANDELING RAAD Wijziging/aanvullingen na behandeling raadscommissie

Het voorstel aan de raad is

Aanvaarde amendementen / moties

Ongewijzigd aanvaard Gewijzigd aanvaard Verworpen

RAADSBESLUIT Besluit

1) 2)

Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ vast te stellen; In te stemmen met de structurele kosten van € 10.000 per jaar en deze op te nemen in de Kadernota 2022-2025.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 8 april 2021. De griffier,

De voorzitter,

O. van Kolck

mr. G.E. Oude Kotte

1 Bijlage 1, Voorstel nieuwe woonruimteverdeling.pdf

Een sociale huurwoning zoeken verandert

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling definitief concept 17 december, 2020.

Inhoud Samenvatting5 1

Inleiding9 1.1 Aanleiding 1.2 Het huidige systeem 1.3  Wat zijn de grootste knelpunten? 1.4 Nieuw systeem

Een sociale huurwoning zoeken verandert

2

9 10 11 11

 olgordecriteria: V puntensysteem13 2.1 Opbouw, afbouw en afnemen van punten  14 2.2 Wachtpunten  16 2.3 Zoekpunten 16 2.4 Situatiepunten: inwonend met kinderen  17 2.5 Situatiepunten: relatiebreuk met kinderen 18 2.6 Situatiepunten: problematisch thuiswonende jongeren 19

3

Uitstroom jongerencontracten: startpunten21 3.1 3.2

 oe werkt het  H Verwachte effecten

21 23

4 Aanbod25 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

 oningen voor huishoudens met situatiepunten W Passendheid, labelen en lokale voorrang Maatregelen voor meer doorstroming Tijdelijke contracten Regionale uitwisseling urgenten

5 Uitvoerbaarheid 5.1 Uitlegbaarheid en begeleiding 5.2  Monitoring en evaluatie

25 26 27 27 28

31 31 32

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

3

Samenvatting De woonruimteverdeling in de regio gaat veranderen. Dit is nodig omdat huishoudens die een dringende verhuiswens hebben nu weinig kans maken door hun beperkte inschrijfduur.

Nu

inschrijftijd

urgent.

Nu wordt er onderscheid gemaakt in twee groepen: de urgenten en de overige woningzoekenden. De toewijzing aan urgenten verandert bijna niet, de enige verandering is dat straks alle sociaal-medisch urgenten direct worden bemiddeld. De toewijzing van woningen aan reguliere woningzoekenden verandert wel. Nu worden woningen toegewezen op basis van inschrijfduur. Straks gaan ook zoeken en omstandigheden meewegen. Op basis van inschrijfduur, zoekduur en omstandigheden wordt een puntenaantal opgebouwd. Dit puntenaantal is bepalend voor de woningtoewijzing. De woningzoekende met het hoogste aantal punten krijgt de woning. De opbouw van punten werkt als volgt:

Straks

wachten

Wat verandert?

wacht.

1

zoek.

2 Zoekpunten: per maand kan één punt opgebouwd worden met een

Wachtpunten (inschrijfduur): per jaar wordt één wachtpunt opgebouwd. Er is geen bovengrens; maximum tot 30 punten;

situatie. urgent.

3 Situatiepunten: per maand kan één punt opgebouwd worden, mits voldaan wordt aan één van de omstandigheden. Het maximum aantal situatiepunten is twaalf. De omstandigheden zijn: → wonend met kinderen → Relatiebreuk met kinderen → Problematisch thuiswonende jongeren

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

5

Samenvatting Het doel is dat huishoudens met omstandigheden met een inschrijfduur tussen de twee en vijf jaar, die de maximale situatie- en zoekpunten opbouwen, er in slagen binnen drie jaar een woning te bemachtigen. De wachtpunten zijn de basis. Iedereen die ingeschreven staat op WoningNet en/of Woonmatch bouwt wachtpunten op en deze blijven altijd behouden tot het moment dat een nieuwe huurwoning gevonden is. Woningzoekenden beginnen niet op nul, hun huidige inschrijfduur wordt automatisch omgezet in wachtpunten. Nieuw is dat woningzoekenden straks voor zoeken punten krijgen en zo meer kans maken op een woning. Situatiepunten bouwt iemand alleen op als diegene voldoet aan één van de omstandigheden. Zoekpunten en situatiepunten zijn bedoeld voor huishoudens met een dringende verhuiswens. Het weigeren van een bezichtiging, niet op komen dagen voor een bezichtiging (no-show) of het weigeren van een woning kost zoek- en situatiepunten. Wachtpunten worden nooit afgenomen in deze situaties. Om er voor te zorgen dat er voldoende woningen overblijven voor huishoudens die geen situatiepunten hebben en om er voor te zorgen dat hier spreiding in aangebracht kan worden, kunnen woningzoekenden op 50% van de woningen hun situatiepunten inzetten.

