Agendabundel
Tekst van het document
Het huidige beleidsplan “De kracht van balans” loopt tot en met 2024. In 2024 wordt een beleidsplan schuldhulpverlening voorgelegd aan de gemeenteraad voor de periode vanaf 2025. Hierin wordt onder andere de structurele financiering van de wettelijke taken op het gebied van vroegsignalering van schuldhulpverlening opgenomen. Dit is nu nog niet toereikend belegd in de programmabegroting. Deze wettelijke verplichting is ingevoerd in 2021. Sindsdien is het aantal vroegsignaleringsmeldingen sterk gegroeid. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Het Werkplein blijft alle inwoners van Aalsmeer ondersteunen terug
Uitvoering
planning
naar werk en/of opleiding. Beleidsplan Schuldhulpverlening
Raad
4e kwartaal
Opstellen en uitvoeren van een koersdocument Werk en Inkomen:
College
2e kwartaal
Sporten, bewegen, kunst en cultuur beter bereikbaar maken voor alle College
4e kwartaal
van belang daarbij is de kernopgaven in onderlinge samenhang te bezien (integrale benadering met oog voor de menselijke maat). inwoners in Aalsmeer, ook als zij een laag inkomen hebben. Uitvoeren pilot en onderzoeken of (uitbreiding van) de Aalsmeerpas hiervoor de optimale wijze is.
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk; en 6.5 Arbeidsparticipatie.
Programmabegroting 2024
16
Gemeente Aalsmeer
2.1.3 Jeugd Doelstellingen • •
Ieder kind en iedere jongere kan veilig, gezond en kansrijk opgroeien. We bevorderen een goede samenwerking tussen gezinnen, scholen, verenigingen, professionals en andere betrokkenen en we zorgen voor een passend hulpaanbod dat aansluit op de behoefte van het kind.
Actuele beleidsontwikkelingen Preventie jeugd Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) zijn sinds 2023 voor gemeenten in één Brede-SPUK ondergebracht (regeling voor de specifieke uitkering). Op basis van deze akkoorden is er in september 2023 een samenhangende lokale aanpak ontwikkeld op het gebied van gezondheid, sport en bewegen én sociale basis. Ook een deel van het preventieve jeugdbeleid is daarin opgenomen. Met de landelijke IZA regeling (n.a.v. zorgakkoord) zijn meer middelen beschikbaar gekomen om gericht activiteiten te ontplooien met maatschappelijke en zorgpartners, andere gemeenten en landelijke instellingen als het Zorgkantoor om te zorgen dat meer kinderen zonder specialistische zorg veilig en gezond opgroeien. Hervormingsagenda Jeugd De Rijksoverheid, VNG, aanbieders jeugdhulp, professionals en cliëntenorganisaties hebben gewerkt aan de Hervormingsagenda Jeugd, die inmiddels is vastgesteld door alle deelnemende partijen. Nu het kabinet is gevallen, is de voortgang evenwel nog niet helemaal duidelijk. De doelstellingen van de Hervormingsagenda zijn: (1) betere en tijdige hulp en ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen, op de juiste plek en wanneer dit nodig is, en (2) hulp en ondersteuning worden aangeboden binnen een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel.
We verwachten wettelijke wijzigingen rondom de Jeugdwet zoals verplichte regionale samenwerking in bijzonder ten aanzien van inkoop hoog-specialistische jeugdhulp, regionale expertisecentra en ook het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Verplichte intergemeentelijke samenwerking en verandering van bekostiging voor (een deel van) het zorgaanbod zijn ingrijpende aanpassingen op de huidige lokale werkwijze die om een intensieve voorbereiding zullen vragen. Op dit moment is niet duidelijk in welk tempo de wet verandert en evenmin hoe verstrekkend de veranderingen zijn. In diverse regionale samenwerkingen volgen wij de ontwikkelingen op het vlak van jeugdhulp en jeugdbescherming. Nieuwe jeugdstelsel In 2022 zijn door Aalsmeer en Amstelveen gezamenlijk nieuwe contracten specialistische Jeugdhulp gesloten met een groot aantal aanbieders. De nieuwe contracten kennen een nieuwe bekostigingsstructuur en werkwijze. De implementatie van dit stelsel is op alle essentiële punten en in de basis gereed en werkzaam, maar vraagt ook in 2024 onze aandacht. In 2023 is een eerste operationele evaluatie uitgevoerd. Onderdeel van ons stelsel is ook een ontwikkelagenda met aanbieders van specialistische Jeugdhulp. De eerste ervaringen zijn positief.
Wachtlijsten, tekorten aan personeel versus inhoudelijke ontwikkelingen in de zorgvraag De vraag naar zorg voor kinderen/jongeren is onverminderd groot. In het bijzonder bestaan er zorgen over de (mentale) gezondheid van pubers en meer specifiek pubermeiden. Verder kunnen zorgaanbieders en gecertificeerde instellingen niet altijd tijdig hulp bieden die wel nodig is. Dat is vooral het geval bij kinderen en gezinnen die juist geconfronteerd worden met de grootste problemen (als onveiligheid, eetstoornissen, suïcidaliteit). Voor zulke hulp is sprake van wachtlijsten mede als gevolg van onvoldoende personeel bij
Programmabegroting 2024
17
Gemeente Aalsmeer
zorgaanbieders. Voor de jeugdbeschermingsketen hebben wij onder andere met het project IHV13w (Intensieve Hulpverlening op vrijwillige basis met in week 13 een ijkmoment) een toegespitste aanpak. Met zorgpartijen, ketenpartners en andere gemeenten werken wij - bijvoorbeeld via Thuis voor Noordje - aan andere verbeteringen in het zorgaanbod. Problemen bij grote jeugdzorg aanbieders Zorgaanbieders van complexe jeugdhulp en verblijfszorg kampen in Nederland veelal met problemen in hun bedrijfsvoering. Dat geldt ook voor aanbieders die aan (inwoners van) de gemeente Aalsmeer zorg leveren. Ons contractmanagement is met de aanbieders zelf en met andere gemeenten en zo nodig de Zorgautoriteit actief om te voorkomen dat levering van cruciale zorg in gevaar komt. Praktijkondersteuner Jeugd De gemeentelijke Praktijkondersteuner Jeugd vervuld in Aalsmeer een belangrijke rol: als ondersteuning van de huisarts bij jeugdhulp casussen, verbinder richting (de rest van) onze jeugdhulpverlening en om jeugdigen en hun ouders/verzorgers direct van advies te kunnen voorzien. De Praktijkondersteuner Jeugd wordt door alle betrokkenen als zeer waardevol ervaren. We zetten de pilot van deze functie daarom voort. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Voortzetten pilot praktijkondersteuner jeugd.
Uitvoering
Doorontwikkelen monitor jeugd (BVR).
Uitvoering
planning
Voorbereiden op veranderingen voortvloeiend uit hervormingsagenda Uitvoering Doorontwikkelen aanpak IHV13w gericht op bevorderen van veiligheid Uitvoering in gezinnen. Uitvoeren samenhangende lokale aanpak op het gebied van
Uitvoering
gezondheid, sport en bewegen en sociale basis. Uitvoeringsplan inzet ervaringsdeskundigheid jeugd via pilot.
College
Implementeren innovatieve oplossingen jeugd (moet leiden tot
Uitvoering
2e kwartaal
structurele besparing). Brede SPUK (inclusief combinatiefunctionarissen).
Uitvoering
Het jongerenwerk wordt kwalitatief en kwantitatief doorgelicht en waar College
4e kwartaal
nodig vinden aanpassingen plaats: oppakken o.b.v. jaarverslag 2022 en gemeenteraad hierover informeren. Uitvoering van het plan Brede SPUK (inclusief
Uitvoering
combinatiefunctionarissen). Praktische (regionale en) lokale invulling Toekomstscenario Jeugd- en Uitvoering Gezinsbescherming.
