Agendabundel
Tekst van het document
Bij eventuele beslissingen om middelen te onttrekken tussen nu en dat moment dient hiermee rekening te worden gehouden om te voorkomen dat de ratio onder de door de raad gestelde ondergrens van 1,5 zakt. Kansen en risico’s In de eerdere P&C documenten is een aantal kansen en risico’s benoemd die wij hieronder voor de volledigheid nog een keer benoemen. Daar waar een update mogelijk is hebben wij deze opgenomen. In het hoofdlijnenakkoord van het begin juli aangetreden kabinet is geen voorstel opgenomen voor de oplossing van de korting op het gemeentefonds vanaf 2026. Op 19 augustus vond het eerste overhedenoverleg plaats met het nieuwe kabinet. Tijdens dat overleg is gebleken dat het kabinet de korting op het gemeentefonds in de Miljoenennota 2025 niet gaat terugdraaien. De afspraken met het vorige kabinet over Wmo en Hervormingsagenda Jeugd worden wel gerespecteerd. Met de ministers en staatssecretarissen is afgesproken dat de komende maanden in deelstudies onderzoek plaatsvindt of de taken en middelen rond de thema’s bestaanszekerheid, versterking voorzieningenniveau in alle gemeenten, aandacht voor de relatie tussen het zorgdomein en het sociaal domein en het versnellen van de woningbouwopgave in balans zijn. Wanneer dat niet het geval is, wordt bepaald welke stappen er moeten worden gezet om dat te herstellen.
Eind oktober/ begin november moet de uitkomst van het onderzoek bekend zijn. Zodra wij meer weten informeren wij u daarover. Op 1 juli jl. is de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijzen Jeugdwet in werking getreden. Deze AMvB moet gemeenten meer houvast bieden bij het vaststellen van ‘reële tarieven’ voor jeugdhulpaanbieders. Of het besluit zoden aan de dijk gaat zetten is de vraag. De verwachting is namelijk dat gemeenten en aanbieders discussie blijven houden over de hoogte van de tarieven. Daarnaast is onbekend of deze wet niet tot hetzelfde kosten opdrijvend effect gaat leiden als de AMvB die eerder werd ingevoerd voor de zorgaanbieders voor de Wmo. Ook is recent bekend geworden dat gemeenten door onzorgvuldige ramingen van het CPB het risico lopen om inkomsten te missen, omdat het planbureau de inflatie consequent te laag Programmabegroting 2025
8
Gemeente Aalsmeer
inschat waardoor gemeenten daarvoor te weinig compensatie ontvangen in het gemeentefonds. Uit onderzoek is gebleken dat de afgelopen zeven jaar is de prijsstijging van het bruto binnenlands product in alle onderzoeksjaren jaren hoger was dan de CPB-raming daarvan in het voorjaar. Het prijsaccres van het gemeentefonds wordt sinds 2024 bepaald aan de hand van de voorjaarsraming van het lopende jaar. Het prijsaccres dreigt daarmee structureel te laag te worden. Aanvullend hierop zien wij de volgende kansen en risico’s: Kansen - Objectieve indexering en fondsvorming Wmo uit de Voorjaarsnota van het Rijk vanaf 2026. Vooruitlopend op een andere financiering van de Wmo wordt een bedrag van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd en bij de Miljoenennota
-
overgeheveld naar het Gemeentefonds. In het raadsvoorstel over de septembercirculaire geven wij aan wat dit betekent voor Aalsmeer. Afschaffing abonnementstarief Wmo Aflopende erfpachtovereenkomst Eigen Haard In 2024 ronden wij naar verwachting de onderhandelingen over de erfpachtovereenkomst met Eigen Haard af. Hieruit worden hogere inkomsten verwacht. Zodra wij deze in beeld
-
hebben informeren wij u daarover. Stelposten loon-en prijs, behoedzaamheid en nieuw beleid als onderdeel van de programmabegroting
-
Areaaluitbreiding en/ of extra tariefstijgingen waardoor hogere inkomsten
Risico’s -
Kostenontwikkeling jeugdhulp en Wmo gelet op open-einde regeling en AMvB in combinatie met de reserve Sociaal Domein die naar verwachting eind 2024 uitgeput is. Afschaffing abonnementstarief Wmo
-
Inventarisatie onderhoudsareaal openbare ruimte Inflatie in gemeentefonds in relatie tot werkelijke prijsontwikkeling Nog niet alle ambities zijn financieel vertaald
-
Niet (volledig) realiseren van de in de programmabegroting opgenomen taakstellingen Nieuwe AA-claims zonder dekking Nieuwe wettelijke taken waarvoor Rijk onvoldoende budget beschikbaar stelt
Ontwikkeling schuldpositie en rentelasten De onderstaande grafiek laat de verhouding tussen het vreemd vermogen (schuldpositie) en de ontwikkeling van de rentelasten zien. De ontwikkeling van de schulden laat een constant beeld zien in relatie tot het groeiende bezit. De geplande investeringen uit het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (MPP) en het Meerjaren Investeringen Programma (MIP) zijn de oorzaak van de schuldpositie. Een groot deel hiervan wordt gefinancierd met vreemd vermogen. Het bedrag dat betaald wordt aan rentelasten stijgt hierdoor de komende jaren. Dit komt door de groeiende schuld in combinatie met de gestegen rente.
Programmabegroting 2025
9
Gemeente Aalsmeer
140.000
2.500
120.000
2.000
100.000 80.000
1.500
60.000
1.000
40.000
500
20.000 0
0 2024
2025
2026
2027
Schuldpositie ultimo
Rentelasten
2028
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de financiële kengetallen. Hieruit blijkt dat de komende jaren de schuldquote oploopt als gevolg van het aantrekken van leningen om nieuw bezit te kunnen financieren, maar dat deze binnen een aanvaardbare bandbreedte blijft. Ontwikkeling lokale heffingen Daar waar het mogelijk is vraagt de gemeente kostendekkende tarieven voor geleverde diensten. Op deze manier worden de kosten gelegd bij degene die van de dienst gebruik maakt. In de Kadernota 2025 is een onderzoek aangekondigd naar de kostendekkendheid van de heffingen en de leges. Voor rioolheffing en afvalheffing is dit onderzoek voorafgaand aan het opstellen van deze programmabegroting afgerond. Hiervoor is onder financiële ontwikkeling daarop al ingegaan. Het onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges Burgerzaken (algemene dienstverlening), APV en dienstverlening in het kader van de Omgevingswet wordt in de komende weken afgerond. In het raadsvoorstel over de belastingverordeningen 2025 komen we hierop terug. Na uitwerking van de uitgangspunten voor de indexatie van de tarieven zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van de Kadernota 2025 en de tariefvoorstellen die in deze programmabegroting zijn opgenomen is de ontwikkeling van de lokale woonlasten 2025 als volgt: Soort lokale heffing
2021
2022
2023
2024
2025
OZB aanslag woning eigenaar Rioolheffing eigenaar
425
505
519
531
553
174
177
181
188
196
Afvalstoffenheffing gebruiker Woonlasten Eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022
299
237
330
370
411
898
919
1.030
1.089
1.160
1.030 n.v.t.
