Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 2b.Commissie Maatschappij en Bestuur oordeelsvormend van 25 januari 2024 0.1 1 2 3 4 5
6
7
8
9 10 11
Afsprakenlijst oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 25 januari 2024 AFSPRAKENLIJST Oordeelsvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 25-01-2024 Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststellen van de agenda Agenda Oordeelsvormende commissie M&B 25-01-2024 Actieve informatie uit het college Mededelingen uit de fracties Advies Aalsmeer en Amstelland-Meerlanden inzake de MRA agenda Momenteel wordt de MRA-agenda 2024-2028 opgesteld door de MRA. Vanuit de deelregio Amstelland-Meerlanden is hiervoor al input gegeven door middel van een gezamenlijk opgesteld position paper Amstelland-Meerlanden. Op 31-10 jl. is dit position paper geagendeerd maar niet besproken. Om als raad van Aalsmeer tijdig input te leveren voor de MRA-agenda, wordt de commissie verzocht een reactie te geven aan de hand van de door de regioraadsleden opgestelde gespreksnotitie. Gespreksnotitie input MRA-agenda Positioneringsdocument Amstelland-Meerlanden regio A) Oplegger deelregios Procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Portefeuillehouder: S.A.S. Spaargaren Het doel van de procesnotitie programma arbeidsmigranten is te komen tot een integrale aanpak en structurele oplossingen voor, daar waar nodig, het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in onze gemeente.
Het pro-gramma is opgesteld voor de duur van 4 jaar om deze aanpak uit te voeren. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 1 februari 2024. 20231205 Getekend Raadsvoorstel programma arbeidsmigranten 2024-2027 Raadsbesluit procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 aangepast 5-12-2003 20240117 Procesnotitie programma arbeidsmigranten 231025_Kaart Arbeidsmigranten Verdieping woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert Dit betreft een vervolg op de presentatie woonwelzijnzorgvisie uit de beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 11 januari 2024. De raad wordt nu verzocht om richting te geven en de prioriteiten aan te geven. memo WoonWelzijnZorgvisie; Oordeelsvormende Cie. MenB 25-01-2024 bijlage memo Woonwelzijnzorgvisie Luchtvaartzaken Dit is een terugkerend agendapunt. Het doel van dit agendapunt is dat fracties of de portefeuillehouder Schiphol onderwerpen oordeelsvormend ter bespreking kunnen aandragen op het gebied van Schiphol en overlast van het vliegverkeer. Actuele onderwerpen ter bespreking 48 uur vooraf aanmelden bij de griffie. Reguliere voorstellen ter besluitvorming worden afzonderlijk via de agendacommissie geagendeerd.
Onderwerp Schiphol Regionale samenwerking Vragenkwartier Sluiting
AFSPRAKENLIJST OORDEELSVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 25 JANUARI 2024 OORDEELSVORMENDE COMMISSIE M&B Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: de heer M. Swagemakers CDA: VVD: Absoluut Aalsmeer: D66: GroenLinks: PvdA: FlorAalsmeer:
de dames M. van Diemen en A.M. Harte-Fokker en de heren M.P. Buskermolen, P.F. van den Nouland, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema de dames E.S.I. Mijwaart, M. Vleghaar en C.A.M. Simon-van Oosterhout en de heren J.G.E. Bouwmeester, J. de Vries, en E.P. Abbenhuës mevrouw D.M. Prent Bouten en de heren W.T.J.M. Koster en D. Kuin mevrouw M.J. Geisler en de heren S.J.R. de Vries en J. van der Tol mevrouw J.I. Koopmann-Trawinski en de heer R.P. Fransen de heren J.H. Buisma en F.A. Nisters mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel
Portefeuillehouders: de heren G.E. Oude Kotte, L.B. Kabout, W. Kikkert en S.A.S. Spaargaren
Agenda punt 1.
Onderwerp
Afspraak
Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: M. Swagemakers
1. Wethouder Kikkert is afwezig en wordt vanavond vervangen door
wethouder Kabout. 2. Eén van de vier speerpunten van de Kinderraad is energie. Zij doen mee aan de landelijke actie ‘Verwarm jezelf, niet de aarde/Warme Truiendag’ en roepen alle inwoners van Aalsmeer en Kudelstaart op om op vrijdag 2 februari de verwarming lager te zetten en een warme trui aan te doen. Als steunbetuiging zal de gemeenteraad meedoen aan deze actie en wel tijdens de raadsvergadering van 1 februari a.s. 2.
Vaststelling van de agenda
Conform vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
De heer Buisma verwijst naar het bekend worden vorige week van het bouwplan voor 438 (studenten) woningen in Kronenburg wat gelegen is in een LIB 4 zone. Hij nodigt de wethouder uit hierop te reageren hoe hiermee ook in Aalsmeer wordt omgegaan. Wethouder Kabout geeft aan dat er gekeken gaat worden wat dat voor Aalsmeer kan betekenen.
5.
Advies Aalsmeer en Amstelland-Meerlanden inzake de MRA agenda
Dit onderwerp is ter bespreking en de intentie was dat de uitkomsten als advies richting het AmstellandMeerlanden overleg zouden gaan. Met betrekking tot de vragen waarop de commissie antwoord zou moeten geven is inmiddels gebleken dat het position paper van het AM overleg al is vastgesteld.
Er is een toelichting gegeven door de heer A. Overbeek van de MRA over het proces van de totstandkoming van de MRA agenda. Toezeggingen: -
Bij het voorleggen aan de raad van de 80% MRA agenda in het voorjaar krijgt de raad alsnog de mogelijkheid om zijn standpunten aangaande de MRA agenda aan te geven. 6.
Procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Portefeuillehouder: S.A.S. Spaargaren
Door naar de raadsvergadering van 0102-2024 als bespreekstuk
Toezeggingen: 7.
Verdieping Woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert Toezeggingen: -
In verband met de grootte en complexheid van het onderwerp, verzoekt het CDA om het onderwerp eerst in een woordvoerdersoverleg uit te diepen en daarna in een openbare commissievergadering te bespreken. De heer Fransen wil graag vooraf geïnventariseerd zien wat de raad wil weten/nodig heeft voor een goede discussie. Een woordvoerdersoverleg zal op korte termijn ingepland worden via de griffie.
9.
Luchtvaartzaken Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Als onderwerp is door de fractie Absoluut Aalsmeer de reactie of zienswijze op het ontwerpactieplan omgevingslawaai Schiphol 2024-2029 aangekaart. Toezeggingen: Vragenkwartier
Door de portefeuillehouder is een conceptreactie toegestuurd waarop raad en een aantal belanghebbenden kunnen reageren. De commissie is akkoord met de reactie en het college zal deze reactie vóór 3001-2024 verzenden.
Er zijn geen vragen ingediend voor het vragenkwartier
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 22.00 uur.
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 25 januari 2024, 20.00 uur OORDEELSVORMEND Doel van oordeelsvormende bespreking is dat de raadsfracties de voor- en nadelen van het voorgestelde raadsbesluit hebben verkend en afgewogen en dat het inzichtelijk is voor de commissie aan welke voorwaarden het besluit moet voldoen voor een fractie om hier mee in te kunnen stemmen.
Tijd 20.00
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: M. Swagemakers
20.02
2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen uit de fracties
20.05
5.
Advies Aalsmeer en Amstelland-Meerlanden inzake de MRA agenda Momenteel wordt de MRA-agenda 2024-2028 opgesteld door de MRA. Vanuit de deelregio Amstelland-Meerlanden is hiervoor al input gegeven door middel van een gezamenlijk opgesteld position paper Amstelland-Meerlanden. Op 31-10 jl. is dit position paper geagendeerd maar niet besproken. Om als raad van Aalsmeer tijdig input te leveren voor de MRA-agenda, wordt de commissie verzocht een reactie te geven aan de hand van de door de regioraadsleden opgestelde gespreksnotitie.
20.45
6.
Procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Portefeuillehouder: S.A.S. Spaargaren Het doel van de procesnotitie programma arbeidsmigranten is te komen tot een integrale aanpak en structurele oplossingen voor, daar waar nodig, het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in onze gemeente. Het programma is opgesteld voor de duur van 4 jaar om deze aanpak uit te voeren. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 1 februari 2024.
21.15
7.
Verdieping woonwelzijnzorgvisie Portefeuillehouder: W. Kikkert Dit betreft een vervolg op de presentatie woonwelzijnzorgvisie uit de beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 11 januari 2024. De raad wordt nu verzocht om richting te geven en de prioriteiten aan te geven.
22.00
8.
Luchtvaartzaken Dit is een terugkerend agendapunt. Het doel van dit agendapunt is dat fracties of de portefeuillehouder Schiphol onderwerpen oordeelsvormend ter bespreking kunnen aandragen op het gebied van Schiphol en overlast van het vliegverkeer. Actuele onderwerpen ter bespreking 48 uur vooraf aanmelden bij de griffie. Reguliere voorstellen ter besluitvorming worden afzonderlijk via de agendacommissie geagendeerd.
22.15
9.
Regionale samenwerking
22.25
10.
Vragenkwartier
22.40
11.
Sluiting
Format onderwerp agenderen commissie Datum: 16 januari 2024 Onderwerp: Inbreng Amstelland-Meerlanden voor de MRA-agenda 20242028 Doel van het agenderen: uitspraak te doen of het position paper Amstelland-Meerlanden voldoet als input vanuit Aalsmeer voor de MRAagenda. Zo nee, welke aanvullingen zijn er? Inleiding In de bestuurlijke Regiegroep Amstelland-Meerlanden is de wens uitgesproken om een AM position paper op te stellen. Dit position paper is opgesteld op basis van bestaande documenten en afspraken en gericht op het bundelen van de kracht van de regio en met een focus op de belangrijkste thema’s. Hiermee is het tevens de bestuurlijke inzet van deze regio voor de komende jaren op de regionale thema’s Ruimte, Economie en Mobiliteit. Ook dient dit document als de deelregionale input voor het opstellen van de nieuwe MRA agenda voor de periode 2024-2028. De thema’s uit dit document zijn daarmee de onderwerpen waarop Aalsmeer als een van de 6 gemeenten binnen het Amstelland-Meerlandenoverleg binnen MRA verband de samenwerking zoekt. In de gecombineerde commissie van 31 oktober jl. waren het position paper AmstellandMeerlanden en de gespreksnotitie geagendeerd maar niet besproken. Er is door de commissieleden toen verzocht om dit op een ander tijdstip te bespreken.
De Concept MRA-agenda (80% versie) wordt op 12 februari 2024 aan alle deelnemers van de MRA verzonden voor wensen en opvattingen. Tot 3 mei is er gelegenheid voor de raad om de wensen en opvattingen naar de MRA te sturen. Vooruitlopend op de Concept MRA-agenda die binnenkort verschijnt, is het goed om als raad en college af te stemmen welke zaken absoluut een plek dienen te krijgen in de MRAagenda vanuit Aalsmeer. Immers wordt op 6 maart a.s. een 1e concept deelregionale wensen en opvattingen besproken in de Regiegroep AM en in het Raadsledenplatform AM. Het is goed om nu alvast de discussie op te starten om te voorkomen dat er straks zaken in de MRA-agenda staan die we graag anders hadden gewild. Ook is het goed om met het oog op de toekomst te bekijken wat de gewenste ontwikkelingen zijn. Over welke zaken dienen de fracties zich in de commissie uit te spreken? 1. Of ze akkoord kunnen gaan met de inhoud van het position paper; 2. Of ze akkoord kunnen gaan om dit als input te leveren voor de MRA-agenda; 3. Of er een toevoeging opgenomen dient te worden van het doortrekken van de tramlijn Amstellijn van Uithoorn naar Schiphol; 4. Of er andere wensen of toevoegingen opgenomen dienen te worden.
Welke stukken dienen er bij dit onderwerp meegezonden te worden aan de commissie? -
Postioneringsdocument Amstelland-Meerlanden
Werner Koster Sybrand de Vries Peter van den Nouland
Positioneringsdocument Na afstemming in Regiegroep AM 21 juni 2023
1
Context De regio Amstelland-Meerlanden (hierna; AM) kenmerkt zich van oudsher door veel bedrijvigheid, een gunstig woon- en leefklimaat en een goede bereikbaarheid. Nieuwe ruimteclaims, zoals voor opwek van energie en klimaatadaptatie, vragen in combinatie met groei van inwoners, bedrijvigheid, woningen en infrastructuur en daarmee druk op natuur en landschap, op verschillende niveaus (rijk, provincie, gemeente) om nieuwe afwegingen en keuzes. De aanwezigheid van een internationale luchthaven biedt de regio economisch veel voordelen, maar maakt door de grote claim die het legt op de ruimte en de leefbaarheid, de opgaven in dit gebied extra uitdagend. De regio ligt, als enige in Nederland, in maar liefst vier door het Rijk aangewezen NOVEX gebieden: NOVEX MRA, NOVEX Groene Hart, NOVEX Schiphol en NOVEX Noordzeekanaalgebied. Deze Rijksaandacht biedt kansen voor de regio om tot integrale keuzes een investeringen voor een duurzame toekomst te komen.
Wat •
•
•
In de bestuurlijke Regiegroep AM van 9 november 2022 is de wens uitgesproken om een AM position paper op te stellen. Dit in navolging van het initiatief van de wethouders Economie die een ‘Bouwsteen Positionering economisch vestigingsklimaat’ hebben opgesteld. In dit position paper is deze economische bouwsteen verrijkt met de thema’s Ruimte en Mobiliteit met daarin ook aandacht voor wonen, landschap en duurzaamheid. Dit position paper is opgesteld op basis van bestaande documenten en afspraken, en gericht op het bundelen van de kracht van de regio en met een focus op de belangrijkste regionale thema’s. Hiermee is het tevens onze bestuurlijke inzet voor de komende jaren op de regionale thema’s Ruimte, Economie en Mobiliteit. Tot slot dient dit document als de deelregionale input voor het opstellen van de nieuwe MRA agenda 2024-2028. De thema’s uit dit document zijn daarmee de onderwerpen waarop we binnen MRA verband de samenwerking zoeken.
Doel
Dit document dient als input voor: • Rijks-Regio afspraken in het kader van de NOVEX gebieden en verdere uitwerking van de Woondeal • De ‘ruimtelijke puzzel’ van provincie als regisseur om de nationale opgaven te verbinden met de decentrale opgaven • de MRA Agenda 2024-2028 Huisstijlhandboek
2
Karakteristiek De regio Amstelland-Meerlanden neemt een stevige economische positie in binnen de Metropoolregio Amsterdam. De mainports Schiphol en Greenport Aalsmeer zijn belangrijke motoren van de regio èn van onze nationale economie; bronnen van internationale werkgelegenheid en brandpunten van internationaal transport. Ook de nabijheid van een van de grootste internetknooppunten ter wereld (AMS-IX), een digitale mainport, maakt de regio tot een aantrekkelijke vestigingslocatie voor (internationale) bedrijven. Vervoer en opslag, groothandel, detailhandel en overige zakelijke diensten zijn de grootste economische sectoren. Vanwege deze sterke concentratie van economische activiteit heeft de regio een grote aantrekkingskracht op arbeid vanuit de aangrenzende gebieden van de MRA en zelfs vanuit heel Nederland. Het aantal werkzame personen is dan ook groter dan de werkzame beroepsbevolking. Deze aantrekkende werking heeft ook zijn weerslag op de woningbehoefte. De plancapaciteit voor woningen is (met ruim 70.000 woningen tot 2050 en ruim 40.000 t/m 2030) na Amsterdam en Almere/Lelystad de grootste in de MRA. De aanwezigheid van Schiphol legt daarbij een forse claim op de ruimte. Door geluids- en stikstofnormen is het bouwen van nieuwe woningen in dit gebied een uitdaging.
