Agendabundel

Het beleidskader wordt in 2029 geëvalueerd. Jaarlijks zal, volgens afspraak met de raad, de raad op de hoogte worden gehouden van de voortgang. Dat kan middels een raadsbrief, voortgangsrapportage en/ of een raadsgesprek. Duurzaamheidsaspecten

N.v.t. Bijlagen

• • • • •

Bijlage 1: Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026 Bijlage 2: Terugblik Regioaanpak 2020-2024 Veiligheid voor Elkaar Bijlage 3: 20251029 Advies Regionaal Beleidskader HGKMSG Bijlage 4: Input regionale raadsconsultatie 7 oktober 2025 Bijlage 5: Brief reactie college op formeel advies ASD Beleidskader HGKMSG 2026

De secretaris,

De voorzitter,

drs. Sj. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.

{{signer1}}

Signed By: Hofland, Heleen 2026-02-06T09:14:40+01:00 ID: 48a6d6ee-63e0-4b24-a892-aa4c42b72716 Auth: Scribble

{{signer2}}

Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) 2026-02-06T00:20:23+01:00 ID: 48a6d6ee-63e0-4b24-a892-aa4c42b72716 Auth: Scribble

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Aalsmeer;

gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 16 december 2025, zaaknummer Z25-149482; gelet op de Wet; Wet maatschappelijke ondersteuning 2015;

Besluit

Geen zienswijze in te dienen op het Regionaal Beleidskader Huiselijk Geweld, Kindermishandeling (HGKM) en Seksueel Geweld (SG) zoals vastgesteld door het Algemeen en Dagelijks Bestuur (ABDB) van de GR GGD Amsterdam-Amstelland op 4 december 2025. Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 februari 2026. De griffier,

De voorzitter,

H.R.E. Hofland

mr. G.E. Oude Kotte

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.

[.docx] 101/F105/ICT

Samenwerken aan

Regio Amsterdam Amstelland

veiligheid

Voorkomen, stoppen en oplossen van Huiselijk Geweld, Kinder­mishandeling en­ Seksueel Geweld

Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

Inhoud Samenvatting 1. Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Leeswijzer 1.3 Dankzegging

3 5 5 6 7

4.4 Gebiedsgericht samenwerken (GGSW) 4.5 Gezamenlijke werkwijze en Handelingskader 4.6 Opvang na huiselijk geweld

5. Visie op preventie 2. Probleem en doelstelling 2.1 Waarom een aanpak huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld? 2.2 Omvang en impact 2.3 Ambitie en beoogde effecten

8 8 8 10

5.1 Visie op preventie 5.2 Voorkomen van HGKM & SG 5.3 Voorkomen van verergering 5.4 Nadere uitwerking preventie-aanpak

6. Aansluiting straf- en zorgdomeinen 3.  Reflectie op vorige regionale aanpak (2020-2024) en de Proeftuinen Blijvend Veilig 3.1 Speerpunten van Regioaanpak 2020-2024 3.2 Resultaten 3.3 Aanleiding voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 3.4 Wat hebben we daaraan gedaan? (Blijvend Veilig) 3.5 Wat hebben we eraan gehad? 3.6 Juridische grenzen aan beproeven 3.7 Hoe verder? 3.8 Terugblik (algemeen)

4.  Beter organiseren van hulp en ondersteuning 4.1 Stevige lokale teams 4.2 Netwerk van aanvullende hulp 4.3 Expertiseplatform

2 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

11 11 11 12 12 13 14 14 15

16 16 18 19

6.1 Veiligheid Voorop 6.2 Plegeraanpak HGKM & SG 6.3 Beschermingsmaatregelen 6.4 Forensische jongeren en jongvolwassenen

7. Seksueel Geweld 7.1 Preventieve inzet, passend binnen de huidige maatschappij 7.2 Deskundigheidsbevordering en advies 7.3 Passende hulp 7.4 Doorontwikkeling CSG 7.5 Plegers

8.  Aanpak femicide, intieme terreur en dwingende controle 8.1 Definitie en prevalentie 8.2 Pijlers van aanpak

20 21 22

23 23 23 25 26

27 27 27 29 30

9. Specifieke vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling

37

9.1 Ouderenmishandeling 37 9.2 Lhbtiq+-personen 37 9.3 Vrouwen met een afhankelijk verblijfsrecht 38 9.4 Schadelijke traditionele praktijken 38 9.5 Complexe scheidingen 39

10. Werkwijze 10.1 Waarden 10.2 Lerende werkwijze 10.3 H  alfjaarlijkse monitoring en doorontwikkeling 10.4 Sturing in het veld 10.5 Governance 10.6 Middelen

40 40 40 41 41 42 43

31

Bijlage 1 T  erugblik Regioaanpak (2020-2024) Veiligheid voor Elkaar

45

31 32 33 33 34

1 Doelen en resultaten 2 Wat we hebben bereikt in hoofdlijnen

45 47

Bijlage 2 A  fspraken voor realisatie Q4 2025 – Q1 2026

49

Inleiding Actie agenda

49 51

Bijlage 3 Lijst met afkortingen

53

35 35 35

Amsterdam

Samenvatting Dit beleidskader richt zich op het voorkomen, stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld (HGKM & SG) in de regio Amsterdam-Amstelland. Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is hierin geïntegreerd.

Probleem en ambitie HGKM & SG zijn wijdverspreide, hardnekkige problemen met grote mentale, fysieke en maat­ schappelijke gevolgen. Onze ambitie is dat het geweld moet stoppen: er is geen acceptabele mate van geweld. We streven naar vier maatschap­ pelijke effecten: (1) Voorkomen van geweld; (2) Duurzaam stoppen van geweld en inter­ generationele overdracht; (3) Bescheiden en betrouwbare overheid; (4) Zorgzame samenleving.

Reflectie op vorige Regioaanpak (2020–2024) In de afgelopen beleidsperiode hanteerden we drie speerpunten: zichtbaarheid & bespreek­ baarheid, verantwoord ouderschap en duurzaam stoppen van geweld. Positieve resultaten zijn: versterkte samenwerking, opening fysieke locatie van het Centrum Seksueel Geweld, aandacht voor femicide, plegeraanpak, lhbtiq+-trainingen en Proeftuinen Blijvend Veilig. In de Proeftuinen is een nieuwe manier van samenwerken van

3 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland

Diemen

maatschappelijke partners beproefd voor effectievere hulpverlening die beter bij cliënten aansluit.

Amstelveen

Beter organiseren van hulp en ondersteuning De belangrijkste ontwikkeling waar we veel verbetering van verwachten is de implementatie van de werkzame elementen van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het doel is een effectiever en toegankelijker stelsel van hulp, met aandacht voor cliëntbenadering, samenwerking en vakmanschap. Deze elementen komen voort uit de proeftuinen Blijvend Veilig.

Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland

OuderAmstel

Aalsmeer

1. Lokale teams Lokale teams vormen de basis voor hulpverlening. Ze bieden hulp bij signalering en aanpak van HGKM & SG en schakelen aanvullende hulp in bij complexe problematiek. Er wordt meer nadruk gelegd op het wegnemen van stressfactoren, zoals financiële problemen en slechte woonomstan­ digheden, die bijdragen aan geweld. 2. Netwerk van aanvullende hulp Rondom de lokale teams is een netwerk van hulpverleners beschikbaar voor ondersteuning

Uithoorn

bij geweld en onderliggende problemen, zoals psychische kwetsbaarheid en schulden. Samenwerking met GGZ en andere domeinen wordt versterkt om intergenerationele overdracht van geweld te voorkomen. 3. Expertiseplatform HGKM Een nieuw Expertiseplatform biedt slachtoffers van ernstige vormen van geweld (zoals intieme terreur) een centrale plek voor forensisch onderzoek, aangifte en zorg. Het platform fungeert ook als kennis- en leercentrum voor professionals en werkt samen met Veilig Thuis en het Centrum Seksueel Geweld en andere netwerkpartners.