1.089 5,7%
1.160 6,5%
Woonlasten na belastingkorting % toename t.o.v. vorig jaar
-96 898
823 2,3%
In de Kadernota 2025 hebben wij u voorgesteld om de hondenbelasting af te schaffen en de OZB evenredig te verhogen zodat deze afschaffing geen effect heeft op de gemeentelijke inkomsten. Naar aanleiding daarvan is gevraagd wat het effect is op de OZB aanslag voor een woning met een gemiddelde WOZ waarde: dit voorstel heeft extra stijging van ca. 0,77% ten Programmabegroting 2025
10
Gemeente Aalsmeer
opzichte van 2024 tot gevolg. In bovenstaande tabel is daarmee in de ontwikkeling van de woonlasten al rekening gehouden. In 2025 effectueren we daarnaast het eerder genomen besluit tot verhoging van de waterverblijfsbelasting. Een uitgebreide toelichting op de ontwikkeling van de inkomsten op de lokale heffingen is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen van deze programmabegroting. Ombuigingsvoorstellen In de Kadernota 2025 is u een aantal ombuigingsvoorstellen voorgelegd in het kader van de opdracht ‘oud voor nieuw’ van de AA-organisatie. Deze zijn in deze programmabegroting aan het betreffende programmaonderdeel toegewezen en vindt u ook als bestuurlijk actiepunt terug in deze programmabegroting. Na de raadsvergadering van 4 juli is gestart met de verdere invulling van deze voorstellen. De verdere uitwerking daarvan is een vast agendapunt in de overleggen tussen de verantwoordelijk vakafdeling en de portefeuillehouder. Daar waar al resultaten te benoemen zijn vindt u deze bij het programmaonderdeel terug. In volgende P&C documenten houden wij u op de hoogte over de realisatie ervan. In bijlage 10.1 van de Kadernota 2025 hebben wij u een aantal scenario’s geschetst wat het betekent als het Rijk aan de eerder doorgevoerde korting op het gemeentefonds vasthoudt.
Daarbij hebben wij ook aangegeven u te informeren over de voortgang naar het onderzoek van bezuinigingen op medebewindstaken. Op het moment van stellen van deze programmabegroting hebben wij (nog) geen nieuwe informatie daarover. Eén en ander is ook afhankelijk van de keuze die het kabinet gaat maken: balans of verschraling. In de 1e bestuursrapportage 2025/ Kadernota 2026 komen wij hierop bij u terug. We kiezen er daarom op dit moment bewust voor om nu (nog) geen onwenselijke bezuinigingen aan u voor te leggen om daarmee een sluitende meerjarenbegroting te presenteren. In de tussenliggende periode bereiden wij ons wel verder voor om ons op de toekomst verder voor te bereiden. In de programmabegroting hebben wij daartoe actiepunten geformuleerd, zoals het onderzoek naar de mogelijkheid om bestaande maatregelen uit te breiden en/ of nieuwe maatregelen te treffen. Het is goed om daarbij te beseffen dat een belangrijk deel van onze begroting bestaat uit niet beïnvloedbare kosten, beperkt beïnvloedbare kosten, of kosten die op middellange termijn beïnvloedbaar zijn (zoals bijvoorbeeld subsidies en personele kosten) of direct impact hebben op onze voorzieningen in Aalsmeer waarop we trots zijn. Dat maakt vervolgstappen extra ingewikkeld. Septembercirculaire 2024 Op het moment van het aanbieden van deze begroting is de septembercirculaire van het Rijk net een paar dagen binnen.
Omdat dit te laat is om de uitwerking van deze circulaire nog in deze begroting te verwerken ontvangt u daarom, zoals u van ons gewend bent, op korte termijn een raadsvoorstel met een toelichting op de ontwikkelingen uit de septembercirculaire en de financiële effecten. Dit voorstel wordt voor dezelfde raadsvergadering geagendeerd als de programmabegroting, zodat u de uitkomsten hierbij kunt betrekken. Voor nu gaan we door op de koers van ons raadsakkoord en collegeprogramma. Want daarvoor staan we: Aan de slag voor en samenwerken aan Aalsmeer!
Burgemeester en wethouders gemeente Aalsmeer Programmabegroting 2025
11
Gemeente Aalsmeer
1. Leeswijzer Algemeen De programmabegroting 2025 is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de programmabegroting stelt de raad de beleidsmatige en financiële kaders vast. De raad stelt de (financiële) uitgangspunten voor het beleid vast in de programmabegroting en het college voert deze uit. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de indeling van de programmabegroting. Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit de volgende onderdelen: • Een algemeen deel, bestaande uit de aanbiedingsbrief en de leeswijzer; •
De beleidsbegroting, bestaande uit het programmaplan met daarin opgenomen de te realiseren programma's, overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing van de
•
•
vennootschapsbelasting, algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; en de paragrafen. Naast de acht verplichte paragrafen heeft Aalsmeer een paragraaf duurzaamheid en klimaat.
De financiële begroting, bestaande uit het overzicht van baten en lasten inclusief de toelichting; de financiële positie (waaronder begrepen de meerjarenraming), inclusief een geprognosticeerde balans, investeringen en het verloop van de reserves en voorzieningen; Bijlagen 1 t/m 4: (de door het BBV verplichte) beleidsindicatoren inclusief toelichting, kaderstellende nota’s, overzicht van subsidies en het overzicht van baten en lasten per taakveld.
Programmaplan Ieder programma begint met een inleiding, gevolgd door de thema’s behorende bij de programma’s. Bij de verschillende thema’s staan de acties uit het uitvoeringsprogramma 20222026 benoemd alsmede inzicht in wat we daar in 2025 voor gaan doen. Thema’s De programma’s omvatten meerdere beleidsterreinen. Per thema komen aan de orde de doelstellingen, actuele beleidsontwikkelingen en actuele bestuurlijke actiepunten. Als de actie “uitvoering” betreft, vindt de uitvoering doorlopend gedurende het jaar plaats. Daar waar sprake is van besluitvorming door college of raad staat in de kolom planning vermeld wanneer dit verwacht wordt. Wijziging in taakvelden Naar aanleiding van een eerder aangekondigde wijziging in de IV3-richtlijnen is in programma 1 Sociaal domein, een aantal taakvelden op het gebied van de Jeugd en WMO gewijzigd met als gevolg dat een aantal budgetten herverdeeld is. Deze wijziging heeft geen effect op het totaalsaldo van het programma of de subsidiebijlage. Voor meer achtergrond bij deze verplichte wijziging wordt verwezen naar Iv3-model gemeenten 2025 | CBS.
Programmabegroting 2025
12
Gemeente Aalsmeer
Financiën Na de beleidsinhoudelijke informatie volgt de financiële uitwerking. Dit geeft invulling aan het budgetrecht van de raad. De door de raad te autoriseren budgetten per programma op het niveau van lasten, baten en saldo zijn opgenomen in een totaaloverzicht. Het overzicht per programma is opgebouwd uit taakvelden. Het subtotaal per programma omvat de volle omvang van verwachte uitgaven en inkomsten en sluit aan op de door de raad te autoriseren budgetten. Daarna wordt zichtbaar gemaakt welke bedragen aan de reserves worden toegevoegd of onttrokken. Naast de ramingen 2025, gesplitst naar lasten, baten en saldo, staan de saldi vermeld van de jaarrekening 2023, de bijgestelde begroting 2024 en van het meerjarig perspectief 2026-2028. Onder het financieel overzicht staat, indien daartoe aanleiding bestaat, een toelichting op de ontwikkeling van het programmasaldo van jaar op jaar. In deze programmabegroting 2025 vindt o.a. de financieel-technische uitwerking plaats van bijvoorbeeld de loon- en prijscompensatie (verschuiving van de stelpost op programma 8 naar de budgetten op de overige programma's). Ook zijn de kapitaallasten geactualiseerd naar aanleiding van actualisatie van het investeringsprogramma. Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen.
Het BBV schrijft voor dat de verbonden partij, die betrokken is bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen, wordt opgenomen bij het programma. Overhead en algemene dekkingsmiddelen Het BBV schrijft voor dat baten en lasten van overhead centraal worden geraamd en verantwoord op een eigen taakveld overhead. Dit taakveld is opgenomen in hoofdstuk 2.7. Bij de programma’s worden de desbetreffende lasten en baten aangegeven. Van veel programma’s zijn de baten lager dan de lasten. Het totaalsaldo van de programma’s wordt bekostigd uit de algemene dekkingsmiddelen, waarvan de algemene uitkering één van de belangrijkste is. Dit is opgenomen in hoofdstuk 2.8. Paragrafen In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. Op deze manier worden onderwerpen die versnipperd in de begroting staan gebundeld. De paragrafen geven daarnaast extra informatie voor de beoordeling van de financiële positie op de korte en langere termijn. Nagenoeg alle tabellen zijn afgerond op duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.