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
Programmabegroting 2024
18
Gemeente Aalsmeer
6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing
2.1.4 Samenkracht en burgerparticipatie Doelstellingen • •
Stimuleren betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid, plannen en projecten; Het opstellen van een participatienota op basis van de resultaten van de participatie 0-meting;
•
Evaluatie participatiebeleid fysieke leefomgeving.
Actuele beleidsontwikkelingen Ontmoeten Begin 2024 ligt het Uitvoeringsplan Ontmoeten voor, waarin gekeken gaat worden wat een wijk/buurt nodig heeft en hoe ontmoeten hier aan kan bijdragen. Het ‘organiseren van ontmoeten’ is eigenlijk een vorm van maatwerk. Hierbij staat de wens en de behoefte van de inwoner centraal. Participatie Op basis van de resultaten van de participatie nulmeting die in 2023 is uitgevoerd wordt een nieuwe Participatienota opgesteld. In het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving, dat naar verwachting in oktober 2023 door de raad wordt vastgesteld, is benoemd dat één jaar na de inwerkingtreding van de Omgevingswet geëvalueerd wordt. Voorbereidingen voor deze evaluatie vinden plaats in het laatste kwartaal van 2024. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Opstellen Participatienota op basis van de resultaten van de
Raad
1e kwartaal
participatie 0-meting. Voorbereiden evaluatie participatiebeleid bij Omgevingswet
Uitvoering
(participatiebeleid fysieke leefomgeving). Uitvoeringsplan Ontmoeten (inclusief aanpak eenzaamheid).
College
Nieuwe vormen van participatie (ontwikkelen en) uitvoeren voor het
Uitvoering
1e kwartaal
fysieke en sociale domein. Voortzetten Pilot gemeentelijke wijkregisseur.
Uitvoering
Voortzetten ‘Lief- en Leedstraten’.
Uitvoering
Kansrijke initiatieven (sociale samenhang) tijdelijk ondersteunen.
Uitvoering
Uitvoeringsplan ontmoeten.
College
1e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie. Programmabegroting 2024
19
Gemeente Aalsmeer
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024 Baten
Begroting Begroting Begroting
Programma
2022
2023 Lasten
2025
2026
2027
6.1 Samenkracht en
-4.920
-2.924
4.219
356
Saldo -3.863
-3.814
-3.409
-3.409
-1.810
-2.365
3.028
0
-3.028
-2.983
-2.595
-2.594
6.3 Inkomensregelingen
-3.021
-1.101
6.584
5.054
-1.530
-1.530
-1.500
-1.500
6.4 WSW en beschut werk
-725
-714
734
0
-734
-674
-666
-671
6.5 Arbeidsparticipatie
-490
-495
578
0
-578
-578
-578
-578
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-1.149
-1.222
1.481
0
-1.481
-1.473
-1.468
-1.458
6.7 Maatwerkdienstverlening 18+
-426
0
0
0
0
0
0
0
-1.873
-2.053
2.094
0
-2.094
-2.055
-2.029
-1.977
-1.863
-675
1.331
164
-1.167
-1.152
-1.142
-1.122
0
-741
757
0
-757
-743
-734
-717
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-6.660
0
0
0
0
0
0
0
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf
-35
-6.033
6.105
0
-6.105
-6.378
-6.237
-6.212
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
0
-1.000
1.039
0
-1.039
-1.039
-1.039
-1.039
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-
0
-440
457
0
-457
-457
-457
-457
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
-98
0
0
0
0
0
0
0
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-401
0
0
0
0
0
0
0
0
-593
570
0
-570
-570
-570
-570
7.1 Volksgezondheid
-1.243
-1.272
1.417
0
-1.417
-1.413
-1.413
-1.413
Totaal saldo van baten en lasten
-24.712
-21.628
30.393
5.574
-24.819
-24.859
-23.838
-23.717
Reservemutatie
-1.908
0
0
184
184
150
150
0
Resultaat
-26.621
-21.628
30.393
5.757
-24.635
-24.709
-23.688
-23.717
2024
2025
2026
2027
-21.062
-20.551
-20.100
-20.100
-622
-642
-57
-1.864
-2.196
-1.951
-1.987
WMO aframen stelpost
-75
-300
-550
-600
Indexering
-715
-716
-725
-726
Kostentoerekening
-298
-304
-304
-304
-24.635
-24.709
-23.688
-23.717
burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.71 Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO)
overig
verblijf
6.82a Jeugdbescherming
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000) Saldo Programmabegroting 2023 1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023 Kadernota 2024 Begroting 2024
Saldo Programmabegroting 2024
Programmabegroting 2024
20
Gemeente Aalsmeer
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. WMO aframen stelpost In de programmabegroting 2023 is een taakstelling opgenomen vanaf 2024 van € 150.000 in 2024 oplopend tot € 900.000 in 2027. Een inventarisatie van de mogelijke besparingsvoorstellen is in de afgelopen periode uitgewerkt. Bij deze inschatting is onvoldoende rekening gehouden met een toename van de populatie. Geconcludeerd is dat de in de programmabegroting 2024 opgenomen bedragen niet volledig gerealiseerd kunnen worden. Om die reden is de stelpost afgeraamd naar een realistisch niveau. Ten tijde van de afronding van de programmabegroting hebben wij aanvullende voorstellen geformuleerd om toch te komen tot invulling van deze taakstelling. Een en ander conform de met de raad gemaakte afspraken met mogelijke voorstellen om dit tekort dat hierdoor ontstaat (incidenteel) op te lossen.
De uitkomst ervan is dat wij in 2024 en 2025 voorstellen doen waardoor wij het niet ingevulde gedeelte van de taakstelling dat onttrokken is aan de stelpost behoedzaamheid kunnen aanzuiveren en voor 2026 en 2027 het gepresenteerde tekort met € 250.000 verminderd. In de eerste begrotingswijziging zullen wij deze aanvullende voorstellen financieel vertalen. Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Sociaal domein zijn betrokken: • • •
Openbare GezondheidsZorg (OGZ) Amstelland; GGD Amsterdam-Amstelland en Amstelland; Veilig Thuis; en
•
Meerlanden Werkorganisatie (werknaam: AM-match).
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2024 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2024
21
Gemeente Aalsmeer
2.2 Onderwijs en ontplooiing Inleiding Elk kind heeft recht op goed onderwijs, net zo als elk kind gezond en veilig moet kunnen opgroeien en de kans moet krijgen zich te ontplooien. Daarom zijn naast onderwijs ook sport en cultuur belangrijk. In Aalsmeer willen wij zo veel mogelijk een gelijke start en gelijke kansen voor iedereen. Goed onderwijs vraagt om kwalitatief goede gebouwen, passend onderwijs voor ieder kind en goede aansluiting tussen vroeg- en voorschoolse educatie en het basisonderwijs en daarna het middelbaar onderwijs. Met elkaar gaan wij voor hetzelfde doel: kwalitatief goed onderwijs voor elk kind in Aalsmeer. Kenmerkend voor Aalsmeer is het rijke verenigingsleven. De vele sportclubs, verenigingen en culturele instellingen zijn niet alleen belangrijk voor de individuele ontwikkeling, maar vervullen ook een belangrijke sociale rol in onze samenleving. Ze zorgen voor verbinding. Mensen leggen nieuwe contacten en voor nieuwkomers is het een manier om te integreren in de gemeenschap. Vrijwilligers zijn belangrijk voor onze samenleving en voor het verenigingsleven. Aalsmeer heeft een goed voorzieningenniveau. Wij vinden het van belang dat die voorzieningen zoveel mogelijk bereikbaar en toegankelijk voor iedereen zijn. Wij faciliteren clubs, verenigingen en culturele instellingen en moedigen hen aan om een aanbod te bieden waar onze Aalsmeerders behoefte aan hebben.