4. Gebiedsgericht samenwerken Professionals uit verschillende organisaties vullen elkaar vanuit hun eigen rollen en expertises aan. Dat bevordert begrip voor elkaars rollen, vertrouwen in elkaars expertise en biedt de mogelijkheid om organisatie-overstijgend te werken. Daar is samenwerking van alle organisaties op gebiedsniveau voor nodig. 5. Gezamenlijke werkwijze Lokale teams en hulporganisaties werken volgens een gezamenlijke aanpak, gebaseerd op een landelijk handelingskader. Dit bevordert samen­ werking, rechtsbescherming en vakmanschap. Gemeenten stimuleren partners om deze werkwijze te omarmen.

Preventie • Deels gericht op absoluut voorkomen, door tijdig aanleren van gezonde relatievormen, met aandacht voor genderstereotypen, consent, sexting en grooming. Met name via scholen; • Ook gericht op voorkomen van verergering, door aandacht voor vroegsignalering en voor het belang van informele organisaties; • Bevordering van bewustwording en bespreekbaarheid; • Aansluiten bij de overige HGKM aanpak en benutten van bestaande lokale initiatieven; • xokale invulling per gemeente.

Samenwerking straf- en zorgdomeinen • Plegeraanpak gericht op voorkomen van herhaald plegerschap met specifieke aandacht voor seksueel geweld en jonge plegers; • Maatregelen: intensivering samenwerking strafen zorgpartijen, vroegtijdige hulp, timeoutwoningen, supportgroepen, deskundigheidsbevordering; • Beschermingsmaatregelen: meer inzet op Tijdelijk Huisverbod, Aware, en Slachtofferdevice.

Seksueel Geweld • Centrum Seksueel Geweld (CSG) is centraal punt voor medische, psychische en juridische ondersteuning. Het CSG biedt slachtoffers een veilige plek waar zij alle nodige hulp kunnen krijgen en aangifte kunnen doen. • Preventie door voorlichting over consent, genderstereotypen en digitale risico’s • Professionals worden getraind om signalen te herkennen en effectief te handelen.

Werkwijze en Governance We werken volgens de vier basisprincipes van het Toekomstscenario: (1) Gezins- en gebiedsgericht; (2) Rechtsbeschermend; (3) Eenvoudig; (4) Lerend. We maken twee keer per jaar gezamenlijke afspraken met uitvoeringspartners en ervarings­ deskundigen over de voortgang van de gezamen­ lijke aanpak, om te monitoren en nieuwe afspraken voor het komende half jaar te maken.

• Regionale aanpak met vijf pijlers, inclusief hulp aan nabestaanden. • Campagnes en bewustwording via horeca, bioscopen, exposities enz.

De politieke besluitvorming ligt uiteindelijk bij het Algemeen en Dagelijks bestuur (ABDB) van de gemeenschappelijke regeling (GR)1. Burgemeesters en wethouders Zorg en Jeugd van de zes gemeenten, en de Stuurgroep Veiligheid en Zorg hebben een rol in de voorbereiding van de besluitvorming. De beleidsmatige voorbereiding vindt plaats vanuit het programmateam HGKM & SG in afstemming met Veilig Thuis, CSG en het overleg met uitvoeringspartners.

Specifieke Doelgroepen

Financiën

• Ouderen: aandacht voor mishandeling en financieel misbruik. • Lhbtiq+: verhoogd risico, inzet op cultuur sensitieve hulp.

Uitgangspunt is voortzetting van bestaande structurele budgetten plus incidentele vergoedingen vanuit het rijk. Extra middelen worden gezocht bij gebleken noodzaak of verhoogde ambities.

Femicide en intieme terreur

1 Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam-Amstelland Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam-Amstelland | Lokale wet- en regelgeving 4 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

• Vrouwen met afhankelijk verblijfsrecht: juridische ondersteuning en bewustwording. • Schadelijke traditionele praktijken: eergerelateerd geweld, huwelijksdwang, VGV. • Complexe scheidingen: inzet op vroegtijdige hulp, deskundigheidsbevordering.