De regio biedt diverse hoog gewaardeerde woonmilieus: van stedelijke appartementen tot historische kernen en landelijk wonen, aangevuld met hoogwaardige culturele voorzieningen in een rijk geschakeerd landschap. Van buitenplaatsen langs de Amstel, recreatie bij de Westeinderplassen, Ouderkerkerplas, in de Diemerscheg en in het Amsterdamse Bos, natuurschoon in de Ronde Hoep, de weidsheid van de Bovenkerkerpolder tot nieuwe landschappen als Park 21. Ook de gemeente De Ronde Venen maakt onderdeel uit van de regio omdat onder andere op het gebied van het rijk geschakeerde landschap een nadrukkelijke relatie en verbondenheid ligt met bijvoorbeeld de recreatieve voorziening van de Vinkeveense Plassen.
Toekomstbestendig en evenwichtig als leidende principes
Met een toekomstbestendige regionale samenwerking dragen we bij aan een circulaire economie, de energietransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het gaat daarbij om de omslag van duurzame dingen doen naar dingen duurzaam doen. Dit vraagt om inzetten op innovatie en de juiste randvoorwaarden om de genoemde transities te versnellen – zowel in de ruimtelijke ordening als op het gebied van mobiliteit en economie – en dat we werken aan een arbeidsmarkt die in staat is de transitieopgaven te verwezenlijken. Huisstijlhandboek
3
Ruimte Context
Dankzij de hoge leefkwaliteit en de gunstige economische positie oefent de regio een enorme aantrekkingskracht uit, in binnen- en buitenland. Tot 2050 wordt in de Metropoolregio Amsterdam een groei van bijna 700.000 inwoners en 270.000 banen verwacht. De komende tien jaar zal die groei het sterkst zijn, ook in de regio AM. De uitdaging is om deze verwachte groei (van inwoners en bedrijvigheid) in combinatie met de transitie naar de opwek van hernieuwbare energie en de klimaatopgaven, op zo’n manier te accommoderen dat we de leefkwaliteit èn de economische kracht van de regio bestendigen.
Inzet •
•
•
•
• • •
Huisstijlhandboek
Integrale aanpak Zuidflank: waaronder leefkwaliteit rondom Schiphol en verrommeld glastuinbouwgebied (via ‘NOVEX Schiphol’ en aanpak ‘Westeinderscheg’) Meer mogelijkheden voor ruimtelijke mogelijkheden zoals woningbouw in Luchthavenindelingbesluit-gebieden (LIB), onder andere ter versterking van de leefkwaliteit en vitaliteit in de kleine kernen. – Stimuleren van geluidadaptief bouwen – De hinder van Schiphol verminderen – Een oplossing vinden voor de ruim 800 hectare verrommeld glastuinbouwgebied Versnelling van grootschalige woningbouw op locaties: westflank Haarlemmeer, Hoofddorp-centrum, Nieuw Legmeer en De Nieuwe Kern en de ontwikkeling Kronenburg/ Uilenstede, naast transformatie en kleinere ontwikkelingen. Het open en groene karakter van de Houtrakpolder behouden door in te zetten op beheersing van de waterproblematiek onder andere door de Houtrakpolder aan te (laten) wijzen als de locatie voor waterpiekberging. Daarbij ook te kijken naar een mogelijke combinatie van goed ingepaste voorzieningen die nodig zijn voor de energietransitie/het op peil brengen van het energienetwerk. Versterking van wonen, werken en recreëren in de Stadsharten Hoofddorp en Amstelveen (onderdeel van het programma ‘Bereikbare Steden’). Naast de meerkernige ontwikkeling, ook een perspectief ontwikkelen voor de kleinere kernen.
Inzetten op multimodale bereikbaarheid, met onder andere: OV-verbinding AmsterdamHaarlemmermeer (voorheen: Noord-Zuidlijn), MRA fietsnetwerk en het versterken en behouden van OV-knooppunten. Deze inzet is gericht op de bereikbaarheid en verbindingen binnen de MRA-regio, maar óók op de verbindingen aan de zuidgrens: het belang van goede bereikbaarheid en verbindingen gaat juist ook over de grens van de MRA regio heen.
4
• • •
• • •
•
•
•
Versterking en verbeteren van de toegankelijkheid, van uitloop- en groengebieden voor recreatie. Dit vraagt naast ruimte ook om voldoende middelen voor inrichting en beheer. Aandacht voor achteruitgang van de natuur, zowel in gebieden als in verbindingen tussen gebieden, waaronder de NatuurNetwerkNederland-verbindingen (provinciaal beleid). Behoud en versterking van de Amstelscheg en het ontwikkelen van de Westeinderscheg, ten behoeve van de toenemende recreatiebehoefte en versterking van de natuurwaarden. Inclusief ecologische verbindingszones Groene Hart (via PARK21) en de Westeinderplassen. En Diemerscheg gericht op natuur, recreatie, klimaatadaptatie en hernieuwbare energieopwekking. Benutten aantrekkelijkheid van Recreatiegebied Vinkeveense Plassen voor de regio. Zorg voor een robuuster watersysteem in relatie tot ruimtelijk economische, recreatieve en landschapsontwikkelingen (bv doorspoelproblematiek, verzilting).
Werkstad OverAmstel: bedrijventerrein transformeren tot een dynamisch woonwerkgebied Realisatie van 30.550 woningen t/m 2030; met daarbij het streven om toe te groeien naar 30% sociale huur in de bestaande voorraad en 2/3 betaalbaar in de woningbouwprogrammering (onder voorbehoud van randvoorwaarden) Inzet op extra middelen vanuit het Rijk om voldoende betaalbare woningen te bouwen en voor het wegnemen van verschillende knelpunten (stikstof, infra, voorzieningen, geluidsoverlast). Integraal aanpakken van huisvesting en ondersteuning/zorg voor mensen die extra aandacht behoeven: opstellen woonzorgvisie. (Programma huisvesting aandachtsgroepen MRA) Alle ontwikkelingen vinden plaats in het licht van CO2 reductie. Dat betekent rekening houden met voldoende ruimte voor: – – – –
Huisstijlhandboek
Energietransitie: opwek en opslag hernieuwbare energie (zie Regionale Energie Strategie) warmtetransport, elektra knooppunten etc. Ruimte voor lokale circulaire bedrijvigheid, recycle- en maakcapaciteit. We willen meer in de regio kunnen produceren. Klimaatadaptieve inrichting, naast water betekent dat ook aandacht voor droogte en hittestress bestrijding. Natuurinclusief ontwikkelen
5
Economie Context
Door de uitstekende ligging en goede verbondenheid is de regio een krachtige economische motor binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Met een aandeel van 19,3 procent in het bruto regionaal product en 19,3 procent in de totale werkgelegenheid van de MRA is de AM regio na de gemeente Amsterdam de sterkste motor in de MRA. De regio ligt gunstig ten opzichte van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag en de regio’s Utrecht en Leiden. Ook Europese economische kerngebieden als Londen, Antwerpen, het Ruhrgebied en het overige Duitse achterland, zijn uitstekend te bereiken. Daarnaast zijn ook de digitale verbindingen zeer goed, met onder andere de nabijheid van de drie hyperconnectiviteitshubs Amsterdam Zuidoost, Schiphol-Rijk en Amsterdam Science Park. De vraag naar bedrijventerreinen is op dit moment groter dan het aanbod en staat onder ruimtelijke druk van woningbouw, gecombineerd met toenemende vraag naar ruimte voor circulaire bedrijvigheid, energietransitie en klimaatadaptieve wijze van inrichten.
Twee economische ecosystemen kenmerken de huidige economische structuur van de Amstelland-Meerlanden regio: • Transport, logistiek en handel (inclusief sierteelt/Greenport) • Zakelijke, financiële en ICT-dienstverlening De AM regio zet, binnen deze twee ecosystemen, in op drie vestigingsfactoren: VESTIGINGSFACTOR 1: FYSIEKE BEDRIJFSOMGEVING • Voldoende en een kwalitatief passend aanbod van toekomstbestendige en duurzame werklocaties: gemengde kantoorgebieden, informele werkmilieus en monofunctionele bedrijventerreinen met voldoende beschikbare (lokaal opgewekte hernieuwbare) energie. • Aansluiting bij de actuele marktvraag – en aandacht voor de connectie tussen wonen en werken. VESTIGINGSFACTOR 2: WERKGELEGENHEID EN ARBEIDSMARKT • Aandacht voor kwalitatieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt • Verbindingen leggen tussen (internationale) werknemers en opleidingsinstituten • Aandacht voor huisvesting internationale medewerkers
Huisstijlhandboek
6
VESTIGINGSFACTOR 3: FYSIEKE EN DIGITALE BEREIKBAARHEID • Verbeteren van de fysieke bereikbaarheid van werklocaties met OV, auto en fiets met daarbij ook aandacht voor alle verbindingen van en naar de MRA regio voor aangrenzende regio’s: toekomstbestendig & duurzaam mobiliteitssysteem – OV-verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer (voorheen: Noord-Zuidlijn), & behoud van NS stations Diemen-Zuid en Duivendrecht – Aanleg Amsteltram met haltes bij bedrijventerreinen Amstelveen Zuid (BTAZ) en Uithoorn • Digitaal goed ontsloten regio; duurzame connectiviteit. • Sturing op de vestiging van datacenters; selectief op een aantal plekken Circulaire economie en duurzame bedrijventerreinen zijn daarbij onderdeel van het vestigingsklimaat. De ambities worden bepaald bij de uitwerking van deze vraagstukken. Naast bovengenoemde twee economische ecosystemen kunnen gemeenten zich richten op specifieke focussectoren. Zo focust Haarlemmermeer zich, naast onder andere ICT & Tech, op Life, Science & Health.
Huisstijlhandboek
7
Mobiliteit Context
De regio kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit; van stedelijke omgevingen zoals Amstelveen en Diemen tot meer landelijke gebieden in Uithoorn, Ouder-Amstel en grote delen van Haarlemmermeer. Dit betekent dat de opgaven op het gebied van mobiliteit ook divers zijn. De vele werklocaties en daarmee beschikbaarheid van werk in combinatie met de relatief goede bereikbaarheid van de regio brengt een sterke inkomende pendel van woon-werk verkeer met zich mee. Groei van inwoners, bedrijvigheid en woningen zal de komende jaren ook tot een toenemende druk op het mobiliteitssyteem leiden. De multimodale ontwikkeling van gebieden maakt de woon-werk afstanden voor inwoners relatief kort en biedt mogelijkheden voor meer gebruik van de fiets.
Inzet VERBETEREN EN VERDUURZAMEN VAN DE BEREIKBAARHEID • STOMP* (passende inzet van lopen, fietsen, OV en (uitstootvrije) auto) toepassen op de bereikbaarheid van regio, op een manier die aansluit op de diversiteit van het gebied en de leefbaarheid in het gebied vergroot. – Stimuleren van duurzame energiebronnen voor mobiliteit (o.a. waterstofnetwerk voor zware mobiliteit). – Behoud en versterking van OV bereikbaarheid. De fijnmazige en inclusieve bereikbaarheid van met name landelijke gebieden blijft een punt van aandacht. Invoering van het concept publieke mobiliteit* biedt mogelijk kansen om dit te verbeteren. – Aandacht voor de extra druk op het landelijk gebied door inktvlekwerking vanuit de verdichte gebieden. – Aandacht voor N-wegen. Voor veel (toekomstige) ruimtelijke projecten zijn provinciale N-wegen belangrijke (regionale) ontsluitingen. Inzichtelijk moet worden wat de effecten van deze ontwikkelingen zijn op de N-wegen.
Huisstijlhandboek
8
INTEGRALE EN MULTIMODALE AANPAK • De woningbouwopgave vraagt om integratie van wonen, werken en mobiliteit in gebiedsontwikkelingen zoals Spoorzone Hoofddorp, Lisserbroek, Nieuw-Vennep West, Cruquius-Zwaanshoek, Amstelveen Legmeer, Oosteindedriehoek en woonwijk de Scheg en Ouder-Amstel De Nieuwe Kern en Diemen Holland Park. Zo ontstaan (hoog)stedelijke gemengde woonwerkmilieus die direct bereikbaar zijn met trein en/of HOV (o.a. OV Amsterdam-Haarlemmermeer). • Fiets als uitgangspunt: verbeteren stedelijke en regionale fietsnetwerken, binnen de MRA regio en de verbindingen met aangrenzende regio’s. • Inzet op deelmobiliteit, flexvervoer, hubs en ketenmobiliteit (inclusief MaaS*) VERBETEREN VAN DE VERKEERSVEILIGHEID • Vergroten van de inzet op verkeersveiligheid, om zo het aantal verkeersslachtoffers terug te brengen. Zwaar vrachtverkeer en landbouwverkeer dat samengaat met andere vervoersmiddelen vraagt in dit gebied extra aandacht, zowel in kernen als op wegen in het landelijke gebied. > > >
Huisstijlhandboek
STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS en Privé-auto. Bij het STOMP-principe geven we de S de meeste prioriteit, gevolgd door de T, de O, de M en dan de P. Publieke Mobiliteit: een overgang van openbaar vervoer naar publieke mobiliteit waarbij OV nadrukkelijk wordt verbonden aan deelmobiliteit, flexvervoer etc. MaaS richt zich op het gecombineerd aanbieden van multimodale (vraaggestuurde) mobiliteitsdiensten aan reizigers via een digitaal platform, bijvoorbeeld een mobiele app. Dit gebeurt dmv op maat gemaakte reismogelijkheden, realtime informatie en de mogelijkheid tot betaling en afhandeling van transacties.
9
Bronnen • • • • • • •
Huisstijlhandboek
Economisch Vestigingsklimaat AM Regio: Bouwsteen positionering en Handelingsperspectief (2022) Mobiliteitskader 2.0 Vervoerregio Amsterdam Verstedelijkingsconcept MRA 2022 en AM Redeneerlijn 2021 Multimodaal toekomstbeeld MRA 2040 Bereikbaarheidsagenda Zuidlob 2040 (gemeenten Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn en Ouder-Amstel, VRA en Provincie Noord-Holland) (2022) Netwerkstudie 2040 en Adaptieve Agenda (gemeente Haarlemmermeer) Rijks-regio Woondeal MRA 2023
10
Aan Van Contact Onderwerp Datum
Deelnemers van de Metropoolregio Amsterdam MRA Bestuur Melissa Rotteveel (06 – 22614599 / m.rotteveel@purmerend.nl) 80-procent versie van de nieuwe MRA Agenda 2024-2028 in de maak 20 november 2023
Geachte deelnemers van de Metropoolregio Amsterdam, Hartelijk dank voor al jullie inzet voor het opstellen van de proposities vanuit alle deelregio’s, 2 provicincies, de Vervoerregio en de platforms. Deze proposities zijn waardevol en zijn de basis voor de nieuwe MRA agenda 2024-2028. We zijn nu hard bezig met het verwerken van alle informatie en input die geleverd is. In onze nieuwe agenda staan onze gezamenlijke ambities, opgaven en hoe we onze ambities willen gaan verwezenlijken. We zoeken de rode lijnen om te komen tot een nieuwe gezamenlijke agenda voor onze mooie regio. Namens het bestuur zullen wij in februari 2024 u een 80% versie van de MRA agenda sturen. De ‘80% versie’ bestaat uit 4 delen: 1. De ambities, die de kern gaan vormen van de nieuwe MRA Agenda 2. De verhoudingen tussen de ambities: waar raken ze elkaar, waar moeten we ze in samenhang tot elkaar beschouwen, waar komen keuzes aan het licht die vragen om een bestuurlijk gesprek 3. Aan de hand van twee uitgewerkte voorbeelden maken we inzichtelijk wat u straks mag verwachten van de 100% versie van de MRA Agenda, en wat er straks op hoofdlijnen in het Meerjarig Uitvoeringsprogramma komt 4.