Gemeenten krijgen daarnaast de mogelijkheid om een experiment te starten om jongeren, die na afloop van hun jongerencontract dakloos worden een steuntje in de rug te bieden, door middel van het toekennen van startpunten. Dit is een tijdelijk experiment, dat na 2 jaar geëvalueerd wordt.

6

Wat blijft hetzelfde?

Veel zaken blijven in het nieuwe voorstel bij het oude, omdat de focus ligt op de volgordecriteria voor woningzoekenden. Er worden geen wijzigingen voorgesteld in de mogelijkheden om te sturen op passende toewijzing van de woningen. Dat betekent dat de huidige mogelijkheden voor het toepassen van passendheidscriteria en labeling blijven bestaan. Bovendien blijven de mogelijkheden om lokaal te sturen bestaan, via lokale voorrang en lokale uitwerking van de regionale urgentieregels. Ook blijven verhuisregelingen bestaan.

wacht. Ingeschreven bij Woningnet of Woonmatch

geen maximum loopt altijd door

Inschrijftijd

zoek.

Betere positie starters gaat ten koste van minder actieve zoekers

Door de introductie van punten voor zoeken en omstandigheden is toewijzing niet alleen meer gebaseerd op wachttijd. Woningzoekenden die actief zoeken hebben zelf invloed op hun slaagkansen door actief te zoeken en door situatiepunten aan te vragen. Op deze manier zijn zij zelf in staat om hun positie op de ranglijst te verbeteren. Aandachtspunt daarbij is dat de doorstroming kan afnemen. Het aandeel en aantal toewijzingen aan starters en actieve zoekers neemt echter toe. Dit gaat waarschijnlijk ten koste van de positie van huishoudens met een langere inschrijfduur en die minder actief zoeken. Als zij wel actief zoeken, maken zij nog steeds veel kans in het nieuwe systeem. Voor de echte kwaliteitszoeker die heel selectief reageert, is minder ruimte.

1 punt per jaar

1 punt per maand

max

1 punt per maand

max

30

Actief reageren

situatie.

Drie specifieke omstandigheden

1. relatiebreuk met kinderen 2. inwonende gezinnen 3. problematisch thuiswonende jongeren

12

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

7

1

Inleiding 1.1

Aanleiding

De gemeenten en corporaties in de regio’s AmstellandMeerlanden, Amsterdam en Zaanstreek-Waterland werken al vele jaren samen op het gebied van woonruimteverdeling1. Deze regionale samenwerking is belangrijk voor keuzevrijheid en bewegingsvrijheid van woningzoekenden. Al langere tijd zijn er signalen dat de huidige regels voor woonruimteverdeling niet meer voldoen. De wachttijden voor een sociale huurwoning zijn de afgelopen jaren opgelopen naar ruim tien jaar voor starters.

Om het woningtekort aan te pakken, hebben gemeenten en corporaties in de regio maatregelen genomen. Er is een fors bouwprogramma, ook voor nieuwbouw van sociale huurwoningen. Zo is in de Woondeal tussen de Metropoolregio Amsterdam en het Rijk afgesproken dat er tot en met 2025 100.000 woningen gebouwd worden, waarvan een substantieel deel sociale huur. Een groot deel van deze woningen wordt gebouwd in Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en Zaanstreek-Waterland. Ondanks deze inspanningen is de verwachting dat de schaarste voorlopig niet afneemt. De bevolking blijft namelijk groeien en er zijn steeds meer eenpersoonshuishoudens. Ook wordt het door prijsstijgingen steeds moeilijker voor woningzoekenden om zelf oplossingen te vinden buiten de sociale huurvoorraad om.

Het uitgangspunt van het huidige systeem van woonruimteverdeling is dat de woningzoekende die het langste wacht, als eerste aan de beurt komt. Dit uitgangspunt doet echter geen recht aan de vraag van woningzoekenden die vanwege een dringend huisvestingsprobleem hard op zoek zijn naar een woning. Ook voor jongeren die het ouderlijk huis willen verlaten, of na hun jongerenwoning op zoek zijn naar een nieuwe woonplek, is het nu erg lastig om een woning te vinden.

Vanwege de schaarste en omdat groepen woningzoekenden in de knel komen, hebben gemeenten en corporaties in de regio de woonruimteverdeling tegen het licht gehouden. Dit voorstel bevat nieuwe regels voor de verdeling van sociale huurwoningen die beter rekening houden met de woningzoekenden die hard een woning nodig hebben. Deze nieuwe verdeling heeft effect op wie de woning krijgt, maar lost de schaarste aan sociale huurwoningen niet op.

