20240314 Gemeente Aalsmeer Verslag raadsvergadering

Tenzij we tegenwoordig besloten hebben dat iedereen automatisch onder een motie komt te staan en dat je jezelf moet afmelden, dat zou natuurlijk ook de nieuwe methode kunnen zijn, want goed, niets menselijks is ons vreemd. Maar Raden in Verzet, dit is een wat ouder initiatief van verschillende gemeenteraden overal in het land. En ik heb wel de vraag aan D66, omdat die de vorige keer in 2021 ook al een keer is ingediend, toen zat u zelf als één van de formerende partijen aan tafel, toen hebben we het als Aalsmeer niet gedaan. Dus ik ben wel even op zoek wat nou het verschil in inzicht is toen u zelf aan de knoppen zat, dat we het niet als gemeente Aalsmeer gedaan hebben, en nu, dat u niet meer aan de knoppen zit, dat u dan wél de formerende partijen zo'n opdracht geeft. Want ja, de reden waarom we in 2026 dat gat hebben, dat zit niet in Geert Wilders en zijn club. Dus vandaar dat ik wel even op zoek ben van waar dit nu vandaan komt en waarom hij anders is dan alle andere moties, zoals die nu net door Beverwijk of Zoetermeer of Den Haag is ingediend. De voorzitter: Ik kijk even of er nog andere vragen zijn. Ja, de heer Koster. Pagina 16 van 21

De heer Koster: Dank u, voorzitter. Ja, nee, het zijn gelijkluidende vragen die ook al aan de overkant gesteld staan, dat we graag willen weten waar de tekst afwijkt van het standaardmodel. Dus we wachten even op een korte toelichting van D66. Dank u. De voorzitter: Het CDA nog een vraag? De heer Van Willegen: Nee, voorzitter, we hebben niet zozeer een vraag. Wij vonden juist de kracht van deze motie dat we hem zo duidelijk hebben gemaakt nu wat Aalsmeer wil in deze. En waarom hij nu ingediend wordt is waarschijnlijk, maar dat zal de heer De Vries waarschijnlijk wel helemaal uit gaan leggen, is ook omdat het ravijnjaar ‘26 wel heel hard dichtbij komt, dat de noodzaak steeds groter wordt en dat er in de vorige periode dus niets aan gedaan is. Dat we nu toch wel stappen moeten gaan ondernemen om dat ravijnjaar toch in ieder geval op een beetje normale manier door te komen. De voorzitter: De VVD, de heer Van der Zwaag. De heer Van der Zwaag: Voorzitter, geen vragen, ik kan kort zijn. Wij vinden het belangrijk dat onze portefeuillehouder financiën door dit signaal vanuit de raad, ook goed het gesprek met de Rijksoverheid aan kan gaan, om ons te behoeden voor het ravijn. Dank u wel. De voorzitter: Dan D66, de heer De Vries. De heer De Vries: Men ging er maar vanuit, dat kan ik dan ook zeggen, dat ik een korte toelichting zou hebben, dat is uiteraard niet het geval.

Ik zal wel even uitleg geven waarom we tot deze tekst zijn gekomen. Als je de oorspronkelijke tekst van de, nou ja goed, er is geen oorspronkelijke tekst, er is een template geleverd door Raden in Verzet. En daar was onze fractie in ieder geval niet heel erg tevreden over, wél over de oproep. Maar de formulering vonden wij juist niet zo heel erg sterk. Daarbij is een andere overweging om natuurlijk te zeggen, ja, als je als formerende partijen in dit geval, allemaal dezelfde baardjes krijgt, dan hoef je alleen maar te tellen. En juist de afwijking van de vorm maakte dat er enige attentiewaarde ook in schuilt. Dus zou al een reden genoeg zijn om met een afwijkende vorm in te dienen en voor te leggen. Dan wil ik ook nog zeggen dat wij eerst, in eerste instantie een tekst hadden rondgaan, dat is het grootste deel geweest. Toen zijn wij nog in conclaaf gegaan met de wethouder, want inderdaad, FlorAalsmeer heeft dit al eerder ter sprake gebracht. Dit keer heeft de wethouder ook het initiatief genomen om ons te benaderen, of, wat is de mening van de raad in deze. En in samenspel met het college en de raad zijn wij gewoon gezamenlijk van mening dat deze oproep moet komen. Maar het is denk ik ook wel belangrijk, juist om hem los te koppelen van de actiegroep, zal ik maar zeggen, die dit initieert, omdat het een zelfstandige overweging is.

