20210624 Verslag Raad oordeels- en besluitvormend.pdf

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE AALSMEER d.d. 24 juni 2021 Aanwezigen: Voorzitter: G.E. Oude Kotte Griffier: O. van Kolck Fractie AA De dames C. van Hilst-Dekker, G. Holtrop en J. Keessen en de heer D. Kuin Fractie CDA De dames A.M. Harte-Fokker, M. van Diemen-Kreeft en T. van der Meer en de heren M.P. Buskermolen, P.H.J.M. van Soelen, T.F.M. Verlaan, D. van Willegen en G.J.H. Winkels Fractie D66 De heer W. Kikkert Fractie GroenLinks Mevrouw P. Lakerveld en de heer R.P. Fransen Fractie PvdA De heer J.H. Buisma Fractie VVD De dames N. Hauet en M. Vleghaar en de heren E.P. Abbenhues, J.G.E. Bouwmeester, J.J. van Leeuwen en D.G. van der Zwaag Afwezig: De heer R. Martijn (raadslid Martijn) Raad (besluitvormend) Agendapunt

Onderwerp

Rb-1

Opening door de voorzitter de heer G.E. Oude Kotte

1.

De voorzitter: Beste mensen, wij openen de vergadering om twee over twee. De algemene beschouwingen van 24 juni 2021. Het belooft een mooie vergadering te worden. We hebben met elkaar wat spelregels afgesproken om deze dag ook goed met elkaar door te komen. Dat wil zeggen dat … Daar kom ik dan zo op terug. In eerste instantie wil ik iedereen welkom heten, ook het publiek weer dat hier mag deelnemen, weliswaar in de bovenste ring. Maar na een lange tijd elkaar zo niet ontmoet te hebben, kan dat toch ook weer tijdens deze mooie vergadering. Natuurlijk ook een welkom aan iedereen thuis die daar gewend aan geraakt is. Die dienstverlening zal ook blijven bestaan, dus maak daar ook vooral gebruik van. Wij hebben één afmelding voor vanavond. Dat is van de heer Martijn. Excuses, voor vanmiddag. We zijn zo gewend om ’s avonds met elkaar te vergaderen. Dat zal nog wel een paar keer fout gaan. Ik hoop dat we vanavond elkaar niet meer zien. Dat is natuurlijk niet persoonlijk, maar dan hoop ik dat deze vergadering natuurlijk voorbij is.

Pagina 1 van 39

2.

Vaststelling van de agenda De voorzitter: De agenda, kan die als volgt worden vastgesteld of zijn daar nog wijzigingen op? Nee, dan stellen we die vast.

3.

Bekrachtigen geheimhouding De voorzitter: Momenteel zijn er geen stukken ter bekrachtiging voor geheimhouding.

4.

Rb-2

Mededelingen van het college De voorzitter: Vanuit het college is slechts één mededeling. Dat is dat net het bericht van de accountant gekomen is dat er een goedkeurende verklaring voor het jaarverslag gaat volgen. Dat wil zeggen dat we er straks met elkaar over gaan stemmen. Hij zal puur formeel bij de volgende raadsvergadering nog één keer terugkomen met daarbij vergezeld de verklaring van de accountant. Dus dat is hartstikke mooi nieuws. Niet dat het college daar ook enigszins aan had getwijfeld natuurlijk. De agendapunten R-2, R-3 en R-4 worden integraal behandeld De voorzitter: Dan zijn we nu aangekomen bij de algemene beschouwingen. Het is even goed om daar een aantal spelregels over door te nemen. Want zoals u allen weet, ga ik over de portefeuille financiën. In die zin draag ik daarvoor graag verantwoordelijkheid af. Zodra de eerste algemene beschouwing geweest is, zal de heer Fransen de vergadering overnemen en ook uitzitten. Ik kijk even, want dat is goed afgestemd toch, de heer Fransen? Precies, ja. Wij zitten natuurlijk niet aan een tijd vast. De tijd is aan u. Maar we hebben zo met elkaar toch afgesproken dat de eerste beschouwing ongeveer een acht minuten moet duren. We gaan niet op de halve minuut zitten, misschien ook niet op de hele minuut. Maar laten we wel proberen in tien minuten de eerste beschouwing te doen.

Probeer elkaar zo minimaal te interrumperen, zodat het verhaal ook goed tot zijn recht komt. Onthoud even dat het indienen van de moties, gebeurt aan het einde van uw eerste termijn. Ik wil u ook verzoeken dat zeer beknopt te doen, want we hebben toch al enige tijd hier met elkaar door te brengen. Zijn daar nog vragen over? Neen. In dat geval één allerlaatste opmerking. Dat is aan de fractie Absoluut Aalsmeer. U heeft een kleine … De heer Kuin, u zal de eerste beschouwing doen. Dan zal mevrouw Keessen kort aanvullen op een specifiek onderwerp. We hebben met elkaar afgesproken dat u dat in uw eerste termijn doet. We hebben ook met elkaar afgesproken dat dit ook binnen die minuten gaat lukken die we met elkaar hebben afgesproken. Kijk aan. Dan zijn we aangekomen bij de algemene beschouwingen. Ik wil graag het woord geven aan het CDA, de heer Van Willegen. Excuses, ik vergeet één heel belangrijk element voor het einde van deze vergadering. Los van het feit dat we deze dag ook met elkaar afsluiten. Wij streven ernaar een eindtijd te hebben van vijf uur dertig, half zes. Dan zullen wij ook de handballers ontvangen om hier te huldigen. Dus dan hebben we alvast met elkaar een richttijd. De heer Van Willigen, aan u het woord. De heer Van Willegen: Dank u wel, voorzitter. Bij voorbaat, het CDA heeft geen moties in te dienen, dus ik blijf alleen aan het woord in deze eerste termijn.

Voorzitter, het is alweer de tweede keer dat wij onze kadernota in de burgerzaal behandelen. Fijn dat het niet digitaal hoeft, maar wij mogen toch hopen dat volgend jaar de nieuwe gemeenteraad weer in haar eigen raadzaal mag vergaderen. Wel is het CDA blij dat wij teruggaan naar een traditie dat de kadernota behandeld wordt, het een bijzonder vergadermoment van deze gemeenteraad is. Dat doen wij zelfs in de middag, met een voor en afsluiting van alle raadsleden. Dat vinden wij mooi. Wat nieuw is, dat wij de jaarrekening 2020, de eerste bestuursrapportage 2021 en de kadernota 2022 integraal behandelen. Dus voorzitter, ik begin eerst met een kleine algemene beschouwing, want uiteindelijk is dit wel de laatste keer dat wij in deze samenstelling met elkaar deze Kadernotadag zullen beleven. Op zo’n moment heb ik oude Lentenota’s en Kadernotabeschouwingen even teruggelezen. Dat geeft toch wel aan dat er in een raadsperiode veel gebeurt, maar dat sommige zaken gewoon repeterend zijn. Ik noem het afvalbeleid. Gelukkig hebben we daar laatst een klap op kunnen geven. De specialistische jeugdhulp die als een financieel zware last jaarlijks terugkeert. Dan nog de constante vraag naar extra fte’s vanuit Pagina 2 van 39

de organisatie, hopelijk ook een keer zal worden teruggedrongen door veel efficiënter te gaan werken. Wat het CDA zorgen baart, maar waarvoor ze ook niet zo gauw een oplossing heeft, is dat wij de laatste jaren zien dat ondanks uitgebreide participatie er keer op keer tegenstand vanuit de bevolking ontstaat zo gauw het project klaar is om uitgevoerd te gaan worden. Waar wij als CDA trots op zijn, is wat we wel gerealiseerd hebben de afgelopen tijd. Wij denken aan het Waterfront, het vervangen van diverse bruggen, de steeds beter wordende aandacht voor eenzaamheid, de mooie plannen voor het fort, de in uitvoer zijnde bouw van de woningen op het voormalig VvE-terrein en de grootschalige projecten voor onze inwoners, starters en jongeren. Wij denken aan de oplevering van het kindcentrum Triade, het in gebruik nemen van diverse migrantenhotels, de nieuwe atletiekbaan en het gereedkomen van het Rooie Dorp. Als laatste kunnen wij trots terugkijken en waardering uitspreken voor onze scholen, de kinderopvang, de sportclubs, de thuiszorg, de verzorgingshuizen en vele maatschappelijke organisaties die veel werk verzet hebben tijdens deze coronaperiode. Namens het CDA veel dank daarvoor. Voorzitter, om nu niet al door mijn acht minuten heen te gaan, laten we het hierbij, wat betreft de algemene beschouwingen.