1

 e Metropoolregio Amsterdam omvat ook de regio’s Gooi- en Vechtstreek, Almere-Lelystad, Rijnmond D en Zuid-Kennemerland. Deze regio’s hebben hun eigen systeem voor woonruimteverdeling.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

9

1

Inleiding

1.2 Het huidige systeem Sociale huurwoningen in de regio worden nu verdeeld op basis van inschrijfduur of urgentie. De woningzoekende die het meeste inschrijfduur opgebouwd heeft in WoningNet of Woonmatch, krijgt na reactie op een woning als eerste de woning aangeboden. Voor woningzoekenden met een urgentiebewijs is er een andere route. In de praktijk zijn er grofweg drie groepen bij de toewijzing van sociale huurwoningen:

1

Urgenten die direct bemiddeld worden. Zij krijgen een woning aangeboden. Hieronder vallen bijvoorbeeld de uitstroom uit maatschappelijke opvang en statushouders.

2 Sociaal-medische urgenten en stadsvernieuwingsurgenten.

Zij mogen zelf zoeken op WoningNet en gaan voor op andere woningzoekenden. De datum waarop de urgentie verleend is, bepaalt de volgorde. Uitzondering is de regio Zaanstreek-Waterland waar deze twee groepen in een aantal gemeenten direct bemiddeld worden.

3 Regulier woningzoekenden die reageren op WoningNet of

Woonmatch. De volgorde wordt bepaald op basis van inschrijfduur. In sommige gemeenten wordt een deel van de woningen verloot. Er zijn passendheidseisen (inkomen en omvang huishouden) en doelgroeplabels (bijvoorbeeld jongeren en ouderen). Ook zijn er voorrangsregels, waarbij een bepaalde groep voorgaat op anderen (bijvoorbeeld de verhuisregeling ‘Van Hoog naar Laag’). Daarnaast hebben corporaties 5% maatwerkruimte om woningen toe te wijzen.

4

Welke gemeenten en corporaties?

1.3  Wat zijn de grootste knelpunten?

Deze gemeenten werken samen in de regio: Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad, Amsterdam, Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, OuderAmstel, Uithoorn.

Sociale huurwoningen zijn schaars. Daarom moeten huishoudens zeer lang wachten op een woning. Veel woningzoekenden hebben niet alle tijd. Ze hebben een situatie die vraagt om een snelle oplossing, maar ze komen niet in aanmerking voor een urgentie. Veel mensen zoeken daardoor jarenlang hard naar een woning, maar vissen keer op keer achter het net. Dat moet anders: meer dan nu moet de woning terecht komen bij de huishoudens die de woning het hardst nodig hebben.

Deze corporaties zijn actief in de regio: De Alliantie, De Key, Eigen Haard, Stadgenoot, Rochdale, Ymere, Woonzorg NL, Intermaris, Parteon, ZVH, Wormerwonen, Wooncompagnie, Habion en WOV.

Beemster

Edam-Volendam

Wormerland Purmerend Zaanstad

Oostzaan Waterland Landsmeer Amsterdam Diemen

Haarlemmermeer Amstelveen OuderAmstel Aalsmeer

Het huidige systeem is in de basis eenvoudig en duidelijk. De woningzoekende die het langst heeft gewacht, is als eerste aan de beurt. Hierdoor werkt het wel als een spaarsysteem: veel mensen die nu geen sociale huurwoning nodig hebben schrijven zich voor de zekerheid in. Doordat veel mensen zich inschrijven, loopt de wachttijd op en maken woningzoekenden pas na ruim tien jaar kans op een woning. Niet iedereen schrijft zich echter meteen in, of heeft de kans gehad voldoende inschrijfduur op te bouwen. Als zich dan een dringende verhuiswens voordoet, kan de woningzoekende het zich vaak niet permitteren ruim tien jaar te wachten.

1.4 Nieuw systeem Vergeleken met het huidige systeem komen jongeren, starters en huishoudens met een dringende huisvestingsvraag beter aan bod. Het nieuwe systeem richt zich daarmee meer op de outsiders: de woningzoekenden die een start maken op de sociale huurmarkt. Door starters meer kans te bieden, hebben doorstromers minder kans op een nieuwe sociale huurwoning. En omdat doorstromers een sociale huurwoning achterlaten, neemt het aanbod van vrijkomende woningen af. Minder doorstroom en minder aanbod lijkt een verslechtering van de situatie. Zo simpel is het echter niet: alleen de huishoudens die uitstromen uit de sociale huur, bijvoorbeeld door samenwonen, emigratie of overlijden of doordat ze doorstromen naar koop of vrije sector huur, zorgen daadwerkelijk voor een vrijkomende sociale huurwoning voor iemand die nog geen sociale huurwoning heeft. Alle andere vormen van doorstroming is het onderling doorschuiven van woningen naar huishoudens die al een sociale huurwoning hebben. Voor doorstromers met een dringende verhuiswens geldt dat zij hun kansen kunnen beïnvloeden door meer te zoeken. Daarnaast kan doorstroming door gemeenten gestimuleerd worden door gerichte doorstroommaatregelen in te zetten, zoals ‘Van Hoog Naar Laag’ en ‘Van Groot Naar Beter’. Het inzetten of aanpassen van deze doorstroommaatregelen valt buiten de dit voorstel.