Dit is niet een handelen, omdat iemand anders ertoe oproept, dit is een handelen omdat wij hier deze overtuiging hebben dat wij deze mening moeten laten horen. Dus ik zal nog wel even aantekenen, na inspraak van de betreffende, ondersteunende ambtenaar, waarom er nog wijzigingen zijn voor, zich hebben voorgedaan. Onder de tweede bullet, onder de oproep, is iets herschreven. De reden is dat bestaande financieringssystematiek al gewijzigd is, en het oproepen van het intact houden ervan steun zou kunnen betekenen aan de al doorgevoerde wijziging. Daarnaast zijn er meer categorieën van kosten die last hebben van door het Rijk gekozen indexatie methodiek dan de zorgkosten. Bullet vijf en zes zijn toegevoegd. Bullet vijf roept het Rijk op om het gemeentefonds niet als oplossing van haar financiële problemen te gebruiken. De middelen in het gemeentefonds zijn daarin opgenomen ten behoeve van de uitvoering van specifieke taken. Het doen van niet onderbouwde grepen uit de kas impliceert dat er voor deze taken te veel middelen aan gemeenten beschikbaar zijn gesteld. Bullet zes roept op om niet eenzijdig bijvoorbeeld door Algemene Maatregelen van Bestuur zaken te wijzigen. Een voorbeeld daarvan is de Wmo, waarbij zorgpartijen op grond van een AMvB kunnen afdwingen dat zij volgens een bepaalde norm worden geïndexeerd, maar Pagina 17 van 21

gemeenten in deze afspraken geen rol hebben gehad, maar wel met de financiële consequenties worden geconfronteerd. Een ander voorbeeld is de landelijk verplichte verlaging van de caseload jeugdbescherming, afgedwongen via een landelijk geldend voorschrift met tarief. Hierdoor stijgt het tarief met bijna 30 procent zonder dat op dit moment duidelijk is in hoeverre gemeenten daarvoor door het Rijk worden gecompenseerd. En bij dictum is een aantal partijen toegevoegd, om deze motie onder de aandacht te brengen. Dus wij zouden hem graag nog verder verspreid zien als het template voorschrijft. Dan, de basisonderbouwing is dat deze motie is tot stand gekomen op initiatief van de gemeenteraad, met uitdrukkelijke instemming van het college om te benadrukken dat de Nederlandse gemeentes, en dus Aalsmeer, na 2026 in grote financiële problemen komen wanneer de vooralsnog voorziene korting richting de gemeente bewaarheid worden. Deze motie is mede ingegeven door de gecoördineerde actie van het actiecomité Raden in Verzet, maar is een zelfstandige overweging van de gemeente Aalsmeer.

Dit is een noodoproep die we niet alleen doen naar aanleiding van collectieve acties van verzamelde Nederlandse gemeenten, maar is ook het logisch gevolg op de eerdere constatering die we, afzonderlijk en collectief, al eerder hebben geuit met betrekking tot de individuele dossiers én tijdens de behandeling van de begrotingen en kadernota’s van de afgelopen jaren. De timing van deze oproep is bewust gekozen met het oog op de huidige bespreking om te komen tot een nieuw kabinet en de wijzigingen van koers die het aantredende kabinet dient in te zetten op dit onderwerp. We hebben al eerder aangegeven dat het nemen van beslissingen, van een beslissing op het ene democratisch niveau, gekoppeld aan een gebonden doorgeven van de uitvoering richting een lager democratisch niveau, geweld doet aan een principieel aspect voor de democratie, en daarmee de democratie als geheel ondergraaft. Datzelfde geldt in dit voorliggende geval. Wanneer er onvoldoende financiële ruimte bestaat om het van rijkswege opgelegde beleid uit te voeren, is dit een inbreuk, niet alleen op het democratisch proces, maar ook een inbreuk op het uitgangspunt van betrouwbaar overheidshandelen. Datzelfde geldt wanneer het Rijk onvoldoende middelen ter beschikking stelt om de gemeenten ruimte te geven voor het ontwikkelen van eigen beleid.