En zal het CDA naar aanloop van de verkiezingen 2022 hier zeker vol op teruggaan komen. Want u weet onze slogan van het CDA, altijd dichtbij. De jaarrekening 2020 dan maar. Een heel bijzondere eigenlijk. Een coronajaar en ook nog een jaar waarin wij de verkoop van de aandelen Eneco in de boeken terugzien. Dus zo’n jaar kan je niet negatief afsluiten. Maar buiten dat, zijn veel zorgen geuit in de kadernota 2021. Die zijn niet uitgekomen en we sluiten het jaar 2020 dus positief af. Maar dat doen we dan weer niet zonder zorgen. Het CDA kijkt altijd een beetje met een soort gemak naar de jaarrekening. Het ligt er en ik kan er eigenlijk niets meer aan doen. Daarom is denk ik de eerste bestuursrapportage 2021 veel belangrijker. Hier kan je als het nodig is op bijsturen en uiteindelijk het jaar positief te kunnen gaan afsluiten, hetzij met bij plussen, hetzij met minderen. Wat wij dit jaar zien, is een sterk oplopend tekort voor de komende jaren. Maar dat is ook eigenlijk weer het gevolg van door de gemeenteraad aangenomen besluiten. Ik denk hierbij de drie miljoen voor het transitiebudget. Het is veel geld, maar volkomen terecht voor het CDA. Het vrijliggende fietspad van de Bilderdammerweg is nodig om de woningbouw bij Westeinderhage mogelijk te maken. Het CDA hoopt dat dit project spoedig zal worden uitgevoerd. De daklokalen van De Mikado is voor het CDA even doorbijten.

Maar na de antwoorden die wij van de portefeuillehouder in de commissie hebben ontvangen, zijn wij ook hiermee akkoord. Het budget voor de versnelling van de woningbouw, dat is ten uitvoering van een motie die in deze raad is aangenomen. Als laatste dan reserve klimaatadaptatie. Na vorig jaar veel reserves te hebben opgeheven, is dit dan wel weer eigenlijk een bijzondere. Maar goed, ook wij zijn hiermee akkoord. Voorzitter, als laatste dan het belangrijkste stuk van deze middag, de kadernota 2022. Dat is wel even schrikken als wij naar het meerjarenbeeld kijken. Dus daar zal wat aan gedaan moeten worden. Hoopvol daarbij is de zin die het college schrijft op pagina 3. Het college brengt de raad daarmee maximaal in stelling om het budgetrecht uit te oefenen, door gezamenlijk met het college prioriteiten te stellen en te zorgen dat wij financieel gezond blijven. Jammer is dan wel weer de zin op pagina 18, over het meerjarig negatief saldi. Dit gaat leiden tot keuzes in taken en werkzaamheden die worden uitgevoerd. Over deze keuzes wordt u in de begroting 2022 geïnformeerd. Maar goed, voorzitter, het CDA gaat vast een poging doen om hierin mee te denken. Vanmiddag doen we dat alleen in grote lijnen. Laten we klein beginnen. In 2020 komt het college met een voorstel bij de kadernota voor een badje op één plaats in Kudelstaart. 222.000 euro plus het jaarlijkse onderhoud.

Eventueel volgend jaar nog zo’n bedrag voor een tweede badje in Aalsmeer. Het CDA vindt dat veel geld en maakt een amendement en een motie en verzoekt u om met een voorstel te komen om de speelplaatsen in Aalsmeer op te knappen. In een raadsbrief van 23 maart 2021 komt u met een voorstel waar het CDA mee kan leven. We geven dan ook ons akkoord. Dan gebeurt er iets geks. Vanaf dat moment zegt de portefeuillehouder er niets meer over. Maar de portefeuillehouder financiën neemt het dan wel even over. Geen 100.000 euro structureel, maar eenmalig. Hoezo wordt de raad maximaal in stelling gebracht? Moeten we dan weer met een amendement gaan komen? Al het geweld van de miljoenen van de buitenruimte en dan geen geld om speelplaatsen op te knappen voor de kinderen en de jeugd? Voorzitter, dan maar over naar het grote geld. Dat zit natuurlijk ook in de buitenruimte. Groots is de aanpak van civiele kunstwerken. Dat juichen wij toe. Voor onze veiligheid is dat een mooie oplossing. Bij de Nota Wegen stellen we wel vragen. Waarom langdurig kostbaar onderzoek om een vrijliggend fietspad van de Hornweg te Pagina 3 van 39

verwijderen? Waarom de kruising Aalsmeerderweg, Machineweg veranderen in een rotonde? Voor ons hoeven de verkeersmaatregelen voorgesteld in Kudelstaart niet. Voorzitter, in de commissie heeft het CDA al vragen gesteld om met de wethouder hierover te willen sparren. Misschien is er bij de Nota Wegen wel veel meer te halen dan bij de speelplaatsen. Wij zien uit naar dat overleg. Bij het programma bestuur, bevolking en veiligheid heeft het CDA geen andere wensen dan voorgesteld. Wel volgen wij met belangstelling het budget veiligheid op het water. Bij de voorstellen voor het sociaal domein zijn wij akkoord. Hiermee denken wij voor dit moment de hoofdlijnen te hebben benoemd. Voorzitter, u en alle aanwezigen weten dat het CDA voor een solide, gezonde financiële boekhouding voor de gemeente Aalsmeer is. Dat noemen wij rentmeesterschap. Ons advies blijft wel, wees voorzichtig met de lasten te verhogen voor onze inwoners en bedrijven. Voer hierin ook een duurzaam beleid. Als laatste, voorzitter, wil het CDA vanaf deze plek iedereen nogmaals bedanken voor de inzet van het afgelopen coronajaar, het college sterkte wensen bij al hun taken en de ambtenaren bedanken voor al hun inzet voor deze gemeente Aalsmeer. Ik eindig met de woorden die onze voormalig koningin Beatrix ook altijd uitsprak. Ik wens u daarbij Gods zegen toe. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank voor uw bijdrage.

Sommigen van u is het misschien opgevallen dat de microfoon af en toe een hapering heeft. Het is aangepast. Het moet niet meer voorkomen. Gebeurt dat zo meteen wel, dan … Uw halve verhaal hebben we niet gehoord. Maar dat geeft … Nee, dit is goed overgekomen, het is goed gehoord. Maar zodra dat zo meteen voorkomt, dan laten we even met elkaar kijken of we dan eventueel moeten schorsen of niet. Maar het lijkt opgelost te zijn. Het woord is aan de VVD, de heer Van der Zwaag. De heer Van der Zwaag: Dank u, voorzitter. Dank voor de acht minuten die de VVD heeft gekregen voor haar bespiegelingen op de jaarrekening 2020, de bestuursrapportage, de kadernota. We gaan ook nog een blik in de achteruitkijkspiegel, 2018-2021, geven. En een blik door de verrekijker naar 2022-2026. Beginnen met de jaarrekening. Een mooi financieel resultaat dankzij de verkoop van aandelen Eneco. Met daarnaast een extra onverwacht voordeel van 2,5 miljoen. Daar kom ik nog op terug. De accountantsrapportage geeft aan dat er in de bedrijfsvoering van onze uitvoeringsorganisatie Amstelveen genoeg ruimte is voor verdere verbetering. De VVD constateert dat dit een elk jaar terugkerende opmerking is en vraagt zich af welk effect dit heeft op de gemeentelijke bijdrage.

Als het onderhoud aan je auto niet blijkt te zijn uitgevoerd, wil je toch ook even praten over de rekening? Dan even terugkomend op het extra overschot en onverwacht van 2,5 miljoen. Op 1 november 2018 is, met als initiatiefnemers de VVD en D66, de motie Aalsmeers belastingplafond 2019-2022 raadsbreed aanvaard. Het belastingplafond is daarin gesteld op 747 euro. De woonlasten 2021 zijn begroot op 898 euro. Dat verschil is 151 euro per woning. Er zijn ongeveer 13.000 woningen met huishoudens in Aalsmeer en Kudelstaart. Om het verschil tussen woonlasten 2021 en belastingplafond te compenseren, is een bedrag nodig van 1,9 miljoen. Ik rond het even af. De VVD kijkt vanuit een creatieve bril naar hoe we het belastingplafond vast hebben kunnen houden, ook als onze belofte aan de kiezers. Dat ziet er dan zo uit. In 2020 en ’21 hebben we vanwege de coronasituatie 4 miljoen euro geïnvesteerd in onze lokale gemeenschap. Hierdoor konden bedrijven en werkgelegenheid voor onze inwoners en gezinnen blijven bestaan. De VVD beschouwt dit als een creatieve, alternatieve invulling van het belastingplafond. Gezinnen konden door behoud van werkgelegenheid en de beperkte mogelijkheden om geld uit te geven geld sparen, ondanks de toch wat hogere woonlasten.

Nu er een onverwacht overschot in de jaarrekening 2020 wordt gepresenteerd van 2,5 miljoen, wil de VVD hiervan 1,9 miljoen euro gebruiken om de woonlasten in 2022 incidenteel, dus voor 1 jaar, te verlagen met 151 euro per woning. De VVD dient hiervoor samen met D66 en GroenLinks een motie in. Wij vinden dat met deze laatste stap de motie belastingplafond en ook onze belofte aan de kiezers 2019-2022 is gerealiseerd. De VVD is verder afhankelijk van de definitieve accountantsverklaring, maar het ziet er goed uit, hoor ik zojuist van de portefeuillehouder. Voornemens om op 8 juli formeel dan in te stemmen met de jaarrekening en vertrouw erop dat de motie eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022 breed wordt gesteund in de gemeenteraad, gezien ook de brede steun voor de motie belastingplafond in 2018. Volgens mij moeten we daarmee ook voorspelbaar zijn als raad. Het tweede punt, de bestuursrapportage. De VVD ziet dat hierin de financiële gevolgen van raadsbesluiten zijn verwerkt en kan instemmen met deze rapportage. Pagina 4 van 39

Dan gaan we naar de kadernota. Het financieel perspectief voor de komende periode is net als vorig jaar nog zorgelijk. Mede door de motie RAP wordt er door college en raad goed en constructief samengewerkt om op lange termijn een gezonde financiële situatie te krijgen. Dat zal wel keuzes vragen van de gemeenteraad. De VVD zal daar als stabiele fractie in het gemeentebestuur haar verantwoordelijkheid in nemen. Op het woord stabiel kom ik straks nog even terug. We hebben de hoopvolle signalen van de portefeuillehouder financiën tijdens de commissiebehandeling op 17 juni goed gehoord, dat we dicht bij verantwoorde oplossingen zijn. Binnenkort ontvangen de fracties meer inhoudelijke informatie over de resultaten van de onderzoeken die op basis van de motie RAP zijn uitgevoerd, waardoor we naar de begroting 2022 toe, na de zomervakantie, met elkaar keuzes kunnen maken om weer een duurzame financiële situatie in Aalsmeer te bereiken. Helaas kunnen we hier nu dus nog weinig inhoudelijks over zeggen. De ingezette denklijn in de kadernota wordt door de VVD-fractie ondersteund. Waar we wel grote aandacht voor vragen, zijn de financiële gevolgen als gevolg van voorgestelde formatie-uitbreidingen die Amstelveen wil gaan doorvoeren in de organisatie, onder andere in het sociaal domein voor contractmanagement.

Gezien de lopende verkenning van een andere samenwerking met Amstelveen, vinden wij dat terughoudendheid daarbij gepast is en bij voorkeur incidentele uitbreiding van formatie alleen acceptabel is als het niet anders kan en het van belang is voor onze Aalsmeerse dienstverlening. Hier zullen we dan ook een motie voor indienen. Mijn collega Nanda Hauet zal deze, als de voorzitter dat straks toestaat, kort toelichten. Dan gaan we in de achteruitkijkspiegel eens kijken naar de afgelopen periode. Vooral waar het betreft het politiek bestuurlijke landschap. Na de roerige en onrustige periode voorafgaand aan deze bestuurlijke periode, is er bij de start van deze periode zeer bewust voor gekozen om een raadsprogramma met elkaar te maken vanuit de ambitie om samen de schouders te zetten onder de verdere ontwikkeling van ons Aalsmeer. Het college heeft het raadsprogramma vertaald in een college-uitvoeringsprogramma. Het college heeft vervolgens hard gewerkt aan het realiseren van het uitvoeringsprogramma. We zijn blij dat de VVD weer deelneemt aan het college met een betrokken en deskundige wethouder die zich continu op verbindende wijze inzet, samen met de andere collegeleden, voor een zelfstandig en florerend Aalsmeer. Er is veel werk verzet in onze gemeente.

Bruggen, wegen, riolering, groen, elektriciteitsnetwerk en niet te vergeten de voorbereiding voor de bouw van circa 4.000 woningen in de nabije toekomst. Aalsmeer zat en zit letterlijk in een grote verbouwing. Daar kan je van alles van vinden, maar de VVD is blij dat de achterstanden in onderhoud uit eerdere raads- en collegeperiodes nu voortvarend worden aangepakt. Daarnaast wordt hard gewerkt aan het nieuwe smoel van Aalsmeer, door de aanpak van het Fort Kudelstaart en het Waterfront. En veel meer focus dan voorheen op de ontwikkeling van onze lokale economie, waardoor gevestigde en te vestigen ondernemers een constructief, kritisch meedenkend gemeentebestuur als samenwerkingspartner treffen. Ik hoef hopelijk niemand uit te leggen dat dat goed is voor de werkgelegenheid en het welvaren in Aalsmeer. De VVD begrijpt ook heel goed dat het afwegen van belangen tussen alle werkzaamheden in de gemeente en de leefbaarheid van onze inwoners soms het gevolg heeft van balanceren op het slappe koord. Maar gelukkig komen we daar meestal goed uit met elkaar. We menen dat we in de gemeenteraad, in de afgelopen periode, in onze rol van professioneel bestuurders zijn gegroeid. Meer op hoofdlijnen, minder op incidentenpolitiek.

Waardoor we ons voortvarend konden richten op het nemen van besluiten en college en de organisatie minder hebben hoeven belasten door allerlei uitvoerende vragen te stellen, zowel schriftelijk als in een vragenkwartier. Voorzitter, ik benadruk graag bij de collega-fracties nog maar even dat we hier een complexe maatschappelijk georiënteerde organisatie te besturen hebben, met een omzet van bijna 100 miljoen en geen eenmanszaak. Beide soorten organisaties vereisen een ander soort bestuur. Dan gaan we eens kijken door de verrekijker naar het politiek bestuurlijke landschap. De huidige VVD-fractie is al jaren stabiel en heeft zich met alle diversiteiten aan mensen en hun betrokkenheid, deskundigheid en ervaring ingezet, niet uit eigen belang, maar vanuit het belang voor de Aalsmeerse gemeenschap. Wij willen op hoofdlijnen besturen en niet in details blijven hangen. Niet populistisch zijn, maar duidelijk, eerlijk en betrouwbaar. Wetende dat het ons niet altijd stemmen zal opleveren. De VVD vindt dat Aalsmeer ook in de nabije toekomst een stabiel politiek en bestuurlijk klimaat verdient. Onrust en gedoe hebben we genoeg gehad en daar werd niemand blij van. Dat belemmerde in onze ogen de ontwikkeling van Aalsmeer. We zijn de overige fracties, die vaak ook voor een dergelijke stabiele manier van besturen kozen, dankbaar Pagina 5 van 39

voor de samen bereikte resultaten in de bijna afgelopen raadsperiode en het terugbrengen van de bestuurlijke rust in Aalsmeer. Maar 1 fractie wil ik hier wel apart noemen en dat is Absoluut Aalsmeer. Het is de enige fractie, die met de eindstreep van deze bestuurlijke periode in zicht, afstand van het raadsprogramma heeft genomen en daarmee bewust de samenwerking en de Aalsmeerse stabiliteit heeft doorbroken. Dit kwam voor de VVD niet als een verrassing. Ze voeren een duidelijk andere politiek. Het was voor ons dan ook niet de vraag of, maar wanneer dat zou gebeuren. Toch, als we het van een afstand bekijken, past het wellicht bij deze relatief nieuwe en daardoor misschien instabiele partij. Een fractielid eruit, een andere partijshoppend fractielid erin. Terwijl de partij is ontstaan vanuit de versplintering van Aalsmeerse Belangen aan het eind van de vorige periode. Voorzitter, soms kan het verfrissend zijn, een nieuwe partij, een nieuw geluid. Iedereen even wakker geschud. Maar de nieuw gevonden stabiliteit en onderling goede samenwerking door alle Aalsmeerse partijen, is nog fragiel. De VVD zit absoluut niet te wachten op weer een periode van gedoe en onrust. Voorzitter, daarmee heeft de VVD op hoofdlijnen zijn visie gegeven op de jaarrekening, bestuursrapportage en kadernota. We hebben teruggekeken en een klein beetje vooruitgekeken.