2.2.1 Onderwijs Doelstellingen Goed onderwijs vraagt om kwalitatief goede gebouwen, passend onderwijs voor ieder kind en goede aansluiting tussen vroeg- en voorschoolse educatie en het basisonderwijs en daarna het middelbaar onderwijs. Actuele beleidsontwikkelingen Samenwerken Goed onderwijs is primair de taak van de scholen. Aalsmeer respecteert dit en wil goed samenwerken met de scholen om gemeentelijke taken als jeugdhulp, leerlingenvervoer, peuterarrangementen, voor en vroegschoolse educatie en de taalklas goed te laten aansluiten op het onderwijs. Daarnaast investeren we op de samenwerking tussen scholen en bedrijven, zodat jongeren ontdekken waar hun talenten liggen en welke opleiding en beroep bij hen past. Zo zetten we bijvoorbeeld in op projecten als Technet (bevorderen techniekonderwijs). NPO middelen De huidige generatie leerlingen en studenten verdient, ondanks de Coronacrisis, alle kansen op volwaardig onderwijs en een goede toekomst. Hiervoor is door het Rijk in totaal € 8,5 miljard geïnvesteerd (voor gemeenten in totaal € 346 miljoen). Aalsmeer ontvangt € 465.927. In eerste instantie tot 31 juli 2023, dit is door het Rijk verlengd tot 31 juli 2025. De bijdrage is niet verhoogd bij het verlengen van de termijn, maar mag over een langere periode besteed worden. In 2022 zijn de eerste activiteiten gestart.
In 2024 wordt (met partners) bezien hoe we de resterende tijdelijke middelen kunnen inzetten.
Programmabegroting 2024
22
Gemeente Aalsmeer
Voorschoolse Educatie De pilot vroegsignalering en vroeginterventie wordt eind 2023 geëvalueerd. Dit is leidend voor de structurele invulling van het beleid in 2024 en verder. Structurele voortzetting van het aanbod is ook afhankelijk van financiële middelen. Onderwijsagenda Uit de 'Strategienota sociaal domein' en het 'Integraal HuisvestingsPlan' vloeit in 2024 een 'Onderwijsagenda' voort, als zijnde een uitvoeringsagenda. Deze onderwijsagenda wordt in gezamenlijkheid met het onderwijs en de kinderopvang vormgegeven. De onderwijsagenda wordt een opsomming en bekrachtiging van waar we gezamenlijk al aan werken en waar we een visie met elkaar over ontwikkeld hebben. Nieuwkomersonderwijs Aalsmeer heeft het nieuwkomers onderwijs primair onderwijs ondergebracht bij Stichting Jong Leren; 'Taalsmeer'. In het voorgezet onderwijs stromen de nieuwkomers kinderen door in de internationale schakelklassen. In het nieuwkomersonderwijs fluctueren de leerlingenaantallen sterk. Dit heeft consequenties voor de bekostiging en huisvesting. Daarnaast zal de Spreidingswet er waarschijnlijk voor zorgen dat gemeenten in Nederland verplicht opvang moeten bieden aan asielzoekers en dat er een meer evenwichtige spreiding komt over het land. Het is niet bekend of deze wet er ook echt komt en wanneer.
Als de Spreidingswet er komt, dan zal dat naar alle waarschijnlijkheid ook gevolgen hebben voor het nieuwkomersonderwijs. Laaggeletterdheid De aanpak Laaggeletterdheid is in 2023 vastgesteld door het college. De gezinsaanpak laaggeletterdheid is een van de onderdelen. Dit wordt vanaf 2024 een taak van de gemeenten. Begin 2024 zal hiervoor een plan uitgewerkt worden, in samenwerking met de partners. De gemeente voert hierbij de regie. Van 'School naar Werk’ en uitbreiden van de doelgroep van kwalificatieplichtigen Onderwijs beter passend maken, leerlingen ondersteunen om school af te maken en adequate bemiddeling naar werk voor de jongeren die daarbij ondersteuning nodig hebben, is van belang. Het nieuwe wetsvoorstel 'Van School naar Werk' speelt hier op in. Ook het uitbreiden van de doelgroep van kwalificatieplichtigen, waarvoor gemeenten de school-/werkloopbaan volgt, wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar vanaf 2025. Aalsmeer zal vanuit de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) de lokale invoering van deze wet vormgeven. Leerlingenvervoer Personele problemen bij aanbieders en kinderen die lange ritten moeten maken om op school te komen zijn geen optimale en lang houdbare situatie. Daarbij spelen ook de kosten voor de gemeente. We gaan na of de druk op het leerlingenvervoer kan worden verminderd.
We benutten hiervoor de contacten met het onderwijs en volgen de landelijke ontwikkelingen rondom het leerlingenvervoer. Bij de actualisering van de Verordening Leerlingenvervoer die dit jaar plaats vindt betrekken we deze elementen. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Vormgeven Onderwijsagenda
Uitvoering
2e kwartaal
Programmabegroting 2024
23
Gemeente Aalsmeer
Wat gaan we doen?
type
planning
In 2024 wordt (met partners) bezien hoe we de resterende tijdelijke
Uitvoering
1e kwartaal
Uitvoeringsplan gemeentelijke Gezinsaanpak Laaggeletterdheid
College
2e kwartaal
Beleid invulling zorgaanbod in de voorschoolse educatie.
College
2e kwartaal
Lokale invoering van de wet 'Van School naar Werk’
College
4e kwartaal
NPO-middelen kunnen inzetten.
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken.
2.2.2 Onderwijshuisvesting Doelstellingen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. Aalsmeer voorziet in duurzame schoolgebouwen waarin het gezond en fijn is om in te leren en te werken. Actuele beleidsontwikkelingen Scholenbouw Oosteindedriehoek In het te realiseren kindcentrum in de ontwikkellocatie Oosteindedriehoek komen het basisonderwijs, kinderopvang, een sportvoorziening en maatschappelijke ruimte in één gebouw. De verwachte oplevering is 2027. De gemeente is een anterieure overeenkomst aangegaan met het Consortium. De grond wordt afgenomen nadat het bestemmingsplan Oosteindedriehoek onherroepelijk is en op het moment dat de grond bouwrijp wordt opgeleverd. Uitgangspunt is 1 januari 2025. Gymlokalen De Rozen en De Baccara Uit een haalbaarheidsonderzoek naar het al dan niet in standhouden, verduurzamen, vervangen van twee gymnastieklokalen of vervangende nieuwbouw door één sportzaal (=dubbele gymzalen) in de kern AalsmeerDorp, is geconcludeerd dat vervangende nieuwbouw een goede optie zou kunnen zijn. Verder onderzoek is noodzakelijk. Hiervoor is een krediet van € 160.000 noodzakelijk. In het onderzoek wordt, samen met de scholen, gekeken waar de gymzaal(en) dan moeten gerealiseerd worden. Daarbij zal ook de ESA worden meegenomen in het onderzoek aangezien zij verantwoordelijk zijn voor de avond- en weekend verhuur van de gymzalen.
In het onderzoek zal tevens de toekomstbestendigheid van deze gymzalen een rol spelen. Huisvesting Taalsmeer Vanwege het toenemend aantal leerlingen op IKC Triade zijn de twee klassen van Taalsmeer in het voorjaar van 2023 verhuisd naar de daklokalen van De Mikado in Aalsmeer-Oost. Voor zowel de gemeente als de schoolbesturen is het de wens Taalsmeer in de nabijheid van IKC Triade te vestigen. Een optie tot vervanging en het plaatsen van tijdelijke huisvesting is onderzocht. Hieraan blijkt een flink kostenplaatje te zitten. In de komende periode worden er andere opties onderzocht hoe nieuwkomersonderwijs georganiseerd kan worden passend bij de doelgroep. Integraal Huisvestingsplan Aalsmeer In 2022 is een start gemaakt met de schoolbesturen, passend onderwijs en kinderopvangorganisaties om gezamenlijk te komen tot een Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024-2039. Dit plan is eind 2023 gereed en wordt in het 1e kwartaal 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.