Veel zaken blijven in het nieuwe systeem bij het oude. Er worden geen wijzigingen voorgesteld in de mogelijkheden om te sturen op passende toewijzing van de woningen. Dat betekent dat de huidige mogelijkheden voor het toepassen van passendheidscriteria, labels en lokale voorrang blijven bestaan.

Uithoorn 10

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

11

2

Volgordecriteria: puntensysteem Bij de toewijzing van woningen aan ‘gewone’ woningzoekenden wordt straks niet alleen toegewezen op basis van inschrijfduur. Ook intensief zoeken en de omstandigheden van de woningzoekende gaan een rol spelen. Hierbij wordt gewerkt met een combinatie van drie kenmerken waar een woningzoekende punten voor kan krijgen: 1

Wat verandert is dat woningzoekenden met een dringend huisvestingsprobleem meer kansen krijgen door punten voor inschrijfduur te combineren met punten voor omstandigheden en punten voor de mate van zoeken. Om in aanmerking te komen voor situatiepunten gelden scherpe criteria, zodat de omvang van de groep beperkt blijft. Het uitgangspunt is dat eenvoudig kan worden vastgesteld of de omstandigheden van een huishouden vallen binnen de onderstaande drie categorieën:

Inschrijfduur: wachtpunten

→ Inwonend met kinderen

2 De mate van zoeken: zoekpunten

→ Relatiebreuk met kinderen

3 Omstandigheden: situatiepunten

→ Problematisch thuiswonende jongeren De toetsing van de aanvraag van de situatiepunten bestaat uit het screenen van een aantal documenten. Dit wordt belegd bij een centraal punt. Voor jongeren blijft loten bij toewijzing van jongerenwoningen bestaan. Daarnaast krijgen gemeenten, via een tijdelijk experiment, de mogelijkheid om startpunten toe te kennen aan jongeren die na afloop van hun jongerencontract dakloos worden. Met deze startpunten maken die jongeren meer kans op een volgende woning. Hierover meer in hoofdstuk drie.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

13

2

Volgordecriteria: puntensysteem

2.1 Opbouw, afbouw en afnemen van punten Op basis van inschrijfduur, zoekduur en omstandigheden wordt een puntenaantal opgebouwd. Dit puntenaantal is bepalend voor de woningtoewijzing. De woningzoekende met het hoogste aantal punten krijgt de woning 1. De opbouw van punten werkt als volgt: → Wachtpunten (inschrijfduur): per jaar wordt één wachtpunt opgebouwd. Er is geen bovengrens; → Zoekpunten: per maand kan één punt opgebouwd worden wanneer actief gezocht wordt. Een woningzoekende kan maximaal 30 zoekpunten opbouwen; → Situatiepunten: per maand kan één punt opgebouwd worden, mits voldaan wordt aan één van de omstandigheden. Het maximum aantal situatiepunten is twaalf.

1

14

 eageren op een woning die wordt verloot, telt mee voor de opbouw van zoekpunten. De punten tellen R alleen niet mee in de volgordebepaling voor de lotingwoning. Wel gelden de zelfde sancties als bij een reguliere woning.

Sancties

Opbouwen van punten Opbouw voorwaarden +1 punt per jaar dat men (geen maximum) is ingeschreven Wachtpunten

Zoekpunten

(maximaal 30)

Situatiepunten (maximaal 12)

+1 punt per maand dat men actief zoekt

No-show

Weigeren woning na aanbieding

Wachtpunten

Niet van toepassing

Niet van toepassing

Zoekpunten en situatiepunten

1x => alle zoekpunten en situatiepunten kwijt

2x => alle zoekpunten en situatiepunten kwijt

Aanvullende Opmerkingen Uitgerekend op basis van dagen vanaf de inschrijfdatum (of herinschrijving bij mutatie). Actief zoeken = tenminste 4 keer per maand reageren op een passende woning.

+1 punt per maand dat men in de situatie verkeert

Naast het feit dat een woningzoekende meer punten kan krijgen door ingeschreven te staan, door te zoeken en door omstandigheden, kunnen punten ook in mindering worden gebracht.

Afbouwen van punten Afbouwen* Wachtpunten

Niet van toepassing

Zoekpunten

→ In een maand nul keer reageren op een passende woning => -1 punt. Uitgerekend per kalendermaand. → Intrekken belangstelling voor een woning na reactie** => -1 punt.

Situatiepunten

Niet van toepassing

*Door het afbouwen van punten kunnen verschillen ontstaan in puntensaldi gedurende een bezichtigingsproces. Daarom geldt de sluitingsdatum van de advertentie voor het bepalen van de volgorde van toekenning. **Wanneer de einddatum van de advertentieperiode is bereikt, telt de reactie mee voor de opbouw van een zoekpunt. Het intrekken van de belangstelling is daarna niet meer vrijblijvend. Als men na die datum een reactie alsnog intrekt, kost dat één zoekpunt.