En hopen dat de inwoners van Aalsmeer bij de komende gemeenteraadsverkiezingen voor een stabiel bestuurlijk Aalsmeer gaan kiezen. Als afsluiting dan nog een woord van dank voor de overwegend goede samenwerking met inwoners, bedrijven, collega-fracties, college, griffie en organisatie. We wensen voor Aalsmeer een zonnige zomer en een mooie toekomst. Dank u. Als de voorzitter toestaat, wil mevrouw Hauet nog even de motie toelichten. Dank u wel. De voorzitter: Bij deze. Mevrouw Hauet. De heer Van der Zwaag: De motie belastingplafond heb ik in mijn algemene beschouwing meegenomen. Mevrouw Hauet: Goedemiddag. Dank u wel mijnheer de voorzitter. Ik sta hier om een motie toe te lichten die zowel afkomstig is, niet alleen van de VVD, maar ook van D66 en Absoluut Aalsmeer. Wij stonden al eerder over dit thema bij elkaar. We gingen ook al eerder over dit thema met elkaar in gesprek. Want het gaat eigenlijk over het belang van samenwerken. Samenwerken tussen zorgaanbieders en de gemeente Aalsmeer. Zogenaamde partnerships of partnerschappen. Het is waanzinnig belangrijk dat er een goed partnerschap bestaat tussen een zorgaanbieder en de gemeente. Primair is dat belangrijk voor onze kwetsbare jongeren. Zodat we goed weten als gemeente bij welke organisatie, bij welke zorgaanbieder de jongere met welk probleem terecht kan. Dat lukt alleen als je goed van elkaar weet wat iedereen doet.

Dus als je elkaar goed kent. In het verlengde van die kwaliteit, die door een partnerschap kan worden bereikt, heb je ook met elkaar de mogelijkheid om meer te sturen. Wat vinden we belangrijk? Hoe kijkt een cliënt terug op zijn behandeling? Hebben we samen grip op de financiën? Allemaal dingen die je door partnerschap goed kan regelen. Dat is op dit moment wat lastig. Want de gemeente Aalsmeer kent maar liefst meer dan 80 aanbieders in de jeugdhulp, want daar gaat dit stukje over. Dat is natuurlijk een beetje veel om met elkaar partnerschappen voor aan te gaan. Eerder hebben we raadsbreed een aantal moties en amendementen aangenomen waarin dit onderwerp ook al voorbijkwam. Waarin we opriepen om te kijken naar de mogelijkheid om dat met iets minder te doen, om het anders te organiseren. De voorzitter: Mevrouw Hauet. Als ik u heel even er kort op mag wijzen, we hadden afgesproken de moties met korte zinnen in te leiden. U vult de eerste termijn van uw collega aan. Ik wil u er even op wijzen dat dat in principe niet volgens onze afspraken is. Maar het woord is aan u. Mevrouw Hauet: Ik hoorde die afspraak net van tevoren, maar die afspraak was met ons in ieder geval van tevoren niet gemaakt. Dus daar is mijn tekst helaas niet op geënt. Maar ik ben bijna klaar, dus dat scheelt, denk ik, hoop ik. Wij zijn wel wat verbaasd over het feit, want … Nee, even terug.

Wij hebben raadsbreed een aantal moties aangenomen om het met minder aanbieders te doen, om te kijken of dat haalbaar was. Nou hebben we discussies gevoerd over of dat met 2 kon, zoals in Utrecht, of 80 zoals bij ons. Nou, ergens zit er vast iets in het midden Pagina 6 van 39

wat werkt. Dan heb je ook nog voldoende keuzemogelijkheid. We zijn dan ook verbaasd dat in de kadernota nu staat dat er structureel 2 extra contractmanagers moeten worden aangenomen. Terwijl we toch met elkaar dachten dat dit misschien anders georganiseerd zou kunnen worden. Bovendien heeft u met elkaar in de motie RAP opgeroepen om tegenvallers in het sociaal domein op te vangen binnen dat sociaal domein. Dus als we in de kadernota straks vaststellen, het totale bedrag bij het sociale domein, dan betekent dat dat er van dat bedrag dus 226.000 euro gaat naar ambtenaren in Amstelveen, in plaats van naar zorg voor onze kwetsbare jongeren. Is dat nou wat we met elkaar willen en wat we met elkaar bedoeld hebben? Nou, volgens mij niet. Alles bij elkaar leidt dat tot de wens en eigenlijk de oproep aan het college om nog in 2021 te onderzoeken hoe de werkwijze met betrekking tot inkoop en contractmanagement jeugdhulp kan worden vereenvoudigd en verbeterd, zodat structurele uitbreiding van het contractmanagement jeugd niet nodig is. In dit onderzoek ook dan te betrekken hoeveel aanbieders we daarvoor op een goede manier … Zeg maar, hoeveel er nodig zijn in Aalsmeer om dit goed te doen. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Hartelijk dank. Het woord is aan de fractie Absoluut Aalsmeer. De heer Kuin. De heer Kuin: Dank u wel, voorzitter.

Het vertrouwen in de volksvertegenwoordigers en bestuurders is, mede door de ontwikkelingen in Den Haag, tot een dieptepunt gekomen. De ontwikkelingen in ons eigen Aalsmeer en Kudelstaart doen daar ook geen goed aan. Kijk naar de renovatie van de atletiekbaan en de daaraan verbonden uitbreiding van de tennisbanen. Maar ook de realisatie van het Waterfront en de perikelen rondom Fort Kudelstaart. Eigenlijk zouden onze inwoners van de gemeente blij moeten zijn met deze genomen besluiten. Maar waarom zijn er grote politieke groeperingen die dat niet zijn, sterker, die zich afkeren van de plaatselijke politiek? De positie van de gemeenteraad is wettelijk dan al goed geregeld, maar in de praktijk mankeert het er nog weleens aan. Is het wel de raad die de kaders van het beleid bepaalt of is dat het college? Krijgen de raadsleden alle informatie om een goede afweging te maken? Is er door coalitievorming wel voldoende ruimte om als gemeenteraad duidelijke taakafbakeningen op te stellen? Wij constateren dat collegeleden, maar ook collega-raadsleden het soms lastig vinden dat wij onze volksvertegenwoordigende taak uitvoeren. Gelijktijdig constateren wij ook dat fracties soms functioneren als een verlengstuk van de wethouders. Is dat wat de wetgever heeft bedoeld met dualisme? De gemeenteraad zal zich weer op de inhoud moeten richten en niet op de processen.

Analoog aan de uitspraak van een groot PvdA-man, in gelul kun je niet wonen. Nou, wij hebben een goed bericht, in processen ook niet. Dat onze fractie zich in de raadstukken verdiept en het college controleert, komt omdat we daar door de inwoners voor zijn gekozen. Immers, het controleren van het college is een wettelijke taak van de gemeenteraad. Absoluut Aalsmeer is bij uitstek de partij om de nieuwe bestuurscultuur vorm te geven. We blijven streven naar een optimaal werkend duaal gemeentebestuur. Wordt het niet tijd om het duale stelsel dat in 2002 is ingevoerd de juiste vorm en inhoud te geven? Allemaal vragen voorzitter waar de toekomst antwoorden op zal geven. Heeft onze fractie dan ook nog iets te melden over de voorliggende stukken, hoor ik u denken. Jazeker, ook daar zijn we als fractie druk mee bezig geweest. Allereerst dank aan de collegeleden voor de antwoorden op de vele vragen die wij als fractie hebben gesteld. De meeste vragen zijn voldoende beantwoord, echter nog niet al het materiaal is beschikbaar. Dat maakt het toch wat anders dit jaar. Door het voorlopig vaststellen van de jaarrekening 2020 is er vanuit onze fractie op dit moment geen opmerking. Misschien later, wanneer de definitieve cijfers bekend worden. Dan over de eerste burap. Ook hier zien we nog een aantal zaken die de aandacht verdienen.