Dan vervalt niet alleen nut en noodzaak van de gemeenten, als al dan niet democratisch begrip, maar vergroot dit ook de afstand tussen burger en politiek. Dan is er geen ruimte meer voor de overheid als dienaar en ondersteuner van de inwoner, maar verwordt die inwoner als toevallige bijzaak binnen een technische bedrijfsvoering van de overheid. Dat was het. De voorzitter: Dat was een zeer sterk einde. Maar even kijkend voor deze motie, er zijn een paar vragen gesteld. Zijn er aanvullende vragen op? De heer Fransen. De heer Fransen: Ja, de aanvullende vraag is, meer even de procedure rondom dit hele traject. We hebben volgens mij als raad eerder gezegd, laten we moties op tijd indienen, zodat we er in de fracties nog over kunnen hebben. Ik constateer dat die afspraak van tafel is, tenzij we dat niet doen. Maar dus, dit is nu de tweede keer dat er een motie ligt, ingediend door D66, die op de avond zelf ter sprake gebracht wordt. Ik heb daar geen problemen mee, want ik vind, het is dat, het instrument laat dat toe. Maar dan constateer ik wel dat die afspraak dus nu van tafel is. Dus daar heb ik graag ook even de reactie op van de voorstemmers, die dat gaan doen. En ja, ik hoor uw overwegingen waarom u het anders doet dan anderen, maar soms zit de kracht juist ook in de massaliteit van een bericht wat je stuurt. Dus ik vind dat een moeilijke, ik vind dat een moeilijke overweging.

Ik snap wat u zegt, ik vind de massaliteit ook van belang. Er zijn, laten we zeggen, honderd brieven van gemeentes, ik noem maar wat, en één van Aalsmeer. Jeetje, laten we die apart gaan behandelen. Daar geloof ik ook niet in. Dat is, nou ja, ik vind het een, ik vind het een moeilijke. En als laatste, uw scherm was bijna leeg. Ik heb er zowat spijt van dat ik u mijn snoertje geleend heb, want daardoor kwam … De voorzitter: Zijn er nog andere vragen? De heer Buisma. De heer Buisma: Ik heb nog geen reactie gehad even, waarom het in 2021 níet noodzakelijk was om een dergelijke oproep te doen, toen uzelf aan de knoppen zat namens D66. Maar waar ik Pagina 18 van 21

een beetje over val, is dat de passage die er dan uitgehaald is, is, in de oorspronkelijke VNGmodel, of Raden in Verzet, staat, uit de ondertekening van het manifest ‘zonder geld geen gemeenten’ door meer dan 1100 raads- en commissieleden uit 300 gemeenten blijkt dat in het hele land deze raads- en commissieleden zich grote zorgen maken. En ik snap dat er nogal verschil in inzicht zit in hoe de PvdA naar de wereld kijkt, omdat wij geloven in dat je samen sterker bent. En ik snap dat D66 vanuit het individu placht te denken. Maar juist hier geven we de massaliteit aan dat iedere gemeente in Aalsmeer, of in Nederland, in deze problemen gaat komen door het beleid van D66. En dat wil ik wel even hard gemaakt hebben, dat we dat gesprek nú willen nuanceren. Maar dat is níet een Aalsmeer-ding. Dit is een landelijk ding, doordat we een regering gehad hebben die dit soort besluiten genomen heeft. En ja, daar kunnen we lang en kort over praten, maar dat is wél wat er aan de hand is. Dus vandaar dat ik echt even op zoek ben, hoe zoekt u dit nou en waarom trekt u dit naar u toe, terwijl we dit júist collectief hadden kunnen doen? De voorzitter: Ik zie geen andere vragen, dus ik geef het woord aan D66, de heer De Vries. De heer De Vries: Dank, voorzitter.

Als we het hebben tussen de landelijke politiek en de lokale politiek, ik weet niet, of welke partij dan ook in deze gemeenteraad daar graag een discussie over zou aanzwengelen. Want het is, de praktijk wil nu eenmaal dat wij niet altijd op één lijn zitten. En al zeker niet op dit onderwerp. Persoonlijk hebben wij hier wel degelijk binnen de partij heel veel discussies over gehad. Al was het alleen maar, omdat welhaast iedere D66 fractie uit den lande, als het gaat over gemeenteraadsleden, hier exact dezelfde mening over heeft. Dus hoe dat lobby-technisch gaat binnen een partij, wat er uiteindelijk van had gekomen als het vorige kabinet, of het huidige demissionaire kabinet, had blijven zitten, dat kunnen wij nu niet weten. Het enige wat we weten is dat er nu partijen aan het onderhandelen zijn om tot een akkoord te komen, en dat wij daar proberen invloed op uit te oefenen. Dan terug naar die tekst, waarom we dus, goed, een verschil van inzicht over of je het juist wel of niet moeten doen. We hebben onze redenen gegeven waarom wij denken dat het wél handig is, al was het alleen maar dat je voor een grotere verspreiding kiest dan het actiecomité. Maar ja, de reden waarom we ook die referentie naar al die raden en dat soort zaken hebben weggehaald, is dat wij eigenlijk niet konden controleren of dat het geval is en hoeveel het is.