Een nota van beantwoording: hierin maken we inzichtelijk hoe we de input vanuit alle proposities hebben verwerkt in de ambities Structuur van de nieuwe MRA Agenda De nieuwe MRA Agenda krijgt een andere structuur dan de huidige MRA Agenda. Dat is enerzijds om de breed gedeelde behoefte onder de MRA deelnemers aan meer concrete doelen op te nemen in de MRA Agenda, en anderzijds om meer recht te kunnen doen
aan de langetermijn integrale oplossingen waar de huidige tijd om vraagt. Hieronder zal kort de structuur van de nieuwe MRA Agenda worden toegelicht. De MRA Agenda start met een inleidend hoofdstuk, waarin we onze centrale visie toelichten, met daarbij de leidende principes (brede welvaart en meerkernigheid). De kern van de MRA Agenda bestaat vervolgens uit ambities, ingedeeld op basis van drie thema’s uit de samenwerkingsafspraken. Deze ambities zijn stippen op de horizon, die in veel gevallen verder wegliggen dan de vierjarige looptijd van de MRA Agenda. Ook zijn het veelal ambities die we als samenwerkende overheden in de MRA niet alleen kunnen verwezenlijken. We zullen Den Haag of Brussel nodig hebben, en we zullen ook onze partners uit het bedrijfsleven, van de kennisinstellingen en van sociaalmaatschappelijke instellingen nodig hebben. De ambties vertalen we door naar beoogde resultaten: per ambitie nemen we een of een aantal beoogde resultaten op, die aangeven wanneer de betreffende ambitie is verwezenlijkt. Ook deze beoogde resultaten liggen in veel gevallen verder weg dan de vierjarige looptijd van de MRA Agenda, en voor veel van de resultaten geld ook dat we anderen nodig zullen hebben om te re realiseren. Door de ambities tegen elkaar te wegen voor een aantal variabelen waar schaarste aan is (o.a.
ruimte, energie(transportcapaciteit), drinkwater, arbeid, etc), ontstaat zicht op keuzes die vragen om een bestuurlijk gesprek. In sommige gevallen kunnen we die al in de MRA Agenda maken, in andere gevallen vraagt dit de komende jaren om samenwerking op te zoeken. De ambities en beoogde resulaten operationaliseren we in een Meerjarig Uitvoeringsprogamma (MUVP) 2025-2028. Dit is een losstaand document, wat feitelijk geen onderdeel vormt van de MRA Agenda, maar is bedoeld als instrument voor de Platforms en het Bestuur om te kunnen sturen op de uitvoering. Hierin maken we een aantal dingen inzichtelijk: - Wat gaan we de komende vier jaar concreet doen aan programma’s/projecten/activiteiten om te werken aan de beoogderesultaten voor onze ambities? Hoe verhoudt zich dat tot programma’s/projecten/activiteiten voor de andere ambities?
-
Wat doen we op schaal van de MRA, en wat ligt op het niveau van de inliggende gemeenten, provincies en de Vervoerregio? Welke financiele investeringen hangen samen met de beoogde resultaten? (dit leidt tot een ‘investeringsagenda’) Waarvoor hebben we Den Haag of Brussel nodig? Welke propositie doen we als overheden aan onze partners van het bedrijfsleven, de kennisinstellingen of de sociaal-maatschappelijke instellingen?
Als financiele onderbouwing bij de MRA Agenda zal ook een Meerjarenbegroting 2025 2028 worden opgesteld. Hierin zal inzichtelijk worden gemaakt op niveau van de ambities en enkele algemene posten voor de MRA Directie waar het geld aan wordt uitgegeven. Ook wordt een inschatting gegeven van de bijdrage per inwoner voor de komende vier jaar, op basis van de afspraken hierover uit de samenwerkingsafspraken. Wat kunt u verwachten voor het vaststellen van de MRA Agenda 2024-2028? De conceptversie van de MRA Agenda en de meerjarenbegroting 2024-2028 zal worden vastgesteld door de MRA deelnemers in de Algemene Vergadering na te zijn behandeld in de raden en staten. Deze wordt daarna ter vaststelling naar alle deelnemers verzonden. Daarbij zal ook het Meerjarig Uitvoeringsprogramma ter kennisname worden toegezonden. Het Meerjarig Uitvoeringsprogramma zal worden vastgesteld in de Platforms en het MRA Bestuur. Processtappen en data op een rijtje Het traject van wensen en opvatting over de 80% versie start op 12 februari 2024, u heeft tot en met 3 mei 2024 om deze bij ons kenbaar te maken. • • •
24 mei 2024: bespreken conceptversie MRA agenda 2024-2028 - MRA Bestuur 14 juni 2024: vaststellen conceptversie MRA agenda 2024 – 2028 – AV 19 juni 2024 – 18 oktober 2024 – vaststellen MRA agenda 2024 -2028 – deelnemers
Mocht u gedurende de komende periode vragen hebben dan kunt u zich wenden tot Danique Krikke (0650178793/d.krikke@amsterdam.nl).
Nogmaals willen wij u bedanken voor de door u geleverde input via de proposities van deelregio’s, provincies, de Vervoerregio en de Platforms. Ze vormen de basis voor de ‘80% versie’ die u in februari 2024 van ons ontvangt. Namens het MRA Bestuur, Met vriendelijke groeten, Reinier van Dantzig, Marja Ruigrok Hugo Bellaart
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl 19/12/2023 23:03:04 CET ID: 96681241-3833-4b39-ac60-419199ba3cd5 Auth: Scribble
RAADSVOORSTEL
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> 20/12/2023 10:13:05 CET ID: 96681241-3833-4b39-ac60-419199ba3cd5 Auth: Scribble
Zaaknummer: Voorstel van:
Datum: Portefeuillehouder:
College van burgemeester en wethouders
Behandelend ambtenaar:
-W. van Oosten -J. Sinke
5 december 2023 wethouder ing. S.A.S. Spaargaren
Onderwerp
Procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Raadsbesluit
1. De voorgestelde inhoud van het programma arbeidsmigranten 2024-2027 vast te stellen. 2. De uitgangspunten in hoofdstuk 2 (‘Uitgangspunten voor het beleid’) en hoofdstuk 3 ( ‘de programmastructuur’) van de procesnotitie Programma arbeidsmigranten 2024-2027 vast te stellen. Samenvatting
In Aalsmeer is er, met name door de bedrijvigheid rondom de sierteelt, al decennia lang veel vraag naar on- en praktisch geschoolde werknemers. Vanaf de toetreding van OostEuropese landen tot de Europese Unie in 2007 worden deze arbeidsplaatsen in steeds grotere mate ingevuld door arbeidsmigranten. Op dit moment staan er in Aalsmeer 1127 Poolse inwoners ( waaronder arbeidsmigranten) officieel geregistreerd. Daarnaast zien we in toenemende mate Roemeense, Spaanse en Bulgaarse arbeidsmigranten in Aalsmeer wonen en werken Inschatting is dat het echte aantal in de praktijk een stuk hoger ligt. Daarnaast wijst onderzoek uit dat het aantal- vanwege de stijgende behoefte vanuit de bedrijven- de komende jaren verder zal toenemen. In de beginjaren waren er geen regels omtrent huisvesting. Arbeidsmigranten werden ondergebracht in woningen en (oude) bedrijfspanden die niet altijd aan alle (veiligheids)eisen voldeden. De afgelopen jaren is flink ingezet in verbetering van de woonvoorzieningen. Dit heeft geresulteerd in de kadernota Huisvesting arbeidsmigranten 2018 en hand having van ongewenste situaties. Ook is er een pilot doorlopen om registratie van personen te verbeteren, die zo succesvol was dat deze werkwijze is voortgezet en als goed voorbeeld wordt aangehaald bij Greenport Nederland, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en andere gremia.
Uit landelijke onderzoeken en het rapport van de commissie Roemer (‘Geen tweederangs burgers’ van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten), komt naar voren dat er verbetering wenselijk is als er misstanden worden geconstateerd. In Aalsmeer willen we door het Programma Arbeidsmigranten uit te voeren dit soort situaties voorkomen en in dien nodig aan te pakken. We willen dit als gezamenlijke opgave met alle relevante partijen aanpakken. Doel is vast te leggen hoe we deze arbeidsmigranten goed kunnen huisvesten en ook de zorg en wel zijn bieden die nodig is. Daartoe gaan we in overleg met de grootste uitzendbureaus en werkgevers en relevante zorgpartijen die in de gemeente en de regio gevestigd zijn. Momenteel wordt er binnen Greenport Aalsmeer verband gewerkt aan een regionaal programma arbeidsmigranten waar Aalsmeer deel aan neemt.
