Rapport wonen in een 3e levensfase
Tekst van het document
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Geclusterd wonen, uitgesplitst in: Sociale huur
340
-410
-1.430
-2.540
1.890
1.680
1.410
1.100
770
Particuliere huur
-410
-540
-710
-920
-1.130
Koop
-1.140
-1.540
-2.120
-2.710
-3.300
24 uurszorg
-140
-160
-260
-310
-320
Totaal vraag-aanbod
200
-570
-1.690
-2.850
-3.980
Scenario ‘inclusieve verandering’ Geclusterd wonen, uitgesplitst in: Sociale huur
340
-250
-1.050
-1.880
-2.710
1.890
1.730
1.520
1.290
1.040
Particuliere huur
-410
-510
-640
-800
-950
Koop
-1.140
-1.470
-1.930
-2.370
-2.800
24 uurszorg
-140
-100
-120
-50
80
Totaal vraag-aanbod
200
-350
-1.170
-1.930
-2.630
Bron: CIZ, Woonzorgweter Companen, bevolkings- en huishoudensprognose Zwolle.
Wij zien hoogstwaarschijnlijk ook een substitutie-effect: een deel van de mensen met een zware zorgvraag kan immers niet in voldoende mate terecht in locaties voor 24-uurszorg. Zij kiezen hierdoor eerder (gedwongen) voor een ‘tussenstap’ in een geclusterd woonconcept. In de komende jaren ontstaan
28
ook in het geclusterd wonen tekorten aan woonruimte. Zonder toevoegingen verwachten wij dat er in 2040 een tekort is van 1.470 volgens het gemengde scenario tot maximaal 3.660 plekken in het doorstroming scenario. Welk scenario daarin als leidraad dient, is afhankelijk van de visie die de gemeente en haar ketenpartners hanteren op ouderenhuisvesting. Keuzes met betrekking tot de inzet op doorstroming, kansen voor nieuwbouw, inzet van (zware) wijkverpleging en verder, bepalen welk toekomstbeeld en bouwprogramma het beste aansluiten bij de ambities. Op basis van de besprekingen met ketenpartners, verwachten wij dat het toekomstbeeld ‘inclusieve verandering’ het meest aansluit bij de ambities die gemeente en ketenpartners tonen.
Kwalitatieve opgave geclusterd wonen Naast de kwestie hoe vraag en aanbod zich in getalsmatige zin tot elkaar verhouden, is het ook belangrijk om te bekijken in hoeverre het huidige aanbod voldoet aan de kwalitatieve vraag van ouderen in Zwolle. Ouderen die willen verhuizen naar geclusterd wonen voor ouderen, doen dit veelal omdat zij behoefte hebben aan een zekere mate van beschutting. Die kan verschillende vormen aannemen: een gezamenlijke entree (evt. met receptie), de aanwezigheid van een huismeester, een ontmoetingsruimte, of de aanwezigheid van voorzieningen zoals een fysiotherapeut, thuiszorgpost of kapper. Lang niet alle complexen voldoen aan al deze kenmerken. Voor het aanbod in de sociale en particuliere huur binnen het geclusterd wonen voor ouderen geldt dat drie kwart een ontmoetingsruimte heeft in het complex of binnen 500 meter van het complex. Een kwart heeft dat dus niet, en voldoet daarmee minder goed aan de behoefte van mensen die in zo’n woonvorm komen wonen. We kunnen verwachten dat in de komende jaren een steeds groter deel van de bewoners van geclusterde woonvormen met een mobiliteitsbeperking kampt. In dat licht is het zorgelijk dat slechts 152 woningen (5%) nu al voldoen aan de
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Woonkeur-eis van één scootmobielberging per vijf bewoners. Wel zijn bijna alle corporatiewoningen in geclusterde woonvormen ten minste rollatorgeschikt. Voor het aanbod buiten de huursector hebben we onvoldoende beeld van de mate waarin het voldoet aan de kwalitatieve behoefte.
Huisvestingsopgave: geschikte woningen De huidige vraag naar geschikte woningen voor mensen met een mobiliteitsbeperking bedraagt circa 3.910 woningen. In 2040 zal deze behoefte, conform de trend van vergrijzing, oplopen tot circa 4.960 woningen. Deze aantallen wegen in principe zwaar tegenover het huidige geschikte woningaanbod: momenteel kent Zwolle, volgens de doorzonscan, slechts 1.280 geschikte woningen. Van deze woningen wordt 60% bewoond door een huishouden van 65 jaar of ouder. Hoeveel geschikte woningen uiteindelijk nodig zijn om in de behoefte van ouderen te voorzien is altijd een samenspel van voldoende aanbod en voldoende beschikbaar aanbod. Het gros van deze woningen is hooguit ‘rollatorgeschikt’; uit de inventarisatie onder corporaties komen 2 ‘rolstoelgeschikte’ woningen naar voren. Bij het vergelijken van vraag en aanbod leidt dit tot een tekort aan rolstoelgeschikte woningen. In de praktijk is dit tekort minder hoog, omdat sommige woningen in privaat eigendom rolstoelgeschikt zijn (gemaakt). De behoefte aan rolstoelgeschikte woningen zal tot 2040 met circa 200 woningen toenemen. Tabel 6.2: Toename in de vraag naar geschikt wonen (2020 - 2040; huishoudens)
Rolstoelgeschikte woningen Rolstoeltoegankelijke woningen Rollatorgeschikte woningen Totaal
2021 850 2.610 450 3.910
2025 890 2.740 490 4.110
2030 960 2.930 550 4.440
2035 1.010 3.090 610 4.710
2040 1.060 3.230 670 4.960
Bron: Woonzorgweter, Companen.
29
Aanbevelingen 1. Buurtgerichte samenwerking gericht op positieve gezondheid en preventie Veel ouderen willen het liefste blijven wonen in de huidige woonplaats of wijk. Dit vraagt om een bijpassend aanbod aan ouderenhuisvesting. De ketenpartners in wonen, welzijn en zorg zien potentie in gezamenlijke gebiedsontwikkeling en buurtgerichte zorg. De vraag onder ouderen is hoog en er is veel arbeid te verrichten; aanbieders bijten elkaar niet in de samenwerking. Deze samenwerking speelt op diverse facetten: • De woonzorgcentra in Zwolle kunnen een brede maatschappelijke functie hebben voor de buurt. Op sociaal vlak kan een toegankelijke ontmoetingsruimte de sociale binding in complex en buurt versterken. Hier zijn ook activiteiten voor buurtbewoners en andere zorgvragers te organiseren. Dagbesteding of verenigingen kunnen hier een plek krijgen. Vanuit deze locaties kan men bovendien wijkverpleging, respijtzorg of thuiszorg verlenen aan de buurt. Hierin werkt een gezamenlijke publiek-private aanpak (en financiering) met aanjagers bevorderlijk: een samenhang van stenen en mensen. • Creëer naast ontmoetingsgelegenheden of gezamenlijke activiteiten in gebouwen ook mogelijkheden voor ontmoeten en activiteiten in de buitenruimte. Denk hierbij aan beweegtuinen waar het voor ouderen, gezinnen, jongeren en kinderen fijn vertoeven is. •
Een wijkgerichte benadering vraagt ook om aansluiting met woningbouw: mantelzorgwoningen, tussenvormen en ook woningaanpassingen. Verschillende doelgroepen concurreren om schaarse (woon)ruimte. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging van welke woonvormen waar kansrijk zijn. Waar mogelijk, doen de partijen er goed aan om in te spelen op lokale initiatieven vanuit bewonersinitiatieven, wijkraden en ondernemers.
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
•
•
•
Draagvlak uit de wijk maakt het gemakkelijker om tot realisatie en exploitatie te komen. Samen staan partijen in de wijk aan de lat om doorstroming op gang te brengen. In gezamenlijkheid kunnen zij ouderen benaderen met aanlokkelijk aanbod, zodat zij minder vaak noodgedwongen verhuizen. Senioren moeten aangesproken worden op hun verantwoordelijkheid om huisvesting te zoeken die geschikt is voor de langere termijn. Het opstellen van een gezamenlijke communicatiecampagne is hierin een wenselijk voorstel: verzamel en trechter informatie voor de ouderen. Ouderen die graag zo lang mogelijk willen blijven wonen in hun huidige woning, kunnen baat hebben bij kennis over de mogelijkheden voor (het financieren van) particuliere woningaanpassingen, de inzet van kleine technologische oplossingen en het beschikbare welzijnsaanbod. Om de doorstroming naar geclusterd wonen te bevorderen, kan gedacht worden aan een seniorenmakelaar of wooncoach en financiële instrumenten zoals een huurgewenningsbijdrage. De omgeving biedt belangrijke randvoorwaarden voor bijvoorbeeld participeren, zingeving en andere vormen van positieve gezondheid. De buurt speelt een centrale rol in het gezond (langer) thuis wonen. Hanteer het concept van ‘asset based community’. In deze manier van denken is meer aandacht voor preventie vanuit intergenerationele contacten met bijvoorbeeld de buurt of familie.