1. Inleiding 1.1 Inleiding Voor u ligt het regionale beleidskader voor de aanpak van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld (HGKM & SG) 2026 van de regio Amsterdam-Amstelland: Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Diemen, Uithoorn en Ouder-Amstel. Dit stuk is tot stand gekomen in een samenwerking van de genoemde gemeenten met een groot aantal praktijkorganisaties die bijdragen aan het voorkomen van geweld, het blijvend stoppen van geweld en aan nazorg na geweld. Dat doen zij voor inwoners van alle leeftijden en in alle samenlevingsvormen. Ervaringsdeskundigen, professionals en bestuurders hebben hier gezamenlijk aan bijgedragen. Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (TKG) is integraal onderdeel van deze regioaanpak. Als één van de 10 landelijke ‘proeftuinen’ dragen we als regio actief bij aan de doorontwikkeling van dat scenario en passen we het toe in onze eigen praktijk. De afgelopen jaren werkte Blijvend Veilig met regionale veiligheidsteams in twee gebieden aanvullend op lokale teams. De komende jaren benutten we de werkzame elementen die we hiermee hebben opgedaan in de hele regio. Het verder versterken van de lokale teams en het starten van een expertiseplatform hebben daarbij

5 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

prioriteit. De beweging richting het Toekomst­ scenario zien we als de belangrijkste opgave voor de komende jaren. Willen we de beweging richting Toekomstscenario realiseren, dan moeten we dat samen doen. Als inwoners, ervaringsdeskundigen, professionals en bestuurders. Van sociale basis, tot lokale teams, het netwerk van aanvullende hulp en het expertise­ platform. Van bestaanszekerheid, tot zorg voor jeugd en volwassenen, tot straf. De bereidheid daartoe is groot. Samen onderschrijven partners de missie om huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld zo snel mogelijk te doen stoppen. We weten allemaal dat deze maatschappelijke opgave een lange adem en een ontwikkelgerichte benadering vraagt. Samen lerend zetten we telkens weer een volgende stap. De hulp bij HGKM & SG staat onder druk. Niet alleen door de aard van de problematiek, die taai is en gevoelens van schuld en schaamte oproept dat was altijd al zo. Maar ook door een stelsel dat neigt aan symptoombestrijding te doen en onvoldoende hulp biedt voor onderliggende mechanismen. Door een maatschappij waarin gelijke rechten en inclusie soms minder vanzelf­ sprekend lijken te worden. Door terugkerende verontwaardiging over het handelen van

professionals en maakbaarheidsdenken. Vanwege schaarste op de arbeidsmarkt en voortdurende stress over financiële middelen. Door politiek, toezichthouders en opdrachtgevers die professionals een opdracht geven waar ze niet aan kunnen voldoen. Professionals die onder deze omstandigheden ook zichzelf gaan beschermen, verharden en begrenzing vinden in het ketendenken. De ambitie van Amsterdam-Amstelland is om te ontwikkelen naar een samenleving waarbinnen we HGKM & SG onder ogen willen zien, bespreken en blijvend stoppen. Waarbinnen slachtoffers en ook plegers zich welkom voelen om hulp te vragen aan hun naaste omgeving en/of de overheid. Waarbinnen professionals naast hen staan, helpen het geweld te stoppen en ook de oorzaken aanpakken. Waar deze professionals elkaar aanvullen en met het gezin en/of huishouden en elkaar de verantwoordelijkheid dragen. Naar een overheid die bij ernstige onveiligheid bescherming biedt en geen leed toevoegt, dat outreachend en rechtsbeschermend doet en daarvoor wordt gewaardeerd in plaats van gevreesd. In de afgelopen jaren hebben we vanuit de regioaanpak ‘Veiligheid voor Elkaar’ (2020-2024) een beweging in gang gezet die gericht was op

