20230926 Programmabegroting 2024 Aalsmeer - definitief
Tekst van het document
Daarnaast komen ontwikkeling van landschap, glastuinbouw en transformatie van glastuinbouw aan de orde. Projecten en grondexploitaties: De focus ligt op de uitvoering van de prioritaire woningbouwprojecten. Dit zijn: • Oosteindedriehoek: totaal circa 850 woningen; Startnotitie in 2021 vastgesteld; Bestemmingsplan is in 2023 vastgesteld (nog niet onherroepelijk); • •
Westeinderhage: totaal 267 woningen; Startnotitie in 2019 vastgesteld; Bestemmingsplan in 2023 vastgesteld (nog niet onherroepelijk); Start bouw naar verwachting in 2024; Zwarteweg: totaal circa 160 woningen; Bestemmingsplan en Exploitatieplan vaststelling in 2023;
•
De Hoeksteen: totaal 22 woningen; Bestemmingsplan in procedure, vaststelling in 2023.
Programmabegroting 2024
48
Gemeente Aalsmeer
Greenpark • Voor de ontwikkeling van Green Park Aalsmeer is in 2023 het bestemmingsplan GPA deelgebied 2-west • •
vastgesteld en worden in de 2024 bouwrijpe kavels geleverd en bebouwd; Na het zomerreces van 2023 wordt het bestemmingsplan GPA deelgebied 2-Oost in procedure gebracht en in het 1e kwartaal van 2024 ter vaststelling aan de raad voorgelegd; Het bestemmingsplan GPA deelgebied 4 wordt eind 2023 in procedure gebracht en in het 2e kwartaal van 2024 ter vaststelling aan de raad voorgelegd.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
uitvoeringsprogramma Westeinderscheg
College
4e kwartaal
ruimtelijk raamwerk Schinkelpolder/concept visie
Raad
4e kwartaal
visie Kudelstaart
Raad
4e kwartaal
Omgevingsvisie
Raad
4e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 8.1 Ruimtelijke ordening; en 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen).
2.5.2 Vergunningverlening Doelstellingen • Uitvoering geven aan de Omgevingswet en de Wet kwaliteitborging voor het bouwen; • Correcte en tijdige vergunningverlening. Actuele beleidsontwikkelingen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging Bouw (Wkb) Het doel van de Wkb is om de kwaliteit van bouwwerken en de kwaliteit van het toezicht te verbeteren. Nu is het nog de taak van de gemeente om toe te zien op de kwaliteit van bouwwerken. Na invoering van de wet gaat deze taak, stapsgewijs, verschuiven naar zogenoemde kwaliteitborgers (‘private kwaliteitborgers’.) Hiermee wordt de positie van de particuliere en de zakelijke bouwconsument versterkt. De Omgevingswet kent meerdere doelstellingen. Ten aanzien van de vergunningverlening beoogt de wet een transparanter en meer voorspelbaar proces. In de overgangsperiode (vanaf januari 2024) zal door de complexiteit van de regels en de nog niet optimaal functionerende (landelijke) ICT oplossingen deze verbeterslag nog niet verwezenlijkt kunnen worden. Het streven is de gemeentelijke dienstverlening zoveel als mogelijk op ten minste het huidige niveau te houden. Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 8.3 Wonen en bouwen.
Programmabegroting 2024
49
Gemeente Aalsmeer
2.5.3 Schiphol Doelstellingen Het doel is het verminderen van de overlast (gezondheid en geluid) van Schiphol tot een nader te bepalen markeringspunt. Dit markeringspunt wordt nader uitgewerkt en kan ingezet worden om aan te tonen welke verbeteringen op het gebied van woningbouw en leefbaarheid kunnen worden gerealiseerd. Actuele beleidsontwikkelingen Het aantal vluchten van en naar Schiphol wordt door het Rijk naar beneden bijgesteld. Ook Schiphol heeft aangegeven de leefomgeving te willen verbeteren. Aalsmeer heeft hiervoor gepleit omwille van de bescherming van haar inwoners en het streven naar een gezonde leefomgeving. Gelet op de koerswijziging van het Rijk en Schiphol zullen wij in samenspraak met de gemeenteraad ons gemeentelijk standpunt actualiseren. Dit standpunt draagt het college zelfstandig en via de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) uit en vormt de basis van het gemeenschappelijk handelen in de verschillende (planologische) processen.
2.5.4 Wonen en volkshuisvesting Doelstellingen Huisvesting is een eerste levensbehoefte, een grondrecht van iedereen. De vraag overtreft ruimschoots het aanbod wat in heel Nederland tot forse problemen op de woningmarkt heeft geleid. De overheid is daardoor gedwongen om in te grijpen en actie te ondernemen, ook in Aalsmeer. Het belangrijkste overkoepelende instrument voor een gemeente is de Woonagenda. De Woonagenda Aalsmeer 2020 is eind 2019 vastgesteld en in 2022 geactualiseerd. De Woonagenda schetst drie opgaven: • •
Passende woningvoorraad; Toekomstbestendige woningen;
•
Leefbare buurten.
Actuele beleidsontwikkelingen In het voorjaar van 2022 heeft het Rijk haar Nationale Woon- en Bouwagenda gepresenteerd. Hierin worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Het doel van de Nationale Woon- en Bouwagenda is het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Nederland.
Programmabegroting 2024
50
Gemeente Aalsmeer
De Nationale Woon- en Bouwagenda is uitgewerkt in zes programma’s. Elk programma kondigt verschillende beleidswijzigingen en maatregelen aan die de komende jaren ook op het gemeenteniveau invloed kunnen gaan hebben. Het gaat om de volgende programma’s: • Woningbouw • • •
Een thuis voor iedereen (huisvesting aandachtsgroepen) Betaalbaar wonen Leefbaarheid en veiligheid
• •
Verduurzaming gebouwde omgeving Wonen en ouderen
Door de demissionaire status van het kabinet zullen beleidsvoornemens en wetgevingstrajecten vertraging oplopen. De details hierover zijn nog niet bekend. In 2023 zijn we gestart met het actualiseren van de woonagenda in Aalsmeer met de raad. We vervolgen dit traject met onder andere met participatie van onze inwoners en de betrokkenheid van onze partners. In 2024 wordt de nieuwe woonagenda ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Uitvoeringsplan woonzorg(welzijns)visie.
College
2e kwartaal
Woonagenda
Raad
4e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 8.3 Wonen en bouwen.
2.5.5 Verkeer en vervoer Doelstellingen Waarborgen en waar nodig verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en verkeersafwikkeling. Actuele beleidsontwikkelingen Er wordt ingezet op een verdere verbetering van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in Aalsmeer en Kudelstaart voor alle vormen van verkeer. Hiertoe wordt onder andere een verkeerscirculatieplan opgesteld. Hierin komt een uitwerking van een plan voor de (wegen)infrastructuur voor fietsers, voetgangers, auto’s, verkeer te water en het openbaar vervoer. Ook parkeren en deelmobiliteit worden daarin meegenomen. De uitgangspunten uit de Mobiliteitsagenda zijn leidend, Er wordt ook gekeken naar de ontwikkelingen op het vlak van mobiliteit: opkomst van de e-bike, elektrische auto’s, schone logistiek en deelmobiliteit.