[.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 5
Doel
Gemeente Aalsmeer streeft naar een integrale aanpak en structurele oplossingen voor daar waar nodig het verbeteren van de woon– en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in onze gemeente. Hiertoe wordt dit programma opgesteld voor de duur van 4 jaar om deze aanpak uit te voeren. Het programma is gericht op intensieve samenwerking met ketenpartners als uitzendbureaus, bedrijven, belangenorganisaties en zorgaanbieders. Prestatie
Wij gaan een programma arbeidsmigranten opstarten. In deze fase stellen wij de raad voor om de procesnotitie programma arbeidsmigranten vast te stellen. In de procesnotitie staat beschreven hoe wij tot een programma willen komen en welke uitgangspunten bij het opstellen van het programma worden toegepast.
Pagina
3 van 5
Voorgeschiedenis en context
In Aalsmeer is er, met name door de bedrijvigheid rondom de sierteelt, al decennia lang veel vraag naar on- en praktisch geschoolde werknemers. Vanaf de toetreding van Oost-Europese landen tot de Europese Unie in 2007 worden deze arbeidsplaatsen in steeds grotere mate ingevuld door arbeidsmigranten. Op dit moment staan er in Aalsmeer 1127 Poolse inwoners (waaronder arbeidsmigranten) officieel geregistreerd. Daarnaast zien we in toenemende mate Roemeense, Spaanse en Bulgaarse arbeidsmigranten in Aalsmeer wonen en werken. Inschatting is dat dit aantal in de praktijk een stuk hoger ligt en daarnaast wijst onderzoek uit dat het aantal de komende jaren verder zal toenemen. In de beginjaren waren er geen regels omtrent huisvesting. Arbeidsmigranten werden ondergebracht in woningen en (oude) bedrijfspanden die niet altijd aan alle (veiligheids)eisen voldeden. De afgelopen jaren is flink ingezet in verbetering van de woonvoorzieningen. Dit heeft geresulteerd in de kadernota Huisvesting arbeidsmigranten en handhaving van ongewenste situaties. Ook is er een pilot doorlopen om registratie van personen te verbeteren. Argumenten Inhoud 1. Arbeidsmigranten maken onderdeel uit van de Aalsmeerse samenleving; De Aalsmeerse (sierteelt) economie is afhankelijk van arbeidsmigranten. Nederlanders zijn steeds minder bereid het zware, praktische geschoolde werk te verrichten.
Zonder arbeidsmigranten zal een groot aantal bedrijven niet kunnen functioneren en zal een deel van de Aalsmeerse economie stil vallen. Het feit dat er grote aantallen arbeidsmigranten in Aalsmeer verblijven is een gevolg van de aanwezigheid van werk. 2. Het aantal arbeidsmigranten zal de komende jaren toenemen; Onderzoek uit 2021 wijst uit dat het aantal arbeidsmigranten in de Greenport Aalsmeer de komende jaren naar verwachting met 17% per jaar stijgt. Om deze stijging voor zowel de arbeidsmigranten zelf, als de inwoners van Aalsmeer in goede banen te leiden is het van belang om heldere kaders te stellen en (ondersteunende) voorzieningen op orde te hebben. 3. Beleid en concrete maatregelen die nodig zijn om arbeidsmigranten op een goede manier in Aalsmeer te laten verblijven zijn divers van aard; Er wordt in Aalsmeer al geruime tijd aan- en met beleid voor arbeidsmigranten gewerkt. In eerste instantie heeft dit beleid zich vooral gericht op planologie en veiligheid rondom huisvesting. Daarnaast is er een pilot uitgevoerd met betrekking tot registratie. Zowel vanuit de signalen die wij zelf ontvangen als vanuit het advies van de landelijke commissie Roemer komt naar voren dat een bredere aanpak voor arbeidsmigranten gewenst is. Er wordt dan ook voorgesteld om een integraal programma volgens de volgende lijnen in te richten: 1. Informatie en voorlichting 2.
Goede huisvesting 3. Verbeterde registratie en sturing 4. Werk en goed werkgeverschap 5. Ondersteuning, preventie en toegang tot zorg 6. Veiligheid, handhaving en samenwerking met partners in de regio Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit Het tekort aan medewerkers in de sierteelt en logistieke dienstverlening heeft niet alleen impact op de economie, maar ook op het huisvestingsvraagstuk voor deze groep medewerkers specifiek en de gehele Aalsmeerse bevolking in het algemeen. Daarnaast komt in landelijke onderzoeken en rapporten (o.a. rapport Roemer) naar voren dat er niet alleen verbeteringen wenselijk zijn ten aanzien van de kwaliteit van de huisvesting, maar ook ten aanzien van de zorg en het welzijn van arbeidsmigranten. Het probleem vraagt dus om een integrale aanpak. Als gemeente willen we ons samen met alle betrokken partijen inzetten om daar waar dat nodig is de woon, werk en zorg/welzijnsomstandigheden voor de arbeidsmigranten naar behoren te regelen en zonodig te verbeteren.
Pagina
4 van 5
Keuzemogelijkheden/alternatieven
In de sierteeltsector en aanverwante bedrijvigheid is een doorgaande stroom van arbeidsmigranten werkzaam. Dit vraagt om het opstellen van een coherent beleid, een programma en gefundeerde beleidskeuzes om dit te reguleren. Participatie
In het te ontwikkelen programma zal de participatie in de 6 programmalijnen vormgegeven worden. Kanttekeningen en risico’s
Het succes van het programma is mede afhankelijk van input en inzet van verschillende belanghebbenden; Binnen het beleidsveld arbeidsmigranten zijn, naast de gemeente, een groot aantal partijen actief: de arbeidsmigranten zelf, werkgevers (onderverdeeld in uitzendbureaus en inhuurders), huisvesters, zorg- en welzijnspartijen, belangenorganisaties als Greenport Aalsmeer en medeoverheden. Al deze partijen hebben hun eigen kaders en belangen. Het slagen van het programma is mede afhankelijk van input en inzet van de individuele partijen en een goede samenwerking tussen partijen. De uitwerking van de zes programmalijnen zal de samenwerking met een groot aantal externe partijen vragen. We werken in Greenport samen met andere gemeenten om op termijn regionale afspraken te kunnen maken over de verdeling van de huisvestingsopgave. Op 31 oktober j.l. is een aanvraag voor een Regiodeal bij het Ministerie BZK ingediend door 3 Greenportregio’s. Een van de kernthema’s daarin zijn Arbeidsmarkt en Circulariteit. Vanuit Greenport Aalsmeer is gestart met het regionale programma Arbeidsmigranten waarbij de Duin en Bollenstreek en Greenport Aalsmeer betrokken zijn. Het regionale programma is direct gekoppeld aan het in voorbereiding zijnde Programma Arbeidsmigranten van gemeente Aalsmeer.
Vanuit de drie regio’s wordt het belang van het thema arbeidsmigranten onderkend en zal het thema een prominent onderdeel vormen van de aanvraag. Dit biedt de kans de investering in dit thema flink te vergroten. Immers, bij honorering van de Regiodeal kan het programmabudget van dit thema verdubbeld worden door een bijdrage vanuit het Rijk. Financiën
Met deze procesnotitie zijn geen additionele kosten gemoeid. De inhoudelijke budgetten die betrekking hebben op het Programma Arbeidsmigranten zijn opgenomen in programma 3 van de programmabegroting. De kosten voor de verschillende acties in de programmalijnen zijn opgenomen in het College uitvoeringsprogramma. Er is jaarlijks een bedrag van 50.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het programma en 25.000 voor de versterking van het Poolse spreekuur.