het eerder stoppen en voorkomen van geweld. We werkten samen met vele jongeren, ouderen en gezinnen en nodigden inwoners en betrokkenen uit om het taboe rond het praten over (on) veiligheid samen te doorbreken. In Amsterdam Noord en Uithoorn werkten lokale teams en veiligheidsteams aan het samen en samenhangend ondersteunen van huishoudens bij het blijvend stoppen van geweld. Er was toenemend aandacht voor financieel misbruik van ouderen, voor dwingende controle en femicide en plegeraanpak. En er zijn trainingen georganiseerd om de onder­ steuning van lhbtiq+-personen te verbeteren. We hebben vele goede stappen gezet en nog een weg te gaan. Anders dan voorgaande jaren is naast de aanpak op HGKM ook het voorkomen, stoppen en doorbreken van seksueel geweld onderdeel van de regioaanpak. We hebben aandacht voor alle slachtoffers van seksueel geweld, van alle leeftijden en genders. We benoemen dit apart omdat seksueel geweld en seksueel misbruik deels een andere dynamiek kent en een andere aanpak behoeft (zie ook hoofdstuk 7). Daarbij is er in Amsterdam nauwe samenwerking met het programma tegen Seksuele Intimidatie en Seksueel Geweld (SISG - gepositioneerd bij het Actiecentrum Veiligheid en Zorg), dat extra aandacht heeft voor meisjes en jonge vrouwen in kwetsbare omstandigheden, binnen- en buitenshuis.

6 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

HGKM & SG hangt samen met aanpalende opgaven, zoals het ondersteunen met bestaans­ zekerheden, de bestrijding van genderstereotypen en de bestrijding van criminaliteit. De daarbij horende aanpakken zijn geen onderdeel van deze aanpak. Het borgen van de samenhang en samenwerking wel.

1.2 Leeswijzer In dit plan beschrijven we de hoofdlijnen van de aanpak voor de komende 4 jaar, waarin we verbeteringen willen realiseren voor die inwoners die te kampen hebben met HGKM &SG en waarin we het stelsel stapsgewijs willen verbeteren. Waarbij dit beleidskader (enkel) datgene omvat wat de gemeenten als gezamenlijk kader afgeven en in gezamenlijkheid willen oppakken. Dit document pretendeert niet recht te doen aan alle betekenisvolle acties en resultaten die inwoners, informele en formele organisaties in de diverse stadsdelen en gemeenten weten neer te zetten. In hoofdstuk 2 starten we met een beschrijving van de omvang en ernst van het probleem van HGKM & SG. Vervolgens formuleren we onze ambitie om het geweld te stoppen. Hoofdstuk 3 biedt een terugblik op de beleidsplannen 2020-2024 en de resultaten daarvan. In het bijzonder staan we stil bij de geleerde lessen en werkzame elementen uit de proeftuinen Blijvend Veilig.

Deze proeftuinen zijn een belangrijke ontwikkeling geweest die hebben geleid tot het Toekomst­ scenario Kind- en Gezinsbescherming. In hoofd­stuk 4 schetsen we hoe we daar de komende periode aan de hand van een aantal ontwikkellijnen mee aan de slag gaan. In hoofdstuk 5 wordt een visie geboden voor de preventie-aanpak, waar de regiogemeenten ieder een eigen uitvoeringsplan op maken. Een omvattende aanpak van HGKM &SG kan niet zonder een preventie-aanpak, maar een belangrijk deel van de activiteiten is klein en lokaal en moet op de lokale situatie worden aangepast. Hierbij trekken de gemeenten waar mogelijk samen op. Vervolgens zijn er een aantal andere grotere en kleinere ontwikkelingen waar we de komende jaren mee verder willen gaan, geschetst in een aantal separate hoofdstukken over de aansluiting tussen straf en zorg, inclusief onze plegeraanpak en beschermingsmaatregelen zoals de Tijdelijke Huisverboden (H6), de aanpak van seksueel geweld (H7), de aanpak van femicide en intieme terreur (H8) en een verzamelhoofdstuk over verschillende specifieke doelgroepen en aanpakken (H9). In hoofdstuk 10 staan we tenslotte stil bij onze manier van werken: de waarden die we hanteren, het optuigen van een lerend en bijsturend systeem voor het samenwerkende stelsel, inclusief het betrekken van ervaringsdeskundigheid, de sturing in het veld en de governance voor de besluitvorming.