Programmabegroting 2024
51
Gemeente Aalsmeer
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Opstellen verkeerscirculatieplan
Raad
2e kwartaal
Bij de Vervoersregio Amsterdam blijven aandringen op een
Uitvoering
verbetering van de verbinding met Schiphol en een algemene verbetering van de Openbaar Vervoerverbindingen.
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 2.2 Parkeren; en 2.5 Openbaar vervoer
2.5.6 Maatschappelijk Vastgoed Doelstellingen Vastgoed is een belangrijk element voor het realiseren van gemeentelijke beleidsdoelstellingen op het gebied van zorg, welzijn, onderwijs, sport en cultuur. Deze voorzieningen zijn niet alleen noodzakelijk, maar geven ook kwaliteit aan Aalsmeer. Er zijn onderstaande redenen te noemen waarom de gemeente eigenaar is van vastgoed: •
• •
Ter uitvoering van wettelijke taken. Een belangrijke in omvang betreft de wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting op grond van de Wet op het Primair en Voortgezet onderwijs. In overleg met schoolbesturen kan de eigendom van het vastgoed bij de schoolbesturen of bij de gemeente worden ondergebracht. Ten behoeve van de huisvesting van de gemeente zelf. Hierin wordt zowel het bestuur, de ambtenaren alsook diverse gemeentelijke uitvoerende onderdelen gehuisvest. Voor het bereiken van gemeentelijke beleidsdoelen, zoals die een door de gemeenteraad aangewezen algemeen belang dienen. Dit zijn bijvoorbeeld beleidsdoelen op het gebied van cultuur (inclusief erfgoed), sport, welzijn en recreatie. Vastgoed kan ook worden aangehouden om andere gemeentelijke beleidsdoelen te ondersteunen, zoals in het geval van de kinderopvang. Ook kan de gemeente de toegankelijkheid voor een breed publiek willen borgen, zoals dat bijvoorbeeld bij
•
zwembaden het geval is. Strategisch (tijdelijk) vastgoed dat aangehouden wordt of verworven is om ruimtelijke (her)ontwikkeling mogelijk te maken, als tijdelijke huisvesting te kunnen dienen of in kleine omvang om op toekomstige vragen te kunnen inspelen.
Actuele beleidsontwikkelingen Fort Kudelstaart Sinds 2016 is het Fort in eigendom van de gemeente en heeft er nauwelijks onderhoud plaatsgevonden. De toekomstige kosten lopen op omdat het Fort verder verslechtert qua staat van onderhoud. De gemeente heeft de wettelijke verplichting tot onderhoud. In 2024 vindt onderhoud plaats en wordt het nieuwe bestemmingsplan in procedure aangepast waardoor de exploitatie van het Fort mogelijk wordt, met behoud van de monumentale waarde.
Programmabegroting 2024
52
Gemeente Aalsmeer
ESA Voor de buitensportlocaties van ESA wordt in 2024 een definitief meerjaren onderhoudsprognose opgesteld (MOJP). In 2024 zal de definitieve versie worden vastgesteld.
Molenvlietweg 22 Dit perceel wordt verkocht in 2024. De verkoop heeft vertraging opgelopen vanwege de mogelijke bodemverontreiniging. Dit moet eerst verder onderzocht worden. Bloemenlust (Oosteinderweg 247) Het geconstateerde achterstallig onderhoud bij de koop in 2021 wordt in 2024 opgelost en afgerond. Na afronding wordt het meerjaren onderhoudsplan geactualiseerd. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Strategisch beheer maatschappelijk vastgoed op orde brengen.
Raad
2e kwartaal
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden.
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024 Lasten
Baten
Begroting Begroting Begroting
Programma
2022
2023
2025
2026
2027
0.3 Beheer overige gebouwen en
-545
-1.001
2.360
1.454
Saldo -906
-307
-248
-247
2.2 Parkeren
15
17
3
20
18
18
18
18
2.5 Openbaar vervoer
-4
0
36
0
-36
-37
-37
-37
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-1.491
0
8.457
8.456
-1
-1
-1
0
8.1 Ruimte en leefomgeving
-1.747
-531
3.056
2.103
-953
-830
-1.193
-1.193
8.2 Grondexploitatie (niet
1.454
5.320
3.854
5.511
1.657
1.101
-109
-136
-28
-877
2.205
1.006
-1.198
-1.118
-1.083
-1.066
Totaal saldo van baten en lasten
-2.346
2.929
19.970
18.550
-1.420
-1.175
-2.653
-2.662
Reservemutatie
-1.073
-5.237
1.844
430
-1.415
-975
402
430
Resultaat
-3.419
-2.308
21.814
18.979
-2.835
-2.149
-2.251
-2.232
gronden
bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo Programmabegroting 2023
-2.308
-2.481
-2.520
-2.519
1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023
-235
-35
Kadernota 2024
-107
287
168
413
MPG 2023
-73
-42
-23
-136
Programmabegroting 2024
53
Gemeente Aalsmeer
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Kapitaallasten
-1
-57
-57
-57
Formatie omgevingswet
82
82
82
Begroting 2024
Aanpassing voorziening de Tuinen
82 -114
Budget energielasten naar stelpost behoedzaamheid
295
295
32
20
22
22
Kostentoerekening
-325
-318
-318
-318
Begroting vastgoed 2024
100
100
100
100
-2.835
-2.149
-2.251
-2.232
Indexering
Saldo Programmabegroting 2024
295
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. MPG 2023 Op 6 juli 2023 heeft de raad de geactualiseerde Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) 2023 vastgesteld en besloten de bijbehorende mutaties en fiscale consequenties te verwerken in de begroting 2023 en verder. Kapitaallasten Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft de mutatie als gevolg van het actualiseren van de kapitaallasten. Formatie Omgevingswet Dit betreft de budgetneutrale verschuiving van het budget voor de formatie van de Omgevingswet van programma 7 Overhead naar programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling. Aanpassing voorziening de Tuinen Bij het opstellen van de begroting 2024 is geconstateerd dat de bijstelling van de voorziening voor de Tuinen naar aanleiding van het MPG 2023 en de 2e bestuursrapportage 2022 onjuist in de begroting was opgenomen. Dat is met deze mutatie gecorrigeerd.
Budget energielasten naar stelpost behoedzaamheid In de programmabegroting 2023 is een structurele stelpost opgenomen om de hogere energielasten op te kunnen vangen. In de 1e bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 is op deze stelpost voor de jaren 2023 en 2024 een beroep gedaan. Voor het opvangen van de risico’s en onzekerheden is in de programmabegroting 2023 een stelpost behoedzaamheid gevormd binnen programma 8. Deze middelen worden overgeheveld naar die stelpost om in geval dat het noodzakelijk is een beroep te kunnen doen.
Programmabegroting 2024
54
Gemeente Aalsmeer
Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s. Begroting vastgoed 2024 Bij de Kadernota 2022 is de bijdrage aan de ESA structureel verhoogd met € 241.000 voor onderhoud binnensport accommodaties. De dekking hiervoor is volledig gehaald uit de jaarlijkse dotatie voor de voorziening groot onderhoud. De voorziening groot onderhoud is naast sport echter ook voor alle andere gebouwen, zowel onderwijs, sport (programma 2) als overige gebouwen (programma 5). Op basis van de geactualiseerde onderhoudsvoorziening gebouwen bij de jaarrekening 2022 is het mogelijk om de jaarlijkse dotatie met € 100.000 te verlagen.