Programmabegroting 2024
24
Gemeente Aalsmeer
Selectiecriteria verhuur maatschappelijke ruimtes kinderopvang Vanuit de wettelijke huisvestingsverplichting voor scholen, faciliteert Aalsmeer in de behoefte aan goede schoolgebouwen. In deze schoolgebouwen zijn in een aantal gevallen maatschappelijke ruimtes beschikbaar die verhuurd kunnen worden aan bijvoorbeeld kinderopvangaanbieders. Conform de uitspraak van de Hoge Raad van 26 november 2021 (Didam-arrest, ECLI:NL:HR:2021:1778) heeft de gemeente selectiecriteria opgesteld waaraan kinderopvangorganisaties dienen te voldoen om via een selectieprocedure in aanmerking te komen voor het huren van deze ruimtes. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Integraal Huisvestingsplan Aalsmeer
Raad
1e kwartaal
Gymlokalen De Rozen en De Baccara
Raad
2e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting.
2.2.3 Sport Doelstellingen 1. Sportparticipatie: • Het continueren en/of verhogen van de sport- en beweegdeelname bij verschillende doelgroepen. Met de focus op jeugd, ouderen en kwetsbare groepen. •
Structurelere samenwerking om sport in te zetten als middel. Verbinding van de beleidsterreinen sport met onderwijs, zorg, welzijn, gezondheid, werk & inkomen om onder andere sociale contacten en ontmoeting te ondersteunen en stimuleren.
•
Stimuleren van de doelgroep sport & bewegen met een beperking via het regionaal verband "Aangepast Sporten Amstelland". Advisering aan de sportverenigingen.
•
• Ondersteunen, faciliteren en participeren in het lokaal Aalsmeers Sportakkoord Aalsmeer. 2. Sport en beweegaccommodaties: • Uitnodigend bewegingsklimaat. • Passend en toereikend aanbod van sport- en beweegvoorzieningen. • Het zo veel mogelijk realiseren van een up-to-date basisinfrastructuur voor de sportverenigingen. 3. Subsidies: • •
Ondersteunen schoolsporttoernooien (Nadere regels subsidiëring schoolsporttoernooien voor sportverenigingen in de gemeente Aalsmeer 2018). Ondersteunen topsportevenementen (Nadere regels topsportfonds Aalsmeer 2018).
•
Versterken van sportparticipatie onder de inwoners (Algemene subsidieverordening).
Actuele beleidsontwikkelingen Corona De coronacrisis heeft grote gevolgen voor de sportsector. Tijdens de coronaperiode is zichtbaar geworden dat een van de pijlers in onze maatschappij "de sportverenigingen" een grote bijdrage levert aan ontspanning, ontmoeting en sociale contacten van de inwoners. De toegevoegde waarde van de sportverenigingen is duidelijk geworden tijdens de verschillende lockdowns. De vrijwilligersorganisaties stonden onder enorme druk maar zorgden gezamenlijk voor de mogelijkheden om de inwoners te laten sporten & bewegen.
Programmabegroting 2024
25
Gemeente Aalsmeer
Verenigingsleven onder druk Door de terugtrekkende vrijwilligersbeweging in het land staat het vrijwilligersbestand onder druk. 34,4% van de inwoners (meer dan 11.000 inwoners) is lid van een sportvereniging. Landelijk is dit 24%. Vooral bij de leeftijdscategorie 10-24 jaar heeft Aalsmeer bijna 20% meer leden dan landelijk. De sportverenigingen hebben door het verlies aan leden, de misgelopen inkomsten/omzet in de coronaperiode, stijgende kosten (CPI) van het afgelopen jaar en de onrust op de energiemarkt te maken gekregen met een behoorlijk aantal (onverwachtse) bedreigingen. De komende tijd staat in het teken van herstellen, waarderen en ondersteunen van de verenigingen op de verschillende gebieden. Op het gebied van verenigingsadvisering heeft Team Sportservice de opdracht gekregen om dit in 2024 te gaan opzetten en uit te voeren. ESA In 2023 zijn de aanbevelingen uit het onderzoek naar een mogelijke verbreding van het takenpakket uitgewerkt. De ESA heeft een nieuwe directie. In gezamenlijk overleg met de gemeente is besloten dat de focus voor het komende jaar op de exploitatie en onderhoud van de sportaccommodaties ligt. De intentie bestaat ook om het groot onderhoud buitensport (inclusief nieuw meerjarenonderhoudsplan) aan de ESA over te dragen. Onder de gezamenlijke vlag van Aalsmeer actief blijft de ESA actief binnen het lokaal Sportakkoord.
Lokaal Sportakkoord Het Sportakkoord Aalsmeer 2.0 is in juli 2023 gepresenteerd. De stuurgroep heeft de kartrekkers rol ingevuld (genaamd Sport & Preventie coördinator). Team Sportservice gaat deze rol vervullen. Het nieuwe sportakkoord richt zich op de verbreding, participatie en communicatie. Door het verbinden van meerdere beleidsterreinen aan het sportakkoord komt een bredere beweging op gang. Participatie van organisatie in en rondom sport & bewegen (ook de ondernemende sport) is een andere belangrijke uitdaging. Elke inwoner of organisatie (participatie) heeft de mogelijkheid om te participeren in het sportakkoord en zelfs een aanvraag te doen voor een bijdrage. De bekendheid van het lokaal Sportakkoord moet omhoog onder zowel de inwoners als maatschappelijke organisaties. Buurtsportcoaches De bestuurlijke afspraken in het kader van de landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties zijn ondergebracht binnen de 15 regelingen van de BREDE SPUK regeling. De gemeente heeft voor de periode 2023 tot en met 2026 een aanvraag ingediend en deze is toegekend door ministerie van VWS. Komende jaren is er extra budget vanuit het rijk beschikbaar (ten opzichte van 2022 en eerdere jaren) om regeling lokaal uit te voeren. De lokale bijdrage van de gemeente komt vanuit het college uitvoeringsprogramma.
Team Sportservice Aalsmeer heeft vanaf 2024 de opdracht gekregen om te gaan werken met sportregisseurs (verbinders- en makelaarsfunctie alsmede eerste aanspreekpunt sport voor zowel Aalsmeer als Kudelstaart). Accommodatiebeheer buitensport In 2023 wordt gewerkt aan een Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) voor de buitensport verenigingen. Het op orde brengen van de basisinfrastructuur buitensport, LED-verlichting bij de buitensportvereniging, uitvoering van MJOP, het onderzoek naar de ontstane situatie rondom eigendomsrechten / huurrechten (enkele verenigingen hebben kleedkamers in eigendom, andere huren) zijn de volgende stappen in dit proces. Uiteindelijk met als slotstuk een herijking van de tarieven voor huur van de buitensport (in 2025). Alle stappen worden in samenwerking met de sportverenigingen doorlopen. Dit proces neemt hoogstwaarschijnlijk meerdere jaren in beslag.
Programmabegroting 2024
26
Gemeente Aalsmeer
Accommodatiebeheer binnensport De komende periode staan voor zowel het zwembad de Waterlelie als de Proosdijhal een onderzoek naar de toekomstbestendigheid gepland. Met een duidelijk toekomstperspectief voor beide accommodaties kunnen gerichte besluiten genomen worden door college en raad. Sport als Middel In het vernieuwde Aalsmeers Sportakkoord 2.0 is brede aandacht voor de inzet van Sport als Middel. Ook de BREDE SPUK regeling geeft meer mogelijkheden om Sport & Bewegen een prominentere rol te geven in het leven van de inwoners. Sport & bewegen is gezond, voorkomt klachten en zorgt dat klachten mogelijk minder aanwezig zijn in het dagelijks leven. Sociale contacten en ontmoeting dragen hier ook aan bij. Een aantal bewezen sport- en beweeginterventies uit het land kunnen door de BREDE SPUK mogelijk ook in Aalsmeer worden ingezet. Sportservice Aalsmeer gaat in Kudelstaart samen met de partners een pilot starten in de vorm van meer bewegen voor ouderen (MBVO). Op twee ochtenden laagdrempelige beweegactiviteiten voor doelgroep waarbij ontmoeting en sociale contacten belangrijke pijlers zijn.