De financiële effecten van het onderhoud openbare ruimte en gebouwen en de prioritering en effecten projecten en grexen zijn nog niet voorzien van een financiële component. Dat geldt ook voor de onderdelen gefaseerde besparing gemeentelijke organisatie en nieuwe gemeentelijke belastingen en heffingen. Ook daar nog geen financiële gevolgen die opgenomen zijn. Voorzichtigheid geboden. Op pagina 38 wordt onder investering een melding gemaakt van een extra kostenpost voor onderhoud aan Fort Kudelstaart. Vanwege de afspraak die is gemaakt, kan ik mij niet met dit onderdeel bezighouden. Fractiegenoot Keessen zal daar nader op ingaan na mijn eerste termijn. In de eerste termijn dus. Dan over de kadernota 2022. Het raadsvoorstel stelt voor om de kadernota 2022 vast te stellen. Onze fractie kan hiermee akkoord gaan, mede omdat het tweede gedeelte van het besluit de mogelijkheid biedt om in een later stadium samen met het Pagina 7 van 39

college de financiële kaders voor de programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 20232025 vast te stellen. Dit biedt voor onze fractie de mogelijkheid om op enkele zaken terug te kunnen komen, met name de reclamebelasting, de hondenbelasting, de verkeerssituatie Kudelstaart en de situatie rondom de arbeidsmigrantenhuisvesting hebben onze onverdeelde aandacht. Ook is onze fractie nog steeds in afwachting van een behandeling van de financiële verantwoording ten opzichte van ESA. Daar is vorig jaar een toezegging over gedaan. Tot nu toe zien we alleen maar een verhoging van het budget van de ESA. Ook maakt onze fractie zich zorgen over de ontwikkelingen rondom de ontvlechting van de AA-samenwerking. Daar wordt niet Absoluut Aalsmeer mee bedoeld, voor alle duidelijkheid. Voorzitter, vanuit onze fractie geen moties of amendementen deze keer, maar wel een positieve insteek als oppositiepartij. Als laatste een woord van dank aan de ondersteuners van onze fractie, Daniëlle Prent, Wenne Koster en Dirk Biesheuvel. Maar ook de fractie-assistente Christa Vogelaar, die waar mogelijk mijn steun en toeverlaat Peter zo goed mogelijk vervangt. Ook mijn fractiegenoten Greta, Chantal en Judith wil ik via deze weg dankzeggen. Ik realiseer me dat ik soms wel het onmogelijke van ze vraag. Dank u wel. De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Keessen. Mevrouw Keessen: Dank u wel, voorzitter.

Ik ga in op het gedeelte van de burap op pagina 38, zoals mijnheer Kuin net al aangaf. Volgens onze en door medewerkers van de gemeente verstrekte gegevens is, in tegenstelling tot wat in de burap wordt vermeld, de consoliderende renovatie van Fort Kudelstraat niet afgerond. De verwachting dat de subsidie hiervoor lager zal uitvallen, zou betekenen dat er minder restauratiewerkzaamheden zijn of worden uitgevoerd dan eerder is aangegeven. Maar het is ons niet duidelijk wat nu minder wordt. Wat wel duidelijk is, dat bij een verlaging van een subsidie ook het aandeel van de gemeente lager wordt. Dit is vooralsnog niet terug te vinden in de stukken, maar wij kunnen dit waarschijnlijk tegemoetzien bij de subsidiecontrole eind volgende maand. Ondanks dat de erfpachtovereenkomst nog niet kan worden vastgesteld, zo is te lezen in alinea, liggen er wel een samenwerkings- en bruikleenovereenkomst van respectievelijk 13 en 28 maart 2018 tussen de gemeente en de ingebruiknemer van Fort Kudelstaart. In de bruikleenovereenkomst staat dat alle kosten gemaakt aan en voor de locatie tijdens de duur van deze overeenkomst voor rekening zijn van de ingebruiknemer. De kosten hiervoor worden betaald vanuit de exploitatie van de jachthaven en komen daardoor niet ten laste van de gemeente. Dit maakt de in de tekst genoemde kosten van noodzakelijk onderhoud voor de gemeente discutabel.

Het staat immers zwart op wit voor wie deze kosten zijn. In tegenstelling tot eerdere beantwoording met betrekking tot eventuele risico’s aangaande de tender blijkt, zo lezen wij nu, dat niet alle risico’s zijn afgedekt en er sprake is van bepaalde financiële verantwoordelijkheid of verantwoordelijkheden. Welke dit zijn, is voor ons volslagen onduidelijk. Maar we zijn er wel heel erg benieuwd naar. Voorzitter, ik sluit af. Maar u zult begrijpen dat wij in een later stadium op bovengenoemde zaken terugkomen. Dank u wel. De voorzitter: Het woord is aan GroenLinks, de heer Fransen. De heer Fransen: Dank u wel, voorzitter. Nou, ik heb al interessante dingen gehoord die veel beloven voor het debat wat straks gaat plaatsvinden, denk ik. Haast diametraal tegenovergestelde uitgangspunten. Met betrekking tot de jaarrekening was GroenLinks voornemens om met een motie te komen, om de bijdrage aan de AA-organisatie fors te gaan verlagen met een miljoen, dachten we minimaal aan. Dat elk jaar oplopend. Is ook een beetje analoog aan wat vorig jaar in de RAP-motie is aangegeven als indicatie. Maar gezien de lopende onderhandelingen en het wellicht frustreren van die onderhandelingen, kiezen we daar niet voor. Maar ik hecht er wel aan om die verwachting uit te spreken dat we daar in de begroting toch wel op rekenen dat dat in die richting gaat.

Voorzitter, namens GroenLinks mag ik beginnen met een terugblik op de nu bijna afgelopen bestuursperiode. We noemden dat in het begin een experiment. Een experiment om geen oppositie en coalitie te hebben, maar een raad en een raadsprogramma. En een breed gedragen college die voor de uitvoering zorgt. De echte politieke discussie zou dan hier in de raad kunnen plaatsvinden. Niet in achterkamertjes of in coalitieverband. Dat coalitieverband en oppositieverband, is pas ontstaan toen sommigen Pagina 8 van 39

zeiden dat ze ineens oppositie waren. Wat heeft dit experiment volgens GroenLinks opgeleverd? Nou, wat ons betreft, er is veel beter naar elkaar geluisterd, de sfeer is beter dan de periode daarvoor. Maar is de kwaliteit van de besluitvorming ook toegenomen ten opzichte van het simpele uitgangspunt dat een kwantitatieve meerderheid beslist, omdat ze een meerderheid hebben? Doen we het op dit moment beter voor de Aalsmeerders en de Aalsmeerse organisaties? Luisteren we beter naar de wensen van inwoners? Nou, dan een ander punt. Ik kom hier zo nog even terug. Geen van de aanwezige partijen heeft in het verkiezingsprogramma iets over corona opgeschreven. Dat is ook logisch, want toen bestond het simpelweg in ons gewaar zijn nog niet. Toch kregen we er met zijn allen keihard mee te maken. Dat laat zien dat niet alles in het leven planbaar is. Dat laat ook zien, dan kom ik weer terug bij het experiment, dat waarden en uitgangspunten belangrijker zijn dan concrete voornemens. Niet dat je geen concrete voornemens zou mogen hebben, maar het onverwachte dringt zich soms wel zeer nadrukkelijk op. Wat is dan je morele kompas. Dat hebben we geprobeerd in het raadsakkoord vast te leggen. Dat je vervolgens niet altijd honderd procent handelt volgens dat raadsakkoord en dat je elkaar daarop moet fijn slijpen, is logisch.

Maar je hebt wel een kompas waar je je collectieve gedrag aan kunt spiegelen. Al met al is GroenLinks positief over de gekozen samenwerkingsvorm van deze periode. Herhaling of voortzetting lijkt ons heel goed. Maar het lijkt ons ook goed om met elkaar het komend half jaar uitgebreid te evalueren, om dat als input te laten dienen voor de periode die daarna komt. Wat deze plek betreft, hoe je er ook in zit, iedereen wat ons betreft en ook Sunny, hartelijk bedankt voor de inzet voor het experiment tot nu toe. Dan de kadernota. De kadernota, die wil ik graag met u bespreken aan de hand van de kernwaarden van GroenLinks. Misschien zit hier al iets in van het komend verkiezingsprogramma. Ik heb geen idee. De eerste kernwaarde is duurzaamheid. Wat ons betreft … In de kadernota zien we wel ambities, maar aan uitvoering vinden wij het nog wel wat schorten. Dat zou wat ons betreft wat daadkrachtiger mogen. Voor GroenLinks is het echt een misser dat het onlangs vastgestelde afvalplan de doelstellingen, minder afval, gewoon niet haalt. De energietransitie waar we met zijn allen voorstaan, moet veel meer bekeken worden vanuit twee perspectieven, wat ons betreft. Vanuit de financiële gevolgen voor inwoners en vooral en ten eerste vanuit de energetische aanpak. Wat het eerste punt betreft, mensen maken zich terecht zorgen over de betaalbaarheid.