Doordat de onderhoudsvoorziening met een jaarlijkse lagere dotatie van € 100.000 wel meerjarig voldoende saldo in de voorziening behoudt voor het uitvoeren van benodigde onderhoud aan gebouwen.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Ruimtelijke ontwikkeling zijn betrokken: • Green Park gebiedsontwikkeling BV; en •
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2024 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2024
55
Gemeente Aalsmeer
2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid Inleiding Inwoners en ondernemers mogen een open en transparante houding van de gemeente verwachten. Een organisatie die denkt in oplossingen en oog heeft voor de menselijke maat. Een professionele organisatie die gericht is op goede, eigentijdse dienstverlening aan inwoners en ondernemers en tijdig, helder en via relevante kanalen communiceert met de verschillende doelgroepen in de samenleving. Veiligheid staat in Aalsmeer hoog op de agenda. Inwoners voelen zich veilig in hun buurt, kinderen kunnen hier veilig opgroeien, ondernemers veilig ondernemen. De gemeente werkt samen met de veiligheidspartners aan de veiligheid in onze gemeente. Prioriteiten in ons veiligheidsbeleid zullen altijd actueel moeten zijn. Daarom stelt het bestuur van de gemeente naast de aandachtspunten in het Integraal Veiligheidsplan, zoals woonfraude, hennepteelt, inbraken, jeugdoverlast en verwarde personen, zaken zoals ondermijning, mensenhandel, arbeidsmigranten overlast en waterveiligheid hoog op de (veiligheids)agenda.
2.6.1 Veiligheid, handhaving en crisisbeheersing Doelstellingen In het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2024 hebben we de lokale focus aangebracht naast de doelstellingen zoals die zijn vastgelegd in het Regionaal Veiligheidsplan (RVP). Onderstaand de lokale doelstellingen: Ondermijning: • Programma ‘Weerbare sierteelt’; voorkomen en bestrijden van georganiseerde criminaliteit in de •
sierteeltsector; Handhavingsknooppunt Aalsmeer; opsporing van (georganiseerde) criminaliteit op voornamelijk bedrijventerreinen;
• •
Mensenhandel; aanpak op criminele uitbuiting, seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting;. Facilitators; aanpak faciliteren malafide vastgoed, witwasconstructies, en dergelijke.
Arbeidsmigranten: • Aanpak diverse problematiek zoals overbewoning, dakloosheid en alcoholmisbruik. • Arbeidsuitbuiting c.q. malafide loon- / uitzendbedrijven. Jeugdaanpak: • De jeugd in de wijk (JOP’s); • •
Jeugdoverlast op en rond het water (Westeinder); Gebruik alcohol, lachgas en dergelijke door jeugd.
Waterveiligheid en evenementen: • Handhaving varend verkeer; • Recreatie / veiligheid op en rond het water; • •
Overlast c.q. criminaliteit op de Westeinder eilanden; Inzet Openbare orde en veiligheid (OOV) bij evenementen.
Programmabegroting 2024
56
Gemeente Aalsmeer
Lokaal uit RVP: • Woonfraude; • • •
Hennepteelt; Inbraken / High Impact Crimes (HIC); Preventie cybercrime;
•
Personen met verward gedrag.
Actuele beleidsontwikkelingen Aanpak De aanpak richt zich op het handhaven van de openbare orde en veiligheid in het algemeen en de specifieke aanpak van ondermijning, woonfraude, het terugdringen van overlast door verwarde personen, de diverse problematiek rondom (arbeids)migranten en waterveiligheid. Naast de bovengenoemde prioriteiten is het veiligheidsbeleid ook incident gestuurd. Daarom houden we rekening met plotseling opkomende actuele ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de ontheemden uit Oekraïne of elders. Wij werken vanuit een integrale aanpak met alle veiligheidspartners. Dit is met name van belang bij de regionale aanpak van het thema ondermijning dat op regionaal niveau gecoördineerd wordt vanuit het Regionaal informatie en expertisecentrum (RIEC). Voor de veiligheidsthema's die meer in het sociale domein liggen werken partners samen binnen het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ). Ook de stroom Detentie en terugkeer wordt via het AcVZ nu op een meer preventieve en intensievere wijze regionaal ingezet. Wijk-BOA Een veilige gemeente is niet goed voorstelbaar zonder het Team Handhaving openbare orde (HOR). De handhavers van HOR zijn de ogen en oren van de gemeente op land én water. Zij vormen het contact tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ de gemeentelijke organisatie.
De invoering van de Wijk-BOA en de nauwe samenwerking met de wijkagenten is een belangrijke stap in het wijkgerichter werken. Brede ketenaanpak Waar in Aalsmeer de aanpak van ondermijning wordt geïntensiveerd door de inzet in het (RIEC) programma ‘Weerbare sierteelt’ en het ‘Handhavingsknooppunt ondermijnende criminaliteit Aalsmeer’ en tevens de coördinatie van inzet door de ‘regionale mensenhandeltafel’ waarvan de gemeente Aalsmeer de regionale trekker is, is het de intentie deze vormen van brede ketenaanpak door te zetten de komende jaren. Dit zal naast een brede inzet van ketenpartners zoals OM, politie en belastingdienst ook een verhoogde inzet, actief en ondersteunend, betekenen van de gemeente. Een goed voorbeeld in deze is het in gebruik nemen van het landelijk eerste ‘Centrum Weerbare Sierteelt’ waar op het veilingterrein van Royal Flora Holland de diverse ketenpartners samenwerken en hierdoor de keten is uitgebreid met organisaties als Arbeidsinspectie, Inspectie Leefomgeving en Transport ( ILT) en douane. Met het RIEC zal de aanpak op ‘facilitators’ sterker worden ingezet. Of dit nu (malafide) uitzendbureaus, transportbedrijven, banken of vastgoedbeheerders zijn. Ook zal preventie hierin een grote rol spelen richting ondernemers die bewust of onbewust worden ge-/misbruikt voor ondermijnende criminaliteit.
Specifiek zal er met de ketenpartners ook meer worden ingezet op cybercrime (babbeltrucs, phishing, et cetera), met name de preventie hierop. Veiligheid op en rond het water De ‘problematiek’ op en rond het water in Aalsmeer heeft een structureler karakter gekregen in de afgelopen jaren. De toename van recreatie, evenementen op/rond het water, ‘partyboten’ en parlevinkers vereisen een intensievere inzet. Structureler zal ingezet moeten worden in het handhaven van de openbare orde en veiligheid op en rond het water door, naast politie, de gemeentelijke afdelingen zoals Handhaving Openbare Ruimte. De reeds ingezette handhaving en het verzwaren van de inzet op preventie door bijvoorbeeld het
Programmabegroting 2024
57
Gemeente Aalsmeer
‘waterconvenant’ heeft reeds in het zomerseizoen van 2022 geleid tot een zichtbare daling van (ervaren) overlast op het water. Deels wordt hier ook flexibel op ingezet door inzet van particuliere beveiliging bij stranden recreatie locaties. De toename van drukte op het water en de recreatieplaatsen rondom de Westeinderplassen én tevens de gerealiseerde uitbreiding van water-/strandrecreatie (waterfront) rechtvaardigen een structurele verhoogde inzet op het gebied van veiligheid van recreant en burger. Ook vormt inzet en coördinatie vanuit het veiligheidsdomein bij evenementen een integraal onderdeel van OOV in Aalsmeer. Deze zijn vaak nauw verbonden met waterveiligheid of in de periferie daarvan. Met dit doel zal op korte termijn dan ook de samenwerking en inzet worden beklonken met de Reddingsbrigade Nederland, welke nu al inzet plegen bij diverse evenementen op het water dit seizoen. Onzekere factor voor de toekomst blijft de problematiek van personen met verward gedrag. Ernstige voorvallen blijven gelukkig schaars, maar merkbaar is wel een toename van (buurt)overlast door personen met psychische problemen. Naast de inzet van de zorgsector zal dit ook leiden tot een toename van inzet van medewerkers met betrekking tot overlast en veiligheid.
Maar ook onzekere regionale, landelijke en globale factoren zoals de ontheemden uit Oekraïne en vluchtelingen uit andere gebieden zullen van invloed zijn op het veiligheidsdomein. We werken samen met de politie informatie gestuurd en gebiedsgericht om de gemeentelijke handhaving op het veiligheidsterrein, vooral de openbare ruimte, te versterken. Naast repressie zal er steviger worden ingezet op preventie. Bij crisisbeheersing is het beleidsplan van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland leidend. De bluswatervoorzieningen houden hierbij ook regionaal specifieke aandacht. Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; en 1.2 Openbare orde en veiligheid.
2.6.2 Dienstverlening burger Doelstellingen • Wet Open Overheid (Woo): vergroten van de bestuurlijke transparantie door meer vanzelfsprekend informatie beschikbaar te stellen en sneller en efficiënter behandelen van Woo verzoeken en adequater inrichten van de informatiehuishouding; binnen gestelde termijnen voldoen aan de eisen van de Wet open overheid. •
Digitale dienstverlening: doorontwikkelen en uitbreiden digitale dienstverlening die voldoet aan wet- en regelgeving, toegankelijk voor iedereen is en toekomstbestendig;
Digitale dienstverlening Met behulp van externe consultancy ontwikkelen wij een visie en een strategie op digitale dienstverlening. Actuele beleidsontwikkelingen Wet open overheid (Woo) Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo is een belangrijke stap in de ontwikkeling naar een open overheid en onderdeel van het continu verbeteren van de dienstverlening en informatiehuishouding. In paragraaf 3.9 wordt nader ingegaan op de Woo en de uitvoering. In 2024 ligt de focus op het sneller en beter afhandelen van de Woo-verzoeken en het zetten van verdere stappen op het gebied van actieve openbaarmaking en archivering.
Programmabegroting 2024
58
Gemeente Aalsmeer
Digitale dienstverlening Het doorontwikkelen en uitbreiden van onze digitale dienstverlening is een continu aandachtspunt. Nieuwe ontwikkelingen en wet- en regelgeving vergen extra tijd en aandacht. We werken aan een nieuwe gebruikersvriendelijke gemeentelijke website zodat we kunnen voldoen aan wettelijke vereisten op onder andere gebied van digi-toegankelijkheid en beter kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Dit project is onderdeel van de vervanging van het zaaksysteem. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Strategie ontwikkelen voor doorontwikkeling van de digitale dienstverlening.
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 0.2 Burgerzaken.
2.6.3 Communicatie Doelstellingen • Heldere, betrouwbare (digitale) communicatie met inwoners en andere doelgroepen, zodat zij tijdig en juist geïnformeerd worden en betrokken voelen bij zaken die in hun directe leefomgeving en in het dorp •
spelen; Aansluiten bij de behoefte van inwoners en belanghebbenden bij participatie trajecten.
Actuele beleidsontwikkelingen Aalsmeer staat voor diverse opgaven op gebied van ruimtelijke ontwikkeling, zoals woningbouw, en maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie en de opvang van spoedzoekers/ontheemden.
Programmabegroting 2024
59
Gemeente Aalsmeer
Daarbij treedt in 2024 de Omgevingswet in werking die ingrijpende gevolgen heeft voor onze werkwijzen en dienstverlening. Bij deze ontwikkelingen hebben we draagvlak en betrokkenheid van de samenleving nodig. Een flinke uitdaging voor communicatie, participatie en digitale dienstverlening. In het kader van het doorontwikkelen en uitbreiden van onze digitale dienstverlening werken we aan een nieuwe gebruikersvriendelijke gemeentelijke website, digi-toegankelijk en toekomstbestendig. Zie verder thema 6.2 Dienstverlening burger. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitbreiding van digitale dienstverlening in het Engels
Uitvoering
planning
Taakvelden per thema Dit thema maakt onderdeel uit van taakveld 0.4 Overhead onder programma 2.7 Overhead.
2.6.4 Regionale samenwerking Doelstellingen Door regionale en landelijke netwerken: • kunnen we samenwerken aan een toekomstbestendige metropool (MRA, AM); •
worden onze belangen behartigd en kunnen we kennisdelen (VNG).
Actuele beleidsontwikkelingen De Metropoolregio Amsterdam (MRA) De MRA is een bestuurlijk netwerk van 30 gemeenten (7 deelregio's), twee provincies en de Vervoersregio Amsterdam. De overkoepelende ambitie van de MRA is werken aan een internationale topregio met hoge leefkwaliteit door te investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige metropool. De MRA Agenda is de inhoudelijke basis van de bestuurlijke netwerk samenwerking. Wethouders van de deelregio's werken in drie inhoudelijke platforms samen; Economie, Ruimte en Mobiliteit. Er zijn geen bevoegdheden overgedragen, alle bevoegdheden blijven bij de individuele raden. Er zijn vier bestuurlijke opdrachten geformuleerd. In de jaarlijkse werkplannen van de MRA worden deze uitgewerkt in concrete acties en resultaten. 1. 2. 3.
Verdere versterking van de samenwerking tussen de deelnemers, met het Rijk en de EU; Werken aan een veerkrachtige, inclusieve en schone economie; Bouwen voor de woningbehoefte;
4. Versterken mobiliteitssysteem. De bijdrage aan de MRA is in 2024 € 1,63 euro per inwoner. De hoogte van de bijdrage per inwoner wordt telkens voor vier jaar vastgesteld in een MRA meerjarenbegroting, gelijktijdig bij het vaststellen van de MRA Agenda. Nieuwe MRA agenda De MRA is het proces gestart dat moet leiden tot een nieuwe MRA agenda voor de periode 2024- 2028. In het positioneringsdocument Amstelland-Meerlanden (juni 2023) hebben de Amstelland Meerlanden gemeenten aangegeven voor de thema's Ruimte, Economie en Mobiliteit en met aandacht voor wonen, landschap en duurzaamheid wat de bestuurlijke inzet is bij afspraken met het Rijk, de Provincie en in de
Programmabegroting 2024
60
Gemeente Aalsmeer
Metropoolregio Amsterdam. Het betreft onderwerpen die gemeentegrens overstijgend zijn en waarop de AM gemeenten hun krachten willen bundelen. Gemeenteraden en staten worden op twee momenten betrokken bij de concept MRA agenda, in februari 2024 en in juni 2024 bij de definitieve vaststelling van de agenda. Gemeenschappelijke regeling Amstelland-Meerlanden overleg (AM) In AM verband vindt de voorbereiding plaats op de samenwerking in de MRA via de AM Regiegroep en het AM raadsledenplatform. Regiosecretarissen AM voor Algemeen bestuurlijke taken, Economie, Wonen en Vervoer zorgen voor een goede ambtelijke en bestuurlijke voorbereiding en het aanhaken op de MRA. De bijdrage aan de AM is € 1,37 per inwoner. Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Alle Nederlandse gemeenten zijn lid van de VNG. De koers wordt bepaald door de leden, vertegenwoordigd in het bestuur en 15 commissies. De VNG is gericht op kennisdeling, belangenbehartiging en ondersteuning/dienstverlening bij de uitvoering. Taakvelden per thema Dit thema maakt onderdeel uit van taakveld 0.1 Bestuur.