Programmabegroting 2025
13
Gemeente Aalsmeer
2. Programmaplan
Programmabegroting 2025
15
Gemeente Aalsmeer
2.1 Sociaal domein Inleiding Aalsmeer, Kudelstaart en Aalsmeer-Oost zijn krachtige kernen die samen een gemeenschap vormen waarvan de inwoners bereid zijn veel voor elkaar te doen en te betekenen. Een gemeenschap met veel enthousiaste vrijwilligers en mantelzorgers. Aalsmeerders zijn doeners en aanpakkers. De acties uit de nieuwe nota Sociaal Domein sluiten hierop aan. Tegelijkertijd kent ook Aalsmeer uitdagingen: de Aalsmeerse samenleving is de laatste jaren meer divers geworden met toenemende verschillen tussen onze inwoners. Daarnaast hebben veel inwoners het druk, er zijn steeds meer regels, er is meer kritiek en we eisen allemaal steeds meer van onszelf en elkaar. Dit maakt dat met elkaar samenleven soms best ingewikkeld is. Als gemeente willen we daar graag aan bijdragen door contacten tussen inwoners te bevorderen. Al onze voorzieningen, waaronder die voor sport, cultuur en welzijn helpen daarbij. We willen ontmoeting versterken en sporten en bewegen stimuleren door het zo makkelijk en vanzelfsprekend mogelijk te maken. Voor de inwoners waarmee het aanzienlijk minder goed gaat en die ons om hulp vragen willen we waar nodig en mogelijk zorg en ondersteuning bieden. Wij willen dat ieder kind in Aalsmeer veilig, gezond én kansrijk kan opgroeien en zich kan ontwikkelen. Met veel kinderen, jongeren en hun ouder(s)/verzorger(s) gaat het goed.
Een aantal jeugdigen heeft echter extra hulp nodig. Aalsmeer wil er vooral zijn voor die jeugdigen en hun ouder(s)/verzorger(s) die ons het meest nodig hebben. Het vraagt om goede afspraken met onze partners. Bijvoorbeeld over ondersteuning van kinderen en gezinnen, het normaliseren van problemen en voortijdig schoolverlaten. Wegens schaarste aan personeel bij aanbieders en om de kosten te kunnen blijven opbrengen zetten we binnen de mogelijkheden die we hebben in op doelmatige jeugdhulp. We zetten vooral in op die kinderen en hun ouder(s)/verzorger(s) die onze hulp het meest nodig hebben. Daarnaast is het Rijk voornemens in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd de reikwijdte van de Jeugdwet af te bakenen. Voor inwoners met schulden, werkloosheid, of andere geldzorgen fungeert de gemeente als vangnet: we dragen bij aan de bestaanszekerheid en zorgen dat mensen op ons kunnen terugvallen wanneer het even tegen zit. Dit kan via een uitkering, een minimaregeling om de effecten van armoede te dempen, een schuldenregeling of andere vorm van ondersteuning. Inburgering en taalbeheersing zijn hierbij tevens van belang. Aalsmeer wil hierbij vooruitkijken naar de toekomst. Zodat werken loont, werkgeverschap en ondernemerschap aantrekkelijk blijft en personeelstekorten in vitale sectoren opgevangen kunnen worden.
Kernopgaven en de belangrijkste uitgangspunten In de eind 2023 vastgestelde nota Sociaal Domein hanteren we drie kernopgaven en een aantal uitgangspunten die terugkomen in beleid en uitvoering van het hele Sociaal Domein: Kernopgave 1: Gezond en gelukkig leven makkelijker maken We investeren in een gezonde omgeving en stimuleren een gezond(er) leven, onder meer via sport en bewegen. Voor wie niet (mentaal) gezond is of wordt, bieden we waar mogelijk ondersteuning
op
verschillende
levensgebieden.
We
werken
Programmabegroting 2025
daarbij
vanuit
positieve 16
Gemeente Aalsmeer
gezondheid. Via ontmoeting, sport en kunst en cultuur versterken we verbindingen tussen inwoners. Dit draagt bij aan hun eigen welbevinden en de zorg voor elkaars welzijn, inclusief het voorkomen van eenzaamheid. Zo creëren we een sterke sociale basis. Kernopgave 2: Kansengelijkheid vergroten We geven prioriteit aan inwoners die ons het meest nodig hebben. Inwoners voor wie kansen niet vanzelfsprekend zijn, bieden we gericht ondersteuning. We investeren in een kansrijke start voor kinderen en hebben extra aandacht voor de positie van jongeren en jongvolwassenen. We werken aan een inclusieve samenleving. Kernopgave 3: Bestaanszekerheid bevorderen We bieden ondersteuning aan inwoners zonder werk en/of inkomen. We streven ernaar inwoners met financiële zorgen in beeld te krijgen en te helpen. Door een mensgerichte benadering voorkomen we onnodig leed en oplopende kosten. We stimuleren (keten)samenwerking en een domein overstijgende aanpak bij multiproblematiek om dreigende onveiligheid tegen te gaan. Belangrijke uitgangspunten: menselijke maat en duurzaam zorgstelsel De menselijke maat is leidend in de uitvoering: werken vanuit de bedoeling en de vraag van de inwoner centraal stellen. De komende jaren willen we de dienstverlening en communicatie meer in lijn te brengen met de behoefte van onze inwoners en deze zichtbaar verbeteren.
Dit om er voor te zorgen dat de inwoners van Aalsmeer zich gehoord, gezien en geholpen voelen. Daarnaast hebben we aandacht voor de betaalbaarheid van ondersteuning en zorg en zetten ons in voor een duurzaam zorgstelsel. Dat betekent onder andere dat we naast het bieden van goede hulp ook inzetten op normaliseren. Niet alle problemen kunnen door de gemeente worden opgelost. Inwoners zijn niet altijd zelfredzaam, maar kunnen ook veel zelf. Ze helpen elkaar zoveel mogelijk en waar dat teveel of te zwaar wordt biedt de gemeente hulp en ondersteuning.
2.1.1 Zorg en welzijn Doelstellingen • Inwoners zijn in staat om gezond te leven (we bevorderen gezond gedrag en positieve gezondheid); • • • •
Mantelzorgers kunnen de zorg voor naasten beter aan en inwoners worden gefaciliteerd om elkaar te helpen; Inwoners kunnen zo lang mogelijk en zo zelfredzaam mogelijk thuis blijven wonen; Alle inwoners, met of zonder beperkingen, kunnen meedoen in de samenleving; We ondersteunen mensen met psychische problematiek en zij die (tijdelijk) dak- en/of thuisloos zijn geworden.
Actuele beleidsontwikkelingen Gezond leven, preventie en zorg Om de zorg op termijn voor iedereen toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden, is landelijk het Integraal Zorg Akkoord (IZA) 2023-2026 gesloten, waarin oplossingsrichtingen worden geschetst. Belangrijke speerpunten die aan de gemeenten raken zijn onder andere: 1. Preventie en gezond leven;
Programmabegroting 2025
17
Gemeente Aalsmeer
2. Regionale samenwerking; 3. Samenwerking sociaal domein, eerstelijnszorg en GGZ. Om meer in te zetten op preventie vanuit gemeenten is landelijk ook het Gezond en Actief Leven Akkoord gesloten. Gemeenten ontvangen vanaf 2023 een brede specifieke uitkering (SPUK GALA) voor programma's op het terrein van preventie: denk aan meer bewegen, bevorderen van gezondheid en versterken sociale basis. In 2023 zijn de uitvoeringsplannen van het Gezond en Actief leven akkoord in Aalsmeer en in regionaal verband het regioplan van het Integraal Zorgakkoord (IZA) opgeleverd. Vanuit hier wordt nu breed ingezet op preventie: valpreventie, Welzijn op recept, gezond gewicht volwassenen, mantelzorg ondersteuning en eenzaamheidsbestrijding. De SPUK IZA is een regionale uitkering waarvoor Amstelveen namens de Amstelland gemeenten mandaathouder is. Regionaal wordt samengewerkt tussen de gemeenten, zorgverzekeraars en zorg- en welzijnsaanbieders aan de thema’s preventie, GGZ en ouderen. Daarnaast wordt vanuit de regionale samenwerking IZA ook gekeken hoe we meer samen kunnen werken op de jeugd onderwerpen Kansrijke Start, Nu Niet Zwanger en Ketenaanpak kinderen met overgewicht. De GGD gaat als onderdeel van hun opdracht uit de gemeenschappelijke regeling extra inzetten op verhogen van de vaccinatiegraad.
Doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) naar Begeleid Thuis en Beschermd verblijf Gemeenten, Rijk en andere partijen werken aan de transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Dit is een regionale aanpak waarbij de centrumgemeente Amsterdam geleidelijk taken overdraagt naar de Amstelland gemeenten. Deze beweging moet bevorderen dat mensen met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen. De inzet van specifieke ambulante ondersteuning (Begeleid Thuis) voor de OGGZ doelgroep heeft tot doel dat verhuizing naar een instelling voor beschermd wonen minder vaak nodig is. Vanaf medio 2024 zullen de Amstelland gemeenten de eerste ervaringen op gaan doen met het zelf indiceren van Begeleid Thuis zonder wooncomponent. Er is een tijdelijke regio coördinator Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf aangesteld die het proces begeleidt. De regio coördinator wordt bekostigd door de Amstelland gemeenten samen. Aanpak economische dakloosheid De aanpak economische dakloosheid is een preventieve aanpak waarbij voorkomen wordt dat inwoners die dakloos raken (door bijvoorbeeld echtscheiding, faillissement of huiselijke conflicten) direct in een neerwaartse spiraal terecht komen. De ondersteuning aan deze groep bestaat met name uit begeleiding, eventueel in combinatie met opvang in een tijdelijke woonvoorziening.
Tot en met 2026 ontvangen de Amstelland gemeenten (via Amstelveen als penvoerder) één miljoen per jaar vanuit Rijksmiddelen. Ondersteuning van personen met onbegrepen gedrag Via een ZonMW subsidie vragen de Amstelland gemeenten gezamenlijk extra budget aan om een aantal knelpunten in de ketenaanpak rondom personen met onbegrepen gedrag verder uit te werken en de samenwerking in de keten te optimaliseren. •
We gaan onderzoeken of het huidige opvangaanbod voor de moeilijkste doelgroep (met psychiatrie/ overlastgevend gedrag) kan worden uitgebreid, of dat een Time Out voorziening (voor inwoners die tussen de wal en het schip terecht komen) haalbaar is.
•
We inventariseren en evalueren bestaande regionale zorg en veiligheid overlegtafels. Programmabegroting 2025
18
Gemeente Aalsmeer
• •
We gaan onderzoeken hoe en waar we in de keten ervaringskennis in kunnen zetten. Daarnaast gaan we inzetten op extra vroegsignalering en bemoeizorg.
WoonWelzijnZorgvisie Aalsmeer In 2025 geven we uitvoering aan de actiepunten zoals opgenomen in de in 2024 vastgestelde WoonWelzijnZorgvisie Aalsmeer. De actiepunten richten zich op voldoende woningaanbod met passende zorg en ondersteuning voor kwetsbare groepen zoals ouderen. De acties zijn erop gericht dat kwetsbare inwoners (langer) thuis kunnen blijven wonen, mee kunnen doen en de zorg en ondersteuning ontvangen die ze nodig hebben. Programma Arbeidsmigranten In 2024 is gestart met de uitvoering van het programma gericht op arbeidsmigranten. Eén van de zes actielijnen binnen dit programma is ‘Ondersteuning, preventie en toegang tot zorg. In dit kader is welzijnsorganisatie Participe in 2024 gestart met een project met als doel de gezondheid en het welzijn van arbeidsmigranten te verbeteren en dakloosheid te voorkomen. In 2025 gaan we hiermee verder. Ondersteuning van mantelzorgers Om mantelzorgers op termijn goed te ondersteunen herijken we eind 2024 onze inzet. We kijken daarbij naar wat nodig is om mantelzorgers effectiever te kunnen ondersteunen. Denk aan het inspelen op de verwachte toename van mantelzorgers die voor iemand moeten zorgen met dementie. Het aantal inwoners van Aalsmeer met dementie stijgt richting 2030 naar schatting met 30% van 570 naar 780 inwoners. De ervaren belasting van mantelzorgers met een naaste met dementie is relatief hoog.
Vanaf 2025 implementeren we eventuele benodigde wijzigingen in onze ondersteuning van mantelzorgers. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De houdbaarheid van de Wmo staat onder druk door de dubbele vergrijzing en personeelstekorten in de zorg. Voor ouderen wordt het steeds moeilijker een passende plek in een verpleeghuis te krijgen en voor de GGZ doelgroep ligt er een doelstelling om de instroom in de WLZ te beperken. Daarbij nemen de wachtlijsten voor behandeling ook toe. Er is een tekort aan geschikte woningen voor ouderen en inwoners met een beperking, wat ook effect heeft op de vraag naar ondersteuning. Het vooruitzicht voor Aalsmeer is dat het beroep aan Wmo ondersteuning hierdoor blijft toenemen en dat de behoefte aan intensieve ondersteuning stijgt. De VNG en het Rijk doen gezamenlijk onderzoek naar de houdbaarheid van de Wmo 2015 en mogelijke maatregelen die de houdbaarheid kunnen vergroten. Dit traject zal naar verwachting eind 2025 worden afgerond. Ook heeft het vorige kabinet een wetsvoorstel aangekondigd om de eigen bijdrages voor individuele Wmo voorzieningen te verhogen en inkomensafhankelijk te maken, maar dat gaat op z’n vroegst in 2026 in. Het abonnementstarief wordt vanaf 2024 jaarlijks geïndexeerd. Naar verwachting is deze stijging te gering om een afname van zorgvragen te veroorzaken.
De komende jaren willen èn moeten we actief op zoek naar nieuwe manieren om inwoners met een beperking zo lang mogelijk en zo goed mogelijk zelfstandig te laten wonen. Welke impact de recente uitspraak van de Raad van State hierover op de invoering van de eigen bijdrage Wmo gaat hebben is op dit moment nog lastig in te schatten.
Programmabegroting 2025
19
Gemeente Aalsmeer
We blijven ons inzetten om de effecten van een tekort aan personeel zo veel als mogelijk tegen te gaan. Zo is er vanaf juni 2024 gestart met het stellen van indicaties hulp bij het huishouden volgens een nieuw protocol. De centrale raad van beroep beschouwt dit als een voldoende onderbouwing voor indicaties hulp bij het huishouden. Naar verwachting vindt een beperkte afname plaats van de hoogte van de indicatie. Het daadwerkelijke personele effect en financiële effect wordt in de loop van 2025 zichtbaar. In de Kadernota 2025 hebben wij u geïnformeerd over een onderzoek dat wij zijn gestart naar de reële kostprijzen (tarieven) Wmo die wij betalen aan de zorgaanbieders voor de uitvoering (o.a. huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding), om te voldoen aan de AMvB reële kostprijzen. Dit onderzoek bevindt zich in een afrondende fase, maar een definitieve uitkomst verwachten wij pas nadat de programmabegroting aan u is aangeboden. Gelet op de voorlopige uitkomsten van het onderzoek verwachten wij dat wij in ieder geval een tariefverhoging door te moeten voeren. Daarentegen zien wij door dit onderzoek ook mogelijkheden om bij de aanbesteding die wij in 2025 gaan doen (en waarvan de contracten ingaan per 2026) aanvullende voorwaarden te formuleren waardoor wij verdere kostenstijging zo veel als mogelijk proberen te beperken.
Zodra de uitkomsten van het onderzoek bekend zijn informeren wij u met een raadsbrief over de uitkomst ervan en onze vervolgstappen. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Blijvend inzetten op adequate ondersteuning vanuit Wmo
Uitvoering
Blijvend inzetten op een brede intake en goede doorlooptijd van de
Uitvoering
planning
afhandeling van aanvragen Implementatie van nieuw contract met aanbieders van hulpmiddelen. Uitvoering Uitvoering plannen Gezond en Actiefleven akkoord en in regionaal
Uitvoering
verband het regioplan van het Integraal Zorgakkoord. Met o.a. welzijn op recept, valpreventie, ondervoeding ouderen, mantelzorg. Uitvoeren mantelzorguitvoeringsplan.