En dat is de reden dat wij op andere punten ook voor enige aanpassing kozen, omdat het, ja, er worden statements gemaakt die wij niet voor onze rekening kunnen nemen, omdat we simpelweg niet op de hoogte zijn of dat klopt en in hoeverre dat klopt. Dus daarom ook het kiezen voor onze eigen motie. Dan heeft de heer Fransen natuurlijk wel gelijk, ik weet niet waar hij de tweede keer vandaan haalt, want we hebben de vorige moties volgens mij keurig in de commissie behandeld, maar deze motie is inderdaad een motie die we nu op het laatste moment indienen, mede na discussie met het college zelf. Hadden wij daar nog mee kunnen wachten? Ja, dat is dan een beetje de urgentie, want de formerende partijen zijn nú aan het praten, zijn nú grote lijnen aan het uitzetten. En de volgende gelegenheid ligt weer een aantal weken in de toekomst. Dus willen wij het risico lopen om onze stem niet te hebben laten horen, als wij gewoon de normale weg hadden bewandeld? En daarom hebben wij ook altijd gezegd, moties kunnen op het laatste moment worden ingediend, als uiterste middel, als de urgentie daarom vraagt. En wij denken dat er voor nu van urgentie sprake is. Wat de andere moties betreft, daar ben ik niet van op de hoogte. De voorzitter: De eerste reactie lag bij de heer Buisma.

De heer Buisma: Ik zal u even in herinnering brengen, mijnheer De Vries, dat de vorige motie die ingediend werd ter raadsvergadering, die niet van tevoren verspreid was, was een motie van wantrouwen naar de heer Kuin toe. Dus vandaar dat die toen ook rauw op het dak viel. En nu gebeurt eigenlijk een beetje hetzelfde. De urgentie, dat argument snap ik niet helemaal, want andere gemeentes om ons heen hebben deze, Beverwijk als voorbeeld, of Zoetermeer, die hebben dit allemaal in januari al gedaan. Dus de urgentie was, tot 24 januari kon je je namelijk aanmelden bij het manifest, daar komen die 1100 commissie- en raadsleden vandaan. En ik geloof dat het Zoetermeer is, de VVD fractie die daar de lead heeft in de Raden van Verzet. Maar goed, dat zou ik even voor u uit kunnen zoeken, als u dat exact wil weten. Maar die Pagina 19 van 21

urgentie was dus al een paar maanden geleden. Dus ik ben nog even zoekende, waarom het dan nú een dag van tevoren rondmailen, waar dat dan vandaan komt. Dus probeer, ik ben echt even zoekende. De voorzitter: Eerst even de heer Fransen in reactie. En dit zijn wel slotopmerkingen, want ik denk niet meer dat het echt bijdraagt aan de besluitvorming. Maar in de laatste ronde, de heer Fransen. De heer Fransen: Dat waren ongeveer dezelfde opmerkingen. De voorzitter: De heer De Vries. Sorry, mevrouw Keessen. Mevrouw Keessen: Als ik nog even kort mag reageren, ik wil de vergadering niet onnodig langer maken dan hij al is. Op reactie op mijnheer Fransen, volgens mij heeft de raad altijd het recht om een motie vreemd aan de orde van de dag in te dienen, dus ik denk dat die discussie wel geweest is. En over de motie, we kunnen het ook omdraaien, dat we geen eenheidsworst indienen, maar dat wij juist als gemeente Aalsmeer laten zien, iets meer aandacht en een persoonlijk tintje aan de motie indienen, of geven. Terwijl de inhoud uiteindelijk hetzelfde is en we allemaal hetzelfde willen, dat we in 2026 niet in dat ravijn vallen. Dus ik denk dat we daarmee wel de discussie 2026, daarmee de discussie volgens mij wel kunnen sluiten. Dank u wel. De voorzitter: Dan tenslotte de heer De Vries. De heer De Vries: Dank, voorzitter.