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023
0.1 Bestuur
-2.323
-2.229
2.463
0
-535
-518
1.182
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-1.424
-1.484
1.2 Openbare orde en veiligheid
-1.686
Totaal saldo van baten en lasten Resultaat
0.2 Burgerzaken
Lasten
Baten
Begroting Begroting Begroting Saldo
2025
2026
2027
-2.463
-2.463
-2.503
-2.436
686
-496
-496
-495
-517
1.647
0
-1.647
-1.673
-1.708
-1.707
-1.848
2.084
35
-2.049
-2.049
-2.049
-1.994
-5.968
-6.078
7.376
721
-6.655
-6.681
-6.755
-6.654
-5.968
-6.078
7.376
721
-6.655
-6.681
-6.755
-6.654
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo Programmabegroting 2023
-6.133
-6.090
-6.137
-5.787
1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023
-75
-75
-75
Kadernota 2024
-147
-215
-241
-567
-11
Begroting 2024 Kapitaallasten
-7
-7
-8
Bijstellen collegebudget
85
85
85
85
Indexering
-165
-166
-166
-160
Kostentoerekening
-214
-214
-214
-214
-6.655
-6.681
-6.755
-6.654
Saldo Programmabegroting 2024
Programmabegroting 2024
61
Gemeente Aalsmeer
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. Kapitaallasten Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft de mutatie als gevolg van het actualiseren van de kapitaallasten. Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’.
Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s. Bijstellen collegebudget Doordat het college nu bestaat uit drie wethouders kunnen de geraamde salariskosten voor een 4e wethouder vrijvallen. Bij het opstellen van de programmabegroting 2024 is eveneens gebleken dat voor de uitvoering van de pensioen en wachtgeldadministratie van de (ex)wethouders uitvoeringskosten in rekening worden gebracht. Hiervoor was nog geen budget in de programmabegroting opgenomen. In de Kadernota 2024 is een representatiebudget opgenomen voor een 4e wethouder. Dit budget is afgeraamd en een even groot budget voor de uitvoeringskosten is in de programmabegroting 2024 opgenomen.
Verbonden partijen Naast de uitvoeringsorganisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van programma Bestuur, bevolking en veiligheid zijn betrokken: • • •
Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, Vervoerregio Amsterdam; Amstelland- en Meerlandenoverleg; en
•
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
de
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2024 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2024
62
Gemeente Aalsmeer
2.7 Overhead Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de overhead op een separaat programma wordt begroot, verantwoord en in een apart overzicht wordt opgenomen. De programma’s bevatten daarmee alleen de baten en lasten van het primaire proces. Dat wil zeggen alleen die onderdelen van de bedrijfsvoering die alleen c.q. direct voor de uitvoering van de desbetreffende taken en activiteiten worden ingezet. Ter wille van een uniforme verantwoording in alle gemeenten is een eenduidige afbakening van belang van enerzijds de kosten die verband houden met het primaire proces en anderzijds de kosten die gerekend worden tot de overhead. Daartoe geeft de regelgeving een uitvoerige en gedetailleerde omschrijving van wat er valt onder het taakveld “0.4 Ondersteuning” binnen dit programma. Taakvelden per thema Samengevat gaat het bij overhead om de volgende zaken: • • •
leidinggevenden en managementondersteuning in het primair proces; financiën; P&O/HRM;
• • •
inkoop; communicatie; juridische zaken;
• • •
ICT; bestuurszaken en bestuursondersteuning; facilitaire zaken en huisvesting.
In de uitwerking van toerekening van overhead is conform onze financiële verordening gekozen deze te bepalen als percentage van de directe ambtelijke capaciteitsinzet. Als generieke sleutel komt de ambtelijke capaciteit het meest in aanmerking, aangezien er een significante correlatie is tussen de omvang van de directe ambtelijke capaciteit en de omvang van de (ondersteunende) overhead. Ten slotte sluit deze keuze het meeste aan bij de techniek die het CBS op macroniveau hanteert. Het percentage wordt op begrotingsbasis berekend en gedurende het jaar niet aangepast. Er vindt toerekening van overhead plaats naar de grondexploitaties. Ook bij het bepalen van kostendekkendheid van lokale heffingen wordt extracomptabel overhead toegerekend. Daartoe worden de structurele netto-overheadkosten uitgedrukt in een percentage van de totale structurele directe ambtelijke capaciteitsinzet. Dit leidt tot een overheadpercentage van afgerond 77% conform de volgende berekening: Saldo taakveld Overhead (0.4)
€ 10,676 miljoen (a)
Totale (netto toegerekende) overheadkosten
€ 13,921 miljoen (b)
Opslagpercentage:
77%
(b/a)
De kosten van de overhead bestaan voor circa 74% uit de dienstverleningsbijdrage aan de centrumregeling ambtelijke samenwerking Aalsmeer Amstelveen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt de dienstverleningsbijdrage nader toegelicht.
Programmabegroting 2024
63
Gemeente Aalsmeer
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023
Saldo
2025
2026
2027
0.4 Ondersteuning organisatie
-9.288
-9.159
11.364
0
-11.364
-11.257
-11.179
-10.676
Totaal saldo van baten en lasten
-9.288
-9.159
11.364
0
-11.364
-11.257
-11.179
-10.676
157
0
0
0
0
0
0
0
-9.131
-9.159
11.364
0
-11.364
-11.257
-11.179
-10.676
Reservemutatie Resultaat
Lasten
Baten
Begroting Begroting Begroting
De toename van de kosten van de overhead in vergelijking met 2023 heeft een aantal redenen. De drie belangrijkste zijn: • indexatie van de dienstverleningsbijdrage van de samenwerkingsorganisatie; • indexatie van de lonen van de kernorganisatie; •
AA-claims.
Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo Programmabegroting 2023
-9.209
-9.209
-9.177
-9.177
-100
-100
-100
-1.335
-1.223
-1.174
1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023 Kadernota 2024
-771
Begroting 2024 Formatie omgevingswet
-82
-82
-82
-82
Indexering
-238
-238
-238
-238
Kostentoerekening
-401
-405
-408
-408
-11.364
-11.257
-11.179
-10.676
Saldo Programmabegroting 2024
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. Formatie Omgevingswet Dit betreft de budgetneutrale verschuiving van het budget voor de formatie van de Omgevingswet van programma 7 Overhead naar programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling. Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs.
Programmabegroting 2024
64
Gemeente Aalsmeer
Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Overhead is betrokken: • Centrumregeling ambtelijke samenwerking Aalsmeer en Amstelveen Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2024 van bovenstaande partij is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2024
65
Gemeente Aalsmeer
2.8 Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald programma. Niet vrij besteedbare middelen, zoals bijvoorbeeld specifieke uitkeringen en rioolen afvalstoffenheffing (retributies) worden rechtstreeks verantwoord op de programma’s ter dekking van de betreffende kosten. Algemene dekkingsmiddelen bestaan voor het grootste deel uit de uitkering gemeentefonds en uit de algemene belastingen, zoals de onroerende zaak belastingen. Naast deze inkomenscomponenten ontvangt de gemeente uit haar deelnemingen en uitgezette middelen dividend en rente. Hieronder volgt een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Daarna worden de onderdelen kort toegelicht. Taakvelden per thema Aan dit programma zijn gekoppeld de taakvelden: 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen, 0.62 OZB Niet-woningen, 0.64 Belastingen overig, 0.7 Algemene uitkering uit het gemeentefonds en overige uitkeringen 0.8 Overige baten en lasten; en 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb).