Sanctie bij weigering van een woning na acceptatie of no-show

In een aantal situaties kan er ook een sanctie worden opgelegd, waarbij alle zoekpunten en situatiepunten van een woningzoekende weer op nul worden gesteld. Het kan gaan om twee situaties:

Afbouwen van punten

Om woningzoekenden die hard/ dringend op zoek zijn naar een woning meer kans te geven, kunnen zoekpunten worden opgebouwd. Het opbouwen van zoekpunten moet dan niet te vrijblijvend zijn, het moet echt de kansen bevorderen van mensen die heel dringend op zoek zijn. Daarom kunnen zoekpunten ook weer afgebouwd worden. Dat gebeurt in twee situaties: → Per maand dat men niet reageert op woningen, wordt er één zoekpunt afgebouwd. → Als na een reactie de interesse in de woning ingetrokken wordt, wordt één zoekpunt op het puntensaldo in mindering gebracht. Situaties die gelden als afzien van een woning zijn het na de sluitingstermijn van de advertentie, afslaan voor een uitnodiging voor bezichtiging, het anderszins intrekken van de belangstelling voor de woning, of afzien van een woning nadat de bezichtiging heeft plaatsgevonden.

1

De woningzoekende is uitgenodigd voor een bezichtiging, maar laat de bezichtiging voorbij gaan zonder zich af te melden.

2

De woningzoekenden heeft de woning geaccepteerd, maar weigert alsnog de huurovereenkomst te tekenen. Bij een eerste weigering wordt een zoekpunt ingetrokken. Bij de tweede weigering vervallen alle zoek- en situatiepunten.

Om deze sanctie ook daadwerkelijk toe te passen gelden wel een aantal randvoorwaarden. De woningzoekende is minimaal 72 uur voor het moment van de bezichtiging daarvan op de hoogte gesteld en heeft dus een reële kans gehad zich af te melden. Daarnaast wordt de kwaliteit van de advertenties op WoningNet verbeterd. Dit is vooral belangrijk voor woningzoekenden die niet bij de bezichtiging aanwezig kunnen zijn, maar wel de woning willen accepteren.

Kwaliteit woningadvertenties

De advertentie bevat tenminste: foto van de buitenkant, plattegrond, omschrijving, benoeming van bekende gebreken2 en waar mogelijk foto’s van de binnenkant.

Wachtpunten en situatiepunten worden niet afgebouwd. Situatiepunten zijn maximaal drie jaar geldig. Na die drie jaar vervallen ze. 2

 r komt een limitatieve lijst met objectieve gebreken die in de advertentie benoemd moeten worden E indien van toepassing. Ook komen er richtlijnen voor de omschrijving van de woning.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

15

2

Volgordecriteria: puntensysteem

2.2 Wachtpunten Inschrijfduur speelt nog steeds een belangrijke rol in dit voorstel, maar wordt minder prominent omdat ook omstandigheden en zoeken meewegen. Per jaar wachttijd wordt één punt opgebouwd, oplopend per dag. Deze punten worden niet afgerond om te voorkomen dat woningzoekenden precies evenveel punten hebben. Het huidige systeem werkt ook op deze wijze. Bij de inwerkingtreding van het nieuwe systeem wordt de inschrijfduur van woningzoekenden omgezet in wachtpunten. Er geldt geen maximum voor het aantal wachtpunten dat een woningzoekende kan opbouwen. De overgangsregeling die is vastgesteld met de wijziging van de woonruimteverdeling in 2015 blijft van kracht. Voor iedereen die gebruik heeft gemaakt van deze overgangsregeling is de woonduur tot uiterlijk 1 juli 2030 omgezet in inschrijfduur. Hierna geldt de inschrijfdatum als wachttijd. Ook hier geldt dat de opgebouwde inschrijfduur wordt omgezet in wachtpunten.

16

2.3 Zoekpunten Wie hard zoekt krijgt extra punten die worden opgeteld bij de wachtpunten en de eventuele situatiepunten. Het aantal zoekpunten wordt bepaald door hoe lang iemand al op zoek is (in maanden) en het aantal reacties. Deze zoekpunten gaan tot een maximum van 30 punten en nemen weer af met één punt per maand dat er niet actief gezocht wordt. Vier keer per maand reageren levert één zoekpunt op. Dit komt neer op (gemiddeld) één reactie per week. Veel actief woningzoekenden doen dat in de praktijk al en daarmee is dit een realistische en haalbare ondergrens. Het is wel te verwachten dat meer mensen actief gaan zoeken om punten op te bouwen. Er is straks een groep woningzoekenden die geen of minder zoekpunten kan opbouwen, omdat ze gemiddeld op minder dan vier woningen per maand reageren. Dit kan zijn omdat het kwaliteitszoekers zijn die bijvoorbeeld alleen reageren op woningen in bepaalde gemeenten of buurten. Als hier minder aanbod is, kunnen ze minder of geen zoekpunten opbouwen. Gemeentelijke lokale voorrang helpt deze groep, maar feit blijft dat woningzoekenden die meer eisen stellen aan hun nieuwe woning straks minder kans hebben dan woningzoekenden die dringend op zoek zijn naar een woning en minder eisen stellen. Er is ook een categorie woningzoekenden die een specifieke woning nodig heeft, zoals grote gezinnen.