Ik heb al aangegeven dat de ambtenaar zeer gewaardeerd werk heeft verricht om dit eens door te spitten en tot de conclusie kwam dat het beter was om een tekstuele aanpassing te plegen. Dus dat alleen al zou voldoende zijn om een aparte motie hier te formuleren en in te dienen. En ja, het enige waar ik nog op kan reageren, er zijn dus twee keer moties geweest die op het laatste moment door ons zijn ingediend, en dat waren alle twee moties met grote urgentie. Want u heeft geen actie ondernomen in januari, toen u kennelijk het nodig vond om dit initiatief te nemen. En nu zitten we hier op het laatste moment inderdaad, en inderdaad, wij hadden het in januari ook kunnen doen, maar u maakte nu reverte aan dat dit al veel eerder had kunnen gebeuren. FlorAalsmeer geeft aan dat zij het eigenlijk al van plan waren tijdens de begroting, dat is ook niet gebeurd. We zitten nu op dit laatste moment, vandaar de urgentie, vandaar de motie op het laatste moment, nu voor een tweede keer dat er inderdaad urgentie is. De voorzitter: Met uw welbevinden sluiten wij de discussie, want het draagt … De heer Koster: Mag ik nog één … De voorzitter: Denk ik niet meer bij aan de besluitvorming. De heer Koster: Mag ik reageren, voorzitter? De voorzitter: Nog een slotopmerking van de heer Koster. De heer Koster: Dank u.

De laatste opmerkingen en argumenten die over en weer gaan, die laat ik maar even voor wat het is. Het enige punt wat ik naar voren wil brengen is, als we nu in de gelegenheid waren gesteld om een vergelijkende tekst naast elkaar te leggen van wat is de originele tekst en hoe willen we hem in Aalsmeer invullen, dan had dat misschien het draagvlak iets meer vergroot. Maar inhoudelijk kunnen we ook het niet oneens zijn met deze motie. Maar dat draagvlak dat was wel even een aandachtspuntje geweest in de aanloop naar deze discussie. Dank u wel. De voorzitter: Een wijze les, die nemen we allemaal mee. Wethouder Spaargaren had ingefluisterd dat namens het college het hoort te zijn dat de motie uitvoerbaar is, en het ziet als Pagina 20 van 21

een zekere steun in de rug, omdat de strijd vanuit het college ook hetzelfde is richting VNG en het Rijk. Goed, zullen wij overgaan tot stemming? Wie is er voor deze … De heer De Vries: Voorzitter, voorzitter, mag ik nog één korte, punt van orde? De voorzitter: Nou, tot slot dan, want … De heer De Vries: Ik weet nu niet namens wie hij wordt ingediend. De voorzitter: Dat gaan we zo horen. Want qua ontzorgen waren volgens mij alle namen eronder gezet, waarvoor dank. Maar we gaan zo horen wie er voor of tegen is, en dan passen we dat even aan in de motie. Mijn volgorde zou zijn, is om nu eerst het verzoek aan het college voor te lezen, dan de ronde te doen met een mogelijke stemverklaring. En ik zou zeggen, als u hem niet indient, laat het dadelijk dan ook even bij de stemverklaring weten. U verzoekt het college deze motie ter kennis te brengen van de informateur en onderhandelende partijen namens de gemeente Aalsmeer, deze motie ter kennis te brengen van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken, deze motie ter kennis te brengen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de landelijke partijen in onze gemeenteraad op te roepen om deze motie ter kennis te brengen voor hun landelijke vertegenwoordiging in de Tweede Kamer en deze motie ter kennis te brengen bij de provincie Noord-Holland. En tot slot deze motie in kopie te sturen aan het actiecomité Raden in Verzet.

Zijn daarvoor stemverklaringen? Die zijn er niet. Nou, dan check ikzelf nog even. GroenLinks, u dient hem niet mede in? PvdA, u dient hem niet mede in? De heer Buisma: (Buiten de microfoon) Ik heb hem niet getekend. De voorzitter: Goed, ook niet getekend. De andere partijen dienen hem mede in. Nou, dan hebben we dat voor de notulen even vastgelegd. Wie is er dan voor deze motie? Dat is unaniem. Rb-8

Vragen kwartier Er zijn geen vragen voor het vragenkwartier ingediend.

Rb-9

Besloten deel Dit agendapunt is komen te vervallen.

Rb-10

Sluiting De voorzitter: En daarmee sluiten we ook deze vergadering. Ik nodig u allen uit om nog even na te praten beneden bij ons in het souterrain. Een hele fijne avond.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 18 april 2024.

, de voorzitter

, de plv. griffier

Pagina 21 van 21