Pagina
5 van 5
Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning Proces Deze procesnotitie is de eerste stap om te komen tot een programma; In de procesnotitie die nu ter besluitvorming voorligt wordt het proces om te komen tot een programma arbeidsmigranten en de daarbij behorende inhoudelijke uitgangspunten vastgelegd. Na vaststelling zal het programma volgens de onder punt 3 beschreven programmalijnen worden uitgewerkt. Het programma past binnen de regionale aanpak die Greenport Aalsmeer voor ogen heeft; Ook in Greenport Aalsmeer verband wordt er gewerkt aan een programma arbeidsmigranten. Verkennende gesprekken voor dit regionale programma worden momenteel gevoerd. Voor zover op dit moment kan worden overzien sluiten het lokale en regionale programma op elkaar aan en zullen zij elkaar versterken. Momenteel wordt een aanvraag voor een zgn Regiodeal voorbereid door 3 Greenportregio’s. De kernthema’s daarin zijn Arbeidsmarkt en Circulariteit. Een van de pijlers daarin is Weerbare en vitale sierteeltregio. In de programmalijn van deze pijler is het regionale programma arbeidsmigranten ingebracht.
De gemeenteraad wordt gefaciliteerd om invulling te geven aan haar kaderstellende rol; Het is van belang dat de raad op de hoogte is van het voornemen om te komen tot een programma arbeidsmigranten en is het van belang dat de raad kan meedenken gedurende het proces om te komen tot nieuw strategisch beleid. Daarnaast spreken raadsleden in hun rol als volksvertegenwoordigers met inwoners en bedrijven en beschikken daardoor over informatie die van meerwaarde kan zijn voor het programma. Na vaststelling van de procesnotitie kan direct worden gestart met het daadwerkelijk opstellen, inrichten en uitwerken van het programma. Per programmaonderdeel zal worden bekeken of, en op welke wijze, bestuurlijke besluitvorming wenselijk dan wel noodzakelijk is.
Evaluatie
Dit wordt opgenomen in het programma.
Duurzaamheidsaspecten Dit is niet van toepassing. Bijlagen Raadsvoorstel procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Raadsbesluit Procesnotitie programma arbeidsmigranten 2024-2027 Kaart met overzicht locaties huisvesting arbeidsmigranten oktober 2023
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 5 december 2023 Besluit
1. De voorgestelde inhoud van het programma arbeidsmigranten 2024-2027 vast te stellen. 2. De uitgangspunten in hoofdstuk 2 (‘Uitgangspunten voor het beleid’) en hoofdstuk 3 ( ‘de programmastructuur’) van de procesnotitie Programma arbeidsmigranten 2024-2027 vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 1 februari 2024. de plv. griffier,
de voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
PROCESNOTITIE NIEUW BELEID Aan
Gemeenteraad
Datum
11 -12-2023
Van
College Aalsmeer
Contact
Janneke Sinke en Wilco van Oosten Kernorganisatie Aalsmeer
Betreft
Procesnotitie voor programma arbeidsmigranten in Aalsmeer 2024-2027
1. Inleiding en context Aalsmeer is een levendig dorp met een rijke traditie in de tuinbouw, sierteelt, en de verwerking van- en handel in sierteeltproducten. Royal Flora Holland fungeert als internationale hotspot voor de bloemenen plantenhandel. Om deze sector goed te laten functioneren is het van cruciaal belang om voldoende praktisch geschoolde medewerkers te hebben. Bijkomende uitdaging hierbij is het seizoensgebonden karakter van de branche. Ook zien we veel vraag naar arbeid in aanverwante sectoren als de logistieke en dienstverlenende sector. Bedrijven in Aalsmeer geven vaak aan dat het ontbreken van (goed geschoolde) medewerkers een probleem is. In Aalsmeer wordt een groot deel van dit werk uitgevoerd door arbeidsmigranten die deels ook in onze gemeente wonen. Hierbij wordt een arbeidsmigrant gedefinieerd als een onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie die zijn hoofdverblijf niet in Nederland heeft en die in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten1 Uit het onderzoek “Arbeidsmigranten in de Greenport Aalsmeer (Decisio maart 2021)2 , blijkt dat een groot deel van de medewerkers via uitzendbureaus te werk wordt gesteld. Huisvesting wordt vaak ook door deze bureaus geregeld. In onze gemeente hebben we, naast een groot aantal (aangepaste) reguliere woningen, een aantal grootschalige verblijfsfaciliteiten.
Bedrijven en uitzenders vinden het (in toenemende mate) een uitdaging om voldoende huisvesting te vinden voor hun werknemers. De arbeidsmigranten die hun bijdrage voor kortere of langere tijd leveren aan onze economie komen voornamelijk uit Polen3 . Daarnaast is een toenemend aantal andere nationaliteiten zoals Bulgaren, Roemenen en Spanjaarden werkzaam. Over het algemeen is ons beeld dat voor de meeste van deze (tijdelijke) inwoners van onze gemeente de huisvesting en de werkomstandigheden adequaat geregeld is. Het tekort aan medewerkers in de sierteelt en logistieke dienstverlening heeft niet alleen impact op de economie, maar ook op het huisvestingsvraagstuk voor deze groep medewerkers specifiek en de gehele Aalsmeerse bevolking in het algemeen. Daarnaast komt in landelijke onderzoeken en rapporten (o.a. rapport Roemer) naar voren dat er niet alleen verbeteringen wenselijk zijn ten aanzien van de kwaliteit van de huisvesting, maar ook ten aanzien van de zorg en het welzijn van arbeidsmigranten. Het probleem vraagt dus om een integrale aanpak.
1 2 3
Definitie zoals opgenomen in Wet Goed Verhuurderschap. Dit blijkt uit het onderzoek 2019 door Decisio in opdracht van Greenport Aalsmeer. Dit blijkt uit het onderzoek 2019 door Decisio in opdracht van Greenport Aalsmeer.
Pagina
2 van 10
Als gemeente willen we ons samen met alle betrokken partijen inzetten om daar waar dat nodig is de woon, werk en zorg/welzijnsomstandigheden voor de arbeidsmigranten naar behoren te regelen en zonodig te verbeteren. In de College Agenda ‘Samen werken aan Aalsmeer 2022-2026’, is budget vrijgemaakt voor het opzetten en uitvoeren van een programma arbeidsmigranten. Dit programma kijkt naar informatievoorziening, zorg, ondersteuning en goed werkgeverschap en andere aspecten waar arbeidsmigranten in Aalsmeer mee te maken hebben. In het CUP 2022-2026 is een bedrag van € 50.000 jaarlijks beschikbaar gesteld om deze opdracht uit te voeren. In landelijke onderzoeken en het rapport van de commissie Roemer (‘Geen tweederangsburgers’ van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten4), komt naar voren dat er verbetering wenselijk is als er misstanden worden geconstateerd. Bijvoorbeeld dat er arbeidsmigranten zijn die naar Nederland komen en in het land van herkomst via een uitzendbureau een te positief beeld is geschetst ten aanzien van wonen en werken. In de praktijk kan dit soms toch anders uitwerken. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat de huisvesting, de arbeidsomstandigheden en de zorg niet optimaal in orde zijn. Het niet goed op de hoogte zijn van kennis van de rechten als werknemer in Nederland maakt het dan lastig om eventueel actie te ondernemen.
In Aalsmeer willen we door het Programma Arbeidsmigranten uit te voeren dit soort situaties voorkomen en indien nodig aanpakken. We zien dit als gezamenlijke opgave om met alle partijen vast te leggen hoe we deze arbeidsmigranten goed kunnen huisvesten en de zorg en welzijn bieden die nodig is. Daartoe gaan we in overleg met de grootste uitzendbureaus en werkgevers die in de gemeente en de regio gevestigd zijn. Daarnaast wordt er binnen Greenport Aalsmeer verband gewerkt aan een regionaal programma arbeidsmigranten. Dit is nodig omdat de arbeidsmigranten en een groot deel van de werkgevers niet gebonden zijn aan een specifieke gemeente. Gezien het regio brede tekort aan huisvesting reizen veel arbeidsmigranten heen en weer tussen werk- en verblijfsplaats. Uit de eerste verkennende gesprekken blijkt dat Aalsmeer op een aantal specifieke aspecten, zoals huisvesting en registratie, vooroploopt. Andere gemeenten zijn verder met het opstellen van een integraal programma. Hierbij is van belang dat het regionale – en het lokale programma complementair zijn. Momenteel wordt een aanvraag voor een zgn. Regiodeal voorbereid door 3 Greenportregio’s. De kernthema’s daarin zijn Arbeidsmarkt en Circulariteit. Een van de pijlers daarin is Weerbare en vitale sierteeltregio. In de programmalijn van deze pijler is het regionale programma arbeidsmigranten ingebracht.