Hiervoor geldt dat de woning labels en passendheidseisen er voor zorgen dat deze woningzoekenden in principe alleen hoeven te concurreren met woningzoekenden in dezelfde situatie.

2.4 Situatiepunten: inwonend met kinderen

De beoordeling betreft slechts een controle of de documenten en registraties voldoen aan de voorwaarden. Eenmaal toegekend is de status van “situatiepuntenhouder” drie jaar geldig. Na twee en een half jaar wordt een automatische herinnering gestuurd en kan een verlenging plaatsvinden op basis van dezelfde toetsing. Zo niet, dan worden de punten automatisch verwijderd in WoningNet en Woonmatch. Er vindt geen toetsing van de situatiepunten plaats bij toewijzing.

Gezinnen met kinderen tot achttien jaar die bij een ander huishouden inwonen komen onder bepaalde voorwaarden in aanmerking voor situatiepunten: → Het gezin moet minimaal één jaar ingeschreven staan op adres(sen) waar wordt ingewoond; → Er is sprake van regiobinding, de woningzoekende heeft de afgelopen twee jaar aaneengesloten in de regio gewoond.

Toetsing en geldigheid

De beoordeling van de aanvraag voor de situatiepunten wordt gedaan door een daartoe ingesteld centraal aanvraagpunt. De aanvrager levert de volgende documenten aan: → Huurcontract hoofdhuurder of jaaropgave hypotheek eigenaar van de woning. Ook wordt via de basisregistratie op inwoning, woongeschiedenis en de gezinssamenstelling getoetst.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

17

2

Volgordecriteria: puntensysteem

2.5 Situatiepunten: relatiebreuk met kinderen Bij een relatiebreuk waarbij er sprake is van gezamenlijke kinderen tot achttien jaar en waarvan één van de ouders geen zelfstandige woning heeft, kan deze woningzoekende situatiepunten aanvragen. De voorwaarden zijn als volgt: → Er is een relatiebreuk tussen partners die minimaal twee jaar hebben samengewoond (duurzame relatie); → Er is sprake van ten minste een gezamenlijk minderjarig kind waarover men gezamenlijk gezag heeft; → Er is een ouderschapsplan met of een uitspraak van de rechter over een zorgregeling waarbij de partners minimaal één dag in de week de dagelijkse zorg hebben; → De aanvrager heeft geen zelfstandige woning; → Er moet sprake zijn van regiobinding. Aanvrager heeft de afgelopen twee jaar aaneengesloten in de regio gewoond; → De aanvraag kan maximaal een jaar na vastlegging relatiebreuk worden aangevraagd.

18

Toetsing en geldigheid

De beoordeling van de aanvraag voor de situatiepunten wordt gedaan door een daartoe ingesteld centraal aanvraagpunt. De aanvrager levert zelf documenten aan. De aanvrager levert de volgende documenten aan: → Bewijslast relatiebreuk; → Ouderschapsplan met of uitspraak rechter over zorgregeling; → Een huurcontract of jaaropgave hypotheek (of bij geen zelfstandige woning: huurcontract of jaaropgave hypotheek van hoofdhuurder of eigenaar woning). Ook wordt er via de basisregistratie op de overige voorwaarden zoals het adres, het gezamenlijk gezag en de afronding van de relatiebreuk getoetst. De aard van de beoordeling betreft slechts een controle of de documenten en registraties te voldoen. Eenmaal toegekend is de status van “situatiepunten houder” drie jaar geldig. Na twee en een half jaar wordt een automatische herinnering gestuurd en kan een verlenging plaatsvinden op basis van dezelfde toetsing. Zo niet worden de punten automatisch weer verwijderd in WoningNet en Woonmatch. Een huishouden wordt conform huidige afspraken op basis van de bezettingsnorm toegewezen. Dit betekent dat bij volledig co-ouderschap de kinderen mee mogen tellen bij de huishoudgrootte van beide ouders. Er is sprake van volledig co-ouderschap wanneer de kinderen minimaal drie dagen bij beide partners zijn.

2.6 Situatiepunten: problematisch thuiswonende jongeren

Toetsing en geldigheid

Als het nieuwe systeem in werking treed komen er voor twee categorieën problematisch thuiswonende jongeren situatiepunten:

→ De jongere heeft regiobinding.

1

De beoordeling van de aanvraag voor de situatiepunten wordt gedaan door een daartoe ingesteld centraal aanvraagpunt. De aanvrager levert zelf documenten aan. Voor de twee categorieën gelden in ieder geval de volgende voorwaarden. → Alleen jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 34 jaar komen in aanmerking. Punten kunnen worden opgebouwd tot op de dag dat de jongere 35 wordt.