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023 Lasten
2025
2026
2027
0.5 Treasury
184
324
6
563
557
90
-482
-703
0.61 OZB Woningen
4.305
5.605
482
6.472
5.990
5.990
5.990
5.990
0.62 OZB Niet woningen
5.054
5.225
154
7.358
7.204
7.628
7.628
7.628
0.64 Belastingen overig
231
661
32
301
269
269
269
269
46.535
44.551
0
49.060
49.060
51.560
49.123
50.331
3.045
-4.301
748
0
-748
-2.768
-4.647
-7.614
0.9 Vennootschapsbelasting (VPB)
-11
0
0
0
0
0
0
0
Totaal saldo van baten en lasten
59.343
52.065
1.422
63.755
62.333
62.770
57.882
55.901
Reservemutatie
4.380
216
839
442
-398
-2.202
487
25
Resultaat
63.723
52.281
2.261
64.196
61.935
60.568
58.368
55.926
0.7 Algemene uitkering en overige
Baten
Begroting Begroting Begroting
Saldo
uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
Programmabegroting 2024
66
Gemeente Aalsmeer
Treasury Op het taakveld treasury worden de lasten en baten van de verschillende deelnemingen en de rekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN) opgenomen, evenals de lasten en baten van de financieringsfunctie (rente aangetrokken geldleningen, ontvangen rente). Dividenden Aalsmeer ontvangt dividend van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), Afvalsturing Friesland NV (Omrin), Stedin en De Meerlanden Holding NV. Daarnaast ontvangt de gemeente een rentevergoeding van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). Saldo financieringsfunctie Dit saldo bevat het renteresultaat van de financieringsfunctie. Dit is het verschil tussen onze interne rentetoerekening (0,1%) en de werkelijke rentekosten. Het renteresultaat is voor 2024 afgerond € 0,1 miljoen negatief. In de paragraaf Financiering wordt nader ingegaan op de financieringsfunctie. OZB woningen en niet-woningen Onder de lasten zijn de kosten opgenomen die te maken hebben met de invordering van belastingen, het opleggen van aanslagen en de kosten voor de waardering van Wet waardering onroerende zaken (WOZ) objecten. Een deel van de invorderingskosten wordt terugontvangen door deze te verhalen. De baten bestaan uit de onroerende zaak belastingen. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere onderbouwing van de opbrengsten belastingen en heffingen en de verschillende tarieven.
Belastingen overig Dit betreffen de opbrengsten hondenbelasting, reclamebelasting en roerende zaakbelasting. De opbrengsten forensen- en (water)toeristenbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing en begraafrechten zijn geen onderdeel van dit programma, maar worden op de respectievelijke programma’s (3. Economie en duurzaamheid en 4. Openbare ruimte) verantwoord. Algemene uitkering uit het gemeentefonds In de raming van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is rekening gehouden met de financiële effecten uit de Kadernota 2024. Verder is ook de meicirculaire 2023 verwerkt in de ramingen voor 2024 tot en met 2027. In bovenstaande cijfers is de impact van het zogenaamde ravijnjaar 2026 zichtbaar door een daling van de algemene uitkering met € 2,4 miljoen. Overige baten en lasten Onder de overige baten en lasten zijn bedragen opgenomen die niet verwerkt zijn in de programma’s, omdat deze vrijwel niet toe te delen zijn. Het meerjarig oplopende saldo hiervan wordt voornamelijk veroorzaakt door de reservering voor loon- en prijsstijgingen, de stelpost behoedzaamheid en de stelpost knelpunten. Voor de structurele ontwikkeling van lonen en prijzen is een stelpost opgenomen. De stelpost nominaal gaat uit van een trendmatige loonontwikkeling en een prijsontwikkeling voor de jaren 2025 en verder. Met deze
Programmabegroting 2024
67
Gemeente Aalsmeer
trendmatige handelswijze wordt voorkomen dat jaarlijkse fluctuaties in de nominale ontwikkeling direct noodzaken tot begrotingsbijstellingen. Met het besluit over de Kadernota 2024 en de meicirculaire 2023 is de stelpost nominaal weer aangevuld om de loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Onderdeel van de overige lasten is de stelpost onvoorzien. Deze bedraagt € 31.900. Ontwikkeling programmasaldo (bedrag x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Saldo Programmabegroting 2023
52.795
52.643
52.242
51.793
1e Wijziging programmabegroting - CUP 2023
2.178
1.618
918
Kadernota 2024
4.036
3.195
2.958
1.903
Begroting 2024 Kapitaallasten
-265
-81
-10
4
Actualisatie beheerslasten MPP
-300
-345
-390
-435
-295
-295
-295
1.446
Budget energielasten naar stelpost behoedzaamheid Verhoging rentebaten schatkistbankieren
350
Inzet stelpost behoedzaamheid
242
897
1.434
1.445
1.452
Kadernota 2024
-82
-72
-72
-55
Kostentoerekening
1.548
1.552
1.555
1.555
10
10
10
60.568
58.368
55.926
Indexering
LED verlichting en handbalveld Saldo Programmabegroting 2024
61.935
Toelichting op financiële ontwikkelingen CUP 2023 Het raadsprogramma 2022-2026 is vertaald in een College-agenda. De budgetten die nodig zijn voor de uitvoering ervan zijn gealloceerd binnen de programmabegroting. Hiervoor heeft de raad op 3 november 2022 een begrotingswijziging vastgesteld. Kadernota 2024 Op 6 juli 2023 heeft de raad de Kadernota 2024 vastgesteld en besloten de daarin opgenomen mutaties overeenkomstig te verwerken in de programmabegroting 2024. Kapitaallasten Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft de mutatie als gevolg van het actualiseren van de kapitaallasten. Budget energielasten naar stelpost behoedzaamheid In de programmabegroting 2023 is een structurele stelpost opgenomen om de hogere energielasten op te kunnen vangen. In de 1e bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 is op deze stelpost voor de jaren 2023 en 2024 een beroep gedaan. Voor het opvangen van de risico’s en onzekerheden is in de programmabegroting 2023 een stelpost behoedzaamheid gevormd binnen programma 8. Deze middelen worden overgeheveld naar die stelpost om in geval dat het noodzakelijk is een beroep te kunnen doen.
Programmabegroting 2024
68
Gemeente Aalsmeer
Rentebaten schatkistbankieren Als gevolg van de verwachting dat het saldo in de schatkist in 2024 positief is en de thesaurie weer rente vergoed worden rentebaten opgenomen in de begroting over het saldo in de schatkist. Over de eerste acht maanden van 2023 bedroeg het rentepercentage 2,88%, waarbij sinds januari sprake is van een oplopend percentage. Voor de rentebaten schatkistbankieren 2024 is voorzichtigheidshalve uitgegaan van 2,5% dagrente. Stelpost loon- en prijs en behoedzaamheid Zoals in hoofdstuk 4 Financieel meerjarenbeeld is toegelicht is het voorstel om het nog niet gedekte gedeelte van de begroting te dekken uit de stelpost behoedzaamheid. Loon- en prijscompensatie (indexering) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’ Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2024’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s.