Uitvoering
Uitvoeren Welzijn op recept (pilot)
Uitvoering
(Via GGD) extra inzetten op verhogen van de vaccinatiegraad.
Uitvoering
Uitvoeren Woonwelzijnzorgvisie
Uitvoering
Uitwerken ombuigingsvoorstel subsidies
Uitvoering
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.711 Hulp bij de huishouding (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo), 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.81a Beschermd wonen (Wmo) 7.1 Volksgezondheid 6.21 Wijkteams
Programmabegroting 2025
20
Gemeente Aalsmeer
2.1.2 Werk en inkomen Doelstellingen • •
Mee doen aan de samenleving versterken door de arbeidsdeelname te vergroten: inwoners die (aangepast) kunnen werken zijn (binnen korte tijd weer) aan het werk; Inwoners met (voor hen onbeheersbare) schulden hebben voldoende perspectief er uit te
• •
komen; Bevorderen van de maatschappelijke participatie met minimaregelingen; Meedoen aan de samenleving bevorderen door verbeteren inburgering.
Actuele beleidsontwikkelingen Minimabeleid en Aalsmeerpas In 2024 werken we eraan om sporten, bewegen, kunst en cultuur beter bereikbaar maken voor alle inwoners van Aalsmeer. De Aalsmeerpas is in 2024 onder de loep genomen om te bepalen of dit instrument de beste oplossing is om minimaregelingen beter bereikbaar te maken voor inwoners. In 2025 werken we maatregelen verder uit en hebben we meer aandacht voor de bekendheid van minimaregelingen in Aalsmeer. Ook monitoren we of het bereik en gebruik van het minimabeleid is verbeterd. Werk & Inkomen In 2024 is het Uitvoeringsplan voor Werk & Inkomen opgesteld waarin de hoofdlijnen en uitgangspunten zijn geschetst rondom het gemeentelijke beleid op het gebied van werkgelegenheid en inkomen. De problemen en uitdagingen van onze huidige landelijke en regionale arbeidsmarkt vragen om een intensievere samenwerking binnen onze arbeidsmarktregio. Deze regionale samenwerking verloopt langs vier thema’s. Dit zijn de krappe arbeidsmarkt, de mismatch tussen vraag en aanbod van arbeidskrachten, de inclusieve arbeidsmarkt met de blijvende zoektocht naar onbenut arbeidspotentieel (jongeren of inwoners met een arbeidsbeperking) en als laatste het Leven Lang Ontwikkelen.
Naast de focus op werk is het uiteraard van groot belang dat gemeenten een vangnet blijven bieden voor inwoners die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben vanwege schulden, werkloosheid of anderszins. Een belangrijk uitgangspunt is dat inwoners wanneer zij aan het werk gaan er ook financieel op vooruit gaan. De dienstverlening voeren we uit conform de uitgangspunten van de menselijke maat. Onder de titel ‘Participatiewet in balans’ wordt door het Rijk gewerkt aan een hervorming van de Participatiewet waarbij menselijke vereenvoudiging centraal staan.
maat,
uitgaan
van
vertrouwen,
maatwerk
en
In de wet Structuur Uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) wordt bepaald dat in alle 35 arbeidsmarktregio’s een werkcentrum wordt gerealiseerd. Het doel is dat werkzoekenden, werkenden en werkgevers weten waar ze terecht kunnen voor werk, de juiste scholing of geschikt personeel. De werkwijze van het huidige Werkplein AA zal daarmee worden voortgezet en verder worden doorontwikkeld. Het vorige kabinet heeft het wetsvoorstel “van School naar Duurzaam werk” voorbereid. De beoogde inwerkingtreding is augustus 2025. Het beoogd effect van het wetsvoorstel is om jeugdwerkloosheid structureel aan te pakken door jongeren met de laagste kans op werk de Programmabegroting 2025
21
Gemeente Aalsmeer
ondersteuning te bieden die zij nodig hebben en niet uit beeld te laten verdwijnen, ook als ze niet direct werk vinden of hun baan verliezen. De wet verplicht scholen, doorstroompunten (voorheen RMC) en de afdeling Werk & Inkomen van gemeenten samen een regionaal programma op te stellen en uit te voeren. Schuldhulpverlening Gemeenten zijn wettelijk verplicht om schuldhulpverlening aan inwoners te geven. Onder inwoners zijn ook begrepen ondernemers en ZZP-ers. In de beleidsnota schuldhulpverlening 2025 t/m 2028 zal de gemeenteraad het beleid voor de komende jaren vastleggen. Vroegsignalering Sinds 2021 zijn verhuurders, zorgverzekeringen en energieleveranciers wettelijk verplicht om inwoners bij de gemeente aan te melden als er betalingsachterstanden zijn die kunnen duiden op problematische schulden. Gemeenten moeten deze inwoners een gesprek aanbieden, zodat er sneller hulp ingezet kan worden. Deze vroegsignalering is een wezenlijk onderdeel van onze dienstverlening aan inwoners. Het aantal signalen van betalingsachterstanden door schuldeisers is sinds 2021 snel gegroeid tot ruim 1.000 per jaar in Aalsmeer. Het gaat vaak al om hoge bedragen die inwoners niet hebben betaald, bijvoorbeeld omdat ze een hoge huur hebben, of omdat zij langer dan een half jaar hun zorgverzekering niet betaalden.
Inwoners met een bescheiden inkomen kunnen dit moeilijk inlopen, waardoor het risico groot is dat ook andere rekeningen niet meer worden betaald. De trend is dat het aantal meldingen structureel hoog blijft, omdat steeds meer schuldeisers zich aansluiten. Het opvolgen van zo’n groot aantal meldingen is niet meer haalbaar binnen de reguliere formatie. Aalsmeer heeft in de meicirculaire 2024 middelen ontvangen voor de vroegsignalering. Wij vullen deze middelen van het Rijk aan met € 22.000 structureel in de begroting zodat we effectief persoonlijk contact met de inwoner kunnen leggen om ergere problemen voorkomen. In de 2e bestuursrapportage 2024 en de 1e bestuursrapportage 2025/ Kadernota 2026 verwerken we dit. Inzet van minder formatie heeft als consequentie dat inwoners in een later stadium alsnog een langer en intensiever schuldhulpverleningstraject nodig hebben. Inwoners hebben dan bij veel meer schuldeisers schulden opgebouwd (landelijk gemiddelde 13 schuldeisers). De schulden en de incassokosten zijn ook veel hoger geworden omdat inwoners lang hun rekeningen niet hebben betaald (landelijk gemiddelde schuld is € 38.000). Het is dan veel moeilijker om medewerking van schuldeisers te krijgen bij een schuldenregeling. En inwoners moeten langer met een laag leefgeld zien rond te komen.
Ook op de impact op andere leefgebieden kan hoog zijn, zoals woningontruiming, slechtere toegang tot zorg en minder ontwikkelkansen voor kinderen in de betrokken gezinnen. Dit kan leiden tot een stijgend beroep op de overige hulpverlening van de gemeente. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitvoeren van het in 2024 opgestelde Uitvoeringsplan Werk en
Uitvoering
planning
Inkomen. Verwerken hoofdlijnen uit "Participatiewet in balans".
Raad
2e kwartaal
Beoordeeld wordt in hoeverre lokale regelgeving moet worden
College
2e kwartaal
aangepast naar aanleiding van ‘Participatiewet in balans’
Programmabegroting 2025
22
Gemeente Aalsmeer
Wat gaan we doen?
type
Voorbereiden soepele implementatie van het wetsvoorstel ‘Van
Uitvoering
planning
School naar Duurzaam werk’ Samen met de klant en ketenpartners zorgen we voor een
Uitvoering
succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. Onderzoek ontwikkeling Aalsmeerpas.
Uitvoering
Alle inburgeraars krijgen een passend traject aangeboden.
Uitvoering
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk; en 6.5 Arbeidsparticipatie.
2.1.3 Jeugd Doelstellingen • Ieder kind en iedere jongere kan veilig, gezond en kansrijk opgroeien. • We bevorderen een goede samenwerking tussen gezinnen, scholen, verenigingen, professionals en andere betrokkenen en we zorgen voor een passend hulpaanbod dat aansluit op de behoefte van het kind. Actuele beleidsontwikkelingen Preventie jeugd De Brede SPUK-regeling is voor een periode van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2026 voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Op basis van de Brede SPUK-regeling is in 2023 een samenhangende lokale aanpak gemaakt, die inmiddels wordt uitgevoerd. Ook een deel van het preventieve jeugdbeleid is daarin opgenomen. Gemeente Aalsmeer heeft op 11 april 2023 een verleningsbeschikking ontvangen vanuit het Rijk voor de jaren 2023-2026. Voor de thema's 'Mentale gezondheid', 'Aanpak overgewicht en obesitas', 'Leefomgeving', 'OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek' eindigt de huidige regeling op 1 januari 2026. In 2025 verwachten we vanuit de VNG meer duidelijkheid over of en hoe het Rijk deze middelen in het vervolg beschikbaar stelt. De actie(s) voor de brede SPUK regeling staan bij zorg en welzijn.
Inzet op een toekomstbestendig en betaalbaar stelsel jeugdhulp De afgelopen jaren is het aantal jeugdigen met een vorm van jeugdhulp, de lengte en zwaarte van de trajecten behoorlijk gestegen. Dit baart zorgen ten aanzien van de ontwikkeling van jeugdigen. De hiermee gepaard gaande stijging van kosten is ook zorgelijk. Ook is sprake van personeelstekorten, met name in de hoog specialistische jeugdhulp, en hoge werkdruk bij veel betrokken organisaties. De inspanningen om te komen tot passende preventieve hulp worden voortgezet. De bestaande maatregelen om kosten te besparen worden uitgebreid en er wordt verder stevig ingezet op nieuwe maatregelen om kosten te besparen. Het gaat onder meer om meer inzet op preventieve hulp, groepsbehandeling en beperking van de zorgzwaarte en lengte waar dat mogelijk is.
Programmabegroting 2025
23
Gemeente Aalsmeer
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Vanuit de aanhoudende uitdagingen in de veiligheidsketen is het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vastgesteld. Doel is onveiligheid in gezinnen eerder te signaleren en beter aan te pakken. De direct betrokken organisaties Veilig Thuis, de gecertificeerde instellingen (ook wel: jeugdbescherming) en de Raad voor de Kinderbescherming hebben last van personeelstekorten voor zowel hun eigen organisaties als in de jeugd- en volwassenenhulp. Ook het Sociaal Team, team Jeugdhulpverlening en team Jeugd & Gezin zijn hier nauw bij betrokken in de uitvoering. Regionaal is een van de belangrijkste acties om een nieuwe werkwijze te implementeren met Regionale Veiligheidsteams (RVT, ook wel: Blijvend Veilig). In onze gemeente zijn we naast lokale acties voor de korte termijn ook bezig met een verkenning of en hoe de Regionale Veiligheidsteams de situatie voor de gezinnen kunnen verbeteren. Landelijke hervormingsagenda jeugd 2022-2028 Landelijk wordt de hervormingsagenda jeugd uitgewerkt. Belangrijke doelen zijn de tijdige beschikbaarheid van jeugdhulp en de betaalbaarheid van de jeugdhulp verbeteren, evenals de administratieve lasten voor aanbieders terugdringen. De voorgestelde maatregelen die we als gemeenten konden implementeren zijn of worden geïmplementeerd.
Belangrijk is dat het Rijk met maatregelen of financiële dekking komt voor het landelijk bedrag van circa € 1 miljard dat bezuinigd wordt de komende jaren. Verder wordt in 2024 en 2025 verder verkend hoe de regionale samenwerking eruit gaat zien: ten aanzien van welke delen van de jeugdhulp moeten we samenwerken met welke gemeenten. Momenteel hebben Amstelveen en Aalsmeer een gezamenlijke inkoop en stelsel van specialistische jeugdhulp. Inhoudelijk is er wel afstemming over en samenwerking met regiogemeenten ten aanzien van bijvoorbeeld jeugdbescherming, de hervormingsagenda en gezamenlijke aanbieders. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitbreiding bestaande maatregelen voor kostenbesparing jeugdhulp
Uitvoering
Inzet op nieuwe maatregelen om te komen tot kostenbesparingen
Uitvoering
Verkennen en keuze maken in implementatie Regionale
College
planning
4e kwartaal
Veiligheidsteam (RVT, 'Blijvend Veilig') Uitwerken gevolgen landelijke hervormingsagenda jeugd, w.o.
Uitvoering
verkenning regionale samenwerking Uitvoeren uitvoeringsplan ervaringsdeskundigheid
Uitvoering
Programmabegroting 2025
24
Gemeente Aalsmeer
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.791 PGB Wmo 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
2.1.4 Samenkracht en burgerparticipatie Doelstellingen • Stimuleren betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid, plannen en projecten; •
Aansluiten bij de behoefte van inwoners en belanghebbenden rondom participatie trajecten in de fysieke en sociale leefomgeving door gerichte doelgroepbenadering en inzet van innovatieve middelen;
•
Extra aandacht in communicatie voor kwetsbare groepen en bij participatie specifieke doelgroepen zoals jongeren; Versterken sociale basis.
•
Actuele beleidsontwikkelingen Ontmoeten
De uitvoeringsagenda Ontmoeten 2024-2026 wordt eind 2024 vastgesteld in het college. Ontmoeten is belangrijk voor inwoners. In het plan richt de gemeente zich met name op ontmoetingslocaties die door alle inwoners bezocht kunnen worden, onder meer door waar nodig buurthuizen te faciliteren en door na te gaan hoe hun rol in de toekomst behouden kan blijven. Daarnaast ondersteunt de gemeente ontmoeting en verbinding tussen inwoners onder meer via het welzijnswerk, sport-, beweeg- en spelactiviteiten, buitensportmogelijkheden in de openbare ruimte, ondersteuning van kunst- en cultuuractiviteiten, buurtinitiatieven en via bijvoorbeeld ‘lief en leedstraten’. Diversiteit en inclusie Eind 2024 wordt het Uitvoeringsplan Diversiteit en Inclusie vastgesteld. Diversiteit en inclusie zijn heel brede thema’s. We richten onze aanpak daarom op gebieden waar we het meeste verschil kunnen maken. Zo gaan we van visie naar actie. De thema’s waar we de komende jaren op focussen zijn: toegankelijkheid, LHBTIQ+, emancipatie en anti-discriminatie. Participatiebeleid Sinds de invoering van de Omgevingswet is participatie een vast onderdeel van de ruimtelijke plannen in alle beleidsfases, zoals vastgelegd in het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving. In 2025 gaan we het participatiebeleid evalueren.
Programmabegroting 2025
25
Gemeente Aalsmeer
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Evaluatie participatiebeleid fysieke leefomgeving
Uitvoering
4e kwartaal
Inzet van toolbox uit de participatievisie bij de participatietrajecten.
Uitvoering
Uitwerken uitvoeringsplan Ontmoeten, inclusief ondersteuning
Uitvoering
buurtcentra. Uitvoeren diversiteitsbeleid.
Uitvoering
Pilot gemeentelijke wijkregisseur.
Uitvoering
Ondersteunen kansrijke initiatieven die de sociale samenhang
Uitvoering
versterken.
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Financiën Programma bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2025 Saldo
2026
2027
2028
509
-3.693
-3.213
-3.081
-2.781
0
0
0
0
0
0
0
738
0
-738
-738
-738
-738
0
0
1.044
0
-1.044
-1.140
-1.120
-1.095
0
0
1.238
0
-1.238
-1.202
-1.202
-1.192
6.3 Inkomensregelingen
-3.430
-1.434
7.762
6.089
-1.672
-1.642
-1.642
-1.642
6.4 WSW en beschut werk
-796
-810
735
0
-735
-669
-674
-642
6.5 Arbeidsparticipatie
-471
-600
632
0
-632
-633
-636
-638
-1.247
-1.426
0
0
0
0
0
0
0
0
1.301
15
-1.286
-1.286
-1.286
-1.286
0
0
2.469
0
-2.469
-2.198
-2.086
-2.048
6.712 Begeleiding (Wmo)
0
0
1.143
171
-972
-922
-892
-875
6.713 Dagbesteding (Wmo)
0
0
1.255
0
-1.255
-1.149
-1.093
-1.051
-2.167
-2.320
0
0
0
0
0
0
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
2023
2024 Lasten
-4.987
-6.992
4.202
-2.495
-3.262
0
Baten
Meerjarenbegroting
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)
Programmabegroting 2025
26
Gemeente Aalsmeer
Programma
Rekening Begroting
Begroting 2025
bedrag x € 1.000
2023
2024 Lasten
2026
2027
2028
6.71b Begeleiding (WMO)
-928
-1.032
0
0
0
0
0
0
6.71c Dagbesteding (WMO)
-1.083
-1.185
0
0
0
0
0
0
-6.856
-6.493
0
0
0
0
0
0
-942
-892
0
0
0
0
0
0
-669
-798
0
0
0
0
0
0
0
0
6.471
0
-6.471
-6.341
-6.341
-6.341
0
0
98
0
-98
-98
-98
-98
0
0
1.518
0
-1.518
-1.518
-1.518
-1.518
6.791 PGB Wmo
0
0
186
0
-186
-181
-174
-171
6.792 PGB Jeugd
0
0
134
0
-134
-134
-134
-134
0
0
15
0
-15
0
0
0
0
-15
0
0
0
0
0
0
6.821 Jeugdbescherming
0
0
655
0
-655
-655
-655
-655
6.822 Jeugdreclassering
0
0
134
0
-134
-134
-134
-134
6.82a Jeugdbescherming
-407
-627
0
0
0
0
0
0
6.82b Jeugdreclassering
-128
-128
0
0
0
0
0
0
0
0
698
0
-698
-573
-573
-454
0
0
720
0
-720
-333
-333
-333
-1.340
-1.443
1.687
167
-1.520
-1.520
-1.520
-1.520
-27.945
-29.457
34.834
1.170
588
0
-26.775
-28.869
34.834
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
6.811 Beschermd Wonen (Wmo) 6.81a Beschermd wonen (WMO)
6.91 Coördinatie en beleid Wmo 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 Volksgezondheid Resultaat voor bestemming 0.10 Mutatie reserves P1 Resultaat
Baten
Meerjarenbegroting
Saldo
6.951 -27.884 -26.278 -25.929 -25.346 150
150
150
0
0
7.101 -27.734 -26.128 -25.929 -25.346
Ontwikkeling programmasaldo
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Primitieve begroting
-24.709
-23.688
-23.717
-23.709
Raadsbesluiten voor 1e Burap
-52
38
13
189
1e Burap
-10
-20
-20
-20
Kadernota
-1.019
-788
-537
-137
Programmabegroting 2025
27
Gemeente Aalsmeer
Ontwikkeling programmasaldo
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000 Raadsbesluiten voor begroting Saldo voor begroting
2025
2026
2027
2028
49
51
48
47
-25.741 -24.407 -24.213 -23.630
Mutaties begroting Nominale ontwikkelingen
-757
-765
-761
-760
Kostentoerekening
-923
-923
-923
-923
Bijstellen budget Kwijtschelding belastingen
-32
-32
-32
-32
Kostprijsdekkende tarieven
-280
0
0
0
-1.993
-1.720
-1.716
-1.715
Overige besluitvorming
Saldo mutaties in begroting Totaal
-27.734 -26.128 -25.929 -25.346
Toelichtingen overige mutaties Raadsbesluit voor begroting Dit betreft het financiële effect volgend uit het raadsbesluit over de meicirculaire 2024 (4 juli 2024). Mutaties begroting Loon- en prijscompensatie (Nominale ontwikkelingen) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2025’. Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting van de loon- en prijsinflatie. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs die onderdeel is van programma 8 Algemene dekkingsmiddelen. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2025’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage (programma 7 Overhead) over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s. Overige besluitvorming Bijstellen budget Kwijtschelding belastingen In de afgelopen jaren zien we dat het budget voor kwijtscheldingen niet meer in lijn is met de werkelijke realisatie en dat vraagt om een herziening van het huidige budget (€ 73.000). Om hierop te anticiperen dient het budget voor kwijtscheldingen bijgesteld te worden naar € 105.000.
Programmabegroting 2025
28
Gemeente Aalsmeer
Kostprijsdekkende tarieven In de Kadernota 2025 hebben wij u geïnformeerd over een onderzoek dat wij zijn gestart naar de reële kostprijzen (tarieven) Wmo. Vooruitlopend op de afronding van dat onderzoek waarvan op dit moment de verwachting is dat wij in ieder geval een aantal zorgaanbieders tegemoet moeten komen is hiervoor een budget van € 280.000 opgenomen voor 2025 zodat, zodra het onderzoek is afgerond, afwikkeling kan plaatsvinden. In 2025 bereiden we de aanbesteding voor 2026 voor. Eventuele effecten daarvan zijn onderdeel van de Kadernota 2026. Over de uitkomsten van het onderzoek en de financiële consequenties ervan informeren wij u met een aparte raadsinformatiebrief.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Sociaal domein zijn betrokken: • Openbare GezondheidsZorg (OGZ) Amstelland; • • •
GGD Amsterdam-Amstelland en Amstelland; Veilig Thuis; en Meerlanden Werkorganisatie (werknaam: AM-match).
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2025 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2025
29
Gemeente Aalsmeer
2.2 Onderwijs en ontplooiing Inleiding Elk kind heeft recht op goed onderwijs, net zo als elk kind gezond en veilig moet kunnen opgroeien en de kans moet krijgen zich te ontplooien. Daarom zijn naast onderwijs ook sport en cultuur belangrijk. In Aalsmeer willen wij zo veel mogelijk een gelijke start en gelijke kansen voor iedereen. Goed onderwijs vraagt om kwalitatief goede gebouwen, passend onderwijs voor ieder kind en goede aansluiting tussen vroeg- en voorschoolse educatie en het basisonderwijs en daarna het middelbaar onderwijs. Met elkaar gaan wij voor hetzelfde doel: kwalitatief goed onderwijs voor elk kind in Aalsmeer. Kenmerkend voor Aalsmeer is het rijke verenigingsleven. De vele sportclubs, verenigingen en culturele instellingen zijn niet alleen belangrijk voor de individuele ontwikkeling, maar vervullen ook een belangrijke sociale rol in onze samenleving. Ze zorgen voor verbinding. Mensen leggen nieuwe contacten en voor nieuwkomers is het een manier om te integreren in de gemeenschap. Vrijwilligers zijn belangrijk voor onze samenleving en voor het verenigingsleven. Aalsmeer heeft een goed voorzieningenniveau. Wij vinden het van belang dat die voorzieningen zoveel mogelijk bereikbaar en toegankelijk voor iedereen zijn. Wij faciliteren clubs, verenigingen en culturele instellingen en moedigen hen aan om een aanbod te bieden waar onze Aalsmeerders behoefte aan hebben
2.2.1 Onderwijs Doelstellingen Goed onderwijs vraagt om kwalitatief goede gebouwen, passend onderwijs voor ieder kind en goede aansluiting tussen vroeg- en voorschoolse educatie en het basisonderwijs en daarna het middelbaar onderwijs. Actuele beleidsontwikkelingen Samenwerken Goed onderwijs is primair de taak van de scholen. Aalsmeer respecteert dit en wil goed samenwerken met de scholen om gemeentelijke taken als jeugdhulp, leerlingenvervoer, peuterarrangementen, voor en vroegschoolse educatie en de taalklas goed te laten aansluiten op het onderwijs. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) middelen De huidige generatie leerlingen en studenten verdient, ondanks de coronacrisis in de jaren 2020 tot en met 2022, alle kansen op volwaardig onderwijs en een goede toekomst. Hiervoor is door het Rijk in totaal € 8,5 miljard geïnvesteerd (voor gemeenten in totaal € 346 miljoen). Aalsmeer ontvangt € 465.927, in eerste instantie tot 31 juli 2023, maar dit is door het Rijk verlengd tot 31 juli 2025. De bijdrage is niet verhoogd bij het verlengen van de termijn, maar mag over een langere periode besteed worden. In 2022 zijn de eerste activiteiten gestart. Begin 2025 wordt (met partners) bezien hoe we de resterende tijdelijke middelen in het laatste half jaar kunnen inzetten.