Pleegjongeren: de vergoeding voor pleegkinderen vervalt op hun 21e jarige verjaardag. In de praktijk blijkt dat vanaf dit moment een urgente woonvraag kan ontstaan, wat vanuit de kwetsbaarheid van het pleegkind onwenselijk is.

2 Jongeren met een indicatie voor ambulante ondersteuning:

het gaat hier vaak om jongeren met psychische of psychosociale problematiek, met een WMO indicatie voor ambulante/ individuele ondersteuning. Soms is het niet wenselijk dat deze jongvolwassenen nog langer thuis wonen. Ook kan de woonsituatie negatieve invloed hebben op de (ontwikkeling van de) rest van het gezin. Het gaat hier om jongeren die al langere tijd ondersteuning ontvangen.

Pleegjongeren 1

De jongere heeft een voltijd pleegzorgindicatie en woont in een pleeggezin of gezinshuis.

2

Toetsing, via de basisregistratie en kopie pleegzorgbeschikking.

Jongere met een WMO indicatie 1

Verklaring van WMO-ondersteuning thuis van tenminste één jaar oud. Het ondersteuningplan moet geactualiseerd zijn waarmee de vervolgondersteuning is bepaald.

2

Toetsing, via de basisregistratie, op het adres van de ouders en de leeftijd.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

19

3

Uitstroom jongerencontracten: startpunten Er zijn zorgen dat het jongeren na afloop van het tijdelijke jongerencontract niet lukt om een nieuwe woonplek te vinden. Daarom kunnen gemeenten via een experiment ervoor kiezen om deze groep onder voorwaarden startpunten toe te kennen. Deze startpunten zijn alleen lokaal geldig. Doel van de startpunten is het bevorderen dat jongeren – die behoren tot de doelgroep van de sociale huur – na afloop van hun jongerencontract een volgende stap kunnen maken in de sociale huursector.

3.1 Hoe werkt het Niet alle jongeren hebben na afloop van het jongerencontract recht op startpunten. Om in aanmerking te komen moet voldaan worden aan de volgende voorwaarden: → De jongere kan aantonen dat er intensief gezocht is (vier reacties per maand) naar vervangende woonruimte. De jongere heeft geen uitnodigingen voor bezichtiging afgeslagen of genegeerd en heeft geen woningen geweigerd. Jongeren die opnieuw in aanmerking komen voor een jongerencontract hebben minimaal de helft van de reacties geplaatst op een woning met jongerencontract, of → De jongere heeft (gezag over) kinderen die jonger zijn dan vijf. Als aan één van deze voorwaarden wordt voldaan krijgt de jongere tien startpunten. Met deze startpunten maakt de jongere meer kans op een volgende woning. Als het tijdelijk contract na vijf jaar vervalt en er geen andere woonruimte is gevonden, krijgt de jongere een verlenging van het tijdelijk contract met twee jaar. De verlenging geldt niet voor jongeren die in een tijdelijk complex wonen. Ook als er sprake is van overlast, woon­fraude of problematische huurschulden, kan een verlenging worden afgewezen.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

21

3

Uitstroom jongerencontracten: startpunten

De startpunten zijn twee en een half jaar geldig en kunnen alleen ingezet worden bij reactie op een woning in de gemeente die de startpunten heeft toegekend. De startpunten vervallen als de jongere, na het ontvangen van een uitnodiging voor bezichtiging niet reageert of belangstelling voor de woning intrekt of weigert.

Goede informatie

Het werken met startpunten is een experiment. Tijdens de looptijd van dit experiment wordt gemonitord en kunnen de voorwaarden worden bijgesteld. Twee jaar na de ingangsdatum van het nieuwe systeem worden deze experimenten geëvalueerd en wordt besloten over eventuele voortzetting.

→ Drie jaar voor beëindiging van het jongerencontract krijgt de huurder een geautomatiseerd bericht dat het huurcontract over drie jaar vervalt en dat actief zoeken nodig is om kans te maken op een nieuwe sociale huurwoning.

Afnemen van startpunten (sancties)

Startpunten

No-show

Weigeren woning na aanbieding

1x => alle startpunten kwijt

2x => alle startpunten kwijt

Als bij een sanctie de startpunten worden afgenomen, kan de corporatie het verlengde contract alsnog opzeggen.

Ook bij het toekennen van startpunten is het belangrijk dat jongeren zelf actief op zoek gaan naar vervangende woonruimte, ruim voordat hun jongerencontract afloopt. Goede informatie hierover is cruciaal.

→ Eén jaar voor beëindiging van het jongerencontract volgt nogmaals een geautomatiseerd bericht dat het huurcontract over één jaar vervalt en dat actief zoeken nodig is om kans te maken op een nieuwe sociale huurwoning. → Een half jaar voor beëindiging van het jongerencontract zegt de verhuurder actief de huur aan en wijst daarbij op de mogelijkheid om startpunten aan te vragen.