Diverse correcties Kadernota 2024 Bij de aansluiting van de mutaties in de 1e BURAP 2023 en de Kadernota 2024 is een tweetal mutaties in de Kadernota 2024 onjuist opgenomen. Het betreft de kostenverhogende BTW van de dienstverleningsbijdrage en de geraamde OZB opbrengsten. Beide worden met deze mutatie gecorrigeerd. Diverse correcties Kadernota 2024 Bij de aansluiting van de mutaties in de 1e BURAP 2023 en de Kadernota 2024 is een tweetal mutaties in de Kadernota 2024 onjuist opgenomen. Het betreft de kostenverhogende BTW van de dienstverleningsbijdrage en de geraamde OZB opbrengsten. Beide worden met deze mutatie gecorrigeerd. LED verlichting en handbalveld In hoofdstuk 4.2 zijn onder de investeringen het aanbrengen van LED verlichting bij de sportverenigingen en de vervanging van het handbalveld naast RKDES opgenomen. De kapitaallasten worden gedekt uit de stelpost kapitaallasten binnen dit programma.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Algemene dekkingsmiddelen zijn betrokken: • • •
De Meerlanden Holding NV Afvalsturing Friesland NV (Omrin) Samenwerking belastingen Amstelland-Meerlanden
• •
Bank Nederlandse Gemeenten; en Stedin Groep (Netwerkbedrijf).
Programmabegroting 2024
69
Gemeente Aalsmeer
Een nadere toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen, financiële positie, risico’s en de financiële bijdrage 2024 van bovenstaande partijen is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen van deze begroting.
Programmabegroting 2024
70
Gemeente Aalsmeer
3. Paragrafen
Programmabegroting 2024
71
Gemeente Aalsmeer
3.1 Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de inkomsten, het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. In de Gemeentewet en een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen. De raad bepaalt de invoering, wijziging of intrekking van een gemeentelijke belastingverordening. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Aalsmeer kent de volgende belastingen: • • •
onroerende zaakbelastingen roerende zaakbelasting forensenbelasting
• • •
(water)toeristenbelasting hondenbelasting reclamebelasting; en
•
precariobelasting.
Retributies Retributies zijn heffingen waarbij een bepaalde vergoeding wordt betaald voor een specifieke dienst. De geraamde opbrengsten van een retributie mogen niet hoger zijn dan de geraamde kosten. Aalsmeer kent de volgende retributies: • • •
afvalstoffenheffing rioolheffing leges (algemene
• •
omgevingsvergunning en dienstverlening vallend onder dienstverleningsrichtlijn) marktgeld; en grafrechten.
dienstverlening,
dienstverlening
vallend
onder
fysieke
leefomgeving/
De grafrechten zijn onderverdeeld in lijkbezorgingsrechten, zoals inkopen eigen graf, begraving, gebruik aula en dergelijke en onderhoudsrechten begraafplaats. Voor Aalsmeer wordt de belastingheffing uitgevoerd door de samenwerking Gemeentebelastingen Amstelland. Deze voert de belastingheffing eveneens uit voor de gemeenten Amstelveen, Diemen, Uithoorn, Ouder-Amstel en De Ronde Venen. De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de geraamde inkomsten lokale heffingen 2024. Daarnaast wordt inzicht gegeven in het beleid dat de gemeente hanteert voor de bepaling van de hoogte van de heffingen 2024, wordt een uiteenzetting per belasting en heffing gegeven en worden de belangrijkste gegevens vergeleken met die van omliggende gemeenten. De verordeningen met daarin de tarieven voor de lokale heffingen 2024 worden door de raad vastgesteld in de vergadering van 21 december 2023.
Programmabegroting 2024
72
Gemeente Aalsmeer
Inkomsten lokale heffingen In de volgende tabel zijn de geraamde inkomsten voor de belastingen en retributies opgenomen uit de primitieve begroting 2024, het geraamde bedrag van het vorig begrotingsjaar (2023) na wijziging en het gerealiseerde bedrag van het voorvorig begrotingsjaar (2022) opgenomen. Bij het bepalen van de opbrengsten 2024 is rekening gehouden met de in deze paragraaf opgenomen uitgangspunten. Soort lokale heffing
Begroting na
Begroting
2022 wijziging 2023
2024
Belastingen OZB-eigenaren woningen
5.905
6.140
6.424
Compensatie woonlasten OZB-eigenaren niet -woningen
-1.243 2.946
3.838
4.277
OZB gebruikers niet - woningen Roerende zaak belasting
2.240 72
2.767 74
3.120 77
Forensenbelasting Verblijfsbelasting
94 404
88 590
91 612
Waterverblijfsbelasting Hondenbelasting
138 109
136 109
401 113
Reclamebelasting Precariobelasting
107 3
107 0
111 0
10.775
13.849
15.226
Retributies Afvalstoffenheffing
4.227
4.119
4.572
Rioolheffing Marktgeld
2.796 15
2.975 22
3.142 23
219 201
265 235
275 244
3.093
3.598
1.663
10.551
11.214
9.919
21.326
25.063
25.145
bedrag (x € 1.000)
Lijkbezorgingsrechten Onderhoudsrechten begraafplaats Leges
Totaal inkomsten lokale heffingen
Werkelijk
De toename van de opbrengsten waterverblijfsbelasting is het gevolg van het eerdere besluit van de raad om de watertoeristenbelasting met € 250.000 te verhogen. De daling van de legesinkomsten is met name het gevolg van lagere inkomsten omgevingsvergunningen. Zowel in 2022 als 2023 was er sprake van een aantal grote vergunningen.
leges
In de onderstaande grafiek is de verdeling van de belastingopbrengsten naar belastingsoort voor 2024 opgenomen.
Programmabegroting 2024
73
Gemeente Aalsmeer
De onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing vormen met 85% procent de opbrengst lokale heffingen.
Belastingdruk Uit de COELO-atlas 2023 blijkt dat de woonlasten van Aalsmeer, in verhouding met de overige gemeenten in Nederland, is gestegen. Dit is het gevolg van het vervallen van de "Eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022" ad € 96 per huishouden. Met plek 277 1) in de ranglijst van de COELO-atlas zijn de woonlasten weer op een vergelijkbaar niveau als in 2021. In de ranglijst van de COELO-atlas (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) heeft nummer 1 de laagste woonlasten. Het streven van het college is om, ondanks de sterk toegenomen inflatie, de woonlasten zo laag mogelijk te houden en een gezonde financieel beleid voor de toekomst te voeren. Jaar
Plaats
Aantal gemeenten (deelnemers COELO)
2023
277
352
2022
190
349
2021
273
370
2020
305
377
1) voor een woningeigenaar met een meerpersoonshuishouding. Voor een huurder met een meerpersoonshuishouden staat Aalsmeer op nr. 63.
Programmabegroting 2024
74
Gemeente Aalsmeer
De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het COELO bijgehouden. In onderstaande tabel is opgenomen hoe de lokale lastendruk zich in de periode 2020 tot en met 2024 ontwikkelen. Hierbij wordt uitgegaan van de cijfers zoals deze in de laatste overzichten van het COELO staan vermeld. Ook is de historische ontwikkeling van de woonlasten in de regio (voor een woningeigenaar) in totaal en voor de drie belangrijkste heffingen in beeld gebracht. Soort lokale heffing
2020
2021
2022
2023
2024
OZB aanslag woning eigenaar
414
425
505
529
550
Rioolheffing eigenaar
174
174
177
181
188
Afvalstoffenheffing gebruiker
291
299
237
330
370
Woonlasten
879
898
919
1.040
1.108
Eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022
-96
Woonlasten na belastingkorting
879
898
823
1.040
1.108
% toename t.o.v. vorig jaar
2,8%
2,2%
2,3%
n.v.t.
6,5%
Beleid van de lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen en retributies). In de begroting wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengst aan belastingen en heffingen, die berekend is op basis van de kadernota 2024 (uitgangspunten voor de tariefontwikkeling) en de begroting 2023 (bedragen). De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt echter niet bij de begroting, maar separaat bij raadsbesluit eind 2023, waar de belastingverordeningen 2024 worden vastgesteld. De belangrijkste uitgangspunten voor het gemeentelijk tarievenbeleid zijn: • •
Het toepassen van een jaarlijkse indexering voor loon- en prijsontwikkeling, voor zover wettelijk toegestaan; Het hanteren van maximaal kostendekkende tarieven;
•
Terughoudendheid ten aanzien van verhoging lokale lastendruk.
Indexering De definitieve tarieven worden in de raadsvergadering van december, tegelijk met de belastingverordeningen 2024, vastgesteld. De uitgangspunten, zoals vastgelegd in hoofdstuk 3 van de Kadernota 2024, zijn Indexatie (in percentage) Heffingen (80% loon/ 20% prijs) Inkomsten (belastingen, huren et cetera)
2024 4,94
2025 4,96
2026 4,16
2027 3,68
3,9
1,6
1,6
1,6
Besluitvorming over bovenstaande uitgangspunten heeft plaatsgevonden in de raadsvergadering van 6 juli 2023. Na besluitvorming over de Kadernota 2024 is het definitieve percentage waarmee de dienstverleningsbijdrage van de AA organisatie wordt verhoogd bekend geworden (8,7%). Omdat het merendeel van de activiteiten die resulteren in leges worden uitgevoerd door de AA-organisatie doen wij een
Programmabegroting 2024
75
Gemeente Aalsmeer
gewijzigd tariefvoorstel: de legestarieven worden verhoogd met 8,7% met uitzondering van die waarvoor een wettelijk gemaximeerd tarief geldt. Voor de retributies zoals bouwleges, grafrechten, afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt uitgegaan van kostendekkendheid. Om de begrote opbrengsten te realiseren kunnen als gevolg van nadere preciseringen/ontwikkelingen nog kleine afwijkingen ontstaan in de nu vermelde tarieven. Kostendekkende tarieven retributies Uitgangspunt bij de retributies is maximaal 100% kostendekkendheid. Daarbij geldt dat voor alle kosten die we kunnen toerekenen dat ook doen. In 2023 wordt daarnaast een nader onderzoek uitgevoerd naar de kostendekkendheid van de leges. Door de invoering van de Omgevingswet in 2024 moeten er veel inhoudelijke keuzes worden gemaakt en zijn de structurele financiële gevolgen in deze fase nog moeilijk in te schatten. Ook op landelijk niveau zijn nog niet alle financiële effecten van de stelselwijziging volledig in beeld. De uitkomsten van de keuzes die zijn gemaakt worden in de loop van 2024 gepresenteerd. Toerekening van kosten straatvegen en baggeren Voor wat betreft de kosten van straatvegen en baggeren is een matrix opgesteld ter onderbouwing van het deel van de toe te rekenen kosten aan de rioolheffing en de afvalstoffenheffing.
Deze matrix is een handreiking van de VNG waarbij een beredeneerde inschatting is gemaakt van de toe te rekenen kosten in de Aalsmeerse situatie. Naar aanleiding van een extern onderzoek in 2021 naar de kostendekkendheid van tarieven (voortvloeiend uit de motie RAP-raad) is de matrix geactualiseerd en verder verfijnd.
Overhead Voor het bepalen van kostendekkendheid van lokale heffingen moet extracomptabel overhead worden toegerekend. Conform de financiële verordening vindt toerekening van overhead plaats op basis van directe ambtelijke capaciteitsinzet. In programma 7 Overhead is de berekening van het overheadpercentage (2024: 77%) opgenomen. Dit overheadpercentage wordt in alle kostenopstellingen voor tariefberekeningen gehanteerd.
Programmabegroting 2024
76
Gemeente Aalsmeer
Ontwikkelingen In 2023 zijn in heel Nederland substantieel meer WOZ-bezwaarschriften ingediend tegen de vastgestelde WOZ-waarde. Met name door zogenaamde “No Cure No Pay” bedrijven die handig gebruik maken van de wettelijke proceskostenvergoedingen die substantieel ruimer zijn dan hun gemiddelde kosten die aan een bezwaarschrift hangen. Staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) is bezig met reparatiewetgeving om dit oneigenlijke gebruik van de proceskostenvergoeding in te perken. Indien het echter niet lukt, om dit voor belastingjaar 2024, vastgesteld te krijgen zal het aantal WOZ-bezwaarschriften voor 2024 naar verwachting niet dalen. Door de ontstane situatie is er het risico dat de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften niet met de beschikbare capaciteit is te realiseren binnen de wettelijke termijn. Het financiële risico is dat hiervoor extra inhuur noodzakelijk is, de te betalen proceskosten stijgen en mogelijke extra kosten van immateriële schadevergoeding.
Uitwerking financiële kaders per belasting/heffing Per belasting of heffing worden de volgende onderwerpen toegelicht: -
het gemeentelijk beleid voor de heffing;
-
een tarievenvoorstel voor 2024; een overzicht tariefontwikkeling van de laatste jaren (indien relevant); een vergelijking van tarieven in de regio (indien relevant);
-
de mate van kostendekkendheid (indien van toepassing).
Onroerende zaakbelasting (OZB) De onroerende zaakbelastingen betreffen een drietal belastingen, te weten; • • •
een onroerende zaakbelasting voor eigenaren van woningen; een onroerende zaakbelasting voor eigenaren van niet-woningen; een onroerende zaakbelasting voor gebruikers van niet-woningen.
Voorstel tarieven 2024 In de kadernota 2024 is besloten de OZB-opbrengst 2024 conform inflatieverwachting met 3,9% te verhogen ten opzichte van de opbrengst 2023. De OZB wordt berekend als percentage van de waarde die voor de Wet Waardering onroerende zaakbelastingen (WOZ) is vastgesteld voor dat jaar. De WOZ-waarde wordt jaarlijks vastgesteld op basis van transacties rond de waardepeildatum 1 januari van het jaar voorafgaand aan het betreffende belastingjaar. De taxaties voor belastingjaar 2024 zijn nog in volle gang. Uit de eerste geprognosticeerde taxaties blijken de woningen en niet-woningen, bedrijven, redelijk in lijn te liggen met de landelijke waardestijging. Landelijk wordt rekening gehouden met waardestijgingen van 3% voor woningen en 2% voor niet-woningen, zoals vermeld in de meicirculaire 2023. De inschatting voor Aalsmeer ligt hieraan, zoals het er nu naar uitziet, ongeveer gelijk. De markt is op dit moment nogal onduidelijk is. Het schiet nog steeds alle kanten op. Het is daardoor uiterst speculatief om nu een enigszins verantwoorde in schatting op de maken.