Vanuit de drie regio’s wordt het belang van het thema arbeidsmigranten onderkend en zal het thema een prominent onderdeel vormen van de aanvraag. Dit biedt de kans de investering in dit thema flink te ver-groten. Immers, bij honorering van de Regiodeal kan het programmabudget van dit thema verdubbeld worden door een bijdrage vanuit het Rijk. De aanvraag is op 31 oktober ingediend. De Adviesraad sociaal domein van Aalsmeer (ASD) heeft in april 2022 een ongevraagd advies uitgebracht voor het te ontwikkelen beleid voor onze gemeente. Zowel het rapport Roemer als het advies van de ASD worden benut bij het opstellen van dit programma. Onlangs is in Greenport verband gestart met een regionaal project om op termijn met de regiogemeenten afspraken te maken over de verdeling van de huisvestingopgave van arbeidsmigranten. Aalsmeer neemt deel aan deze werkgroep maar zal ook haar eigen programma uit gaan voeren.
Https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/10/30/tweede-advies-aanjaagteambescherming-arbeidsmigranten 4
Pagina
3 van 10
Gegevens over Aalsmeer De focus van het beleid van Aalsmeer is de afgelopen jaren, en ook nu, met name gericht op het huisvestingsvraagstuk. Door de toenemende vraag naar shortstay huisvesting voor werknemers in de sierteeltsector en daaraan gelieerde bedrijvigheid is de druk op het realiseren van goede huisvesting fors. Deze werknemers zijn van cruciaal belang voor de Aalsmeerse bedrijven om te kunnen produceren. Het in balans brengen en houden van zowel deze uitdaging als ook de impact op de lokale woonomgeving en de sociale cohesie is voor de gemeente en initiatiefnemers een ingewikkelde opgave. De gemeente wil zich inzetten voor goede huisvesting en arbeidsomstandigheden en het verbeteren van de sociale cohesie in onze lokale samenleving. Een deel van de arbeidsmigranten woont inmiddels vast in onze gemeente. Er is een toenemende trend om zich definitief te willen vestigen (Decisio onderzoek) en op zoek te gaan naar een koop- of huurwoning. Momenteel staan er vooral inwoners van Poolse afkomst in de Basisregistratie Personen van onze gemeente ingeschreven. Ook zijn er Bulgaarse, Roemeense en Spaanse ingeschreven inwoners. Er is onlangs gestart met het aanbieden van Nederlandse taalles aan deze groep inwoners.
Ondanks het (economische) belang van arbeidsmigranten is het voor de Nederlandse overheid, dus ook voor Aalsmeer, niet mogelijk om accuraat vast te stellen hoeveel arbeidsmigranten er op dit moment in Nederland per gemeente verblijven. Er is namelijk voor EU-burgers geen verplichting om zich in te schrijven bij de gemeente of voor een verblijfsduur van 4 maanden bij het RNI-register. De huisvesting van deze medewerkers is divers; er is een aantal grootschalige locaties en daarnaast is er ook huisvesting in woningen of kleinschalige locaties (op bedrijvenlocaties). De locaties in woonwijken kunnen mogelijk, door meer in te zetten op huisvesting op grootschalige locaties, op termijn afgebouwd worden. Dit is gezien de grote druk op de woningmarkt een positieve ontwikkeling op termijn. De gemeente Aalsmeer streeft naar een integrale aanpak en structurele oplossingen voor, daar waar nodig, het verbeteren van de woon– en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in onze gemeente. Hiertoe wordt dit programma opgesteld voor de duur van 4 jaar om deze aanpak uit te voeren. Het programma is gericht op intensieve samenwerking met ketenpartners als uitzendbureaus, bedrijven, belangenorganisaties en zorgaanbieders.
Samenhangend beleid met alle partners is wenselijk waar alle aspecten aan de orde komen: goede huisvesting; taalles, registratie, zorg en welzijn, huisartsenzorg, en gestructureerde informatievoorziening over juridische vragen inzake rechten en plichten evenals het vergroten van het draagvlak door middel van het bevorderen van de verdere kennismaking met deze groep inwoners in onze gemeente door sport en culturele activiteiten. De gemeente wil op termijn in gesprek met ontwikkelaars, uitzendbureaus en de grotere werkgevers om afspraken te maken en een convenant te sluiten. Daarom heeft het college besloten om hier via het programma arbeidsmigranten de nodige prioriteit aan te geven en hiervoor een budget van € 50.000 per jaar te reserveren. De gemeente heeft inmiddels al acties ingezet om dit beleid uit te werken. Door het nu samen te voegen in een overkoepelende programmastructuur wint het in kracht. In de toelichting op de programmastructuur werken we de zes programmalijnen uit in concrete doelen, acties en investering. In deze afbeelding is zichtbaar uit hoeveel onderdelen een samenhangend beleid voor arbeidsmigranten bestaat.
Pagina
4 van 10
2. Onze centrale uitgangspunten voor het beleid We willen het programma vormgeven langs een zestal programmalijnen. Het is van belang om daarbij heldere uitgangspunten vast te stellen en vast te leggen in afspraken met de partners. We hanteren de volgende uitgangspunten voor het programma en onze beleidsvorming. 1.
Arbeidsmigranten vormen een belangrijke bouwsteen voor een sterke, lokale, toekomstbestendige economie;
2.
Arbeidsmigranten verwerven een betere sociale positie en zijn beter geaccepteerd en geïntegreerd;
3.
Dit draagt bij aan een aantrekkelijke lokale woon- en werkgemeenschap met (meer) sociale cohesie
4.
Het bevorderen van een gezonde werkgevers- en werknemersverhouding bij de arbeidsmigranten.
5.
Hiervoor werken we constructief samen met belanghebbende partijen;
6.
Het bestendigen van aandacht voor deze doelgroep in gemeentelijke beleids- en besluitvorming.
en een verminderde kwetsbaarheid voor criminaliteit en uitbuiting.
3. De programmastructuur Het Programma arbeidsmigranten bestaat uit 6 programmalijnen die in deze paragraaf verder worden uitgewerkt. 1.
Informatie en voorlichting
2.
Goede huisvesting
3.
Verbeterde registratie en sturing
4.
Werk en goed werkgeverschap
5.
Ondersteuning, preventie en toegang tot zorg
6.
Veiligheid, handhaving en samenwerking met partners in de regio
1. Informatievoorziening en voorlichting Wat willen we bereiken? De basisinformatievoorziening, zowel digitaal als fysiek voor arbeidsmigranten, wordt op orde gebracht zodat het voor arbeidsmigranten duidelijk is welke rechten en plichten aan een verblijf in Nederland zijn verbonden.
Pagina
5 van 10
Wat gaan we doen? Ontwikkelen van een website of pagina op de gemeentewebsite en partnerwebsites op basis van best practice. We doen dit samen met kennisinstanties met ervaring op dit gebied. De gemeente wil als pilot de informatie samenbrengen en professionaliseren en gaat hiervoor in overleg met betrokken partijen. Daarnaast beschikt Aalsmeer over een goedlopend Pools spreekuur dat uitgevoerd wordt door vrijwilligers. Maandelijks is dit een vraagbaak voor onze Poolse inwoners. Wat gaat dit kosten? De gemeente heeft voor de periode 2024-2027 voor uitvoeren van de pilot voor het versterken van het Poolse spreekuur jaarlijks € 25.000, - gereserveerd. 2. Goede huisvesting Wat willen we bereiken? We willen werken aan goede huisvesting voor de arbeidsmigranten. We willen daarin samenwerken met diverse partijen om zo de juiste balans te vinden en een goede afweging te kunnen maken voor onze gemeente. Bij het maken van deze afweging worden een aantal uitgangspunten gehanteerd: In dit onderdeel willen we onderzoeken hoeveel arbeidsmigranten wij willen huisvesten in de gemeente en op welke wijze wij dat willen aanpakken. •