1.3 Dankzegging Wij danken alle partijen die mee hebben gewerkt aan de totstandkoming van dit document. Naast de gemeentelijke bestuurders en ambtenaren hebben onze partners die in het veld werken aan de uitvoering van onze doelen intensief meegewerkt en meegedacht. Bovendien hebben we gebruik mogen maken van verschillende ervaringsdeskun­ digen die meededen aan de beleidsontwikkeling in de grote partnerbijeenkomst in de Amsterdamse Zuiderkerk op 19 juni 2025: vertegenwoordigers van Cliëntenbelang Amsterdam, MenAsWell, Together We Rise en verschillende ervaringsdes­ kundigen op persoonlijke titel. Dank daarvoor! Voorafgaand aan de definitieve besluitvorming is het advies ingewonnen van de formele adviesraden van de verschillende gemeenten.

7 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

2. Probleem en doelstelling 2.1 Waarom een aanpak huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld? Met HGKM bedoelen we gewelddadig, misbruikend of verwaarlozend gedrag. Het gaat om geweld in een situatie dat slachtoffer en pleger in relationele zin afhankelijk van elkaar zijn. Ook seksueel misbruik en seksueel geweld kunnen onder die definitie vallen. HGKM & SG laten diepe en blijvende sporen na voor slachtoffers, getuigen en plegers. Het geweld heeft grote negatieve mentale en fysieke gevolgen. Die gevolgen gaan een leven lang mee en strekken zich vaak uit tot ook weer de volgende generatie. De gevolgen zijn enorm, zowel persoonlijk als maatschappelijk, zowel sociaal, medisch als economisch. Daarnaast heeft Nederland zich gecommitteerd aan verschillende internationale verdragen die landen verplichten zich te richten op het beschermen van mensenrechten en het bestrijden

van geweld tegen vrouwen. Bijvoorbeeld het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW, 1979), de Verklaring inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen (1993), het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (CAT, 1984), Het Verdrag inzake de rechten van het kind (CRC, 1989) en de Istanbul Conventie (Raad van Europa, 2011). Met deze verdragen ten grondslag aan het regionale beleidskader, zetten we ons in om te komen tot een geweldsvrij bestaan.

2.2 Omvang en impact In Nederland worden jaarlijks tussen de 90.000 en 127.000 kinderen blootgesteld aan een vorm van kindermishandeling2. Eén op de twintig mensen boven de 16 jaar wordt herhaaldelijk mishandeld3, op jaarbasis is bijna 1,3 miljoen mensen slachtoffer van een of meerdere vormen van huiselijk geweld. 1,7 Miljoen mensen van 16 jaar of ouder rapporteert slachtoffer te zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen- of

2 CBS Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag (2024). 3 CBS Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag (2024). 4 Nederlands Jeugdinstituut (NJI). (2025). Cijfers over huiselijk geweld.

8 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

buitenshuis, en de afgelopen vijf jaar werd er gemiddeld iedere 8 dagen een vrouw omgebracht door haar partner of ex-partner. De prevalentie van HGKM4 is de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. In de regio Amsterdam-Amstelland kwamen in 2024 9.951 meldingen en 5.383 adviesvragen binnen bij Veilig Thuis (VT). In 59 procent van de meldingen over of van huishoudens ging het om kindermishandeling en in 34 procent om (ex-) partnergeweld. Landelijk onderzoek laat zien dat bij ruim de helft van de gezinnen die gemeld worden bij Veilig Thuis sprake is van zowel kindermishandeling als partnergeweld. Bij huishoudens zonder kinderen betrof 60 procent (ex-)partnergeweld, 6 procent geweld tegen ouders door hun kinderen en 5 procent ouderenmishandeling. In datzelfde jaar werd er 1.390 keer een beroep gedaan op de hulp en expertise van het Centrum Seksueel Geweld: door 552 slachtoffers in de acute fase en door 838 personen gesproken in de niet-acute fase. De verschillen tussen de gebieden in de regio zijn groot. In Amsterdam loopt dat uiteen van 1.753 meldingen gedaan in 2024 over huishoudens met én zonder kinderen in Amsterdam Nieuw-West, met een inwonersaantal van meer dan 165.000

(11  meldingen per 1000 inwoners) tot 466 meldingen voor ruim 90.000 inwoners in Amsterdam Centrum (5 meldingen per 1000 inwoners). In de Amstellandgemeenten zit het daar tussenin, bijvoorbeeld in Uithoorn waren er 241 meldingen voor bijna 32.000 inwoners en in Diemen 253 meldingen bij ruim 33.000 inwoners (8 meldingen per 1000 inwoners voor beide). De schade van HGKM & SG is zowel mentaal als fysiek. Denk bij mentale schade aan depressies, angsten en trauma’s, op zowel korte als lange termijn. Fysieke schade heeft de vorm van botbreuken en blauwe plekken. Maar ook: negatieve gevolgen voor een eventuele zwangerschap, suïcide en femicide horen hierbij. Slachtoffers ontwikkelen relatief vaak ongezonde coping mechanismes, zoals (overmatig) roken, schoolverzuim en alcoholgebruik.5,6 In veel studies is aangetoond dat kindermishandeling tot een achterstand in de ontwikkeling van hersenen kan leiden. Onderzoek van het Verwey Jonker Instituut laat zien dat kindermishandeling de structuur van hersenen beschadigt, met als gevolg dat bepaalde vaardigheden niet ontwikkeld kunnen worden. Kindermishandeling ontregelt de stresshuis­ houding als het dagen of weken voortduurt en beschadigt het emotionele geheugen.

Er is vaak sprake van herhaald slachtofferschap en het effect van geweld is intergenerationeel. Eerdere traumatische ervaringen maken mensen kwetsbaarder voor volgende traumatische gebeurtenissen, waardoor het risico op herhaling toeneemt. Kinderen die zelf slachtoffer zijn van mishandeling of opgroeien in een situatie waar sprake is van huiselijk geweld, lopen een hoger risico om zelf gewelddadige relaties aan te gaan, zowel als dader als slachtoffer. Ook bestaat het risico op ander crimineel gedrag. Naast de schade voor individuen, jongeren, ouderen en gezinnen, raken HGKM & SG ook de sociale omgeving en is de maatschappelijke schade groot. Onverwerkt (jeugd)trauma en aanhoudend geweld kent miljardenschade. Denk aan arbeidsongeschiktheid, verergerende psychische, psychiatrische of fysieke klachten, schoolverzuim en criminaliteit. Dit probleem vraagt veel van de overheid, instituties zoals politie en justitie, hulpverlenende organisaties en omstanders. Het niet effectief aanpakken van dit geweld kan bovendien wantrouwen in de overheid en instituties vergroten bij burgers en het gevoel van veiligheid doen afnemen.

5 Glaser, D. (2000). Child abuse and neglect and the brain - a review. Journal of Child Psychology & Psychiatry, 41(1), 97-116 6 Perry, B. D., & Szalavitz, M. (2007). The boy who was raised as a dog: And other stories from a child psychiatrist's notebook—What traumatized children can teach us about loss, love, and healing. Basic Books. 7 CBS Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag (2024). 8 Presentatie 19 juni 2025 van Majone Steketee, Verweij Jonker Instituut.

9 | Samenwerken aan Veiligheid | Regionaal Beleidskader HGKM & SG 2026

De CBS Prevalentiemonitor7 laat zien dat vrouwen en non-binaire of genderqueer personen (respectievelijk 21,2% en 42,5%) vaker slachtoffer zijn van huiselijk geweld en/of seksueel grensoverschrijdend dan mannen (12,7%), ook al zijn mannen even goed vaak slachtoffer, meer dan soms wordt gedacht. Specifiek voor huiselijk geweld geldt dat jongeren (16 tot 24 jaar) vaker slachtoffer zijn (20,8%) in vergelijking met de oudere leeftijdsgroepen. En dat huiselijk geweld overal in de maatschappij voorkomt, ongeacht opleidingsniveau, etniciteit of sociale klasse. Onderzoek van Verwey Jonker laat zien dat bij gezinnen waar het geweld helemaal is gestopt, het welzijn van ouders en kinderen toeneemt tot bijna het niveau van de algemene Nederlandse bevolking. Dit is waarom we ons blijvend inzetten tot het terugdringen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling.8