Programmabegroting 2025
30
Gemeente Aalsmeer
Voorschoolse Educatie De pilot vroegsignalering en vroeginterventie is begin 2024 geëvalueerd. Aan de hand van de uitkomsten van deze evaluatie worden afspraken gemaakt over de structurele voortzetting van het aanbod. In 2025 en verder zal hier verdere uitvoering aan worden gegeven. Daarnaast wordt eind 2024 en in 2025 gekeken op welke manier er invulling wordt gegeven aan de geplande ombuiging op het onderwijsachterstandenbeleid vanaf 2026. Onderwijsagenda In de Strategie Nota Sociaal Domein 2024-2027 ‘Omzien naar elkaar, verbinden en versterken’ staat beschreven dat gemeente Aalsmeer samen met het onderwijs en de kinderopvang een uitvoeringsplan over de samenwerking maakt: de Onderwijsagenda. Deze wordt in 2024 in cocreatie (en met advies vanuit de Adviesraad Sociaal Domein) gemaakt. De Onderwijsagenda richt zich op de ontwikkelkansen van alle kinderen van 0 tot en met 18 jaar in Aalsmeer en Kudelstaart. De Onderwijsagenda is actiegericht, het is een uitvoeringsagenda die we de komende jaren gebruiken als leidraad in de overleggen met het onderwijs en de kinderopvang. De Onderwijsagenda gaat niet over alles wat we doen, maar waar de raakvlakken zitten en wat we afspreken in de samenwerking. Nieuwkomersonderwijs Aalsmeer heeft het nieuwkomers onderwijs primair onderwijs ondergebracht bij Stichting WijWijzer (voorheen Jong Leren) 'Taalsmeer'.
In het voorgezet onderwijs stromen de nieuwkomerskinderen door in de internationale schakelklassen (ISK). In het nieuwkomersonderwijs fluctueren de leerlingenaantallen sterk. Dit heeft consequenties voor de bekostiging en huisvesting. Laaggeletterdheid Vanaf 2025 hebben gemeenten de regierol in de aanpak van laaggeletterdheid. Daaronder valt ook de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid. Hiervoor wordt eind 2024 een uitvoeringsplan uitgewerkt, in samenwerking met de organisaties betrokken bij de aanpak laaggeletterdheid. Ook de bibliotheek vervult hierin een belangrijke rol. Door de bestaande relevante expertise, materialen en activiteiten op een goede manier aan elkaar te verbinden, zorgen we dat gezinnen op een effectieve manier worden bereikt. De gemeente gaat regie voeren op de implementatie en uitvoering van de acties genoemd in het plan. Leerlingenvervoer De afgelopen jaren is sprake van een toename in het gebruik van het leerlingenvervoer. Dit resulteert in een structurele toename van de kosten. Ook stijgen de kosten ieder jaar vanwege het toepassen van indexaties als gevolg van onder andere de stijging van de lonen. Met het onderwijs hebben wij afspraken gemaakt om meer kinderen in het regulier onderwijs te houden en daarmee de stijging van de kosten van het leerlingenvervoer te beperken.
Per 1 mei 2024 is de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer Aalsmeer ingegaan. Wetswijziging ter bevordering van overgang 'Van school naar duurzaam werk' De ministeries van OCW en SZW werken aan een wetswijziging 'Van school naar duurzaam werk' waarin het Doorstroompunt en de Arbeidsmarktregio (AMR) meer moeten samenwerken om jongeren (tot en met 27 jaar) met een afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden in de overgang van school naar werk. Beoogd is dat dit voorstel van 'School naar duurzaam werk' en
Programmabegroting 2025
31
Gemeente Aalsmeer
de Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten per 1 augustus 2025 van kracht zijn en de gemaakte plannen kunnen worden uitgevoerd. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitvoering geven aan de Onderwijsagenda 2024 - 2027.
Uitvoering
In 2025 wordt (met partners) bezien hoe we de resterende tijdelijke Uitvoering
planning
1e kwartaal
NPO-middelen kunnen inzetten. Uitvoering geven aan de (nieuwe) regeling Voortijdig School Verlaten Uitvoering (VSV). Voorbereiding van de geplande ombuiging
College
2e kwartaal
onderwijsachterstandenbeleid vanaf 2026. (Een afvaardiging van) het onderwijs neemt deel aan het kernteam
Uitvoering
preventie jeugd Aalsmeer. Uitvoering geven aan de aanpak van laaggeletterdheid. Hieronder
Uitvoering
valt ook de gemeentelijke gezinsaanpak geletterdheid. De afspraken met het (passend) onderwijs t.a.v. het
Uitvoering
leerlingenvervoer monitoren. Uitwerken ombuigingsvoorstel onderwijsachterstandenbeleid
Uitvoering
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken.
2.2.2 Onderwijshuisvesting Doelstellingen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. Het moet een inspirerende leer-, werk- en zorgomgeving zijn. Aalsmeer voorziet in duurzame schoolgebouwen waarin het gezond en fijn is voor de kinderen en medewerkers om in te leren en te werken. Actuele beleidsontwikkelingen Nieuwbouw Kindcentrum Oosteindedriehoek Medio 2024 is het Programma van Eisen (PvE) Kindcentrum Oosteindedriehoek opgesteld in samenwerking met de toekomstige gebruikers, te weten: basisschool De Brug, Kinderopvang Solidoe en ESA. Het PvE is nodig om de architectenselectie op te starten. Nadat de architect is gecontracteerd, start het ontwerpproces, dat in het najaar van 2025 resulteert in een (doorgerekend) definitief ontwerp. Alvorens het aanbestedingstraject in te gaan, wordt het uitvoeringskrediet aangevraagd. Het geraamde uitvoeringskrediet is opgenomen in het investeringsplan en in de Kadernota 2025 met een ombuigingsvoorstel naar beneden bijgesteld. De totale investering is geraamd op € 15.072.000 (prijspeil 2025). Locatieonderzoek robuuste school Kudelstaart De schoolbesturen zijn met elkaar in gesprek over de toekomst van het onderwijsaanbod in Kudelstaart. De uitkomst hiervan is bepalend voor de onderwijshuisvesting in Kudelstaart. De
Programmabegroting 2025
32
Gemeente Aalsmeer
toekomst van het schoolgebouw van Kindcentrum (KC) De Ruimte, Schweitzerstraat 136, moet hierin worden meegenomen, aangezien het schoolgebouw ouder is dan 40 jaar. De besturen willen met medewerking van de gemeente een onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden van het realiseren van een duurzaam en modern schoolgebouw voor KC De Ruimte en OBS Kudelstaart. In het onderzoek worden de mogelijkheden verkend op het stedenbouwkundig en financiële vlak. Indien noodzakelijk worden verkeers-, flora & fauna-, geluids- en bodemonderzoeken meegenomen. Renovatie of vervanging van OBS Samen Een, Schoolstraat 15 Het schoolgebouw aan Schoolstraat 15 is bijna 50 jaar oud. Na de inpandige aanpassingen en het opknappen van de buitenspeelruimte is renovatie of vervanging van het schoolgebouw geen spoedeisende zaak, maar is het wel belangrijk om met het schoolbestuur de toekomst van het schoolgebouw te bespreken. Hierin worden eveneens de functies sport, kinderopvang en buitenschoolse opvang in meegenomen. Locatieonderzoek huisvesting Taalsmeer, Catharina-Amalialaan 66 De toestroom van het aantal leerlingen in het nieuwkomersonderwijs is door de uitbraak van de oorlog in Oekraïne in een stroomversnelling geraakt. In schooljaar 2023/2024 heeft Taalsmeer twee volle groepen en is de noodzaak aanwezig voor het starten van een derde groep.