3.2 Verwachte effecten Voor jongeren die al voor hun 23ste een woning hebben gekregen en dus opnieuw in aanmerking komen voor een jongerenwoning zijn de startpunten genoeg voorsprong om boven aan de lijst te komen, mits zij ook actief zoekpunten hebben opgebouwd. Voor jongeren van 28 jaar en ouder die moeten doorstromen naar een reguliere sociale huurwoning geldt dat de startpunten hun slaagkans aanzienlijk vergroten. De gemiddelde starttijd die in 2018 nodig is om in aanmerking te komen voor een woning is vijftien jaar1. De inschrijfduur bij toewijzing van jongerenwoningen was in 2018 gemiddeld acht jaar. Na afloop van het jongerencontract is dat dan gemiddeld dertien jaar. Het toekennen van tien startpunten zou dan een redelijke kans bieden om door te stromen, mits ook actief gezocht wordt.

Deze werkwijze wordt uitgevoerd door de verhuurder, aangezien deze beschikt over de gegevens over de contracten en vervaldata.

1

22

 et gaat hierbij om niet gelabelde woningen. De gemiddelde wachttijd voor gelabelde woningen is in 2018 H korter.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

23

4

Aanbod In het nieuwe systeem kunnen alle woningzoekenden net als nu het volledige woningaanbod zien. Wel maken ze net als nu op sommige woningen meer of minder kans, door middel van labeling, voorrangsregels en passendheidseisen. Bovendien kunnen huishoudens op 50% van het aanbod hun situatiepunten inzetten. Urgenten kunnen niet zoeken in het aanbod voor gewone woningzoekenden. Zij worden direct bemiddeld. Hiermee kunnen gewone woningzoekenden hun kansen beter inschatten. Een uitzondering hierop zijn de stadsvernieuwingsurgenten. Zij kunnen wel reageren op het aanbod voor ‘gewone woningzoekenden’, ook op het aanbod waarop de situatiepunten meetellen. Daarnaast wordt het mogelijk om via een experiment woningen met tijdelijke contracten aan te bieden, als een tussenoplossing voor huishoudens die op korte termijn geen alternatief hebben. Hierover kunnen corporaties en gemeenten op gemeentelijk niveau met elkaar overleggen.

4.1 Woningen voor huishoudens met situatiepunten Het uitgangspunt is dat bij 50% van de woningen die worden verhuurd via de media (WoningNet of Woonmatch) situatiepunten meetellen in de toewijzing. Deze afspraak geldt per gemeente. Gemeenten met minder dan 50 verhuringen op jaarbasis mogen hier iets soepeler mee omgaan. Woningen worden toegewezen via directe bemiddeling of verhuurd via de media. Ongeveer 60% van het totale aanbod van sociale huurwoningen van corporaties wordt momenteel1 via de media geadverteerd. Bij 50% van deze woningen telt de situatie dan mee in de toewijzing, bij de andere 50% niet. Het is de meest praktische uitwerking omdat het aantal woningen dat via de media wordt aangeboden makkelijk te tellen is. Er zijn dan geen berekeningen vooraf nodig hoeveel urgenten er precies zijn en hoeveel woningen dan beschikbaar zijn voor gewone woningzoekenden.

1

 at is inclusief de woningen die op dit moment verhuurd worden aan sociaal medisch urgenten. Na D aftrek van de sociaal-medisch urgenten blijft ca. 55% van het totale aanbod beschikbaar voor ‘gewone’ woningzoekenden.

Voorstel nieuwe woonruimteverdeling | socialehuurwoningzoeken.nl

25

4 Aanbod Voor het bepalen voor welke woningen de situatie meetelt in de toewijzing gelden de volgende regels: → Gemeenten en corporaties bepalen in overleg of en welke afspraken gemaakt worden over geografische spreiding (wijken/ complexen) van de gelabelde woningen. → Bij senioren- en zorgwoningen tellen situatiepunten niet mee. → Woningen waarbij de situatie meetelt in de volgordebepaling zijn een afspiegeling van het totaalaanbod in de gemeente. De huishoudens die in aanmerking komen voor situatiepunten zijn waarschijnlijk divers. Qua inkomen, huishoudenssamenstelling en leeftijd. Daarom is het belangrijk dat in elke gemeente ook verschillende soorten woningen worden aangeboden voor deze huishoudens. → Niet alle woningen waarbij situatiepunten meetellen worden gelabeld voor lokale voorrang.

26

4.2 Passendheid, labelen en lokale voorrang

4.3 Maatregelen voor meer doorstroming

Om het aanbod zo doelmatig mogelijk toe te wijzen kunnen passendheidscriteria en labels ingezet worden. Deze mogelijkheid blijft ook in het nieuwe systeem bestaan. Met passendheidscriteria komen de goedkopere woningen terecht bij de lagere inkomens. Dit is ook een wettelijke eis. Daarnaast worden passendheidsnormen ook gebruikt om grote woningen beschikbaar te houden voor grote huishoudens.