Sport & cultuurevenement In het kader van leggen van verbindingen door sport en cultuur wordt er wederom een Sport & Cultuurevenement georganiseerd voor inwoners met een rol voor de maatschappelijke organisaties (onder andere sportverenigingen, cultuurorganisaties en breder buiten de sport en cultuur). Dit evenement wordt georganiseerd in een coproductie door de ESA en Cultuurpunt. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Onderzoek toekomstbestendigheid zwembad de Waterlelie.
Uitvoering
Onderzoek toekomstbestendigheid Sporthal Proosdijhal.
Uitvoering
Mede op basis van onderzoek toekomstbestendigheid, MJOP
Raad
planning
2e kwartaal
buitensport en ledverlichting buitensport. Ondersteunen verenigingen, Lokaal sportakkoord, Sport als Middel en Uitvoering topsport. Brede SPUK (inclusief buurtsportcoaches)
Uitvoering
Onderzoek naar de situatie rondom eigendomsrechten/ huurrechten
Raad
4e kwartaal
(accommodatiebeheer buitensport). Sportstimulering en verhogen sportparticipatie.
Programmabegroting 2024
Uitvoering
27
Gemeente Aalsmeer
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering; en 5.2 Sportaccommodaties.
2.2.4 Kunst en cultuur Doelstellingen 1. Cultuurparticipatie: • Het continueren en/of verhogen van de deelname aan cultuur bij verschillende doelgroepen. Met de •
• • 2.
3.
onder andere sociale contacten en ontmoeting te ondersteunen en stimuleren; Advisering van amateurkunstverenigingen uit Aalsmeer; Regie voeren binnen het werkveld cultuur. Duurzame verbindingen en samenwerkingen op gang
brengen en behouden binnen de culturele sector in Aalsmeer. Cultuureducatie • Het continueren van verschillende vormen van cultuureducatie voor het Primair en Voortgezet onderwijs onder schooltijd; • Het stimuleren van aanbod cultuureducatie (onder andere naschools) via het onderwijs. Accommodatiebeheer • •
4.
focus op jeugd; Structurelere samenwerking om kunst & cultuur in te zetten als middel. Verbinding van de beleidsterreinen kunst & cultuur met sport, onderwijs, zorg, welzijn, gezondheid, werk & inkomen om
Cultuurorganisaties ondersteunen in de zoektocht naar een geschikte ruimte die, binnen de bestaande mogelijkheden, voldoet aan de vraag; De Oude Veiling een bruisend centrum van cultuur te laten worden.
Subsidies: • Versterken van cultuurparticipatie, cultuureducatie, festivals en evenementen, podiumkunst, amateurkunst, beeldende kunst, innovatie in kunst en cultuur, bibliotheek en musea, voor en door inwoners en maatschappelijke organisaties binnen de kunst en cultuur sector (Algemene subsidieverordening en beleidsregels jaarlijkse en eenmalige culturele activiteiten 2022).
Actuele beleidsontwikkelingen Coronacrisis De cultuurorganisaties hebben het zwaar gehad in de corona periode. Komende periode staat in het teken van herstel voor het culturele veld. Dit vergt de nodige aandacht op vlakken als samenwerking, ondersteuning en advisering vanuit de gemeente. Het is van belang om flexibel in te spelen op wat er leeft binnen het culturele veld om hen hierin te ondersteunen en verbindingen te realiseren. Cultuurpunt Aalsmeer krijgt hier een belangrijke rol in. Versterken en verbreden rol Cultuurpunt Aalsmeer In 2013 heeft de gemeente aan het Cultuurpunt een verbindings- en aanjaagrol gegeven binnen het maatschappelijke cultuurveld. Van belang blijkt deze rol steviger neer te zetten. Hierin werkt het Cultuurpunt samen met andere belangrijke dragers van gemeentelijk kunst- en cultuurbeleid zoals de bibliotheek, de Oude Veiling, Kunst en Cultuur Aalsmeer (KCA), het Flower Art museum, de Historische tuin, erfgoed locaties en Radio Aalsmeer. Versterking van ambulant kennismakingsonderwijs, vernieuwing van het culturele aanbod, versterken cultuurdeelname ouderen en versterken verbindingen amateurkunst worden enkele van haar taken.
Programmabegroting 2024
28
Gemeente Aalsmeer
Kunst & Cultuur inzetten als Middel De BREDE SPUK geeft meer mogelijkheden om Kunst & Cultuur een prominentere rol te geven in het leven van de inwoners. Sociale contacten, ontmoeting en een vorm van vrijetijdsbesteding krijgen door de budgetten van de BREDE SPUK betere kans in de maatschappij. Aalsmeer zet via vernieuwende kunst- en cultuurprojecten hierop in. Verenigingsleven staat onder druk De gemeente heeft oog voor de maatschappelijke organisaties in de amateurkunst. Deze groep krijgt extra aandacht in de vorm van advisering/ondersteuning. Het Cultuurpunt gaat dit samen de betrokken partijen vanaf 2024 (opnieuw) vormgeven in een intensievere vorm dan voorheen. Brede Regeling Combinatiefuncties De bestuurlijke afspraken in het kader van de landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties zijn ondergebracht binnen de 15 regelingen van de BREDE SPUK. De gemeente heeft voor de periode 2023 tot en met 2026 een aanvraag ingediend en deze is toegekend door ministerie van VWS. Komende jaren is er extra budget vanuit het rijk beschikbaar (ten opzichte van 2022 en eerdere jaren) om regeling lokaal uit te voeren. De lokale bijdrage van de gemeente komt vanuit het college uitvoeringsprogramma. Bibliotheekvisie De bibliotheekfunctie wordt steeds breder.
Digitalisering (ook van leesproducten) neemt toe en de bibliotheek krijgt steeds meer een rol in digitale inclusie/digitaal burgerschap, als ontmoetingsplaats en in de taalondersteuning. Vanaf 2025 krijgen gemeenten een wettelijke zorgplicht voor openbare bibliotheekvoorzieningen. Bibliotheken ontwikkelen zich tot lokale knooppunten van kennis, contact en cultuur in de samenleving. In 2024 maakt Aalsmeer een nieuwe bibliotheekvisie, waarin we alle ontwikkelingen opnemen en wat we willen bereiken. Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de instandhouding (en uitbreiding) van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). De financiering van het IDO aan bibliotheken hiervoor is via een specifieke uitkering overgeheveld van het rijk naar de gemeente. De gemeente geeft hier in samenwerking met de bibliotheek Amstelland uitvoering aan. Lokale Media Stichting Lokale Omroep Aalsmeer / Radio Aalsmeer is voor de periode 15 juni 2019 tot 15 juni 2024 aangewezen als lokale omroep. Het Commissariaat van de Media is gestart met de aanwijsprocedure voor de periode 2024-2029. Op grond van de Mediawet 2008 brengt de gemeenteraad advies aan het Commissariaat voor de Media uit over de vraag of de aanvrager aan de media wettelijke vereisten voldoet.
Een “boost” voor kunst in de openbare ruimte Het college uitvoeringsprogramma geeft een boost aan de kunst in de openbare ruimte. Het afgelopen jaar is een inventarisatie gemaakt van de stand van zaken van alle kunstwerken in de openbare ruimte. Hierop volgend is een Meerjarenonderhoudsplan gemaakt, waaraan in 2024 al gedeeltelijk uitvoering gegeven kan worden. Reserve kunstzinnige verfraaiing We versterken de positie van beeldende kunst in buitenruimte ter verbetering van de leefomgeving. Beeldende kunst kan een rol van betekenis spelen in het versterken van welzijn/ de sociale samenhang en natuurbeleving. Dit geven we vorm, samen met de nieuw aangestelde Adviescommissie Beeldende Kunst.
Programmabegroting 2024
29
Gemeente Aalsmeer
We onderzoeken daarbij hoe we de Reserve Kunstzinnige Verfraaiing weer structureel vanuit projecten of op andere wijze kunnen aanvullen. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Stimuleren cultuurparticipatie en educatie, inclusief cultuur inzetten.
Uitvoering
Brede regeling combinatiefuncties.
Uitvoering
Versterken en verbreden rol Cultuurpunt.