Houd rekening met het feit dat kinderen vaak grote invloed hebben op de woonkeuze van ouderen. Het behouden van eigen regie is hierbij essentieel. Uiteindelijk gaat het erom mensen in hun eigen kracht te zien zonder betuttelend te worden. Onderstaande afbeelding geeft schematisch weer hoe het individu, zijn sociale netwerk, het wonen, de woonomgeving en de systeemwereld samenwerken.
30
komende jaren groeien. Uit de aanbodinventarisatie blijkt dat het aanbod aan sociale huurwoningen voor ouderen relatief ruim is, maar in het hogere segment is weinig te vinden voor de groep met meer financiële mogelijkheden. Een aandachtspunt hierbij is dat sommige ouderen het niet prettig vinden als woningen in de markt gezet worden als ‘ouderenwoningen’, omdat het daarmee de lading krijgt van ‘eindstation’. Zij zouden echter wel willen verhuizen naar een appartementencomplex dat niet specifiek gelabeld is als ‘seniorencomplex’, als dat op een aantrekkelijke locatie (dicht bij winkels) ligt. Veel woonzorgconcepten zijn verouderd en sluiten niet meer aan bij de toekomstige vraag. Voor dit aanbod ligt er een transformatie- en verduurzamingsopgave. Er blijft echter ook een grote groep ouderen in Zwolle met een kwetsbare inkomenspositie. Zij blijven aangewezen op de sociale huursector. Slotsom is dan ook dat, om aan te sluiten bij de toekomstige vraag, meer diversiteit nodig in geclusterde woonvormen (bijvoorbeeld in woningtype, leefstijlen, leeftijden, aanwezigheid van welzijnsvoorzieningen en mate van collectiviteit).
3. Variatie stimuleren door co-creatie
2. Meer diversiteit in woningaanbod voor ouderen De nieuwe generatie ouderen vraagt om meer én ander aanbod. Dat de vraag groeit, staat vast. Maar het beeld van de ‘nieuwe oudere’ is ook meer diffuus. Over het algemeen is de nieuwe generatie ouderen vitaler, vermogender en hoger opgeleid dan voorgaande generaties. Ze beslissen steeds vaker zelf over hun toekomst en komen vaker met eigen wooninitiatieven bij de gemeente. In de werksessie met ketenpartners werd benadrukt dat het met name voor ouderen met een hogere inkomens- en vermogenspositie nu al lastig is om een passende woning te vinden in de gemeente Zwolle, en deze groep zal in de
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Om meer variatie in het aanbod te bereiken, kan co-creatie uitkomst bieden. Sinds de nieuwe Woningwet richten corporaties zich primair op huisvesting voor de sociale doelgroep. De mogelijkheden voor het bouwen van woningen in het middensegment zijn beperkt. Om desondanks tot realisatie van seniorencomplexen of meergeneratieconcepten te komen, helpt het om een goede relatie met een ontwikkelende partij te hebben. Zo kunnen combinaties worden gezocht van complexen met middenhuur, koop en sociale huur, waarin een (natuurlijke) menging kan ontstaan van zorgvragers en zorgdragers. Vanwege de Daeb-regelgeving kunnen corporaties de ontwikkeling van een dergelijk concept niet ter hand nemen. Wel kunnen zij het sociale huurdeel van een dergelijk concept ‘turnkey’ afnemen van een ontwikkelaar. Hiervan zijn diverse geslaagde voorbeelden in Zwolle aan te wijzen, zoals de initiatieven van
31
Mens- en Milieuvriendelijk Wonen Zwolle in Zwolle-Zuid, Holtenbroek en Stadshagen en het landelijk bekend geworden ‘krasse knarren’-hof in de Aalanden. Het strekt tot aanbeveling om in deze woonvormen woningen te realiseren in elk prijssegment, ook in de sociale huur. Wij adviseren de gemeente een stimulerende en faciliterende rol te vervullen in het mogelijk maken van nieuwe wooninitiatieven, en zich in te zetten voor het verbinden van het welzijnsnetwerk aan woonvormen. Hierbij kan men de stimuleringsregeling van het ministerie van VWS betrekken.
4. Goede ondersteuning voor de mantelzorger In Nederland wordt een fors beroep gedaan op de mantelzorg. Demografische ontwikkelingen en een stijgende arbeidsparticipatie maken het vinden van nieuwe mantelzorgers echter steeds lastiger. Als een mantelzorger wegvalt door overbelasting, ontstaat een acute woonvraag voor de zorgbehoevende. Dat willen wij voorkomen. Door het sociaal (en digitaal) netwerk rondom de mantelzorger te verstevigen en respijtzorg aan huis te bieden, heeft de mantelzorger straks meer opties om op terug te vallen. Mantelzorgers geven aan deze ondersteuning nodig te hebben om langdurig in hun rol te voorzien. De mogelijkheden voor respijtzorg moeten breder bekend worden en waar mogelijk worden uitgebreid.
5. Inzet van technologie Technologie zorgt er niet alleen voor dat ouderen een verhuizing kunnen uitstellen, maar vooral dat zij comfortabeler en veiliger kunnen wonen – of dit nu in een instelling is of in een reguliere woning. Via een tablet kunnen ouderen hun boodschappen bestellen, maar ook videobellen met een zorgverlener. En GPS-trackers maken het mogelijk om mensen met dementie een deel van hun
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
vrijheid te laten behouden. Hoewel technologie soms als ‘koud’ wordt ervaren, kunnen goede toepassingen een grote bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van ouderen. In tijden van arbeidsmarktkrapte is de inzet van technologie daarnaast een bittere noodzaak om de zorg behapbaar te houden.
6. Voorkomen eenzaamheid Ouderdom is geen ‘medisch probleem’, dat vraagt om ‘oplossingen’ die enkel vanuit zorg worden aangevlogen. Er is gerichte zorg nodig voor de groep die dat echt nodig heeft, maar voor een veel grotere groep ouderen is het vooral belangrijk om oog te hebben voor het welzijn, zingevingsvraagstukken en het voorkomen van eenzaamheid. Waar het gaat om de behoefte aan ontmoeting, wordt vaak gesproken over het belang van ontmoetingsruimtes. Dit is ook heel kleinschalig te organiseren, bijvoorbeeld door in een wooncomplex één appartement in te richten als gezamenlijke huiskamer.
7. Programmatische aanpak in brede samenwerking De lokale opgave voor ouderenhuisvesting is groot én prangend, zowel op het gebied van geclusterd wonen voor ouderen als van plekken voor 24-uurszorg. Ook is er een kwalitatieve mismatch tussen vraag en aanbod. Om deze opgave goed op te kunnen pakken is een brede en structurele samenwerking nodig tussen gemeente, zorgkantoor, projectontwikkelaars, corporaties, zorgaanbieders en welzijnspartijen. Pak de opgaven op vanuit het samenwerkingsverband dat hiervoor in Zwolle al enkele jaren dienst doet vanuit het programma WWZ038.
32
Stadsdeel Midden
Score positieve gezondheid
Aandeel ouderen Assendorp
7%
Binnenstad
8%
3% 1%
Kamperpoort
8%
6%
Veerallee
7%
4%
3%
65-74 jaar
LICHAAMSFUNCTIES
1%
8,0 LICHAAMSFUNCTIES 8,0
5%
DAGELIJKS FUNCTIONEREN DAGELIJKS FUNCTIONEREN
2%
75-84 jaar
85+ jaar
6,0 6,0
Aandeel vitale ouderen Veerallee Kamperpoort
75% 64%
5,0
21%
11%
Assendorp
76%
3% 14% 6%
Binnenstad
79%
3% 13% 5%
Zeer vitale ouderen Vitale ouderen met een lichte ondersteuningsbehoefte Ouderen die thuiszorg krijgen Ouderen die Wlz-zorg krijgen
Assendorp
54%
W
Binnenstad
45%
Kamperpoort / Veerallee
55%
Huidig eigendom
Binnenstad Kamperpoort/ Veerallee
50%
50%
33%
67%
44% Koop
MEEDOEN MEEDOEN
56% Huur
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Stadsdeel midden omvat de Zwolse binnenstad, met haar historische centrum, W en de wijken Kamperpoort, Veerallee en Assendorp. Assendorp beslaat het grootste gebied en was oorspronkelijk bedoeld als sociale woningbouw voor de vele arbeiders van Zwolle in de 2e helft van de 19e eeuw. Net als in Kamperpoort vindt men dit vandaag de dag nog steeds terug in het volkse karakter van beide wijken en de overgebleven arbeiderswoningen. De Veerallee was in opzet meer bedoeld voor de groeiende middenklasse aan het begin van de 20e eeuw. Vanwege de volkse saamhorigheid en het rijke verleden is het een aantrekkelijk woongebied voor senioren.
KWALITEIT KWALITEIT VANVAN LEVEN LEVEN Binnenstad Kamperpoort
Veerallee
Woonstijlen van 50-plussers 14%
19%
10% 8%
18%
20%
6%
Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners
20% 28%
23%
22%
Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers
14%
9% 9%
Uit analyses blijkt dat het centrum en de Veerallee nog steeds in trek zijn bij de rijkere en middenklasse ouderen. De woonstijlenanalyse toont een groter aandeel Welgestelde levensgenieters en Vitale ouderen. In Kamperpoort is het aandeel 85plussers iets groter en het aandeel vitale ouderen wat kleiner. In deze wijk staat ook zorgcentrum de Nieuwe Haven. Dit levert hier een goede match op tussen vraag en aanbod in 24-uurszorg.