Hiervoor dienen concrete financiële arrangementen ontwikkeld te worden. Geld is toch gratis, dus dat moet geen probleem zijn. Het is zo 2040. De eerste twee wijken moeten al in 2030 van het gas af zijn, volgens onze eigen doelstellingen. Dan hebben we dus best wel haast. Dan zouden de plannen best wel een slagje concreter mogen zijn. Communicatie is in deze erg belangrijk. Wat GroenLinks betreft, zou hierin een splitsing moeten bestaan tussen voorlichting en beïnvloeding. Nu wordt het allemaal op een hoop gegooid. Als we dan kijken naar de eerste resultaten van gas los, noem ik het maar even, dan was dertig procent positief. Dat vonden we heel weinig. Maar vanuit de veranderkunde is dertig procent positief heel veel, in een eerste inventarisatie. Dat is gewoon heel veel. Dus dat biedt heel veel positieve uitgangspunten om daarmee verder te gaan. Dat mensen zich zorgen maken over de toekomst van windmolens … Ik zag net dat Urgenda gezegd heeft dat er al genoeg zijn in Nederland. Dat mensen zich zorgen maken over de komst van windmolens, dat begrijpt GroenLinks. Daarom is vooral en ten eerste goede voorlichting en onderzoek nodig. Want als je ergens weinig van weet, ben je gewoon tegen. De tweede kernwaarde, nieuwe economie. Duurzaamheid en economie moeten meer concreet gekoppeld worden. De warmteen transitievisie biedt die kansen echt volop.

Het is aan de gemeente om dit samen met inwoners, met ondernemers, sorry, vorm te geven. De Schiphol mantra dat zij de banenmotor van deze regio zijn, is wel een beetje doorgeprikt wat ons betreft. Er is volop vraag naar personeel in deze regio. Dit ondanks corona, goed nieuws dus. In het kader van de nieuwe economie wil GroenLinks graag dat we uitzoeken wat we kunnen regelen als gemeente om meer circulair te bouwen. We zijn nu nog veel te veel volgend in wat de ontwikkelaar wil. Als het gaat om bouwen, om … Sorry. Ik had net een heel interessant gesprekje met Tom Verlaan erover tijdens de lunchpauze. Dus daar zijn gewoon ideeën voor wat daar zou kunnen. Als het gaat om bouwen, om wonen, dan moet wonen net als vroeger gewoon weer volkshuisvesting worden. Echt een taak van de overheid en dus ook van de gemeente. Ook hier, voornemens zijn er wel, maar de realisatie laat wel heel lang op zich wachten. De derde kernwaarde, dat is omgevingsbewust. Niet wie het hardste schreeuwt, Schiphol wordt gehoord, maar het woongenot van Aalsmeerders, daar gaat het om. Woongenot, dat is welzijn, lekker in je tuin Pagina 9 van 39

kunnen zitten, een gezonde leefomgeving, minder geluid, minder fijnstof, ‘s nachts kunnen slapen en noem maar op. Als de coronacrisis één ding bewezen heeft, dan is het wel dat minder hinder alleen bereikt kan worden door minder te vliegen. Klip en klaar. GroenLinks is niet zonder meer tegen vliegen, maar is voor een eerlijke beprijzing en een gelijk speelveld voor alle transportmodaliteiten. De flauwe opmerking van Schiphol dat Schiphol de banenmotor is, is echt wel achterhaald. Helaas is het nodig dat de Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder de gang naar de rechter kiest en helaas moet kiezen om dit recht op woongenot, wat een overheidstaak is, zeker te stellen. GroenLinks is zeer benieuwd en verwachtingsvol over de uitslag van de maatschappelijke kosten-batenanalyse over Schiphol. Ik denk Schiphol stiekem ook. De biodiversiteit staat onder druk. Ik denk dat we als lokale overheid een lokaal plan moeten maken wat wij lokaal kunnen doen en kunnen bijdragen hieraan. Het plan integrale, lokale biodiversiteit. Daarin moeten we dingen beschrijven als ons maaibeleid, de rol van bomen in de leefomgeving, hoe vangen we water op, hoe voorkomen we te kort. Maar ook praktische zaken als sedumdaken en ecologische slootkanten. Wij zijn aan de beurt.

Tot slot over dit onderwerp, als Schiphol de komende jaren minder vliegt als gevolg van corona, dan is het verdienmodel voor Schiphol parkeren ook wel een beetje over. Laten we goed nadenken hoe we daarmee omgaan. Het is toch geen gezicht hoe je Aalsmeer komt binnenrijden nu. Dan de kernwaarde vooruitstrevendheid. Wij zoeken gelijke kansen voor iedereen. Dat betekent onder andere bestrijden van laaggeletterdheid, maar ook het vestigen van een havo/vwo-school, een langgekoesterde wens. Hiervoor zullen we een motie indienen. Die zal Sunny zo voorlezen. Of nee, juist niet voorlezen, maar beschrijven. Om de wooncrisis te lijf te gaan, voor zover we daartoe een bijdrage kunnen leveren, zal Aalsmeer weer zelf moeten bouwen en aan grondpolitiek moeten doen, om niet afhankelijk te zijn van projectontwikkelaars. Dan kunnen we tenminste echt iets doen voor onze jeugd. Dan solidariteit. Zorgen voor elkaar. Iedereen doet mee. Als je het tijdelijk niet redt, word je geholpen om weer volwaardig en zo zelfstandig mogelijk mee te doen. Solidariteit is ook dat wonen niet meer een verdienmodel voor sommigen, maar het recht van allen is. Zo gauw er zelfbewoningsplicht mogelijk is in landelijke wetgeving, moeten we dat hier ook gaan organiseren. Ongelijkheid in startkansen moeten we efficiënter en effectiever bestrijden. Daar is nu, denk ik, te weinig oog voor.

Denk bijvoorbeeld aan voorschoolse opvang voor iedereen. We moeten het nu verplicht aanbieden aan kansarme kinderen, maar bereiken we ze ook? Tot slot, Aalsmeer is een mooi dorp. We hebben de eer daar in bestuurlijk opzicht voor te mogen zorgen. We doen dat ook voor toekomstige bewoners. Laten we in alle besluitvorming ruimtelijk, de energietransitie, wonen, cultuur, enzovoort, ons afvragen of we met die besluiten die we nemen goede voorouders zijn. Wij nemen besluiten waar onze kinderen en kleinkinderen de gevolgen van moeten dragen. Ik dank u wel. De voorzitter: Het woord is dan aan mevrouw Lakerveld voor het indienen van een motie. Mevrouw Lakerveld: Dank u wel, voorzitter. Vanuit GroenLinks hebben wij een motie gemaakt, maak havo/vwo bereikbaar voor onze jongeren in Aalsmeer en Kudelstaart. Ik ga heel kort toelichten. Het is wel duidelijk dat voor jongeren in onze gemeente er weinig keus is als ze in Aalsmeer havo/vwo willen volgen. Ik ga heel kort het dictum voorlezen. Verzoekt het college de raad in het vierde kwartaal 2021 te informeren over de uitkomst van nader onderzoek van schoolbesturen, zoals toegezegd in 2017. De raad informeren over actuele ontwikkelingen op dit dossier. Als gemeente proactief te sturen op uitvoering van een haalbaarheidsonderzoek, in samenwerking met schoolbesturen, voor een havo/vwo-locatie in gemeente Aalsmeer. Dank u wel, voorzitter.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank voor het indienen. Dan zijn we aangekomen bij de eerste termijn van D66. De heer Kikkert, aan u het woord. De heer Kikkert: Voorzitter, collega’s, goed dat we hier weer staan en de financiële stukken kunnen behandelen in de openbaarheid, met publiek. Goed ook dat we weer naar meer versoepeling gaan, zodat we ons weer vrijer kunnen bewegen in de samenleving. Het is nu de laatste keer dat wij de financiële stukken, dan met name de kadernota, behandelen in deze raadsperiode 2018-2022. Een goed moment, meerdere collega’s hebben weliswaar andere Pagina 10 van 39