Uitvoering
Vernieuwende kunst- en cultuurprojecten.
Uitvoering
Bibliotheekvisie
Raad
Informatiepunt Digitale Overheid (IDO).
Uitvoering
Advies aanwijsprocedure lokale omroep.
Raad
Onderhoud Kunst in de buitenruimte.
Uitvoering
Uitvoeringsplan beeldende kunst (buitenruimte, inclusief visie op
Raad
4e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
reserve beeldende kunst buitenruimte).
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed; en 5.6 Media.
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023
Lasten
Baten
4.2 Onderwijshuisvesting
-1.272
-1.167
1.463
395
4.3 Onderwijsbeleid en
-1.138
-1.080
1.577
-1.575
-1.613
5.2 Sportaccommodaties
-431
5.3 Cultuurpresentatie, -productie
Begroting Begroting Begroting
Saldo
2025
2026
2027
-1.067
-967
-968
-974
255
-1.322
-1.322
-1.322
-1.322
1.832
0
-1.832
-1.819
-1.807
-1.687
-40
1.210
940
-270
-278
-246
-218
-307
-347
582
0
-582
-460
-422
-374
5.4 Musea
-145
-150
158
0
-158
-158
-158
-158
5.5 Cultureel erfgoed
-76
-88
86
0
-86
-86
-86
-86
5.6 Media
-500
-532
589
0
-589
-589
-559
-559
-5.444
-5.017
7.496
1.590
-5.906
-5.679
-5.568
-5.378
14
25
0
25
25
25
25
25
-5.430
-4.992
7.496
1.615
-5.881
-5.654
-5.543
-5.353
leerlingenzaken 5.1 Sportbeleid en activering
en -participatie
Totaal saldo van baten en lasten Reservemutatie Resultaat
Programmabegroting 2024
30
Gemeente Aalsmeer
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo Programmabegroting 2023
-5.006
-4.900
-5.071
-5.035
1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023
-358
-248
-168
Kadernota 2024
-157
139
139
139
Kapitaallasten
-11
-8
-14
-21
Indexering
-171
-171
-171
-171
Kostentoerekening
-43
-43
-43
-43
-10
-10
-10
-241
-241
-241
-241
-5.881
-5.654
-5.543
-5.353
Begroting 2024
LED verlichting en handbalveld Begroting vastgoed 2024 Saldo Programmabegroting 2024
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. Kapitaallasten Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft de mutatie als gevolg van het actualiseren van de kapitaallasten. Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’.
Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s. Aanvulling LED en handbalvereniging Dit betreffen de kapitaallasten van de in deze programmabegroting aanvullend op de Kadernota 2024 opgenomen investeringen. Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 4.2 van deze programmabegroting. Begroting Vastgoed 2024 Bij de Kadernota 2022 is de bijdrage aan de ESA structureel verhoogd met € 241.000 voor onderhoud binnensport accommodaties. De dekking hiervoor is volledig gehaald uit de jaarlijkse dotatie voor de
Programmabegroting 2024
31
Gemeente Aalsmeer
voorziening groot onderhoud. De voorziening groot onderhoud is naast sport echter ook voor alle andere gebouwen, zowel onderwijs, sport (programma 2) als overige gebouwen (programma 5). Op basis van de geactualiseerde onderhoudsvoorziening gebouwen bij de jaarrekening 2022 is het mogelijk om de jaarlijkse dotatie met € 100.000 te verlagen in plaats van de eerdere verlaging van € 241.000. Doordat de onderhoudsvoorziening met een jaarlijkse lagere dotatie van € 100.000 wel meerjarig voldoende saldo in de voorziening behoudt voor het uitvoeren van benodigde onderhoud aan gebouwen. In programma 5 staat de vrijval uit de voorziening geraamd, waardoor het per saldo nadelig effect € 141.000 is. Daarnaast is tot op heden geen meerjarig onderhoudsprogramma voor Oosteinderweg 247 (Bloemenlust) opgenomen. Bij de aankoop is een krediet beschikbaar gesteld voor het wegwerken van achterstallig onderhoud. De verwachting is dat vanaf 2025 het achterstallig onderhoud is weggewerkt en dan kan dit gebouw vanaf 2025 in het reguliere onderhoudsprogramma wordt opgenomen. Op het moment van opstellen van deze programmabegroting is het meerjaren onderhoudsplan in concept gereed. Eind 2023 zijn de financiële uitkomsten bekend, zodat deze in de Kadernota 2025 opgenomen kunnen worden.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Onderwijs en ontplooiing is Exploitatie Sportaccommodatie Aalsmeer (ESA) BV betrokken. Voor aanvullende informatie over deze partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Programmabegroting 2024
32
Gemeente Aalsmeer
2.3 Economie en duurzaamheid Inleiding Het versterken van de economische en toeristisch-recreatieve structuur in Aalsmeer is in de Agenda Economie, Recreatie en Toerisme als hoofddoel voor de lange termijn neergelegd. We streven naar een gezonde en duurzame leefomgeving. Duurzaamheid is een thema waarop in alle plannen en werkwijzen wordt ingezet.
2.3.1 Economie, toerisme en recreatie Doelstellingen • • • • •
‘Ruimte voor werken’: voldoende kwalitatief passende en toekomstbestendige ruimte om te ondernemen (Economie); Aalsmeer verder ontwikkelen en in de etalage zetten als aantrekkelijke bloem- en waterrijke leisure bestemming in balans met de omgeving (recreatie en toerisme); Behoud en versterking van de groenblauwe en recreatieve functie in en naar het gebied Westeinderscheg (recreatie en toerisme); Behoud en versterking van de identiteit van het landelijk gebied van Aalsmeer in de Metropoolregio Amsterdam en het Groene Hart (recreatie en toerisme); Versterking en ontwikkeling van verblijfsaccommodaties in Aalsmeer (recreatie en toerisme).
Actuele beleidsontwikkelingen In de Agenda Economie, Recreatie en Toerisme is het versterken van de economische en toeristischrecreatieve structuur in Aalsmeer als hoofddoel voor de lange termijn neergelegd. Voor de uitwerking daarvan zijn in de Agenda vier speerpunten opgenomen: 1. het versterken van het lokaal en regionaal vestigingsklimaat voor bedrijven, 2. het stimuleren van sterk, toekomstbestendig en duurzaam ondernemerschap, 3. het werken aan een wendbare en inclusieve arbeidsmarkt en 4. het promoten van Aalsmeer als bloem- en waterrijke bestemming. Het op de Agenda gebaseerde Uitvoeringsprogramma Economie, Recreatie en Toerisme Aalsmeer wordt dit jaar opnieuw herzien en in 2024 uitgevoerd. Het wordt voor de ontwikkeling van de lokale economie steeds belangrijker dat het lokale ondernemerschap goed georganiseerd is. Bedrijven staan in toenemende mate voor de opgave om een gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen voor een veilige, schone en goed onderhouden omgeving, voor mobiliteit en bereikbaarheid, voor goede promotie, voor een goed acquisitieklimaat, goede relaties met het onderwijs en voor talloze andere zaken. Alleen dan is het lokale ondernemersklimaat voldoende concurrentie- en conjunctuurbestendig. De ruimte voor bedrijventerreinen is krap Er lijkt onvoldoende uitgeefbare bedrijfsterreinen te zijn om te voorzien in de toekomstige vraag.
Zo is Greenpark Aalsmeer vrijwel volledig uitgegeven. Door geplande transformaties van bedrijventerreinen in de MRA, toenemende geopolitieke spanningen, een reshoring-trend (nieuwe en terugkerende maakindustrie) en het vervullen van duurzaamheidsopgaven (klimaatadaptatie, circulaire economie, energietransitie) neemt de druk op de bedrijventerreinen verder toe. Op korte termijn is er in de regio nauwelijks meer ruimte voor bedrijven beschikbaar. In 2021 is tegen deze achtergrond de Strategie werklocaties Aalsmeer vastgesteld. De Strategie Werklocaties Aalsmeer dient als uitvoeringskader voor lokale projecten en als toetsingskader
Programmabegroting 2024
33
Gemeente Aalsmeer
voor aanvragen die de gemeente ontvangt. Het vormt daarnaast de strategische inzet voor de regionale uitvoeringsstrategie van Plabeka. Plabeka richt zich op afspraken binnen de kantoren- en bedrijvenmarkt, welke noodzakelijk zijn om de internationale concurrentiepositie van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) te versterken. Detailhandel In de afgelopen jaren zijn de bestedingen voor de dagelijkse goederen (o.a. supermarkt) en de doelgerichte goederen (bouwmarkten, tuincentra en woonwinkels) in Aalsmeer gestegen. Consumenten kopen deze goederen het liefst nog fysiek. De bestedingen in winkels in de recreatieve sector (mode & vrije tijd) zijn de afgelopen jaren in Aalsmeer wel sterk afgenomen. Winkels in deze sector hebben erg veel last van online concurrentie. Voor Aalsmeer betekent dat vooral de Zijdstraat kwetsbaar is. Hier zitten de meeste winkels in mode & vrije tijd. Als gemeente zetten we daarom vol in op uitvoering van de Centrum Visie. Het huidige detailhandelsbeleid voldoet. Het blijft noodzakelijk om in te zetten op concentratie en het uitvoeren van de centrumvisie. Horeca Voor de coronapandemie steeg het aantal horecazaken flink in heel Nederland. Dit komt omdat mensen steeds meer zijn gaan uitgeven in de horeca. Ook in Aalsmeer was deze trend waar te nemen. In 2018 waren er 59 horecazaken en in 2023 69 zaken.
De groei van het aantal horecazaken is de afgelopen twee jaar gestabiliseerd. De sector heeft het op het moment zwaar. Veel horecazaken hebben nog corona schulden, personeel is lastig te krijgen en de kosten zijn sterk gestegen. Vanuit de gemeente is het belangrijk om te kijken of het horecabeleid nog passend is voor de huidige situatie. Evenementenbeleid Evenementenorganisatoren moeten omgaan met veel verschillende ontwikkelingen. Door corona konden evenementen niet doorgaan. Dit heeft sterke financiële gevolgen gehad. Daarnaast zijn de eisen op het gebied van veiligheid toegenomen. Tenslotte neemt het aantal vrijwilligers af. Als gemeente vinden wij de evenementen die worden georganiseerd erg belangrijk. Ze dragen bij aan de levendigheid van Aalsmeer. Deze ontwikkelingen willen we een plaats geven in de herziening van het huidige evenementenbeleid. Recreatie en toerisme Het toerisme in Nederland groeit flink evenals het aantal binnenlandse als ook buitenlandse bezoekers. Naast inkomsten zorgen bezoekers ook voor levendigheid en het in stand houden van bestaande voorzieningen. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) komen tot 2030 naar verwachting circa 266.000 inwoners erbij. Voor recreatie en dagtoerisme betekent dit een toename van circa 60 miljoen vrijetijdsactiviteiten per jaar voor onder meer buitenrecreatie, sport en sportieve recreatie en uitgaan.
Aalsmeer heeft veel kwaliteiten, waaronder prachtige plassen, mooie natuur, de trekheestercultuur, veel jachthavens, een internationale bloemenveiling, molens en het Seringenpark. Daarnaast heeft Aalsmeer een aantal regionaal en nationaal bekende evenementen en festivals, zoals het Flower Festival, en de Feestweek Aalsmeer. Aalsmeer ontwikkelt zich steeds verder als aantrekkelijke toeristisch-recreatieve bestemming. Het beleid, zoals vastgelegd in de Agenda Economie, Recreatie en Toerisme Aalsmeer (2019), is gericht op het ontvangen van bezoekers die waarde toevoegen aan Aalsmeer, die aansluit op de behoeften van de bewoners, die duurzaam is, de leefbaarheid versterkt en aantrekkelijk is voor bezoekers. De uitvoering hiervan vindt plaats op basis van het Uitvoeringsprogramma Economie, Recreatie en Toerisme Aalsmeer (2019).
Programmabegroting 2024
34
Gemeente Aalsmeer
Op basis van het vastgestelde Promotieplan Aalsmeer wordt Aalsmeer beter op de kaart gezet als aantrekkelijke bestemming voor zowel nationale en regionale bezoekers als ook voor internationale bezoekers. Doel is meer bezoekers en publiciteit genereren voor Aalsmeer en de betrokken ondernemers en organisaties die actief zijn op het gebied van recreatie en toerisme in Aalsmeer. Dit vertaalt zich in meer bezoekers, overnachtingen en bestedingen in Aalsmeer. Aalsmeer richt zich op kwaliteitstoerisme, waarbij de positieve effecten van toerisme worden gemaximaliseerd en eventuele negatieve effecten worden geminimaliseerd. Het gaat daarbij om waardevolle bezoekers, die duurzaam willen recreëren en uitgaan en het vinden van een optimale balans tussen toeristische druk en de draagkracht van de leefomgeving. De waterrecreatiesector is volop in ontwikkeling. Waar het bootbezit daalt, neemt de populariteit van waterrecreatie in het algemeen juist toe. Dit uit zich onder andere in een stijgende vraag naar huursloepen. Ook ontwikkelen zich steeds meer verschillende vormen van watersport, waaronder durfsporten zoals windsurfen, suppen, waterskiën en flyboarden.
De ambitie is om de komende jaren kansen te benutten en opgaven aan te pakken, zodat de Westeinderplassen verder kunnen worden ontwikkeld tot een onderscheidend en veelzijdig waterrecreatiegebied waar het zowel voor bewoners als bezoekers prettig recreëren is. Het programma en het gebied Westeinderscheg biedt kansen voor de ontwikkeling daarvan tot een samenhangend groenblauw en recreatief gebied. Een versterking van onder andere de groenblauwe en recreatieve functie in en naar het gebied kan de leefbaarheid en beleefbaarheid daarvan vergroten. Het realiseren en stimuleren van de versterking van het landschap en verbetering van de toegankelijkheid voor bewoners en recreanten van de Westeinderscheg en daarmee ook voor Aalsmeer. Het in 2023 bestuurlijk vastgestelde Werkprogramma Westeinderscheg biedt de basis voor het uitwerken en uitvoeren van acties en projecten in en voor Aalsmeer. Aalsmeer heeft op 19 mei 2022 met betrokken medeoverheden de bestuursovereenkomst NOVEX-gebied Groene Hart ondertekend. Er is toen uitgesproken om samen te werken aan het behoud en de versterking van het Groene Hart en de komende jaren gezamenlijk uitvoering te geven aan de verschillende grote transitieopgaven zoals wonen, energie, klimaat, landbouw, natuur en bodemdaling. Ook Aalsmeer is hieraan verbonden en wil als partner meewerken aan de kernopgaven in het Groene Hart.
Het Bestuurlijk Platform Groene Hart is de regiehouder van dit proces. Deelname aan deze samenwerking biedt de mogelijkheid om projecten en/of gebiedsprocessen in te brengen en om knelpunten samen met de andere medeoverheden op en aan te pakken.
Programmabegroting 2024
35
Gemeente Aalsmeer
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Promoten van Aalsmeer als aantrekkelijke dag- en
Uitvoering
planning
verblijfsbestemming op het gebied water, bloemen, wandelen en fietsen via Visit Aalsmeer en bijbehorende sociale media. Verdere verbetering van de bereikbaarheid en vindbaarheid van
Uitvoering
toeristisch-recreatieve voorzieningen door onder meer bewegwijzering op het water en de aanleg fiets- en wandelpaden. De economische en toeristische waarde van waterrecreatie in
Uitvoering
Aalsmeer versterken en de Westeinderplassen verder ontwikkelen tot een onderscheidend en veelzijdig waterrecreatiegebied voor bewoners en bezoekers. Het landschap en de toegankelijkheid van de Westeinderscheg voor
Uitvoering
bewoners en recreanten verbeteren en deelnemen aan het uitwerken en uitvoeren van acties en projecten in en voor Aalsmeer op basis van het vastgestelde Werkprogramma Westeinderscheg. Met medeoverheden uitvoeren kernopgaven in het Groene Hart
Uitvoering
(wonen, energie, klimaat, landbouw, natuur en bodemdaling); projecten/gebiedsprocessen en knelpunten inbrengen en knelpunten met andere medeoverheden op- en aanpakken. Opstellen van een accommodatiebeleid en van tevoren eerst in beeld Raad
3e kwartaal
brengen wat de bestaande ontwikkelingsmogelijkheden zijn o.g.v. de geldende bestemmingsplannen. Herzien en uitvoeren van het Uitvoeringsprogramma Economie,
Uitvoering
Recreatie en Toerisme Aalsmeer. Herzien en opstellen evenementenbeleid.