ZINGEVING ZINGEVING
Assendorp
Wijktypering
Verhuisgeneigdheid
Assendorp
5,0
3% 15% 7% 4%
MENTAAL WELBEVINDEN MENTAAL WELBEVINDEN
7,0 7,0
23%
5%
47%
Welgestelde cultuurminnaars
18% 19%
Traditionele buurtbewoners
9%
Oudere comfortzoekers 11%
6%
6%
10%
13%
Kwetsbare ouderen 33
• •
• •
•
Er is veel 24-uurs aanbod in Kamperpoort en Assendorp Het 24-uurs aanbod bevindt zich nabij voorzieningen
Er ligt geen aanbod nabij de apotheek in Assendorp Slechts één van de fysiotherapeuten is in de buurt van woonvoorzieningen voor ouderen De binnenstad kent geen woonvoorziening voor senioren
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
34
Stadsdeel Midden Gewenst eigendom
Aantal geclusterde woningen
Vraag naar geclusterd wonen W 400
W
W Assendorp
200 60
Assendorp
90
120
50 70
Binnenstad
90
322
Assendorp
38%
62%
30 30 40
Kamperpoort
Veerallee
Binnenstad
Binnenstad
56%
10
44%
Vraag naar 24-uurszorg 130 100
Kamperpoort/ Veerallee
W
70
Kamperpoort
94%
6%
165
50 20 Assendorp
30
30 30 30 10 10
Binnenstad
Kamperpoort
2021
2030
20
Koop
Huur
Veerallee
2040
Match vraag en aanbod 2040
Gewenst woonconcept
Kenmerken geclusterd aanbod
Woonboerderij
W
W
-205
12%
13%
9%
10%
4%
7%
9%
13% Rollatorgeschikt
64%
Assendorp -5 Huismeester
W
98%
-75
17%
Binnenstad Buitenruimte of ontmoeting nabij
24%
13%
Kamperpoort
7%
125 Met ontmoetingsruimte
55%
17%
Zorgvilla (app) Luxe appartementen
15%
7%
Hofjeswonen (app)
9%
13%
Hofjeswonen (ggb)
9%
6%
6%
12%
8% 9%
-60 Veerallee
24-uurszorg
Verzorgd wonen (app)
10% 35
Geclusterd wonen
7%
16%
-30
-10 193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Kangoeroe- / mantelzorgwoning
8% Scootmobielberging
60%
Serviceflat (app)
6%
9%
7%
Assendorp
Binnenstad
11%
35
Kamperpoort / Veerallee
Seniorencomplex (app) Grondgebonden woningen
Stadsdeel Zuid
Score positieve gezondheid
Aandeel ouderen Geren
wonen
per
segment
Ittersum Oldeneel
11%
LICHAAMSFUNCTIES
3%
11%
6%
11%
4%
en
3%
Schelle
13%
5% 2%
Buitengebied-Zuid
14%
9%
65-74 jaar
75-84 jaar
8,0 LICHAAMSFUNCTIES 8,0 DAGELIJKS FUNCTIONEREN
4%
85+ jaar
7,0
DAGELIJKS FUNCTIONEREN
Ittersum
82% 72%
6,0 5,0 5,0
11%4% 17% 8%
Oldeneel
80%
12% 5%
Schelle
78%
14% 5%
Buitengebied-Zuid
72%
17% 7%
MEEDOEN
Geren / Ittersum
W
Oldeneel
60%
Schelle
56%
Huidig eigendom Geren Ittersum
69% 52%
Oldeneel
48%
67%
Schelle
84% Koop
Huur
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
26% 16%
Ittersum Schelle
Woonstijlen van 50-plussers
Stadsdeel Zuid omvat de wijken Geren, Ittersum, Oldeneel, 100% W Schelle en het Buitengebied-Zuid. Schelle, Geren, Ittersum en 90% Oldeneel waren vroeger zelfstandige buurtschappen. Het gebied is gedeeltelijk gelegen aan de IJsseloever en is erg in trek bij 80% natuurliefhebbers. Een deel van de oude bouw uit de tijd van de 70% buurtschappen is blijven staan en omringd door nieuwbouw. Deze mix met nostalgische elementen geeft een vertrouwde 60% aanblik tussen de uitbreidende stad. 50%
21%
Uit de analyses blijkt dan ook dat het stadsdeel erg in trek is bij senioren, er wonen relatief gezien meer ouderen dan in 30% sommige andere delen van Zwolle. Hun vitaliteit is gemiddeld 20% genomen ook hoger. Fietsen in het buitengebied kan hieraan bijdragen of juist senioren aantrekken om te wonen in één van 10% de zuidelijke wijken. 0%
15% 26%
27%
31%
9%
24% 25% 8%
12%
22%
11% 14%
Actieve buurtbewoners
13%
13%
28%
Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers
8% 13%
Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners
13%
40%
33%
74%
Buitengebied-Zuid
31%
ZINGEVING
KWALITEIT VAN LEVEN Geren KWALITEIT VAN Oldeneel LEVEN Buitengebied-Zuid
Wijktypering
56%
ZINGEVING
MEEDOEN
Zeer vitale ouderen Vitale ouderen met een lichte ondersteuningsbehoefte Ouderen die (even) thuiszorg krijgen Ouderen die Wlz-zorg krijgen
Verhuisgeneigdheid
MENTAAL WELBEVINDEN
6,0
Aandeel vitale ouderen Geren
MENTAAL WELBEVINDEN
7,0
13% 21% 9% 11% 12% 3%
20% 9%
33%
Welgestelde cultuurminnaars
9% 4% 5%
Traditionele buurtbewoners
8%
Oudere comfortzoekers 36 Kwetsbare ouderen
•
•
Ittersum kent een groot voorzieningenaanbod De apotheek is centraal gelegen binnen de bebouwing Veel kansen voor ontmoeten
• • •
Beperkt aanbod 24-uurszorg Beperkt aantal supermarkten Matige spreiding huisartsen
•
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
37
Stadsdeel Zuid 200 170 120
W 250300 210
W
W
260 220 160
240 200 130
Gewenst eigendom
Aantal geclusterde woningen
Vraag naar geclusterd wonen
40 50 50
Geren
Ittersum / Geren
10
Ittersum
314
49%
51%
Oldeneel
80%
20%
Schelle
82%
18%
Vraag naar 24-uurszorg
W
100 80 80 30
50 50
30
2021
50 60
50 60
Schelle
80 20 20 20
2030
Koop
Gewenst woonconcept W
Kenmerken geclusterd aanbod W 14%
-290
Rollatorgeschikt
-30
50
14%
15%
9%
8%
6%
9%
8%
Huismeester
40%
16% Buitenruimte of ontmoeting nabij
-40
35%
-170 35
Met ontmoetingsruimte
27%
-70
193.111 | Wonen in een 3e levensfase-10
Geclusterd wonen
Verzorgd wonen (app)
6%
Zorgvilla (app)
18%
Luxe appartementen
-360 Oldeneel
Buitengebied-Zuid
16%
Woonboerderij Kangoeroe- / mantelzorgwoning
32%
5
Ittersum
Schelle
Huur
2040
Match vraag en aanbod 2040 Geren
88
Scootmobielberging
12%
13%
13% Hofjeswonen (app) 7%
6%
7%
7%
7%
10%
9%
8%
8%
8%
7%
7%
10%
11%
11%
Seniorencomplex (app)
Geren / Ittersum
Oldeneel
Schelle
Grondgebonden woningen
Hofjeswonen (ggb) Serviceflat (app) 38
14%
24-uurszorg
Stadsdeel Noord
Score positieve gezondheid
Aandeel ouderen
LICHAAMSFUNCTIES
Aa-landen Holtenbroek Buitengebied -Noord
14% 8%
10% 5%
3% 8,0 LICHAAMSFUNCTIES 8,0
2%
11%
5%
65-74 jaar
75-84 jaar
DAGELIJKS FUNCTIONEREN DAGELIJKS FUNCTIONEREN
1% 85+ jaar
6,0 6,0
Aandeel vitale ouderen
5,0 5,0
BuitengebiedNoord
77%
3% 14% 6%
Holtenbroek
73%
4% 16% 7%
Aa-landen
73%
4% 16% 7%
Zeer vitale ouderen Vitale ouderen met een lichte ondersteuningsbehoefte Ouderen die (even) thuiszorg krijgen Ouderen die Wlz-zorg krijgen
Aa-landen
W
Stadsdeel Noord betreft de wijken Aa-landen, Holtenbroek en het noordelijke buitengebied. Het is een groen deel van Zwolle, W ook de wijken Aa-Landen en Holtenbroek kennen veel groen. In het buitengebied langs de Vecht is de natuur vanzelfsprekend publiekstrekker. Holtenbroek kent een diverse populatie en is in het afgelopen decennium gedeeltelijk geherstructureerd. Dit komt ten goede aan de leefbaarheid. Het aandeel ouderen is in de wijk Aa-landen iets hoger dan in sommige andere delen van Zwolle.
57%
Holtenbroek
59%
Buitengebied-Noord
24%
Huidig eigendom Aa-landen
48%
BuitengebiedNoord Holtenbroek
52% 95%
35%
5% 65%
Koop
Huur
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
MEEDOEN MEEDOEN
Uit de analyses komt dan ook naar voren dat de ouderen in AaLanden hoog scoren op positieve gezondheid. De vitaliteit in de drie deelgebieden van Stadsdeel Noord is vergelijkbaar. In het noordelijke buitengebied woont duidelijk een meer welvarend deel van de Zwolse senioren; ouderen met de laagste financiële positie komen volgens de woonstijlenbenadering nagenoeg niet voor in alle drie de onderscheiden generaties.
ZINGEVING ZINGEVING
Aa-landen
Wijktypering
Verhuisgeneigdheid
MENTAAL WELBEVINDEN MENTAAL WELBEVINDEN
7,0 7,0
KWALITEIT KWALITEIT VANVAN LEVEN LEVEN Buitengebied-Noord
Holtenbroek
Woonstijlen van 50-plussers 8%
4% 4%
6% 23%
Ondernemende levensgenieters 30%
37%
Actieve buurtbewoners 15%
11% 9%
3% 5%
24%
31%
Welgestelde levensgenieters
Vitale comfortzoekers 38% Traditionele buurtbewoners 3%
13%
Moderne hofjesbewoners
14%
13%
Welgestelde cultuurminnaars
Oudere comfortzoekers 39Kwetsbare ouderen
• • •
• •
Goede spreiding fysiotherapeuten Prima spreiding overige voorzieningen Gemengd wonen in Holtenbroek en Aa-Landen
Beperkt aanbod geclusterd wonen Concentratie van huisartsen in Holtenbroek
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
40
Stadsdeel Noord Gewenst eigendom
Aantal geclusterde woningen
Vraag naar geclusterd wonen
W
W
W 660 480 210
290
360
Aa-landen Aa-landen
54%
46%
480
10 20 20 Aa-landen
Holtenbroek
Vraag naar 24-uurszorg 180
210
Holtenbroek
240 W
Holtenbroek 2021
75%
39%
61%
100 120 0
Aa-landen
25%
475 Holtenbroek
80
2030
0
Koop
0
2040
Match vraag en aanbod 2040
Kenmerken geclusterd aanbod W Rollatorgeschikt 71%
0% 10%
-425 0 Huismeester
74%
Buitenruimte of ontmoeting nabij
-25
-35
30%
10%
11%
16%
13%
Met ontmoetingsruimte
58%
80% 90%
0
100
20% 100%
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Geclusterd wonen
24-uurszorg
8%
Kangoeroe- / mantelzorgwoning
17%
Verzorgd wonen (app) Zorgvilla (app)
13% 13% 7% 7%
10% 5% 7%
12%
Luxe appartementen
10% Hofjeswonen (app)
6% 8%
12%
10%
6%
8% 8%
Hofjeswonen (ggb)
8%
Serviceflat (app)
11% 41
0%
50%
100%
Woonboerderij
11% 5%
11%
70%
20
-500 -400 -300 -200 -100
15%
50%
22%
Scootmobielberging
15% 10%
60%
Buitengebied-Noord
Gewenst woonconcept W
20%
40%
70
Holtenbroek
Huur
Buitengebied-Noord
W Aa-landen
BuitengebiedNoord
Buitengebied-Noord
Seniorencomplex (app) Grondgebonden woningen
Stadsdeel Oost
Score positieve gezondheid
Aandeel ouderen Berkum Dieze-Oost Dieze-West Indische Buurt Wipstrik Buitengebied-Oost
13% 10% 6% 4% 3% 8% 6% 2% 6% 3%1% 11% 6% 2% 12% 8% 2% 65-74 jaar
75-84 jaar
LICHAAMSFUNCTIES
5%
85+ jaar
8,0 LICHAAMSFUNCTIES 8,0 7,0
DAGELIJKS FUNCTIONEREN
7,0
DAGELIJKS FUNCTIONEREN
Berkum Dieze-Oost Dieze-West Indische Buurt Wipstrik Buitengebied-Oost
69% 70% 65% 77% 75% 73%
4% 19% 9% 4% 18% 8% 4% 20% 10% 3% 14% 5% 3% 15% 6% 4% 16% 7%
Berkum
MEEDOEN
W
Dieze-Oost / Indische Buurt
70%
Dieze-West
49%
Wipstrik
56%
Buitengebied-Oost
49%
Huidig eigendom Berkum
24%
76%
Dieze-Oost
77%
Dieze-West
23%
70%
Indische Buurt
30%
76%
24%
Wipstrik 46% 54% 193.111 | Wonen in een 3e levensfase Buitengebied-Oost
14%
86% Koop
Huur
ZINGEVING
MEEDOEN
ZINGEVING
KWALITEIT VAN LEVEN Berkum Indische Buurt
Wijktypering
44%
5,0
5,0
Zeer vitale ouderen Vitale ouderen met een lichte ondersteuningsbehoefte Ouderen die (even) thuiszorg krijgen Ouderen die Wlz-zorg krijgen
Verhuisgeneigdheid
MENTAAL WELBEVINDEN
6,0
6,0
Aandeel vitale ouderen
MENTAAL WELBEVINDEN
Dieze-Oost KWALITEIT VAN LEVENWipstrik
Dieze-West Buitengebied-Oost
Woonstijlen van 50-plussers
Stadsdeel Oost bestaat uit zes deelgebieden. Berkum was 100% vroeger een buurtschap Wen beslaat samen met het buitengebied het grootste oppervlakte van dit stadsdeel. Beide gebieden 90% dragen sterk bij aan het groene karakter van dit stadsdeel. De 80% oostelijke en westelijke Dieze vormen samen met de Indische 70% buurt de gehele Diezerpoort. Omsloten door de Nieuwe Vecht en de Achtergracht is de natuur ook hier aanwezig, maar dan in 60% vloeibare vorm. Wipstrik is een ander woord voor galg. De 50% gelijknamige wijk is een stuk gezelliger dan de naam doet vermoeden. De wijk omvat een groot aantal statige herenhuizen 40% en scoort goed op het onderdeel mentaal welbevinden. 30% 20%
Uit de analyse valt het hoger aandeel oudere in Berkum en de grote aanwezigheid van ‘Actieve buurtbewoners’ in de Indische 10% buurt op. De laatste wijk scoort ook matig op het positieve 0% gezondheidsweb.
13%
4% 4%
7% 4%
4% 18% 32%
17% 36%
34%
7%
54%
Ondernemende levensgenieters
8%
Moderne hofjesbewoners
20%
Actieve buurtbewoners 18%
23%
4% 3%
7%
16%
7% 10%
8% 28%
33%
15%
9%
5% 3% 8%
11% 4% 8%
23% 9%
Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers
23%
7%
4% 24%
Traditionele buurtbewoners
10% 12%
Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers 42 Kwetsbare ouderen
• • •
• •
Hoog winkelaanbod Goede spreiding ontmoetingsmogelijkheden Divers aanbod wonen met en zonder zorg voor senioren
Wonen voor senioren niet altijd nabij alle voorzieningen Geen apotheek in Berkum
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
43
Stadsdeel Oost 360 260 200
70
140180 80 100 120
W
W
215 160 185
Berkum
Berkum
128
253
Dieze-West
Vraag naar 24-uurszorg W 30 30 30
86%
Dieze-Oost / Indische Buurt
Dieze-West
115
Indische Buurt
39
Wipstrik
Wipstrik
40
Buitengebied-Oost
25%
75%
33%
67%
58%
10 10 20
0 10 10
75%
Koop
2030
Kenmerken geclusterd aanbod W
-420
10%
10%
10%
Kangoeroe- / mantelzorgwoning
8%
10%
10%
9%
15%
15%
17%
16%
16%
11%
14%
5% 6%
7%
7%
9%
7%
10%
7% 7%
12%
8%
9%
11%
5%
7%
9%
9%
7%
6% 8%
11%
Serviceflat (app)
44
Seniorencomplex (app)
9%
35% 10%
-15 20 0
11%
Buitenruimte of ontmoeting nabij
38%
-125 -40
7% 6% 17%
Huismeester
-135
Met ontmoetingsruimte
46%
9%
-10
24-uurszorg
Scootmobielberging
24%
Verzorgd wonen (app) Zorgvilla (app)
12% 5% 8%
-70
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Geclusterd wonen
Woonboerderij
5
Indische Buurt
Buitengebied-Oost
86%
135
Dieze-Oost
Wipstrik
Huur
Gewenst woonconcept W 12% 13% 14% 14%
16%
0 Rollatorgeschikt
Dieze-West
25%
2040
Match vraag en aanbod 2040 W Berkum
42%
70 50 60
50 50 60
2021
14%
30 3050
2030 30
Dieze-Oost
110 130 80
Gewenst eigendom
Aantal geclusterde woningen
Vraag naar geclusterd wonen W
Luxe appartementen Hofjeswonen (app) Hofjeswonen (ggb)
Grondgebonden woningen
Stadsdeel West
Score positieve gezondheid
Aandeel ouderen Frankhuis
LICHAAMSFUNCTIES
4%
Milligen
9% 7%
Schoonhorst Werkeren & Breecamp 2% Spoolde Westenholte
5% 4%
11% 12%
65-74 jaar
8,0 LICHAAMSFUNCTIES 8,0
8% 5%
75-84 jaar
DAGELIJKS FUNCTIONEREN
5%
85+ jaar
7,0
DAGELIJKS FUNCTIONEREN
Milligen Schoonhorst Werkeren & Breecamp Spoolde Westenholte
78% 77% 76% 66% 69% 77%
3%14% 5% 3%14% 5% 3% 15% 6% 4% 20% 10% 4% 19% 9% 3%14% 6%
6,0
Breecamp & Werkeren
MEEDOEN
W
Frankhuis / Schoonhorst / Milligen
66%
Spoolde
33%
Westenholte
63%
Frankhuis
65%
Milligen Schoonhorst
68%
Westenholte
32%
59%
Spoolde Werkeren &…
35%
41% 97%
65%
18% 29% 10% 14%
20%
40% 30%
22%
0%
11%
Moderne hofjesbewoners
19%
Actieve buurtbewoners
15%
Welgestelde levensgenieters
10%
Vitale comfortzoekers
17%
Traditionele buurtbewoners
8%
Welgestelde cultuurminnaars
23% 28%
8%
7%
8% 7%
6%
5% 20%
18%
6%
8%
36%
12%
12% 7%
Ondernemende levensgenieters
7%
11%
20% 10%
45%
12%
50% 29%
17% 28%
12%
5%
35%
64% in een 3e levensfase 193.111 | Wonen Koop
Milligen Spoolde Westenholte
Woonstijlen van 50-plussers
60%
Huidig eigendom
ZINGEVING
KWALITEIT VAN LEVEN Frankhuis KWALITEIT VAN Schoonhorst LEVEN Werkeren & Breecamp
Het Stadsdeel West omvat welgeteld zeven wijken en buurten. 100% De wijk Stadshagen isW een zogenaamde Vinex-wijk en hieronder 90% vallen Frankhuis, Werkeren, Breecamp, Schoonhorst en Milligen. Spoolde en Westenholte zijn voormalige buurtschappen, waar 80% vanzelfsprekend ook meer groen aanwezig is. 70% In de analyses is te zien dat er een grote groep Welgestelde levensgenieters met een koophuis wonen in Spoolde. Breecamp is een van de jongste buurten van Stadshagen met op dit moment een duidelijk lager aandeel ouderen dan alle andere delen van Zwolle. Bijpassend is ook de lage verhuisgeneigdheid in Breecamp, men woont er nog niet zo lang.
ZINGEVING
MEEDOEN
Wijktypering
20%
5,0
5,0
Zeer vitale ouderen Vitale ouderen met een lichte ondersteuningsbehoefte Ouderen die (even) thuiszorg krijgen Ouderen die Wlz-zorg krijgen
Verhuisgeneigdheid
MENTAAL WELBEVINDEN
6,0
Aandeel vitale ouderen Frankhuis
MENTAAL WELBEVINDEN
7,0
Huur
36%
Oudere comfortzoekers 45 Kwetsbare ouderen
• • •
• •
Zeer ruim aanbod geclusterd wonen Meerdere locaties voor 24uurszorg Wonen voor senioren dichtbij huisartsen
Geen ontmoetingscentrum in Werkeren & Breecamp Geen wonen voor senioren in schoonhorst
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
46
Stadsdeel West Vraag naar geclusterd wonen W 210 110
160 120
80
70
50
120
90
Milligen
180 Frankhuis
120
90
Schoonhorst
Spoolde
Milligen Werkeren
Schoonhorst
50
50
30
30 30
20 20
30 30
20
46
50 50
60
Werkeren & Breecamp
115
Milligen
Spoolde
2030
Werkeren
Spoolde
100%
Werkeren & Breecamp
100%
Westenholte
59%
122
Koop
Kenmerken geclusterd woonaanbod
Gewenst woonconcept W Woonboerderij
W -15 -10
Frankhuis
12% Rollatorgeschikt
22%
71% 10%
-110
9%
-40 Huismeester
85%
0
Schoonhorst
-20 Buitenruimte of ontmoeting nabij
-70
Spoolde
45%
-10
15%
28%
12%
6%
8%
11%
9% Met ontmoetingsruimte
30%
10%
15%
11%
7%
17%
17%
Kangoeroe- / mantelzorgwoning
8%
Verzorgd wonen (app)
17%
Zorgvilla (app)
11%
14%
Luxe appartementen
11%
6% 8%
Hofjeswonen (app)
7% 4% 7%
9%
Hofjeswonen (ggb)
11%
10%
15%
8%
130
15%
7%
8%
-80
Werkeren & Breecamp
Huur
2040
W
Westenholte
41%
Westenholte
Match vraag en aanbod 2040
Milligen
34%
20 20 20
Schoonhorst 2021
66%
30 Westenholte
Frankhuis
Frankhuis / Schoonhorst / Milligen
Westenholte
Vraag naar 24-uurszorg W60 30
125
60
40 40 40
Frankhuis
W
W
170 130
Gewenst marktsegment
Aantal geclusterde woningen
8% Serviceflat (app)
-245 -30
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Geclusterd wonen
24-uurszorg
Scootmobielberging
54%
Frankhuis / Schoonhorst / Milligen
Spoolde
Werkeren & Westenholte Seniorencomplex 47 Breecamp (app) Grondgebonden woningen
Bijlage 1: Afkortingen en begrippen
Woonvormen Ouderen en mensen met een lichamelijke beperking •
•
Ambulantisering (GGZ): afbouwbeleid van intramurale zorg. Een deel van de GGZCliënten die voorheen zorg met verblijf in een instelling kreeg, wordt voortaan
•
betrekken hierin alleen het aanbod voor de Wlz-zorg. •
woonvorm met 10 of meer wooneenheden en met een welzijnsvoorziening
BW: Beschermd Wonen (GGZ); wonen in een accommodatie van een instelling met
(bijvoorbeeld ontmoetingsruimte, recreatievoorziening of buitenruimte voor
daarbij behorend toezicht en begeleiding. Beschermd Wonen is binnen de Wmo
gezamenlijk gebruik) in de directe woonomgeving (500 meter) of inpandig. •
Extramuralisering: het streven om buiten de muren van een zorginstelling gelijkambulantisering gaat het niet zozeer om individuele cliënten vanuit een instelling
zorgvraag kunnen wonen. •
vragers met een (lichte) lichamelijke beperking. Alle primaire voorzieningen liggen
genomen in een instelling.
gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar.
MPT: Modulair Pakket Thuis; verstrekkingsvorm Zorg in Natura. Een deel-
•
•
Potentieel geschikte woning: reguliere woning die geschikt te maken is voor ouderen of andere zorgvragers met een (lichte) lichamelijke beperking door een
PGB: Persoonsgebonden budget; verstrekkingsvorm in de Wet langdurige zorg en Wmo. Hierbij beheert de cliënt of diens vertegenwoordiger het budget.
•
Geschikte woning: reguliere woning die geschikt is voor ouderen of andere zorg-
in de wijk te laten wonen, maar dat nieuwe cliënten minder snel worden op-
verstrekking die te combineren is met het PGB. •
Reguliere woning: ‘gewone’, niet-geclusterde woning. Het gaat hierbij zowel om gezinswoningen als om appartementen of studio’s waar ook mensen zonder
waardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning. Anders dan bij
•
Geclusterde wonen voor ouderen: woningen met een label voor senioren in een
ambulant begeleid in hun eigen woning.
2015 een maatwerkvoorziening. •
24-uurszorg: wooneenheden in een verpleeghuis of een woonzorgcentrum. Wij
woningaanpassing, zoals een traplift of een aangepaste badkamer. •
Niet-geschikte woning: reguliere woning die alleen bij een ingrijpende renovatie
PG: Psychogeriatrie; aandoeningen die gepaard gaan met beperkingen van de
geschikt te maken is voor ouderen of andere zorgvragers met een (lichte)
geestelijke vermogens (psycho) op hogere leeftijd (geriatrie).
lichamelijke beperking.
Scheiden wonen en zorg: Cliënt betaalt zelf de huur en de kosten voor
•
SOM: Somatiek; zorg bij lichamelijke ziektes
Mensen met een verstandelijke beperking of met een psychiatrische aandoening
•
VG: Verstandelijk Gehandicapt
•
•
VPT: Volledig Pakket Thuis; verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een totale
studio heeft met voorzieningen, maar ook met een ontmoetingsruimte in of bij het
verstrekking die thuis te leveren is.
pand. Betreft zowel groepswonen als het wonen in geclusterde appartementen,
levensonderhoud.
•
Wlz: Wet langdurige zorg
•
Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning
•
Zvw: Zorgverzekeringswet
Geclusterd wonen: woonvorm waarbij de bewoner een eigen appartement of
waarbij begeleiding 24-uur aanwezig kan zijn of 24-uur oproepbaar is. •
Groepswonen: een specifieke vorm van geclusterd wonen, waarbij bewoners een kamer hebben en voorzieningen als keuken en woonkamer delen met andere bewoners.
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
48
•
Gespikkeld wonen: wonen in een reguliere, niet-geclusterde woning in de nabijheid van een woonvorm waarvandaan zorg en begeleiding geboden kan worden.
Jongeren met problematiek •
Geclusterd begeleid wonen: doorstroomgerichte ‘tussenvorm’, waarbij jongeren (intensieve) begeleiding ontvangen bij het zelfstandig wonen. In fases groeien zij toe naar zelfstandigheid. Voorbeelden zijn kamertrainingscentra of fasehuizen.
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
49
Bijlage 2: Toelichting vraaganalyse Tijdens werksessies met welzijnsorganisaties, corporaties, zorgaanbieders en zorgkantoor zijn diverse trends en ontwikkelingen in het wonen met zorg voor ouderen besproken. Op basis van deze informatie, stelden wij een vertaling op van de zorgvraag naar de woonvraag. Deze vertaling is vierledig; één op basis van de huidige situatie (2021) en drie verwachtingen voor de toekomst (2040). De basisvariant ouderenzorg bestaat uit een prognose waarbij we de huidige situatie (2021) doorrekenden. Het is aannemelijk dat de keuzes die ouderen maken ten aanzien van hun woonsituatie, in de loop van de tijd verschuiven. Daarom werken we met diverse ‘trendvarianten’ (scenario’s), waarin we uitgaan van verschuivingen in toekomstige woonwensen van ouderen als gevolg van maatschappelijke trends. Deze trendvarianten staan voor verschillende toekomstbeelden, waarin we op uiteenlopende wijze invulling geven aan ouderenhuisvesting of wonen met een fysieke beperking.
Toekomstbeeld 1: Gemengd wonen In dit scenario wordt het ‘gemengd wonen’ in de wijk dé maatstaf voor ouderenhuisvesting. De meeste ouderen kiezen ervoor om in de eigen woning te blijven, en passen deze woning waar nodig aan om een zorgvraag te accommoderen. Alleenstaande ouderen of ouderen (met een zorgvraag) die meer veiligheid, gezelligheid of comfort zoeken, zetten de stap naar geclusterd wonen. De behoefte om in een verpleeghuis te wonen neemt in relatieve zin af, maar bestaande verpleeghuizen blijven hun functie vervullen voor diegenen die het in de wijk niet langer redden. Om dit zolang mogelijk uit te stellen, zetten de ketenpartners in op het verstevigen van de sociale basis in de wijk. Effecten op de woonbehoefte Ouderen blijven in dezelfde mate de stap zetten van regulier wonen naar een vorm van geclusterd wonen, maar doen juist minder vaak of vroegtijdig een beroep op wonen in een verpleeghuis. Met name zware somatische zorgvragers (zorgtrede 6) blijven vaker wonen in geclusterd wonen, en verhuizen dus niet naar een 24-uurszorginstelling. Financieringsvormen zoals VPT en MPT (Volledig/ Modulair Pakket Thuis) werken ondersteunend aan dit verhuisgedrag. Vertaling van zorgvraag naar woonvraag, ‘gemengd wonen’-variant (2040)
Woonvormen voor 65-plussers in 2040 Regulier wonen Geclusterd wonen 24-uurszorg
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Zorgtrede 1 88% 12% 0%
Zorgtrede 2 88% 12% 0%
Zorgtrede 3 75% 25% 0%
Zorgtrede 4 65% 35% 0%
Zorgtrede 5 55% 45% 0%
Zorgtrede 6 (PG) 5% 15% 80%
Zorgtrede 6 (SOM) 15% 15% 70%
50
Toekomstbeeld 2: Geclusterd wonen In dit scenario richten we ouderenhuisvesting zoveel mogelijk in op samenleefconcepten (geclusterd wonen), al dan niet in combinatie met andere groepen of generaties. De meeste ouderen kiezen er nog steeds voor om in de eigen woning te blijven, maar het wonen in woongemeenschappen wint wel flink aan populariteit en het aanbod voorziet hierin goed. Ook vitale ouderen kiezen vaker voor het wonen in geclusterde woonvormen uit overwegend sociale overwegingen en om zelf regie te blijven houden over hun woon(zorg)situatie. De behoefte om in een verpleeghuis te wonen neemt in relatieve zin sterker af, maar bestaande verpleeghuizen blijven hun functie vervullen voor diegenen die het in de wijk niet langer redden. Om dit zolang mogelijk uit te stellen, doen inwoners met name een beroep op elkaar. De sociale basis is steviger geworden door de inzet op woongemeenschappen. Effecten op de woonbehoefte Meer ouderen kiezen in een vroeg stadium voor geclusterd wonen. Zij zetten vaker de stap van regulier wonen naar een vorm van geclusterd wonen, en doen nog minder vaak of vroegtijdig een beroep op wonen in een verpleeghuis. Zowel somatische als pyschogeriatische zorgvragers (zorgtrede 6) blijven vaker wonen in geclusterd wonen, en verhuizen dus niet naar een 24-uurszorginstelling.
Financieringsvormen zoals VPT en MPT (Volledig/ Modulair Pakket Thuis) werken ondersteunend aan dit verhuisgedrag. Vertaling van zorgvraag naar woonvraag, ‘geclusterd wonen’-variant (2040)
Woonvormen voor 65-plussers in 2040 Regulier wonen Geclusterd wonen 24-uurszorg
Zorgtrede 1 82% 18% 0%
Zorgtrede 2 82% 18% 0%
Zorgtrede 3 60% 40% 0%
Zorgtrede 4 50% 50% 0%
Zorgtrede 5 40% 60% 0%
Zorgtrede 6 (PG) 5% 28% 67%
Zorgtrede 6 (SOM) 10% 40% 50%
Toekomstbeeld 3: Inclusieve verandering In dit scenario gaan we uit van een meer inclusieve verandering. Het verpleeghuis kent een strikt palliatief karakter, en dient als uiterste slotpost. Bij voorkeur is in elke wijk een kleinschalig verpleeghuis aanwezig, zodat iedereen in de eigen wijk kan blijven wonen. Vanuit deze verpleeghuizen, mogelijk in aanvulling met kantoorlocaties, is zoveel mogelijk verpleeghuiszorg aan te bieden aan ouderen in de wijk. Alleen voor échte 24-uurszorg verhuist men naar een verpleeghuis. De grote inzet van nieuwe technologie werkt ondersteunend aan deze zorg op afroep. Het aanbod aan regulier (geschikte) woningen en geclusterde woonvormen stemmen we altijd per wijk af. Het wordt de eigen verantwoordelijkheid van inwoners om hun woning aan te passen; als partners zorgen we voor een goede balans in het aanbod van geschikte en geclusterde woningen op wijkniveau. Om de juiste mix te vinden, betrekken we dragende inwoners van de wijk. (Zware) zorg aan huis is mogelijk, maar we verwachten ook een flinke bijdrage in informele zorg aan elkaar nu iedereen langer thuis kan wonen. De sociale basis is steviger geworden door de inzet op zelfregie. Effecten op de woonbehoefte Meer ouderen kiezen in een vroeg stadium voor geclusterd wonen.
Zij zetten vaker de stap van regulier wonen naar een vorm van geclusterd wonen, maar niet in dezelfde mate als in scenario 2 (geclusterd wonen). Wel doen ouderen alleen bij noodzaak een beroep op wonen in een verpleeghuis. Zowel somatische als pyschogeriatische
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
51
zorgvragers (zorgtrede 6) blijven wonen in reguliere of geclusterde woonsituaties, en verhuizen dus niet vrijwillig naar een 24-uurszorginstelling. De inzet van verpleeghuiszorg aan huis in elke wijk maakt dit ook mogelijk. Vertaling van zorgvraag naar woonvraag, ‘geclusterd wonen’-variant (2040)
Woonvormen voor 65-plussers in 2040 Regulier wonen Geclusterd wonen 24-uurszorg
Zorgtrede 1 85% 15% 0%
Zorgtrede 2 85% 15% 0%
Zorgtrede 3 65% 35% 0%
Zorgtrede 4 60% 40% 0%
Zorgtrede 5 50% 50% 0%
Zorgtrede 6 (PG) 15% 35% 50%
Zorgtrede 6 (SOM) 30% 45% 25%
Toekomstbeeld 4: Demografische doorrekening In dit scenario rekenen we de huidige woon- en zorgsituatie door richting de toekomst, aan de hand van demografische ontwikkelingen. Het scenario betreft dus een voortzetting van de huidige situatie en dient als nulmeting. Effecten op de woonbehoefte De huidige woon- en zorgsituatie wordt voorgezet. Vertaling van zorgvraag naar woonvraag, basisvariant (2021)
Woonvormen voor 65-plussers in 2021 Regulier wonen Geclusterd wonen 24-uurszorg
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
Zorgtrede 1 88% 12% 0%
Zorgtrede 2 88% 12% 0%
Zorgtrede 3 80% 20% 0%
Zorgtrede 4 70% 30% 0%
Zorgtrede 5 60% 40% 0%
Zorgtrede 6 (PG) 3% 9% 88%
Zorgtrede 6 (SOM) 3% 9% 88%
52
Bijlage 3: Aanbod ouderenhuisvesting per zorgaanbieder en woonvorm Aanbod voor ouderen
Zorgaanbieder
Locatie
Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen
A Plein Aahof Bermzegge / Zandzegge Campherbeeklaan Capellenpark Eekhoornveld / Konynenveld Evertsenstraat Fermate Gombertstraat Havezathe Jupiterstraat Kastanjetuin Keersluis Lijnbaan Mombaestraat Reggelaan Ridder Zwederlaan Rivierenhof S v Slingelandtplein / A vd Heimstraat Schumannlaan / Mozartlaan Spui / Biesbosch Sterrenkroos T Asserlaan / Swammerdamlaan Telemannstraat VD Capellenstraat / Democratenlaan
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
24-uurszorg SOM
24-uurszorg PG
Revalidatie
Eerstelijnsverblijf
Gerontopsychiatrisch
Geclusterd wonen 10 13 10 12 69 21 40 115 20 167 35 11 118 47 22 18 14 26 14 18 66 25 10 33 28
53
Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Delta Wonen Driezorg Driezorg Driezorg Driezorg Driezorg Driezorg Habion Habion Het Zand IJselheem IJselheem IJselheem IJselheem IJselheem Korian Korian MVGM Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang Openbaar Belang SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ
Voorsterweg Warmoesstraat Weterinstaete Zerbolstraat /Hoogekampsweg Arcadia Berkumstede De Havezate De Kievitsbloem De Venus Rivierenhof Huis Assendorp 1 Huis Assendorp 2 Zandhove Anna Heerkens Nieuwe Haven Theodora Vos de Wael Werkeren Wilhelmina van Sonsbeeck Villa Berkum Zorgvilla Zwolle Nijenhuislaan Binnengasthuisstraat Brede-, Baakse-, Bolks-, Barneveldsebeek Eiken- en Iepenstraat Fivel-Fluessen Lynnerkamp Vechtstraat Wanningstraat Wiecherlinkstraat Assendorperstraat Belvederelaan (Ensemble) Bonkenhavestraat ('t Hoge Huis) De Rietkraag Gerbrandystraat Handellaan (Kembang Baru) Haringvliet Dollard
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
51 32 103 75 92 16
72
22 18
30 32 33
16 21 48 30 152 55 1 11 5 4
110 96 48 8
2
24 35 24 20 20 24 46 28 51 10 15 99 106 72 40 67 51 33 23 30 54
SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ SWZ Woonzorg NL Woonzorg NL Woonzorg NL Woonzorg NL Zonnehuisgroep Zonnehuisgroep Zonnehuisgroep Zonnehuisgroep Totaal
Hemsterhuislaan Hobbemastraat (Curans) Kamerledenlaan Kolbleikolk Leuvenumsebeek Meervalkolk Forelkolk Reggelaan Rijnlaan Van Hogendorpware Vondelingstraat Winterdijkstraat (De Wendakker) Gildehuys Kievitsbloem Werkeren Westenhage De Esdoorn De Riethorst De Venus Het Zonnehuis
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
51 66 23 10 69 22 39 12 60 47 34 60 54 27 92 64
19 30
35 32 497
108 371
48 48
23
24 24
3.026
55
Bijlage 4: Overzicht van voorzieningen en aanbod per wijk en kern In de kaart links geven wij de aanbodlocaties weer per wijk en kern. Via de onderstaande link kunt u de kaart inzien van de voorzieningen in Zwolle, alsmede de locaties voor ouderenhuisvesting. Voor de groep ouderen is nabijheid van voorzieningen van groter belang, door de beperkte afstanden die mensen met een mobiliteitsbeperking kunnen afleggen. In de link kunt u in- en uitzoomen per gebied om te zien welke huisvesting nabij voorzieningen gelegen is, en welke gebieden (met voorzieningen) kansrijk zijn voor nieuwe ontwikkelingen voor ouderenhuisvesting. https://companen.nl/arcgis/ouderenhuisvestingzwolle
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
56
Bijlage 5: Woonstijlen Kwetsbare ouderen Kwetsbare ouderen behoren tot de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen heeft een leeftijd van 80 jaar of ouder. De groep heeft een lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen. Zij zijn doorgaans lager opgeleid. Het merendeel van de kwetsbare ouderen woont in een corporatiewoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Kwetsbare ouderen hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ meekreeg. Kwetsbare ouderen komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Kwetsbare ouderen zijn trouw aan collectieve organisaties zoals ouderenbonden, vakbonden en goede doelen. Ze ondernemen echter geen politieke of maatschappelijke actie. Kwetsbare ouderen gebruiken niet of nauwelijks moderene communicatiemiddelen.
Vrije tijd & consumptie
Kwetsbare ouderen hebben een gemiddeld aantal verzekeringen, maar kwetsbare ouderen hebben vaak geen auto en steunen bekende goede doelen, omdat dit zo ‘hoort’.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 85% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 15%, geeft 70% aan misschien en 17% beslist te willen verhuizen, 9% zou wel willen verhuizen maar kan niets vinden en 4% heeft al een andere woning gevonden. Kwetsbare ouderen wonen relatief vaak in een gelijkvloerse woning, die al is aangepast voor een eventuele handicap. Daarnaast wonen kwetsbare ouderen vaak in seniorenwoningen, binnen een complex of als aanleunwoning. Veel kwetsbare ouderen geven aan dat gezondheid een reden is om te verhuizen. De gewenste woningen bij verhuizing zijn met name appartementen. De groep heeft hierbij over het algemeen ook een sterke voorkeur om samen te wonen, mede om meer sociaal contact te kunnen leggen. De nabijheid van supermarkten en OV is belangrijk voor de groep kwetsbare ouderen.
Vanwege de hoge leeftijd, beperkte financiële middelen en traditionele oriëntatie, ondernemen kwetsbare ouderen relatief weinig activiteiten. Deze groep onderneemt met name traditionele hobby’s, zoals lezen, puzzelen, breien, verzamelen en tuinieren. Kwetsbare ouderen lezen vooral regionale kranten en omroepbladen. Nederland 1, 2 en 3 en RTL-zenders zijn favoriet op de TV. Het aankopen van producten via het internet doet de groep nauwelijks.
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
57
Oudere comfortzoekers behoren tot de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen is 80-plus en beschikt over een midden inkomenspositie en een modaal vermogen. Zij zijn doorgaans lager of midden opgeleid. Net zoals de groep kwetsbare ouderen woont het merendeel van de oudere comfortzoekers in een corporatiewoning.
Oudere comfortzoekers hebben weinig interesse in financiële producten. Verzekeringen worden vaak afgesloten bij de grote banken. Deze groep ouderen doneert jaarlijks een bescheiden bedrag voor fondsen zoals KWF Kankerbestrijding, Nederlandse Hartstichting en Zonnebloem. Sommige oudere comfortzoekers hebben één tweedehands auto van het merk Suzuki, Peugeot of Volkswagen.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen
Oudere comfortzoekers hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ meekreeg. Oudere comfortzoekers komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Oudere comfortzoekers hebben relatief veel vertrouwen in de overheid, banken en de zorg. Zij maken niet of nauwelijks gebruik van moderne communicatiemiddelen.
Oudere comfortzoekers wonen overwegend binnen een complex, in de vorm van woonzorgcentrum, bejaardentehuis of serviceflat. De woningen binnen deze complexen zijn vaak gelijkvloers.
Oudere comfortzoekers
Vrije tijd & consumptie Vanwege de hoge leeftijd en traditionele oriëntatie, ondernemen oudere comfortzoekers relatief weinig activiteiten. Deze groep gaat soms naar een restaurant en houdt zich bezig met kruiswoordpuzzels, lezen, puzzelen, bordspellen en tuinieren.
Van deze groep geeft 80% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 20%, geeft 71% aan misschien en 10% beslist te willen verhuizen, 15% zou wel willen verhuizen kan maar niets vinden en 3% heeft al een andere woning gevonden.
Gezondheid vormt ook voor deze groep de grootste reden tot eventuele verhuizing. Oudere comfortzoekers spreken vaker een wens uit om samen te wonen met andere huishoudens, bijvoorbeeld in appartementencomplexen. Bij de keuze voor een woonplek is ook voor deze groep de nabijheid van supermarkten en OV belangrijk.
Oudere comfortzoekers lezen graag regionale kranten en maken gebruik van omroepbladen zoals Troskompas en KRO Magazine. Daarnaast leest deze groep graag bladen zoals Libelle, Privé en Plus magazine. Zij bekijken vaak publieke televisiezenders, RTL-zenders en Veronica. De radio staat vaak afgestemd op een regionale radiozender.
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
58
Welgestelde cultuurminnaars Welgestelde cultuurminnaars vallen onder de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen is op hoge leeftijd (80-plus) en beschikt over een hoge inkomenspositie en een hoog vermogen. Zij zijn doorgaans hoger opgeleid. De welgestelde cultuurminnaars wonen voornamelijk in koopwoningen.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Welgestelde cultuurminnaars hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ meekreeg. Oudere comfortzoekers komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Deze groep is vooral betrokken bij goede doelen of politiek. Ze steunen vaker dan gemiddeld initiatieven/projecten van anderen door middel van donaties. Welgestelde cultuurminnaars hebben vertrouwen in de overheid en andere instituties.
Vrije tijd & consumptie Welgestelde cultuurminnaars bezoeken graag opera’s, klassieke concerten en musea. Deze groep is geïnteresseerd in het verzamelen van antiek. Ze gaan nog regelmatig uit eten. Verder houdt deze groep zich bezig met bridgen, golfen, lezen, kaartspellen en schaken.
Als er een auto voor de deur staat is deze vaak van het merk Mercedes, BMW of Volvo.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 81% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 19%, geeft 79% aan misschien en 8% beslist te willen verhuizen, 8% zou wel willen verhuizen maar kan niets vinden en 5% heeft al een andere woning gevonden. Welgestelde cultuurminnaars wonen zowel in complexen als op zichzelf. Wanneer deze groep in een complex woont, betreft het vaak een woonzorgcentrum, bejaardentehuis of serviceflat. De woningen zijn hierbij over het algemeen gelijkvloers en onderhoudsvriendelijk. Gezondheid is een van de voornaamste redenen om te verhuizen. De verhuiswens is hierbij hoofdzakelijk gericht op appartementen met daaropvolgend rijtjeshuizen en andere soort woningen. Binnen deze verhuiswens is er een sterke behoefte om samen te wonen. Deze groep vindt het prettig als supermarkten en OV dichtbij huis te vinden zijn.
De welgestelde cultuurminnaars lezen graag de krant. Zij lezen vaak het Financieel Dagblad, de Volkskrant en Ttrouw. Populaire tijdschriften onder deze groep zijn Plus Magazine en Elsevier. De televisie stemmen zij af op Nederland 1, 2 en 3, waarop ze graag informatieve programma’s kijken. Verder luisteren ze voornamelijk naar Classic FM of één van de publieke radiozenders Radio 1, Radio 2 of Radio 4. De welgestelde cultuurminnaars zijn vaak beleggers en ze beleggen voornamelijk via een bank. Het aantal verzekeringen ligt hoog en zij sluiten deze het liefst af bij een bank. Deze groep bankiert voornamelijk bij de bekendste banken van Nederland. Ze steunen goede doelen die actief zijn op het gebied van kunst, cultuur, milieu en natuur. Ze doneren meer dan gemiddeld en zo’n 2 tot 10 keer per jaar. 193.111 | Wonen in een 3e levensfase
23
Traditionele buurtbewoners Traditionele buurtbewoners vallen onder de ‘protestgeneratie’ (1940 - 1955). Deze groep ouderen is op hogere leeftijd (65 tot 80 jaar) en heeft een lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen. Zij zijn doorgaans lager opgeleid. Ondanks de lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen woont het merendeel van deze groep ouderen in een koopwoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Traditionele buurtbewoners zijn gedreven, idealistisch en zelfbewust. Ze kenmerken zich door een actieve levenshouding met hoge vitaliteit. Traditionele buurtbewoners hebben een zichtbare persoonlijk stijl, varen een eigen koers en trekken zich minder aan van autoriteit. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Wat ik nog kan, doe ik’. Deze groep is bovengemiddeld betrokken bij vereniging en politiek. Ze ondernemen weinig politieke of maatschappelijke actie. Ze ervaren minder omzien naar elkaar en dat is een gemis. Het vertrouwen in banken en zorg is relatief groot. Ze voelen zich niet goed vertegenwoordigd en gehoord door met name de landelijke politiek.
Vrije tijd & consumptie Traditionele buurtbewoners wandelen of fietsen met enige regelmaat. Deze ouderen gaan soms nog naar de kerk. Ze ondernemen hobby’s als kruiswoordpuzzels, lezen, tuinieren, zelf kleding maken en verzamelen. Traditionele buurtbewoners maken veel gebruik van verschillende media, zoals kranten, omroepbladen, televisie en radio. Regionale kranten en kranten zoals Nederlands Dagblad, Reformatorisch Dagblad en Trouw, zijn populair onder de
193.111 | Wonen in een 3e levensfase
groep. De televisie en radio staan voornamelijk afgestemd op de publieke televisieen radiozenders zoals Nederland 1, 2 of 3 en Radio 1, 2, 4 of 5. Het liefst bankieren de traditionele buurtbewoners bij grote banken zoals Rabobank en ING. Ze hebben daar een betaalrekening en spaarrekening afgesloten, maar van andere financiële producten maken ze eigenlijk geen gebruik. De meeste traditionele buurtbewoners hebben één kleine auto van merken zoals Opel, Nissan of Toyota. De groep geeft geld aan goede doelen met een humanitair karakter, zoals Kerk in Actie, Unicef en Leger des Heils.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 74% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 26%, geeft 72% aan misschien en 13% beslist te willen verhuizen, 13% zou wel willen verhuizen maar kan niets vinden en 2% heeft al een andere woning gevonden. Traditionele buurtbewoners wonen over het algemeen vaak gelijkvloers. De woning, waarin zij doorgaans wonen is in algemene zin minder geschikt voor een zorgvraag. Daarom zijn aanpassingen (op latere leeftijd) in het huis vaker noodzakelijk. Vanwege het hebben van sociale contacten kiezen traditionele buurtbewoners er vaak voor om in een complex te gaan wonen. De groep kiest er vaker voor om te experimenteren met verschillende vormen van samenleven. Al met al zijn gezondheid, de huidige woning en woonomgeving de voornaamste redenen voor traditionele buurtbewoners om te verhuizen. De gewenste woning voor deze groep is een primair appartement of een secundair rijtjeshuis. De wens om samen te wonen of om alleen te wonen is hierbij in evenwicht. De groep vindt de nabijheid van supermarkten en OV erg belangrijk.
24
Vitale comfortzoekers
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen
Vitale comfortzoekers behoren tot de ‘protestgeneratie’ (1940 - 1955). Deze groep ouderen valt binnen de leeftijdsklasse 65 tot 80 jaar en heeft een gemiddelde inkomenspositie en een modaal vermogen. Het grootste deel van de groep vitale comfortzoekers woont in een koopwoning.
Van deze groep geeft 73% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 27%, geeft 79% aan misschien en 9% beslist te willen verhuizen, 9% zou wel willen verhuizen maar kan niets vinden en 4% heeft al een andere woning gevonden.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid
De woonsituatie van vitale comfortzoekers kenmerkt zich als overwegend op zichzelf. De betreffende personen wonen hierbij vaak in een gelijkvloerse ouderenwoning. De woningen zijn op zichzelf gezien al redelijk geschikt. Wel wordt vaker gebruik gemaakt van een traplift. Hierbij is ook vaker een 2e toilet aanwezig en sprake van aanbouw.
Vitale comfortzoekers zijn gedreven, idealistisch en zelfbewust. Ze kenmerken zich door een actieve levenshouding met hoge vitaliteit. Vitale comfortzoekers hebben een zichtbare persoonlijke stijl, varen een eigen koers en trekken zich minder aan van autoriteit. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Wat ik nog kan, doe ik’. Vitale comfortzoekers zijn bovengemiddeld betrokken in de samenleving. Zij steken hun energie in het geloof, goede doelen en politiek, maar ondernemen geen politieke of maatschappelijke actie. Een kwart levert een actieve bijdrage aan de eigen leefomgeving waar dat nog lukt. Tegelijkertijd is er een grote groep die juist weinig tot niets onderneemt.
Vrije tijd & consumptie
Binnen deze groep is gezondheid opnieuw een grote reden tot eventueel verhuizen. Anders dan bij de voorgaande groepen wordt hiervoor ook de huidige woning op zichzelf als reden gezien. De verhuiswens is met name gericht op primaire appartementen en secundaire rijtjeshuizen. De wens om samen of alleen te wonen is hierbij in evenwicht. In tegenstelling tot de eerdere twee groepen vinden vitale comfortzoekers het minder belangrijk dat supermarkten en OV in de nabijheid zijn.
De vitale comfortzoekers doen voornamelijk aan bridgen, fietsen en wandelen. Ook gaan ze graag op vakantie waarbij zowel rondreizen, cruises, natuur-, fiets- en wandelvakanties geliefd zijn. Musicals en restaurants worden af en toe bezocht. Voor overige hobby’s houden zij zich bezig met kruiswoordpuzzels, tuinieren, vrijwilligerswerk en verzamelen. Vitale comfortzoekers maken veel gebruik van regionale dagbladen, het AD en de Telegraaf. De televisie en radio stemmen zij voornamelijk af op de publieke televisie- en radiozenders zoals Nederland 1, 2 of 3 en Radio 1, 2, 4 of 5. Verzekerd zijn voor alle risico’s vinden de vitale comfortzoekers erg belangrijk. Verzekeringen worden het liefst afgesloten bij een bank. Vitale comfortzoekers steunen veel goede doelen en doen dat vaak meerdere keren per jaar. De meeste vitale comfortzoekers hebben één kleine auto van merken zoals Opel, Nissan of Toyota.