termen benoemd, maar om terug te blikken, stil te staan en vooruit te kijken. Niet om kritiek te uiten, maar om van te leren. Bij de start van deze periode is een breed gedragen raadsakkoord gesloten. Bijzonder in gemeenteland, zo hebben we al kunnen lezen in een artikel in Binnenlands Bestuur. Meestal, dat bleek ook uit dat artikel, is het een reflectie op een bestuurlijk turbulente periode die je achter de rug hebt. Zo ook in Aalsmeer. Onze raad bestaat uit verschillende politieke partijen, elk hun eigen ideologie. Maar we hebben gemeen dat wij Aalsmeer willen besturen. Maar soms wordt profilering boven besturen gesteld. Het is goed dat die verschillen bestaan en dat die verschillen ook zichtbaar zijn, omdat er dan iets te kiezen valt. Tegelijkertijd moeten wij ons ook realiseren dat profilering, dan met name door het stellen van veel vragen, veel tijd en aandacht vraagt in een ambtelijke organisatie. Een ambtelijke organisatie die ook bezig is met het realiseren van onze ambities. Met andere woorden, tussen besturen en profilering moet een goede balans bestaan. In de beperking schuilt zich de meester, is niet voor niks een spreekwoord. In het raadsakkoord wordt een aantal leidende waarden genoemd, zoals de menselijke maat en inwonerbetrokkenheid. Laat ik beginnen met de menselijke maat. Feitelijk betekent de menselijke maat letterlijk dat je mensen boven cijfers stelt.

Op dat punt hebben we een aantal mooie stappen gezet, zoals de procesuitgangspunten voor het lintenbeleid en het rapport Schiphol, de mensen achter de cijfers. Maar veelal is een waarde individueel bepaald. De vraag is hoe we die individuele waarde tot een gezamenlijke waarde maken. Het is goed om die gezamenlijke waarde bij de start van een nieuwe periode met elkaar te definiëren. Als ik het dan over die start heb, is D66 er een voorstander van om voor het einde van deze periode het raadsakkoord en de samenwerking in de raad en met college tegen het licht te houden. Ook om hieruit de lessen te trekken en die lessen mee te geven aan een volgende lichting bestuurders. Dan het onderdeel inwonerbetrokkenheid oftewel participatie. Ook daar zijn stappen gezet. Zoals de mooie aanpak bij het Waterfront. Maar uiteindelijk bleek dat niet voldoende, getuige de reacties op het definitief ontwerp en de moties die de raad ter reparatie van dat ontwerp heeft ingediend. Om de leerervaringen mee te nemen naar de nieuwe participatievisie en om hieraan als raad nog kaders mee te kunnen geven, hebben wij een motie ingediend. Om zomaar een aantal vraagstukken te benoemen die wij met elkaar kunnen we bespreken.

Gaan we voor een burgerraad als adviesgroep? Organiseren we een burgertop of een vast inwonerpanel? Hoe kijken we tegen de participatietrede aan als raad in relatie tot onze rol? Hoe zien wij de rol van wijkraden? Even los van die vraagstukken, wij vinden het belangrijk dat bij beleid en visies aan de voorkant de raad wordt meegenomen, om niet achteraf te constateren dat de verwachtingen uiteen zijn gelopen. Uiteindelijk draaien reacties veelal omtrent het onderwerp leefbaarheid. Het zoeken naar de balans in de ordening van onze ruimte. Dat zie je terug bij belangrijke issues, zoals Marinapark Uiterweg, Waterfront Westeinderhage. Zo kan ik nog wel even doorgaan met het noemen van voorbeelden. Vaak gaat het om verkeer, geluid, geur en andersoortige hinder of vrees voor die hinder. Met de wettelijke minimumnorm als uitgangspunt lopen we langs de rand van wat aanvaardbaar is. Vandaar de oproep van D66 om een leefbaarheidstoets met de samenleving te ontwikkelen en toe te passen. Een mooie opgave voor de volgende raadsperiode. Want laten we met onze keuzes Aalsmeer en Kudelstaart duurzaam en leefbaar houden. In dit verband nog wel onze motie met betrekking tot de verkeersmaatregelen in Kudelstaart. Wij vinden ook, juist vanwege leefbaarheid, het belangrijk dat er zicht is op de te nemen maatregelen, de dekking hiervan, om met dat inzicht de juiste keuze te maken.

Als ik het dan over keuzes heb, wil D66 voor de begroting nog een aantal accenten meegeven. Natuurlijk moet de financiële basis op orde zijn. We zien vooral in meerjarenperspectief tekorten ontstaan. Wat dat betreft jammer dat de vertaling van de motie RAP concreter wordt na de kadernota, maar gelukkig nog wel voor de begroting. Deels worden die tekorten veroorzaakt door de bezuiniging die het Rijk heeft toegepast bij de overdracht van een aantal taken, met name binnen het sociaal domein. Wat dat betreft had ik gehoopt dat Aalsmeer genoemd werd in het rijtje van gemeenten die de motie zonder geld geen gemeente hebben ondersteund. Een motie die met 97,5 procent van de stemmen is aangenomen tijdens de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Immers, wij zijn raadslid geworden, omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente en niet om de gemeente vanwege tekorten op gedecentraliseerde Rijkstaken kapot te bezuinigen. Als gemeente staan we verder voor grote uitdagingen op het gebied van duurzaamheid. Ik noem de RES 2.0, de transitievisie warmte en de wijkuitvoeringsplannen na vaststelling van die visie. Nu is het budget wat beschikbaar is voor de Pagina 11 van 39

duurzaamheidslening uitgeput, terwijl het feitelijk een revolving fund is. Dat betekent dat onze inwoners hier geen beroep op kunnen doen voor de maatregelen die zij aan hun woning willen treffen. Wij vragen de portefeuillehouder om hiernaar te kijken en zo mogelijk bij de begrotingsbehandeling met een aanvulling te komen. Tenslotte, Aalsmeer en Kudelstaart zijn plaatsen waar het fijn wonen is, waar het fijn verblijven is en fijn werken. Laten we dat vooral zo houden. D66 zal zich daarvoor blijven inspannen. Voor die inzet bedanken wij ook onze collega’s in de raad, het college en de ambtelijke organisatie en uiteraard onze inwoners. Voor mijzelf bedank ik ook Sybrand en Pim voor hun ondersteuning. Mensen waarop ik altijd kan rekenen. In de beschouwingen heb ik al aangegeven wat we willen bereiken met de moties. Nog even kort in de herhaling. Motie inwoners. Een stuk voorkantsturing van de kant van de raad en kaders meegeven aan de uiteindelijke visie. Motie verkeersmaatregelen. Op basis van al gedaan onderzoek en wellicht nog onderzoek dat te doen is, zicht krijgen op de maatregelen, de dekking hiervan en die inzichten meenemen bij de keuze die we gaan maken. De voorzitter: Dank voor uw beschouwing. Dan gaan we in de eerste termijn naar de PvdA. De heer Buisma, aan u het woord. De heer Buisma: Dank u wel, voorzitter.

De kadernota, voor de eerste keer in deze stijl en tevens de laatste voor de verkiezingen van maart 2022. De kadernota is de opmaat naar de begroting. Zo kunnen alle partijen nog aangeven waar zij de accenten op willen leggen voor de begroting in november, zo ook de Partij van de Arbeid. Zoals altijd zal de Partij van de Arbeid de speerpunten gebruiken als basis, wonen, zorg en duurzaamheid. De woningnood is hoog. Het woningtekort ligt nu op 4 procent. Nu zegt dat percentage u wellicht niet zoveel. Het houdt in dat we 285.000 woningen tekortkomen in Nederland. De prijzen van woningen stijgen als nooit tevoren. Wonen is nu een beleggingsobject in plaats van een belegging geworden. Voor de Partij van de Arbeid is het prioriteit om starters, medioren, senioren en terugkerende Aalsmeerders een reële kans te geven om zich in Aalsmeer te kunnen vestigen. Dat is een stelling die ondersteund wordt door de woonvisie van Aalsmeer, waarin is vastgelegd dat bij woningbouw 25 procent sociale huur in acht moet worden genomen. Die 4.000 woningen die het CDA nu net aanhaalde, dat houdt dus in dat er 1.000 sociale huurwoningen bijkomen in Aalsmeer. De Partij van de Arbeid verwacht dan ook van het college dat hier gehoor aan gegeven wordt. Dat dit ook binnen de ambtelijke organisatie AA in het DNA terechtkomt.

Als we dan toch aan het bouwen zijn, dan kunnen we maar beter ook een beetje verduurzamen. Want voorzitter, er wordt gewoon te weinig gebouwd. Als we willen dat bouwen sneller, goedkoper en duurzamer wordt, zullen we moeten innoveren. Bouwbedrijven en ontwikkelaars zijn van nature vrij conservatief. Vooral omdat we er als gemeente voor zorgen dat er structureel schaarste is. Want marktwerking is heilig. Dit heeft tot gevolg dat niemand baat heeft bij innovatie. We bouwen immers onze woningen op exact dezelfde manier als decennia geleden. Het is altijd dezelfde wijk, met iets minder parkeerplekken en iets minder groen dan de vorige. 1,7 parkeerplek per woning naar 1,6 parkeerplek per woning naar 1,4 parkeerplek per woning. Speelpleintjes of parken, daar kan toch echt een extra woning komen te staan. Er zijn bedrijven die dat wat sneller kunnen. Bijvoorbeeld de fabrikanten van zogenoemde prefab woningen. Huizen worden dan voor het grootste gedeelte in de fabriek gemaakt, waardoor ze vervolgens snel op locatie in elkaar gezet kunnen worden. Dan gaat het bouwen opeens sneller dan het verkrijgen van de vergunning. Hierdoor kunnen veel bedrijven nog lang niet zoveel huizen fabriceren als dat ze zouden willen. Nieuwe technologie zou daar ruimte moeten krijgen, vindt de Partij van de Arbeid.

We hebben heel veel regels omtrent bouwen, maar deze zijn niet gericht om innovatie te faciliteren. Dus pas op bepaalde plekken de regels aan. Maak niet langer iedere wijk hetzelfde. Durf innovatie te faciliteren in Aalsmeer. We hebben het zo langzamerhand wel lang genoeg aan die markt overgelaten. Het is geen grote verrassing voorzitter, maar bouwend Nederland heeft maar 1 prikkel, een financiële. Voorzitter, de gemeente is de vergunningverlenende partij en heeft daarmee altijd het laatste woord over wat waar gebouwd mag worden. Wij gaan in dit huis over dat ruimtelijk kader. Zorg dat ontwikkelaars voor 15 of voor 20 jaar mogen bouwen. Hou op met het creëren van kasten van huizen, waarbij de tuin een serre moet worden, om zo het geluid van Schiphol buiten de deur te houden. Zorg. Ook in deze kadernota is jeugdzorg het primaire zorgenkind. Er is een groot structureel tekort. De Partij van de Arbeid doet hier dan ook de oproep om met name naar de Pagina 12 van 39

eigen ambtelijke organisatie te gaan kijken. Jeugdzorg draait om de zorg voor de kinderen, niet om het verantwoorden van de zorg voor Jantje Tas uit Aalsmeer in het systeem van Aalsmeer, of Marie Snel uit Amsterdam in het systeem van Amsterdam. Al die verschillende gemeenten hanteren hun eigen systeem van verantwoording. Caseverloop en andere overheadzaken moeten daar in eigen systemen geregeld worden. De gemeenschapsgelden moeten immers worden verantwoord. Al die uren voorzitter, die betalen wij met zijn allen. Die komen de zorg niet ten goede. De jeugdzorginstellingen zijn in beginsel geen boeven, geen gladjakkers en geen dieven. Iedereen die zich daar inzet, doet dat omwille van zijn of haar passie. Kijk of je binnen de ambtelijke AA-organisatie de kennis in huis hebt om de jeugdzorg in goede banen te leiden. Mocht die kennis ontbreken, neem dan zelf die mensen gewoon in dienst. Laat de overhead zoveel mogelijk bij de gemeente en laat het niet bij die organisaties zelf. Wees faciliterend en laat jeugdzorg de zorg geven die onze kinderen verdienen. Zorgen is echter ook meer dan alleen jeugdzorg. De Partij van de Arbeid wil hier vooral de aandacht vestigen op de ouderenzorg, voorzieningen in de wijken van Aalsmeer. Voorzitter, neem een voorbeeld aan het Zorgpunt Kudelstaart. Vlak bij de winkels, alle voorzieningen in huis en voor iedereen een eigen ontmoetingsplek.

Gebruik dit nou als voorbeeld om per wijk een dergelijke voorziening op te nemen en begin wat de Partij van de Arbeid betreft in de Hornmeer. Duurzaamheid. Deze periode zijn we begonnen aan de energietransitie. Alle woningen in Aalsmeer zullen moeten worden aangepast om klaar te zijn voor het moment dat we niet langer fossiele brandstoffen kunnen gebruiken. Dit is het tweede jaar dat er geen woningen aangepast worden. We moeten er 1.000 tot 1.500 per dag halen in Nederland om in 2050 klaar te zijn. Voorzitter, 2050 wordt het zo. Vooralsnog halen we dat bij lange na niet. De Partij van de Arbeid vindt dat wij ons wat minder moeten bemoeien met het hoe, als overheid. De lokale overheid is geen techneut, geen bouwkundige en geen duurzaamheidsexpert. De gemeente zal zich dienstverlenend moeten opstellen, faciliterend en als aanjager. Blijf dan ook als partijen weg om technieken af te schieten. Hou de opties open. Kijk wat kan en wat mogelijk is en stel je boven alles flexibel op. Denk na over de mogelijkheden om de bestaande mogelijkheden om de bestaande gasnetwerken te herbruiken. Hoe doen we het zelf? Deze laatste beschouwingen voor de verkiezingen geven een uniek moment van reflectie. Wat is het een ontzettend rare periode geweest. Wij begonnen immers aan een heel bijzonder Aalsmeers politiek experiment, raadsbreed.

23 raadsleden die zich vanuit verschillende ideologieën of levensbeschouwingen gingen inzetten voor een zo mooi en goed mogelijk Aalsmeer. Want weet u voorzitter, zelfs de rechtse liberalen van de VVD, de christelijk gestoelde CDA’ers, de lokalen, de groene socialisten, de neoliberale D66’ers of deze rode socialist, doen dit omdat er in onze kern iets is. Iets wat smeulend in ons brandt. Een drive die ervoor zorgt dat ieder van ons, al die 23 raadsleden en al die fractie-assistenten, zich willen inzetten voor het publiek belang. Veranderingen wil. Het zo goed en zo mooi mogelijk wil doen voor iedereen in Aalsmeer en Kudelstaart natuurlijk. Zo begonnen we deze periode vol frisse moed en vol nieuwe ideeën. Het ging deze periode helemaal anders worden, voorzitter. Deze bestuurlijke organisatie zou anders naar de burger gaan kijken. Niet meer het nee, omdat, maar ja, tenzij. Dat zou het worden. Dat bleek nog niet zo eenvoudig, voorzitter. Sterker nog, de hoeveelheid bilaterale overlegjes, de werksessies, de informatieve overleggen, de besloten overleggen, de presidium overleggen, de MRAoverleggen, de vertrouwenscommissieoverleggen en een commissie stiekem, omdat we ruzie kregen met Amstelveen en de ambtelijke organisatie. Allemaal omdat we het echt anders gingen doen. Uren en uren overleggen over een hardloopbaan, 300 woningen hier, 275 woningen daar.

De rotonde in het centrum linksom of rechtsom draaiend. Voorzitter, anders werd het wel degelijk. Niet omdat wij als bestuurlijk Aalsmeer, en PvdA voorop, daar nou zo hard aan gewerkt hebben. Nee, een globale pandemie stond voor de deur. 602.000 doden op dit moment in de Verenigde Staten en 18.000 hier in Nederland. Een wereld die totaal overspoeld werd door maar 1 virus, waar we nog geen vaccin voor hadden. Het betekende snel schakelen. De Partij van de Arbeid wil uitdrukkelijk hier haar dank uitspreken aan het CDA, VVD, AA, GroenLinks en D66, op de wijze waarop wij, voor zover er bijgedragen kon worden, ons aanpasten en snel reageerden als dat nodig was. Er kan samen veel bereikt worden. Lokaal is de Partij van de Arbeid vooral trots op het noodfonds waarin inwoners van Aalsmeer gebruik konden maken en kunnen maken als ze in de problemen gekomen zijn. Mijn eerste beschouwingen hier begonnen met het volgend gedichtje van Willem Wilmink. Vol sombere doemgedachten kwam ik in een straat, waar meisjes samen speelden en we raakten aan de Pagina 13 van 39