Raad
2e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket en -ontwikkelingen; en 3.4 Economische promotie.
2.3.2 Greenport Doelstellingen Toekomstbestendig houden van het tuinbouwcluster in Aalsmeer en de regio. Actuele beleidsontwikkelingen De tuinbouw is een zeer belangrijk economisch cluster binnen de gemeente Aalsmeer. Het gaat hierbij om de handel, logistiek en productie van tuinbouwproducten. Het cluster kent verschillende uitdagingen. De grootste uitdaging is het cluster toekomstbestendig houden. De hierbij behorende vraag is hoe het cluster zich moet ontwikkelen om toekomstbestendig te blijven. Een herwaardering van de concentratiegebieden is een belangrijk thema van die vraag. Dit zal worden meegenomen in de Omgevingsvisie. Daarnaast zijn er twee vraagstukken waar onze aandacht de komende jaren vooral naar uitgaat; de hoge kosten van energie en de huisvesting van internationale medewerkers. Er zijn al projecten opgezet om invulling te geven aan Programmabegroting 2024
36
Gemeente Aalsmeer
deze vraagstukken. Die projectenportefeuille zal komende tijd toenemen. Het toekomstbestendig maken zal ook betekenen dat de samenwerking tussen de relevante partijen intensiever wordt. Om die samenwerking te versterken en te versnellen is een aanvraag in voorbereiding voor een zogenaamde RegioDeal. De Greenport Duin-en Bollenstreek, Boskoop en Aalsmeer werken hierin samen. Voor 1 november 2023 dient een aanvraag bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken te liggen. Taakvelden per thema Dit thema maakt onderdeel uit van taakveld 3.1 Economisch ontwikkeling.
2.3.3 Duurzaamheid Doelstellingen • Inclusieve Stad: iedereen moet zo goed mogelijk mee kunnen doen, ongeacht verschillen en of • •
beperkingen. Circulaire Economie: het verminderen van afval, het stimuleren van het gebruik van duurzame hernieuwbare grondstoffen en hergebruik van grondstoffen. Fossiel Onafhankelijk Aalsmeer: het verminderen van de energievraag en de resterende energievraag duurzaam invullen.
Actuele beleidsontwikkelingen In 2016 is de aanpak duurzaamheid Aalsmeer vastgesteld. Deze aanpak richt zich op het integreren van duurzaamheid in al het gemeentelijk beleid en handelen. Hierdoor worden keuzes en financiële consequenties op gebied van duurzaamheid per beleidsveld zichtbaar. Deze integrale duurzaamheidsaanpak bestaat uit drie duurzaamheidsthema’s: inclusieve stad, circulaire economie en een fossiel onafhankelijk Aalsmeer. De belangrijkste ontwikkelingen binnen deze thema’s voor 2024 worden hieronder beschreven. In het Sociaal Domein (programma 2.1) wordt integraal uitwerking gegeven aan het thema Inclusief: het principe dat iedereen zo goed mogelijk kan meedoen, ongeacht verschillen en of beperkingen. Het onderwerp klimaatadaptatie wordt beschreven in programma 2.4 Openbare ruimte. Klimaatakkoord, beleid en ambities Het Klimaatakkoord omvat afspraken om de nationale broeikasgasuitstoot in 2030 met 55 tot 60% terug te dringen ten opzichte van 1990. In 2050 moet dit 95% minder CO2-uitstoot zijn ten opzichte van 1990. Om de taken uit het Klimaatakkoord uit te voeren, ontvangen gemeenten sinds 2022 een rijksbijdrage. Invulling van de gemeentelijke taken vanuit het Klimaatakkoord, zoals de Warmtevisie en de Regionale Energiestrategie, werken we verder uit in het Masterplan Energie.
Landelijke ontwikkelingen energiebeleid Het Rijk heeft twee belangrijke programma's opgesteld om de energietransitie te versnellen. Dit zijn het beleidsprogramma Klimaat en het beleidsprogramma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving. De programma’s betrekken we bij verdere lokale beleidsontwikkeling (Masterplan Energie) en de uitvoering. Sinds 2022 ondersteunt het Rijk gemeenten bij de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord. Dit maakt het mogelijk extra formatie aan te trekken voor beleidsontwikkeling en uitvoering in Aalsmeer. Daarnaast biedt het Rijk gemeenten verschillende incidentele uitkeringen voor bijvoorbeeld het tegengaan van energiearmoede of de nationale isolatie aanpak, waar gemeente Aalsmeer gebruik van maakt.
Programmabegroting 2024
37
Gemeente Aalsmeer
Ook wordt de wettelijke context ten aanzien van de energietransitie verbeterd. Dit betreft bijvoorbeeld de Wet collectieve warmte, de Energiewet en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. Deze laatste wet geeft gemeenten de bevoegdheid om te bepalen wanneer en hoe een wijk van het aardgas af gaat en welk alternatief wordt geboden. Keuzevrijheid en kosteneffectiviteit zijn daarbij belangrijke ingrediënten. Masterplan Energie Het Masterplan Energie wordt (naar verwachting) in het derde kwartaal van 2024 voor besluitvorming aan de raad aangeboden. Het Masterplan Energie ontwikkelen we in samenwerking met de samenleving en uitvoerende partijen. Het plan geeft de ambities, uitgangspunten, kaders en het handelingsperspectief om de energietransitie uit te voeren. Het plan bevat ook een uitvoerings- en investeringsagenda met de financiële en organisatorische consequenties. Ondersteuningsaanpak samenleving De energieprijsontwikkeling en inflatie hebben gevolgen voor de koopkracht van inwoners. Daarom werken we aan energiebesparing en het tegengaan van energiearmoede. Denk aan voorlichting over gemeentelijke regelingen, het inzetten van energiecoaches, een klusteam voor mensen die hulp kunnen gebruiken bij uitvoering van kleine maatregelen of wijkgerichte acties. We trekken hierin op met organisaties uit het sociaal domein en Eigen Haard.
Door de energieprijsontwikkeling komen steeds meer inwoners en bedrijven in actie om energie te besparen en/of op te wekken. Daarom is het ondersteunen en ontzorgen van de samenleving nu belangrijker dan ooit. Dit doen we in samenwerking met onder andere het Regionaal Energieloket. Via het Servicepunt Energieadvies ondersteunen we inwoner initiatieven, VvE's en maatschappelijke organisaties en werken we verder aan het stimuleren van zonne-energie op (grote) daken. Netcapaciteit Door de prijsontwikkeling groeit het aantal zonne-energie installaties verder en maken aardgasketels steeds sneller plaats voor (hybride) warmtepompen. Daarnaast rijden er steeds meer mensen elektrisch. Deze ontwikkelingen versnellen de problematiek rondom netcapaciteit. In samenwerking met Liander werken wij aan het zoveel mogelijk voorkomen en verminderen van deze problematiek. Daarnaast bereiden de gemeente en Liander een aanpak voor om het elektriciteitsnet in meerdere buurten in Aalsmeer toekomstbestendig te maken. Ruimtelijk beleid In het kader van de Omgevingswet werken we aan het borgen van de energietransitie in Omgevingsvisie, plannen en mogelijke programma’s. Thema’s zoals netverzwaring, ruimte en kaders voor energie-infra zijn daarbij belangrijk.