Schriftelijke inbreng NatuurplatformZwolle - Reactie Gebiedsuitwerking Herfte

NatuurPlatformZwolle Secretariaat: p/a Milieuraad Zwolle, Goertjesweg 3 8013 PA Zwolle Tel: 06 -19869323 e: natuurplatformzwolle@milieuraadzwolle.nl

De gemeenteraad van de gemeente Zwolle, Postbus 10007, 8000 GA Zwolle. Ingestuurd: via raadsgriffie@zwolle.nl Betreft: Reactie op concept-gebiedsuitwerking Herfte Zwolle, 4 juni 2026 Geachte raadsleden, Het NatuurPlatform Zwolle (NPZ) spreekt zijn waardering uit voor de concept-gebiedsuitwerking Herfte. Het gebied heeft binnen de stad een lagere dynamiek, en het is goed dat het hier specifieke aandacht krijgt. De ontwikkeling van nieuwe woongebieden Vechtpoort, Nieuw-Zuthem en NieuwHarculo heeft onherroepelijk gevolgen voor het gebied. Zorgen Het NPZ heeft eerder opmerkingen gemaakt bij de concept-gebiedsuitwerking. De gemeente heeft daar inhoudelijk op gereageerd. Die reactie verduidelijkt het een en ander, maar neemt niet al onze zorgen weg. Onze belangrijkste zorgen gaan over de bescherming van de uitzonderlijke natuurwaarden van het gebied, het risico van fragmentatie en sluipende sub-urbanisatie, en — misschien wel het meest urgent — het ontbreken van een financiële basis onder de plannen. Wij brengen deze punten hieronder onder uw aandacht. Kaderstelling en normering Gemeentelijke ruimtelijke plannen beschrijven natuurwaarden vaak globaal, zonder meetbare normen. De gebiedsuitwerking Herfte doet dat deels beter: per kamer worden specifieke kwaliteiten benoemd. Maar het kan beter.

Wij adviseren de raad het college op te dragen om bij vaststelling concrete, meetbare doelstellingen per deelgebied op te nemen. Zonder normering is later toetsen en handhaven onmogelijk. Soortenrijkdom Herfte is ecologisch uitzonderlijk rijk. Het feit dat alle inheemse marterachtigen (das, otter, wezel) hier voorkomen, zegt iets over de kwaliteit én de kwetsbaarheid van het gebied. In de zienswijze op de Ontwerp-Omgevingsvisie wees het NPZ al op het spanningsveld tussen stedelijke groei en natuurkwaliteit. De gebiedsuitwerking schetst mogelijkheden om beide te combineren, maar de nadruk ligt op recreatie en uitloop. De belangen van dieren en planten komen er bekaaid vanaf.

Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle

Wij pleiten ervoor dat vóór vaststelling een natuurontwikkelingsplan of soortenbeschermingsplan wordt opgesteld, met aandacht voor de gevolgen van toenemend gebruik. De ambitie 'versterken van de natuurwaarden' moet worden uitgewerkt: welke soorten profiteren, hoeveel oppervlakte natuur wordt gerealiseerd? Zonder zo'n kader blijft natuurwinst een belofte die niet afdwingbaar is. Toenemende druk van gebruikers moet worden opgevangen door een goede zonering. Fragmentatie Herfte grenst aan de gebiedsuitwerking Wythmen en het ontwikkelgebied Vechtrand. Versnippering is een reëel gevaar voor zowel de natuur als de recreatieve waarde van het gebied. Wij adviseren de raad de plangebieden integraal te laten ontwikkelen als Landschapspark Herfte: stadspark Vechtrand en Helmhorst, Golfbaan en Wythmenerplas, dorpsbossen Wythmen (Beter met bos) en Soeslo. Losse uitwerkingen zonder bindende samenhang zijn in onze ogen onvoldoende. Sub-urbanisatie De gebiedsuitwerking biedt op meerdere plekken ruimte voor nieuwe bebouwing. Elk afzonderlijk geval lijkt verdedigbaar, maar samen vormen ze een sluiproute naar geleidelijke sub-urbanisatie. Het NPZ vraagt de raad vast te leggen dat geen verspreide nieuwe bebouwing in deze hoofdgroenstructuur wordt toegestaan. De tekst over 'zorgvuldige inpassing van woningen aan de noordrand' is vatbaar voor meerdere uitleg.

Het NPZ vraagt de raad hier geen uitbreiding toe te staan, behalve mantelzorgwoningen. Een uitzondering via het nog te vernieuwen KGO-beleid (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving) is alleen aanvaardbaar als toestemming voor een nieuwe woning aantoonbaar de omvorming van 5 ha landbouwgrond tot natuur binnen het gebied financiert. Hetzelfde geldt voor de 4 à 5 woningen rond de Herfteres. De locatie voor het aanvullend woonprogramma Wythmen in kamer 8 ligt 600 meter van de bestaande kern en is planologisch onlogisch. Uitbreiding ten oosten van de Kroesenallee, tegenover de Mol, verdient heroverweging. Voor commerciële recreatievoorzieningen zoals een wieler-, skeeler- of schaatsbaan en groepsaccommodaties geldt: zij profiteren van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. De raad zou moeten vastleggen dat zij bijdragen aan aanleg, beheer en onderhoud, via het KGO-beleid. Realiteitsgehalte Dit is het meest urgente punt. De gebiedsuitwerking gaat er impliciet van uit dat waterschap, provincie en Landschap Overijssel meebetalen. Maar een financiële paragraaf ontbreekt, en het is goed voorspelbaar dat waterschap en provincie — het gebied valt buiten het NNN — niet zullen bijdragen. De gebiedsuitwerking erkent zelf al op bladzijde 51 dat sommige voorstellen niet kansrijk zijn. De raad zou niet mogen instemmen met een plan zonder onderbouwd dekkingsplan.

Het NPZ vraagt de raad als harde randvoorwaarde vast te leggen dat inrichtingsmaatregelen per deelgebied alleen integraal worden uitgevoerd — inclusief de natuur- en landschapsrandvoorwaarden. Bebouwingsdoelen realiseren terwijl natuurdoelen worden uitgesteld moet expliciet worden uitgesloten. Klimaatadaptatie Herfte ligt in een waterrijke, kwetsbare omgeving. Klimaatadaptatie moet een vaste randvoorwaarde

Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle

zijn in de planuitwerking, geen sluitpost. De raad zou moeten eisen dat daar bij vaststelling budgettaire dekking voor is. Met vriendelijke groet, NatuurPlatform Zwolle io Yvonne van der Heijden (voorzitter) Milieuraad Zwolle io Patty Wolthof (voorzitter) Informant: Albert de Graaf

Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle