Rapport toekomst zomerkermis Zwolle

Ook bezoekers die met de fiets komen kunnen in de binnenstad gebruik maken van de diverse fietsenstallingen. De beperkte ruimte en het smalle karakter van de binnenstad zorgen er echter wel voor dat verkeerd geparkeerde fietsen sneller problemen veroorzaken. Deze staan eerder in de weg of veroorzaken blokkades. De bezetting van het kermisterrein ten tijde van de kermis maakt het voor leveranciers, koeriersdiensten en bijvoorbeeld de ROVA lastiger om op bepaalde plekken in dit gebied te komen. Het park de Wezenlanden grenst praktisch gezien aan de binnenstad waarmee het nog steeds centraal in de stad ligt. Daardoor is allereerst gemakkelijk de connectie met de binnenstad te maken. Dit maakt combinatiebezoek tussen de kermis en de binnenstad mogelijk, wat voor ondernemers in de binnenstad gunstig kan zijn. Verder ligt het naast de woonwijk Assendorp en tussen twee uitvalswegen (Luttenbergstraat, Wethouder Alferinkweg) in. Dit maakt ook deze locatie goed bereikbaar voor zowel voetgangers, fietsers als automobilisten. Gezien de ruimte in en rondom het park is parkeren voor fietsen hier geen enkel probleem. Zowel aan de kant van de Wethouder Alferinkweg als aan de kant van het provinciehuis is er voldoende ruimte om een groot aantal fietsen te kunnen parkeren. Het voornaamste probleem zit in de parkeergelegenheden voor auto’s rondom het park.

In de directe omgeving van het park zijn weinig parkeergarages of -terreinen te vinden. De dichtstbijzijnde faciliteiten zijn aan de Turfmarkt en de Burgemeester van Roijensingel. Ook is het parkeerterreinen bij het provinciehuis en overdag al gevuld door eigen personeel of bezoekers. ’s Avonds kan deze parkeerplaats wel gebruikt worden. De parkeerplaats van Hogeschool KPZ mag op dit moment sowieso niet gebruikt worden door bezoekers van de kermis. De edities van de kermis in 2020 en 2021 hebben ook aangetoond dat er een duidelijk tekort is aan parkeermogelijkheden voor auto’s rondom het park. Zo stonden er regelmatig auto’s foutief geparkeerd in de berm bij de Wethouder Alferinkweg of zelfs op het brede pad dat door het park loopt. Ook parkeerden veel bezoekers hun auto in de wijk Assendorp wat bij bewoners weer voor meer overlast zorgde. Veiligheid Als laatste zorgt de beperkte ruimte in de binnenstad ervoor dat de bereikbaarheid voor hulpdiensten lastiger is en meer risico’s met zich meebrengt in het geval van een calamiteit. De drukte in de binnenstad in combinatie met de beperkte ruimte zorgt ervoor dat een incident moeilijker te bestrijden is tijdens de kermis in de binnenstad. In het geval van brand in de binnenstad wordt er juist groot uitgerukt vanwege het historische karakter en de dichte bebouwing.

Ook zorgt deze combinatie voor meer risico’s op het gebied van crowdmanagement, openbare orde en verstoringen. Al deze zaken hebben een negatieve invloed op de veiligheid rondom de kermis. Niet alleen tijdens de kermis, maar ook voorafgaand aan de kermis zijn er veiligheidsrisico’s in de binnenstad. In het verleden is gebleken

20

dat de opbouw van de kermisattracties in de binnenstad niet altijd veilig verliep. De beperkte ruimte in de binnenstad in combinatie met de aanwezige mensen zorgde ervoor dat de veiligheid soms in het geding was in de opbouwfase. Om een veilige opbouw te garanderen zou tijdens de opbouw eigenlijk een deel van de binnenstad afgesloten moeten worden. Dit is echter niet wenselijk. Een volledig veilige opbouw van de kermis in de binnenstad is dus lastig te realiseren. Een voordeel aan de binnenstad is wel dat er in de binnenstad meer sociale controle aanwezig is vanwege de grote diversiteit aan aanwezige mensen tijdens de kermis. Dit zou de veiligheid juist weer ten goede komen. Zoals eerder beschreven is er in en rondom het park de Wezenlanden voldoende beschikbare ruimte. Dit zorgt voor betere bereikbaarheid en aanrijroutes voor hulpdiensten. Deze ruimte zorgt er ook voor dat een incident makkelijker te bestrijden is. Op meerdere vlakken brengt deze locatie minder risico’s met zich mee. Het is niet voor niets dat de hulpdiensten de voorkeur geven aan het park als locatie voor de kermis. Hierbij moet wel gezegd worden dat er door de omstandigheden nog geen goede vergelijking tussen beide locaties mogelijk is. Sociale controle is in en rondom het park minder aanwezig dan in de binnenstad aldus omwonenden en ondernemers in het park. Dit heeft een negatieve invloed op de veiligheid.

De politie bevestigt dit ook en geeft aan meer inzet te moeten leveren in het park ten opzichte van de binnenstad. Als de kermis in het park de Wezenlanden plaatsvindt, is er dus wel meer inzet van de politie nodig. Alternatieve locaties In het vorige hoofdstuk is de focus gelegd op de binnenstad en het park de Wezenlanden als geschikte locaties voor de kermis. Dit zijn op dit moment de twee bestaande locaties van de zomerkermis in Zwolle. Maar zijn er naast deze twee locaties nog andere locaties in Zwolle die geschikt zouden zijn om de kermis te huisvesten? Ook hier is in het verleden al naar gekeken. Als alternatieve locaties komen eigenlijk twee opties naar voren. Dit zijn: Het evenemententerrein aan de Grote Voort en het evenemententerrein Hessenpoort. Maar zijn deze locaties eigenlijk wel geschikt in vergelijking met de binnenstad en het park de Wezenlanden? Evenemententerrein aan de Grote Voort Het evenemententerrein aan de Grote Voort (naast het Scania terrein) wordt ontwikkeld voor het parkeren van vrachtwagens voor de bedrijven op Voorsterpoort. Afgesproken is dat het terrein drie keer per jaar gebruikt kan worden voor grootschalige evenementen, in goed en nauw overleg met de bedrijven op Voorsterpoort. Op meerdere fronten is dit een geschikte locatie voor de kermis. Het is een evenemententerrein waar in de direct omgeving geen woningen aanwezig zijn.

Op deze locatie zal dus weinig sprake zijn van (geluidsoverlast). Wel zit er een aantal bedrijven in de directe omgeving die wel overlast kunnen ervaren van een meerdaags evenement. Op dit terrein is ruimte geen beperkende factor. Daardoor kan de kermis hier ruim opgezet worden en eventueel uitbreiden. Ook is een goede routing en looproute over het kermisterrein mogelijk, wat positief werkt voor kermisexploitanten. Deze ruimte kan ook positief werken in het kader van de veiligheid omdat de bereikbaarheid en aanrijroutes voor hulpdiensten goed zijn. De beschikbare ruimte werkt ook positief bij de bestrijding van een incident. Wel ligt het terrein naast de snelweg A28, wat in het geval van een grootschalig incident nog wel een risico kan zijn. Op andere fronten is dit terrein echter minder geschikt voor de organisatie van de kermis. Zo is het net als in het park de Wezenlanden niet mogelijk om op dit terrein met mobiele accu’s te werken omdat de juiste aansluiting daarvoor niet aanwezig is. Daardoor zijn er voor de stroomvoorziening aggregaten nodig wat een duurzame organisatie van de kermis op deze locatie niet mogelijk maakt. Daarnaast is deze locatie minder centraal gelegen in de stad.

Ondanks dat deze locatie goed bereikbaar is met de auto en er voldoende parkeergelegenheden zijn, is de bereikbaarheid per fiets of lopend duidelijk minder dan het park de Wezenlanden of de binnenstad. Ook ligt de locatie op een dusdanige afstand van het station dat bezoekers die met de trein komen niet gemakkelijk naar het terrein kunnen komen.

21

Deze afstand en slechtere bereikbaarheid zal ervoor zorgen dat de drempel om de kermis te bezoeken hoger wordt. Dit zal negatieve gevolgen hebben voor het aantal bezoekers van de kermis. Spontaan bezoek aan de kermis valt op deze locatie waarschijnlijk helemaal weg. Deze locatie zal in ieder geval niet rendabel zijn voor kinderattracties. De kermis zal op deze locatie alleen nog een specifieke doelgroep aanspreken, namelijk de fervente kermisbezoekers. Daarmee zal de kermis ook niet meer aansluiten bij het evenementenbeleid waarin juist gericht wordt op het aanspreken van een brede doelgroep. Minder bezoekers maakt de Zwolse kermis ook onaantrekkelijk voor exploitanten en daarmee kwetsbaar. De afstand tot de binnenstad maakt het überhaupt onmogelijk om een connectie te maken met de binnenstad. De kermis zal daarmee een volledig losstaand evenement worden op deze locatie. Het is aannemelijk dat een toekomstige kermis op deze locatie alleen maar verzwakt in plaats van versterkt. Evenemententerrein Hessenpoort Veel van de hierboven beschreven voor- en nadelen van het evenemententerrein aan de Grote Voort gelden ook voor het evenemententerrein op bedrijventerrein Hessenpoort. Daarbij komt dat de ondergrond van dit terrein niet echt geschikt is voor attracties. Ook wordt het terrein op dit moment tijdelijk verpacht.

Er is echter nog een belangrijk verschil wat deze locatie nog minder geschikt maakt als toekomstige locatie van de kermis in Zwolle. Dit terrein ligt namelijk nog verder uit de stad dan het terrein aan de Grote Voort. Om precies te zijn is de afstand van deze locatie tot het centraal station een kleine tien kilometer. Doordat deze locatie ook niet in de buurt ligt van een woonwijk is de bereikbaarheid van deze locatie slecht. Fietsend of lopend is deze wel te bereiken alleen is de drempel voor een bezoek wel erg hoog. Dit heeft hoogstwaarschijnlijk tot gevolg dat er nog minder bezoekers naar de kermis zullen komen. Hierdoor zal de kermis niet of nauwelijks rendabel zijn voor exploitanten waardoor zij de voorkeur zullen geven aan andere kermissen in het land waar zij meer omzet kunnen genereren. Financiën Iedere locatie brengt een ander financieel plaatje met zich mee vanwege verschillen in kosten en opbrengsten per locatie. Met de verplaatsing van de kermis naar het park de Wezenlanden zijn de financiële resultaten van de kermis in het park nu inzichtelijk geworden. Dit maakt het mogelijk de financiële vergelijking te maken tussen de kermis in de binnenstad en die in het park de Wezenlanden. Hierdoor wordt inzichtelijk welke locatie financieel gezien het meest aantrekkelijk is en wat de gevolgen zijn van een mogelijke verplaatsing van de kermis naar een andere locatie.

In de tabel hieronder zijn de globale financiële resultaten weergegeven van de kermissen van de afgelopen vijf jaar. Hierin is het jaar 2020 niet meegenomen. Dit was het eerste jaar dat de kermis binnen de geldende coronamaatregelen in het park de Wezenlanden werd georganiseerd. Vanwege deze omstandigheden is de verantwoordelijkheid voor de voorbereiding en het verloop van de kermis eenmalig neergelegd bij de kermisexploitanten. Hierdoor zijn de kosten en opbrengsten voor de gemeente in dit jaar niet te vergelijken met de andere jaren. Jaartal

Pachtopbrengsten

Kosten

Afdracht evenementenbudget

Winst/verlies

Aantal attracties

2016

€ 132.581

€ 65.508

€ 75.000

- € 7.927

43

2017

€ 121.397

€ 54.449

€ 65.000

+ € 1.948

40

2018

€ 111.756

€ 89.232

€ 50.000

- € 27.476

37

2019

€ 117.046

€ 78.798

€ 48.495

- € 10.248

42

2021

€ 94.353

€ 125.075

€ 0,00

- € 17.099

50

Tabel 2: financiële resultaten kermis 2016 t/m 2021 (2020 niet meegenomen)

22

2021 t.o.v. andere jaren Wat gelijk opvalt is dat de pachtopbrengsten in 2020 een stuk lager zijn uitgevallen dan in de jaren daarvoor. Dit heeft twee redenen. Allereerst is er in 2021 10% van de geldende pachtprijzen uit 2019 afgehaald. Dit is gedaan om de kermisexploitanten tegemoet te komen. Doordat de kermis twee dagen korter duurde en op een andere locatie was dan in 2019 konden de exploitanten minder omzet genereren. Om die reden zijn de pachtprijzen naar beneden bijgesteld. Daarnaast zijn er vooral met de exploitanten van kinderattracties maatwerkafspraken gemaakt omdat park de Wezenlanden een minder gunstige locatie is voor deze groep. Dat heeft tot gevolg dat er soms maar 25% van de pachtsom overblijft. Beide oorzaken hebben geresulteerd in lagere pachtopbrengsten in 2021. Daarnaast is het duidelijk dat de kosten in 2021 significant hoger zijn dan in de jaren ervoor. Ten opzichte van 2019 zijn de kosten met ruim € 46.000,- gestegen, een toename van 58,7%. Deze kostenstijging is afkomstig uit een aantal zaken welke voornamelijk met de verhuizing van de kermis naar park de Wezenlanden te maken hebben. •

• • •

•

In het park de Wezenlanden moet het kermisterrein omheind worden met hekken. Daarnaast worden er rijplaten op het terrein neergelegd ter bescherming van het gras. Totale kosten: € 15.000,De inzet van zes beveiligers op het kermisterrein voor de gehele duur van acht dagen. Totale kosten: € 16.000,De huur van toiletunits en de schoonmaak ervan. Totale kosten: € 2.000,De kosten van activiteiten van de ROVA (containers, het legen van containers, inzet servicemedewerkers) zijn vanaf 2021 meegenomen in de kostenposten. Totale kosten € 3.500,Verder zijn er nog een aantal kosten fors gestegen zoals de stroomvoorziening van het kermisdorp bij de IJsselhallen. Dit is de plek waar de kermisexploitanten overnachten gedurende de kermis in Zwolle.

Normaal gesproken wordt er circa € 10.000,- uitgegeven aan een omlijstend programma van de kermis. Om geen oploop te creëren in tijden van corona is er in 2021 geen omlijstend programma georganiseerd, terwijl wel de inkomsten van 2019 (exploitanten met meerjarencontracten betalen €500,- extra voor PR en omlijstend programma) zijn ingezet voor de organisatie van de kermis. Met een omlijstend programma waren de kosten in 2021 nog hoger uitgevallen. Door deze hoge kosten in 2021, is het voor het eerst sinds 2016 dat er geen afdracht aan het evenementenbudget heeft plaatsgevonden. Ondanks dat deze afdracht de voorgaande jaren wel terug liep werd t/m 2019 ieder jaar nog wel een substantieel bedrag afgedragen. Inmiddels is in de gemeentelijke begroting budget vrijgemaakt om het evenementenbudget mee te financieren. Op die manier heeft geen afdracht of een lagere afdracht niet direct gevolgen voor de subsidiëring van andere evenementen in de stad. 2016 t/m 2019 In de jaren 2016 t/m 2019 is ook een bepaalde trend te zien. Duidelijk is dat in de loop van de jaren de opbrengsten terugliepen terwijl de kosten juist stegen (m.u.v. 2017). Door deze ontwikkeling liep de afdracht voor het evenementenbudget ieder jaar ook terug. De daling in de pachtopbrengsten is te verklaren door de variatie per jaar in de hoeveelheid attracties en de soort attracties.

De pachtsom verschilt namelijk per attractie. Aan de gestegen kosten liggen een aantal andere oorzaken ten grondslag. •

In 2016, 2017 en 2018 zijn alleen de loonkosten van de project assistent meegenomen in de kosten. In 2019 is de totale loonsom (project assistent, projectleider en coördinator uitvoering) in de afrekening meegenomen. Totale extra kosten € 22.950,- t.o.v. 2018

23

• • •

In 2018 is er een nieuw en verbeterd veiligheidsplan gerealiseerd wat hoge kosten met zich meegebracht heeft In 2019 zijn de aggregaten vervangen voor duurzame mobiele accu’s. Totale extra kosten € 8.000,In 2019 is door een strakke regie op de uitvraag/offertes op diverse vlakken bezuinigd waardoor de totale kosten beperkt zijn gebleven en lager uitvielen dan in 2018.

Toekomst Inmiddels is bekend dat in 2022 de kermis ook in het park de Wezenlanden plaats gaat vinden. Het is duidelijk dat deze locatie hogere organisatiekosten met zich meebrengt in vergelijking met de binnenstad. De verwachting is ook dat de kosten voor de kermis van 2022 nog verder gaan stijgen. Zo is het plan om in 2022 kunststof rijplaten te gebruiken i.p.v. metalen rijplaten. Dit zal tot minimaal €10.000 extra kosten leiden. De kermisperiode wordt verlengd van acht naar tien dagen waardoor de kosten voor beveiliging ook hoger uit zullen vallen dan in 2021. Daarnaast is er ook een uitbreiding nodig van de toiletunits en de schoonmaak ervan, wat hogere kosten met zich mee gaat brengen. Als laatste zullen de loonkosten in 2022 ook verder stijgen omdat er gedurende de gehele openingstijd van de kermis iemand van de organisatie aanwezig moet zijn. Wel is de verwachting dat de pachtopbrengsten in 2022 hoger zullen uitvallen omdat de kermis tien dagen duurt in plaats van acht. Toch zullen de kosten hoogstwaarschijnlijk hoger zijn dan de opbrengsten. Het is dus de vraag of de kermis in 2022 een kostendekkend resultaat kan genereren en of een afdracht aan het evenementenbudget mogelijk is. Bovenstaande laat zien dat de organisatie van de kermis in park de Wezenlanden duidelijk een ander financieel resultaat met zich meebrengt dan in de binnenstad.

Mocht de kermis in de toekomst definitief verhuizen naar park de Wezenlanden, dan wordt het lastig om een positief financieel resultaat te realiseren. Zeker is dat de opbrengsten van de kermis voor de gemeente zullen teruglopen en mogelijk zelfs verdwijnen. Hier is in de gemeentelijke begroting al rekening mee gehouden door structureel budget voor de subsidiëring van andere evenementen vrij te maken. Financieel gezien is park de Wezenlanden dus een minder geschikte locatie voor de kermis dan de binnenstad. Wat de financiële gevolgen zijn wanneer de kermis op een van de alternatieve locaties georganiseerd wordt, is lastig te zeggen. De verwachting is wel dat de organisatiekosten op deze locaties vergelijkbaar zullen zijn met die in park de Wezenlanden aangezien veel kostenposten hetzelfde zijn.

24

Bijlage 4: Doelgroep Opvallend is dat wanneer het over de kermis gaat, de doelgroep van de kermis vaak al snel ter sprake komt. Dit was het geval in eerdere inventarisaties en bleek ook weer uit de verschillende inventarisatiegesprekken in het kader van dit onderzoek. In het algemeen heerst er een vrij duidelijk beeld van deze doelgroep. En dit beeld is in veel gevallen niet positief. Zo zou deze doelgroep snel overlast en ongeregeldheden veroorzaken, zorgde de doelgroep voor een minder prettige sfeer in de binnenstad tijdens de kermis en werd er zelfs genoemd dat het om “verkeerde” types zou gaan. Maar waar komt dit beeld vandaan? En belangrijker nog, klopt dit beeld eigenlijk wel? Helaas zijn er op dit moment geen specifieke cijfers over de doelgroep van de Zwolse kermis bekend. Wel is er door Dynamic Concepts2 onderzoek gedaan naar de doelgroepen van vier grote kermissen in Nederland (Weert, Oss, Eindhoven en Purmerend) welke als vergelijkingsmateriaal kan dienen. Hierbij zijn een kleine 1.800 respondenten ondervraagd en komt een duidelijk beeld naar voren over hoe de doelgroep van de kermis er daadwerkelijk uitziet. Ondanks dat dit onderzoek alweer een aantal jaar oud is geeft het een goed beeld van de mensen die de kermis aantrekt en hoe divers deze groep eigenlijk is.

Opleidingsniveau en geslacht Uit het onderzoek blijkt dat nagenoeg evenveel mannen als vrouwen de kermis bezoeken. In Eindhoven bezoeken iets meer vrouwen (55,6%) dan mannen (44,4%) de kermis. In Purmerend is dit juist andersom (55,2% mannen en 44,8% vrouwen). De percentages van de andere twee kermissen zitten dichter bij elkaar. Wanneer we kijken naar opleidingsniveau dan valt op dat minimaal een kwart van de bezoekers hoog opgeleid (hbo/universiteit) is. De kermis in Oss trekt het laagste percentage hoogopgeleiden (28,5%) terwijl op de kermis in Eindhoven het hoogste percentage hoog opgeleiden aantrekt (44,7%). De kermis in Weert (30,7%) en Oss (30,6%) trekken een groot aandeel bezoekers met een mbo opleiding. Ook is op alle vier kermissen minimaal een kwart van de bezoekers middelbare scholier. De onderstaande grafieken geven een beter overzicht van deze gegevens. Duidelijk is dat op het gebied van opleidingsniveau de kermis een diverse doelgroep aantrekt.

2 Kermismonitor 2016 – Belevingsonderzoek, Dynamic Concepts – oktober 2016

25

Leeftijd Wanneer we kijken naar leeftijd van de kermisbezoekers zien we ook een grote diversiteit bij deze groep. De gemiddelde leeftijd van alle respondenten gezamenlijk komt uit op 35,5 jaar. Wat opvalt is dat op de kermis in Weert, Oss en Purmerend meer dan 30% van de bezoekers 24 jaar of jonger is. In Purmerend is zelfs 17,9% onder de 17 jaar. Het is duidelijk dat de kermis dus een redelijk grote groep jongeren aantrekt. Dit is niet verrassend en komt overeen met de berichten uit de inventarisatiegesprekken over de Zwolse kermis. Op alle vier kermissen is ook de leeftijdsgroep 40-49 jaar goed vertegenwoordigd. Hierbij gaat het waarschijnlijk om een groot gedeelte ouders die met hun kinderen naar de kermis gaan. In de grafiek hieronder is de leeftijdsverdeling schematisch weergegeven. Lokale- vs regiofunctie Er is geen eenduidige uitspraak te doen over hoe groot de regiofunctie van de kermis is. Dit verschilt namelijk per kermis. Uit het onderzoek van Dynamic Concepts komt naar voren dat 66,1% van de bezoekers van de kermis in Weert niet in de desbetreffende gemeente wonen. Bij de kermis in Eindhoven is dit ook 45,5%. Deze kermissen hebben dus duidelijk een sterkere regiofunctie. Op de kermis in Oss en Purmerend is dit percentage een stuk lager (27,6% en 16,3%), welke dus meer een lokale functie hebben. De aantrekkingskracht op de regio verschilt dus per kermis en per stad.

Er zijn helaas geen cijfers bekend hoe deze verdeling op de kermis van Zwolle is.

26

Voornaamste bezoekreden De meeste bezoekers komen naar de kermis voor de beleving/sfeer op de kermis. Op alle vier kermissen was dit de voornaamste bezoekreden. Ook traktatie voor de kinderen, aanbod van attracties en mensen kijken zijn redenen die vaker genoemd worden. Opvallend is dat bijna 20% van de bezoekers van de kermis in Eindhoven aangeeft dat de mix van terrassen en kermis de voornaamste bezoekreden is. Ook de mix van live muziek en kermis wordt hier genoemd. Andere activiteiten naast de kermis hebben dus duidelijk een aantrekkende werking op de kermis.

Wanneer we naar deze cijfers en statistieken kijken kunnen we concluderen dat de kermis een hele brede en diverse doelgroep aantrekt. Het heersende beeld dat dit een hele specifieke doelgroep is, komt dus niet overeen met deze gegevens. De associatie die veel mensen hebben van de kermis doelgroep komt dus waarschijnlijk door een kleine groep kermisbezoekers die een bepaald gedrag vertonen dat negatief opvalt en dat voor negatieve ervaringen zorgt. Dit zijn dan de ervaringen die de meeste mensen zich gemakkelijker zullen herinneren. Hierbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat de kermis in Zwolle de afgelopen twee jaar niet vergelijkbaar was met een “normale” kermis. Vanwege het coronavirus waren er weinig alternatieven op het gebied van evenementen en ook de horeca had nog met beperkte openingstijden te maken. Voor de jeugd was er simpelweg minder te doen. Dit heeft er mede voor gezorgd dat er vooral in 2021 veel jeugd op de kermis te

27

vinden was. Diverse partijen bevestigen ook dat er in 2021 meer jeugd op de kermis was dan andere jaren. Door de ongebruikelijke omstandigheden komen bovenstaande cijfers hoogstwaarschijnlijk niet overeen met de Zwolse zomerkermis van 2021. Hier zijn echter geen gedetailleerde cijfers van bekend, waardoor dit niet met zekerheid te zeggen is. Wanneer het wenselijk is kan in de toekomst onderzoek gedaan worden naar de bezoekers en de doelgroep van de kermis in Zwolle om hier meer inzicht in te krijgen.

28

Bijlage 5: Uitgebreide beschrijving scenario’s In deze bijlage worden de drie scenario’s en twee suggesties voor toekomstige doorontwikkeling die eerder in dit rapport beknopt zijn beschreven uitgebreider belicht. Hierbij zijn waar nodig ook aandachtspunten geformuleerd waaraan gedacht moet worden mocht er voor dat specifieke toekomstscenario gekozen worden. Ieder scenario heeft zijn voor- en nadelen. Deze voor- en nadelen per scenario worden in bijlage 6 behandeld. Scenario 1: Kermis keert terug naar de binnenstad en blijft bij het oude In dit scenario wordt de kermis in de toekomst weer gehouden in de binnenstad van Zwolle. Kanttekening hierbij is natuurlijk wel dat dit mogelijk moet zijn binnen de eventueel geldende coronamaatregelen van dat moment. Met deze constructie wordt er dus eigenlijk terug gegaan naar de kermis zoals deze was voor 2020. De doorontwikkeling van de kermis zal in dit scenario beperkt zijn waardoor de kermis ook in de toekomst veel gelijkenissen zal vertonen met de kermis voor 2020. Locatie van de kermis zal dan weer het Grote Kerkplein, de Melkmarkt, het Rodetorenplein, de Luttekestraat en de Grote Markt zijn. In deze opzet kan de kermis tien dagen duren, maar een variant van zeven of acht dagen is ook denkbaar. Op die manier kan de overlast voor verschillende partijen in de binnenstad iets worden beperkt.

Wanneer we de belangen van de kermisexploitanten meenemen is het echter aan te raden om de kermis toch tien dagen te laten duren. Een kermis van minder dagen zal de exploitanten minder inkomsten opleveren. Met een aantal sterke concurrerende kermissen in dezelfde periode zorgt dit er mogelijk voor dat zij uiteindelijk niet meer voor de kermis in Zwolle zullen kiezen en de kermis dus leegloopt. Een kermis van tien dagen in de binnenstad zal hoogstwaarschijnlijk op veel weerstand stuiten aangezien veel partijen in de binnenstad hierop tegen zijn. De kermis is vanuit vroeger uit altijd in de binnenstad georganiseerd, dit geeft de kermis dus wel een historische waarde. Een randprogrammering rondom de kermis zoals het Straatfestival en activiteiten voor kinderen is wenselijk gezien dit een toegevoegde waarde voor de kermis heeft. Ook de kermisexploitanten ervaren een randprogrammering als positief. Extra programmaonderdelen naast de kermis zullen wel voor hogere organisatiekosten zorgen. De pachtprijzen hoeven echter niet te dalen aangezien deze gebaseerd zijn op de locaties in de binnenstad. Hierdoor blijven de inkomsten voor de gemeente op niveau.

Afbeelding 2: Kermisattracties in Zwolse binnenstad. Gezien vanaf Rodetorenplein

29

Scenario 2: De kermis verhuist definitief naar park de Wezenlanden In dit scenario wordt de kermis, net als in 2020, 2021 en 2022, georganiseerd in het park de Wezenlanden. De afgelopen jaren hebben aangetoond dat het wel degelijk mogelijk is om een (naar omstandigheden) succesvolle kermis op deze locatie te organiseren. Hierbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat beide edities niet vergelijkbaar zijn met de “normale” situatie waarin de evenementenkalender volledig gevuld is. Het blijft dus de vraag hoe succesvol de kermis in het park de Wezenlanden is wanneer er een veel groter aanbod aan evenementen is en de kermis dus meer concurrentie heeft. De kermis op deze locatie heeft het grootste draagvlak aangezien veel betrokken partijen voorstander zijn als de kermis in het park georganiseerd wordt. In het park de Wezenlanden is er geen beperkte hoeveelheid ruimte en kan de kermis groot en ruim opgezet worden. Binnen deze opzet kan een looproute met brede paden aangelegd worden waardoor slechte locaties voor attracties op het kermisterrein niet meer bestaan. De brede looppaden en de looproute zijn de afgelopen twee jaar goed bevallen bij de exploitanten en de bezoekers. Daarnaast wonen de directe omwonenden verder van het kermisterrein af dan in de binnenstad.

Wanneer er gebruik gemaakt wordt centraal geregelde muziek die naar binnen toe gericht is (zoals dat de afgelopen twee jaar ook is gedaan) en de geluidsnormen worden gecontroleerd, dan zou in theorie de overlast voor omwonenden beperkt blijven. Doordat de kermis in dit scenario niet meer in de binnenstad plaatsvindt, sluit het ook goed aan bij de ontwikkelplannen voor de binnenstad. Ondanks de andere locatie blijft de kermis in deze opzet goed aansluiten bij het evenementenbeleid. Daarnaast heeft deze locatie positieve gevolgen voor de horeca en de detailhandel aangezien de negatieve effecten van de kermis voor deze partijen in de binnenstad verdwijnen. De kermis verliest wel haar historische waarde als deze verplaatst wordt naar park de Wezenlanden.

Afbeelding 3: Kermis bij avond in Park de Wezenlanden Aandachtspunten Wanneer de kermis definitief zou verhuizen naar park de Wezenlanden, zijn er aantal zaken van belang. Aangezien deze locatie niet de voorkeur heeft van de kermisexploitanten, zal de gemeente hen tegemoet moeten komen. Anders is er een kans dat zij de kermis in Zwolle links laten liggen. Deze tegemoetkoming kan door de kermis tien dagen te laten duren of door de openingstijden in de avond een uur later te maken dan de afgelopen twee jaar. Deze laatste optie zal echter voor een

30

grotere belasting voor de omwonenden zorgen en is daardoor niet wenselijk. Door de exploitanten tegemoet te komen wordt het omzetverlies voor de exploitanten beperkt. In dit scenario zal er ook kritisch gekeken moeten worden naar de pachtprijzen. De huidige pachtprijzen zijn gebaseerd op verpachting in de binnenstad. Het is niet redelijk om dezelfde prijzen te hanteren op een locatie buiten de binnenstad waar de exploitanten ook nog geen voorkeur voor hebben. Dit geldt met name voor de exploitanten van kinderattracties. Zij zullen in dit scenario vrijwel geen pacht kunnen betalen omdat de kermis voor hen anders niet rendabel is. Een verlaging van de pachtprijzen is dus wenselijk en geldt zeker in het geval van kinderattracties. Een andere mogelijkheid in het kader van pachtverlaging is een soort traject waar de kermisexploitanten in kunnen groeien. Hierin betalen exploitanten in de eerste twee jaar geen of minder pacht om vanaf het derde jaar weer de volledige pachtsom te betalen. Op die manier worden er aantrekkelijke omstandigheden voor exploitanten gecreëerd en kan tegelijkertijd de kermis op deze nieuwe locatie ontwikkeld worden. Daarbij komt dat de organisatiekosten voor de kermis in park de Wezenlanden hoger zijn dan in de binnenstad. Door de hogere kosten en lagere opbrengsten komt het evenementenbudget zonder structureel budget onder druk te staan.

Bij dit scenario moet ook aandacht worden besteed aan de uitstraling en de aantrekkelijkheid van de kermis op deze locatie. Mensen moeten al vanaf een afstand aangetrokken worden door de kermis. De kermisbonden hebben hier veel ideeën over. Zorg bijvoorbeeld voor een echte toegangspoort zoals een pretpark ook heeft. Met LED schermen kan er bijvoorbeeld een zeer aantrekkelijke entree gemaakt worden. Gebruik lage hekken, gekleurde lampjes, terrasjes bij de foodkramen, doeken voor op de hekken die een verhaal vertellen etc. Op die manier krijgt de kermis nog veel meer uitstraling en daarmee een aantrekkende werking. Ook voor mensen die toevallig voorbij lopen of fietsen. De kermis in Venray heeft dit bijvoorbeeld goed gedaan en zou als voorbeeld kunnen dienen. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat de kermisorganisatie niet het voornemen heeft om het kermisterrein te omheinen als de kermis definitief zou verhuizen naar het park de Wezenlanden. Deze maatregel is genomen vanwege de op dat moment geldende coronamaatregelen. Wanneer de coronamaatregelen het toelaten of helemaal verdwenen zijn, wil de organisatie de hekken rondom het terrein dus niet meer terug laten keren. Dit zal gevolgen hebben voor de uitstraling van de kermis en ook voor bepaalde voordelen van de huidige (omheinde) opzet in het park.

Die voordelen zullen namelijk verdwijnen als er in de toekomst geen hekken meer worden gebruikt. De opzet van 2020 en 2021 waarbij het kermisterrein met hekken omheind is brengt verschillende voordelen met zich mee. Zo is met deze opzet mogelijk om één of meerder ingangen naar het kermisterrein toe te maken. Hierdoor kunnen bezoekersstromen beter worden gecontroleerd en heeft het voordelen in het kader van crowdmanagement. Dit komt de veiligheid dus ten goede. Daarnaast kan er met deze opzet gemakkelijker een looproute over het kermisterrein gecreëerd worden. Dit is door de kermisexploitanten als heel prettig ervaren onder andere omdat attracties hierdoor niet meer op ongunstige plekken staan. Het plaatsen van hekken rondom het kermisterrein brengt kosten met zich mee voor de organisatie. Ondanks de hogere kosten heeft het gebruik van hekken ook meerdere voordelen. Een belangrijk aandachtspunt in dit scenario is dan ook om kritisch te kijken naar het voornemen om kermisterrein in de toekomst niet meer te omheinen met hekken. Wanneer er gebruik gemaakt wordt van lage hekken en er bijvoorbeeld twee of drie in- en uitgangen worden gecreëerd, dan kan dit meerdere voordelen met zich meebrengen. Daarnaast heeft het nauwelijks negatieve gevolgen voor de uitstraling van de kermis of voor de bezoeker.

Een aantrekkelijk randprogramma op het kermisterrein kan ook een belangrijke bijdrage aan leveren aan de uitstraling en aantrekkingskracht. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een afsluitende vuurwerkshow, (straat)theater en entertainment. De kermisexploitanten kijken daar ook positief tegenaan. Een randprogramma kan de kermis volgens hen versterken. Al deze zaken zullen er echter wel voor

31

zorgen dat de organisatiekosten van de kermis nog hoger worden terwijl deze al hoog zijn in het park de Wezenlanden. Een financieel neutraal eindresultaat is dan eigenlijk niet haalbaar. Om de aanloop van de binnenstad naar de kermis maar ook omgekeerd te stimuleren, moet er ook in dit scenario goed nagedacht worden over de verbinding tussen park de Wezenlanden en de binnenstad. Zoals eerder beschreven is dit in theorie makkelijker te realiseren dan in de praktijk. Scenario 3: De kermis wordt op een andere evenementenlocatie in de stad georganiseerd In dit scenario wordt de kermis zowel niet in de binnenstad als in het park de Wezenlanden georganiseerd. Een van de andere evenementenlocaties in Zwolle wordt in dit geval het decor van de kermis. In het vorige hoofdstuk is er al op ingegaan welke locaties hiervoor geschikt zouden zijn. Het evenemententerrein aan de Grote Voort lijkt de meest geschikte locatie. In vergelijking met de evenementenlocatie op Hessenpoort is deze locatie beter bereikbaar en dichterbij bewoonde gebieden gelegen. Dit maakt de locatie aan de Grote Voort in verhouding toegankelijker voor bezoekers terwijl veel andere voor- en nadelen vergelijkbaar zijn met de locatie Hessenpoort. Op deze locatie gelden veel dezelfde voordelen als in het park de Wezenlanden.

Er is geen gebrek aan ruimte, er is gemakkelijk een looproute over het kermisterrein aan te leggen en de aanrijroutes voor veiligheidsdiensten zijn goed. Daarnaast zijn er rondom deze locatie veel parkeergelegenheden voor auto’s. Aangezien deze locatie ook dichtbij de snelweg A28 en de ring ligt, is deze locatie zeer goed bereikbaar met de auto. Zoals eerder benoemd is echter de bereikbaarheid van deze locatie met de fiets, lopend of met het openbaar vervoer minder goed. Dat maakt deze locatie een stuk minder toegankelijk voor een breed publiek. Ook op het gebied van duurzaamheid is deze locatie ongeschikt. Op deze locatie kan er niet met mobiele accu’s gewerkt worden waardoor de stroomvoorziening middels aggregaten moet worden geregeld. Doordat de kermis in dit scenario zowel uit de binnenstad als uit het park de Wezenlanden verdwijnt zullen veel partijen daar tevreden mee zijn. Zo zullen bewoners van beide gebieden geen directe overlast meer ervaren van de kermis. Aangezien er in de directe omgeving van het terrein aan de Grote Voort geen woningen zijn, wordt het overlast probleem niet verplaatst naar een andere bewonersgroep in de stad. Wel verliest de kermis bij de verplaatsing haar historische waarde. Echter hebben de horeca en retail uit de binnenstad ook aangegeven het Park de Wezenlanden als het meest geschikte alternatieve locatie voor de kermis te zien.

Zij zien de kermis als belangrijk evenement voor Zwolle en vragen zich af of de kermis wel levensvatbaar is op een locatie die minder centraal gelegen is. Wanneer de kermis op een locatie verder buiten de stad plaatsvindt, is samenwerking tussen de kermis en de binnenstad ook lastig. Het is praktisch gezien onmogelijk om een connectie te maken tussen een evenement in de binnenstad en de kermis ver buiten de binnenstad. Onder de kermisexploitanten zal er geen enkel draagvlak zijn voor dit scenario. De onzekerheid voor exploitanten op het gebied van klandizie omzet zal op deze locatie erg groot zijn. Gezien de minder gunstige ligging voor bezoekers zullen ze hier negatief tegenaan kijken. Met een aantal sterke concurrerende kermissen die in dezelfde periode plaatsvinden is de kans ook groot dat in dit scenario veel exploitanten voor andere kermis dan die van Zwolle zullen kiezen. Er zal in dit geval door de gemeente flink wat gedaan moeten worden om de kermisexploitanten tegemoet te komen. Anders is de Zwolse kermis voor hen waarschijnlijk niet rendabel. De mogelijke gevolgen die het organiseren van de kermis op deze locatie met zich meebrengt kan dus grote impact hebben op de kwaliteit, de aantrekkingskracht en de exploitatie van de Zwolse kermis.

32

Aandachtspunten Veel van de aandachtspunten die van toepassing zijn op het scenario waarbij de kermis verhuist naar park de Wezenlanden, gelden ook voor het huidige scenario. Zo zal de kermis op deze locatie ook minimaal tien dagen moeten duren waarbij de openingstijden tot in ieder geval 23.00 uur zullen moeten zijn. Aangezien de verwachting is dat deze locatie minder bezoekers trekt, zullen de pachtprijzen ook flink moeten dalen. Op deze manier kan de Zwolse kermis nog rendabel blijven voor de exploitant. Dit heeft tot gevolg dat de inkomsten voor de gemeente zullen dalen en komt een positief financieel resultaat van de kermis in het geding. Daarnaast is een goede uitstraling in combinatie met een aantrekkelijk randprogramma op deze minder centrale locatie extra belangrijk om bezoekers aan te trekken. Deze zaken zorgen juist weer voor hogere exploitatiekosten voor de gemeente. De vraag is echter of deze elementen voldoende zijn om bezoekers alsnog naar deze minder toegankelijke locatie te krijgen. Om de toegankelijkheid te vergroten kan de organisatie vervoer naar de locatie faciliteren om zo bezoekers gemakkelijker naar de kermis te laten komen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inzet van pendelbussen vanaf het station of de binnenstad of een tijdelijke bushalte bij het kermisterrein voor diverse buslijnen in de stad. Dit zal echter voor nog hogere organisatiekosten zorgen.

Daarnaast creëert dit ook een extra logistiek vraagstuk. Ook is deze mogelijkheid in het kader van duurzaamheid niet aantrekkelijk. Mogelijke andere of meer duurzame opties zijn denkbaar, maar hebben dezelfde gevolgen op het gebied van kosten en logistiek. Hoewel dit scenario enkele voordelen heeft ten opzichte van het scenario in het park de Wezenlanden, wegen de nadelen en met name de risico’s daar niet tegenop. Op deze locatie wordt de kermis minder aantrekkelijk gemaakt voor bezoekers en exploitanten en komt de kwaliteit en mogelijk het voorbestaan van de kermis in Zwolle in het geding. Daarnaast zal de organisatie veel extra zaken moeten ondernemen om op deze locatie een succesvolle kermis te organiseren. Dit in combinatie met de hogere kosten en lagere inkomsten maakt dit niet een wenselijk scenario voor de toekomst. Suggestie voor toekomstige ontwikkeling 1: De kermis wordt onderdeel van een groter evenement (feestweek) waarbij de kermis in het park de Wezenlanden plaatsvindt Een van de suggesties die genoemd is om het evenement kermis in de toekomst verder te ontwikkelen is om de kermis onderdeel te zijn van een groter evenement zoals een feestweek. Hierbij moet men denken aan een evenement waarbij er naast de kermis nog tal van andere activiteiten in de (binnen)stad te doen zijn.

Voorbeelden zijn muziek, straattheater, cultuur, sport, entertainment en activiteiten voor kinderen. Het idee is dat de kermis in dit scenario plaatsvindt in het park de Wezenlanden. Daarbij zal de rest van het programma van de feestweek in dezelfde periode voornamelijk in en rondom de binnenstad plaatsvinden. Met een goede verbinding tussen de beide locaties kan er groot en aantrekkelijk evenement ontstaat die diverse doelgroepen aanspreekt. Hierbij is het doel dat de verschillende branches (kermisexploitanten, horeca en detailhandel) elkaar kunnen versterken. Wanneer de verschillende krachten gebundeld worden kan dit voor alle partijen positieve gevolgen hebben, waarbij het ook een bijdrage levert aan de stad Zwolle. Dit is het scenario zoals voornamelijk de horeca, maar ook de retail de toekomst van de kermis voor zich ziet. Wanneer de kermis op een locatie buiten de binnenstad wordt georganiseerd profiteert de horeca en de detailhandel daarvan, zo is de verwachting. Met name omdat de negatieve effecten die de kermis in de binnenstad heeft voor deze partijen grotendeels verdwijnen. Daarbij zien de binnenstad partijen voldoende mogelijkheden om beide locaties met elkaar te verbinden en op die manier elkaar te versterken. De feestweek Boeskool in Oldenzaal is een goed voorbeeld van een dergelijke opzet van een feestweek.

Dit is wel een evenement met een groter en uitgebreider karakter, maar geeft aan wat er

33

mogelijk is. Wanneer voor een dergelijke opzet gekozen zou worden in Zwolle, dan is het aan te raden om klein te beginnen en het evenement steeds wat meer uit te breiden als blijkt dat het goed aanslaat en er animo voor is. Voor een kleinschalige opzet van een soortgelijk evenement zijn in Zwolle al veel elementen aanwezig. Een idee dat tijdens de inventarisatie genoemd is, is bijvoorbeeld het samenbrengen van de kermis, het Stadsfestival en het Straatfestival tot een evenement. Op die manier ontstaat er met de combinatie van bestaande evenementen een concept dat neigt naar een feestweek. Het idee achter deze opzet is dat een evenement van dit formaat en met een divers programma een aantrekkende werking heeft op Zwolle. Het zal een brede doelgroep aanspreken omdat er voor iedereen wat te doen is. Dit zal ook voor een andere sfeer in de stad zorgen. Daarmee sluit een dergelijke opzet goed aan bij het evenementenbeleid (gericht op alle doelgroepen met speciale aandacht voor jongeren). De horeca en retail verwacht dat door het diverse aanbod aan activiteiten een andere doelgroep aangetrokken wordt die een positief effect heeft op de klandizie en de omzet voor deze branches. Alleen al omdat bijvoorbeeld de terrassen niet hoeven te wijken voor de kermisattracties.

Wanneer de kermis in het park de Wezenlanden plaatsvindt, zal er in de binnenstad meer ruimte ontstaan voor onderdelen van de feestweek. Deze ruimte wordt immers niet meer bezet door de verscheidene kermisattracties. Dit biedt meer mogelijkheden voor het programma van de feestweek. Ook wordt de druk op de binnenstad hierdoor verlaagd omdat niet alle bezoekers naar de binnenstad getrokken worden, maar zich juist verspreiden over twee locaties. Daarmee sluit dit scenario beter aan op de ontwikkelplannen van de binnenstad dan toekomstsuggestie 2. Aandachtspunten Wanneer de kermis in het scenario van een feestweek in park de Wezenlanden plaatsvindt, zijn er een flink aantal zaken van belang. Deze zaken bemoeilijken de uitvoering van dit scenario. Zo is het essentieel dat er een goede en vooral duidelijke verbinding is tussen de binnenstad en park de Wezenlanden. Hierbij gaat het om een fysieke, maar vooral ook gevoelsmatige verbinding voor de bezoeker. Op die manier wordt de uitstraling van één evenement in plaats van twee losse evenementen bereikt. Deze verbinding is ook nodig om het versterkende effect voor de verschillende partijen te bewerkstelligen. Hiervoor is het van belang dat bezoekers, wanneer ze dat willen, gemakkelijk de binnenstad kunnen bezoeken wanneer ze op de kermis zijn geweest of andersom.

Wanneer er weinig beweging is van mensen tussen het feestweek programma in de binnenstad en de kermis in het park de Wezenlanden, zullen beide onderdelen elkaar niet versterken. De kermis zal dan alleen maar verder achteruit gaan. Deze verbinding is in de praktijk alleen lastig te realiseren. Met andere evenementen in het verleden is al eens geprobeerd deze verbinding tot stand te brengen. Dit was zonder succes. Mede door de afstand tussen beide locaties en de ligging ten opzichte van elkaar blijkt het toch lastig om een goede verbinding tot stand te brengen. Ook verliest de kermis haar historische waarde als het uit de binnenstad verdwijnt. Zonder goede verbinding zal het evenement veel meer de uitstraling van twee losse evenementen krijgen. Hierdoor verdwijnt ook de versterkende werking voor de verschillende partijen en heeft het geen toegevoegde waarde voor de stad. Wanneer er geen goede verbinding gerealiseerd kan worden, is dit scenario dus niet wenselijk. Daarnaast is dit scenario ook minder haalbaar op het gebied van openbare orde en veiligheid. Een evenement van deze omvang op twee locaties heeft tot gevolg dat handhaving en politie op meerdere locaties aanwezig moet zijn. Dit maakt zaken als crowdmanagement en incidentenbestrijding lastiger.

34

In het park de Wezenlanden zullen de kermisexploitanten een kermis van minimaal tien dagen willen. De afgelopen jaren hebben aangetoond dat de nieuwe locatie in combinatie met een minder aantal dagen zorgt voor omzetverlies voor de exploitanten. Gezien de nadelige locatie voor de exploitanten zal de gemeente hen hierin tegemoet moeten komen. Anders is de kans aanwezig dat zij voor andere kermissen in het land zullen kiezen in plaats van de Zwolse kermis. Omwonenden van het park zullen echter niet blij zijn met een kermis van tien dagen in park de Wezenlanden. Het uitgangspunt in dit scenario is dat de gemeente de organisatie van een dergelijk evenement niet op zich gaat nemen. Er zal dus een partij gevonden moeten worden die deze organisatie op zich neemt. Bij voorkeur is dit één partij die ervaring heeft met het organiseren van grote evenementen. Neem bijvoorbeeld de organisatie van het bevrijdingsfestival. In het kader van een feestweek scenario is besproken dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor de organisatie van de kermis. Dit bemoeilijkt de organisatie van een feestweek gezien er altijd twee organiserende partijen zijn. Idealiter komt de organisatie van het gehele evenement (feestweek inclusief kermis) bij één partij te liggen. Dit heeft echter grote nadelen voor de gemeente.

Het resultaat van de kermis zal dan niet meer ten goede komen aan de gemeente en dus het evenementenbudget. Ook zal er goed nagedacht moeten worden over de invulling van het feestweekprogramma in de binnenstad. Een te vol programma geeft alsnog een te hoge druk op de binnenstad en gaat ook weer voor overlast voor de bewoners zorgen. Dit is niet wenselijk aangezien dit juist een van de redenen is om de kermis in het park de Wezenlanden te organiseren. Alle hierboven beschreven punten maken dit scenario moeilijk haalbaar gezien de nadelen. Het positieve aan dit scenario is wel dat er veel draagvlak voor is vanuit de partijen in de binnenstad (horeca, HESZ, retail en bbZ). Ook zit er energie op, vooral vanaf de kant van de horeca. In de mogelijke verkenning van dit scenario kan de horeca dus goed een prominente rol krijgen. Suggestie voor toekomstige ontwikkeling 2: De kermis wordt onderdeel van een groter evenement (feestweek) die volledig in de binnenstad plaatsvindt In deze suggestie voor toekomstige ontwikkeling van de kermis zal de kermis ook onderdeel zijn van een groter evenement zoals een feestweek. Echter zal in deze opzet de kermis net als de rest van het evenement allemaal in de binnenstad plaatsvinden en in dezelfde periode worden georganiseerd.

Doordat zowel de kermis als het programma van de feestweek in de binnenstad plaatsvinden ontstaat de uitstraling van één evenement. Alle elementen staan op die manier in verbinding met elkaar. Dit speelt hoogstwaarschijnlijk een belangrijke rol in de aantrekkingskracht van een dergelijk evenement.

35

Afbeelding 4: Optreden tijdens het Straatfestival met kermisattractie op de achtergrond Aandachtspunten In deze opzet zal er goed nagedacht moeten worden over de invulling van het programma van dit evenement. De kermis op zich zorgt al voor een goed gevulde binnenstad. De vraag is welke elementen van een feestweek daar nog bij kunnen gezien de beperkte ruimte in de binnenstad. Hier zal een goede afweging in gemaakt moeten worden. Een vol programma van de feestweek zal samen met de kermis een te hoge druk op de binnenstad geven en gaat mogelijk voor nog veel meer overlast voor de bewoners zorgen. Dat is niet wenselijk. Te weinig programmering zal ervoor zorgen dat het feestweek concept niet uit de verf komt en het gewenste resultaat niet wordt behaald. Gezien alle verwachte ontwikkelingen in de binnenstad is de vraag of dit scenario überhaupt haalbaar is. Dit scenario sluit niet goed aan bij de ontwikkelplannen voor de binnenstad. Ook de beperkte ruimte in de binnenstad is maakt dit een ingewikkeld scenario aangezien er juist meer ruimte benodigd is dan wanneer alleen de kermis in de binnenstad plaats zou vinden. Net als bij toekomstsuggestie 1 gaat de gemeente de organisatie van een dergelijk evenement niet op zich nemen. Wel wil de gemeente verantwoordelijk blijven voor de organisatie van de kermis.

Dit bemoeilijkt het organisatievraagstuk aangezien het de voorkeur heeft dat er één partij gevonden wordt die de volledige organisatie op zich neemt.

36

Bijlage 6: Uitgewerkt overzicht voor- en nadelen per scenario Scenario 1: Kermis keert terug naar de binnenstad en blijft bij het oude

Draagvlak

Aansluiting op beleid

Financiën

Duurzaamheid

Ruimte

Bereikbaarheid

Voordelen

Nadelen

• De kermisexploitanten worden volledig tegemoet gekomen in hun wensen • Meer aanloop en spontane bezoekers van de kermis. Dit werkt positief voor exploitanten en voornamelijk voor kinderattracties en food kramen • De kermis trekt op deze locatie een brede doelgroep aan waardoor het goed aansluit op het evenementenbeleid. (Binden en boeien jeugd, bruisende binnenstad, divers aanbod voor diverse doelgroepen) • Meer inkomsten voor de gemeente t.o.v. park de Wezenlanden omdat de bestaande pachtprijzen gehanteerd kunnen worden en kosten lager zijn • In de binnenstad kan de kermis duurzaam georganiseerd worden. Hier ligt een geschikte stroomaansluiting om mobiele accu’s op aan te sluiten • Geen

• Weinig draagvlak bij een deel van de partijen in de binnenstad (horeca, retail, bewoners) die de kermis graag uit de binnenstad willen • Terrassen moet in bepaalde gevallen weer kleiner worden. Dit zal op weerstand van horeca stuiten

• De binnenstad heeft de meest centrale ligging in de stad en is daarom goed bereikbaar met verschillende vervoersmiddelen • Veel parkeermogelijkheden voor auto’s rondom de binnenstad en fietsen in de binnenstad

• Sluit niet volledig aan bij de ontwikkelplannen voor de binnenstad

• Een uitgebreider randprogramma is volgens de exploitanten wenselijk. Dit leidt mogelijk tot meer kosten voor de organisatie of voor exploitanten • Geen

• Door de beperkte ruimte in de binnenstad is het nauwelijks mogelijk om meer uit te pakken met de kermis of uit te breiden (de kermis heeft de al veel terrein ingeleverd in de binnenstad) • Minder goede routing en looproute mogelijk vanwege inrichting van de binnenstad • Bepaalde locaties op het kermisterrein zijn minder aantrekkelijk voor attracties dan andere • Geen

37

Veiligheid

• Veel sociale controle in de binnenstad

Aantrekkingskracht

• Sluit aan bij de historische waarde; de kermis heeft altijd plaatsgevonden in de binnenstad • De kermis in de binnenstad in combinatie met de terrassen zorgt voor een sfeervolle uitstraling van het evenement

Overig

• Het Straatfestival, wat altijd een grote trekker was, sluit het beste aan bij de kermis wanneer deze in de binnenstad is

• Door de beperkte ruimte zijn er grotere risico’s m.b.t. crowdmanagement, openbare orde verstoringen en de bereikbaarheid van hulpdiensten tijdens een calamiteit. • Aanrijroutes voor veiligheidsdiensten zijn krap in de binnenstad. Met de kermis in de binnenstad kan incidentenbestrijding in het gedrang komen • Veiligheid van bezoekers van de binnenstad is in het geding tijdens opbouwfase van de kermis

• Geen

Scenario 2: De kermis verhuist definitief naar park de Wezenlanden

Draagvlak

Voordelen

Nadelen

•

•

• • Aansluiting op beleid

•

Breed draagvlak onder betrokken partijen; zelfs de exploitanten zien mogelijkheden voor de kermis op deze locatie Horeca en detailhandel hebben naar verwachting geen omzetverlies meer Terrassen kunnen volledig uitgestald blijven wat gunstig is voor de horeca Sluit beter aan bij de ontwikkelplannen voor de binnenstad aangezien de kermis niet meer in de binnenstad plaatsvindt en er niet een ander evenement voor in de plaats komt. De druk op de binnenstad neemt dus af

•

•

Geen draagvlak bij een groep omwonenden van park de Wezenlanden die veel overlast ervaart van de kermis Kinderattracties zullen het lastiger krijgen en mogelijk niet meer voor de Zwolse kermis kiezen

Geen

38

Financiën

•

Geen

• • • •

Duurzaamheid

•

Geen

•

Ruimte

•

Ruimte is geen beperkende factor voor de kermis in park de Wezenlanden. De kermis kan dus groeien of groter/anders opgezet worden In het park de Wezenlanden kan de kermis ruim opgezet worden met brede paden en looproutes. Dit is door verschillende partijen als positief ervaren * Slechte locaties voor attracties op het kermisterrein vervallen in park de Wezenlanden door ruime opzet en looproutes* Voldoende ruimte en mogelijkheden voor randprogrammering Park de Wezenlanden ligt dicht tegen de binnenstad aan en is daarom goed bereikbaar met verschillende vervoersmiddelen Meer ruimte en mogelijkheden voor het parkeren van fietsen bij park de Wezenlanden Qua afstand is het mogelijk om een verbinding tussen park de Wezenlanden en binnenstad te maken De veiligheidsdiensten zien park de Wezenlanden als meer geschikte locatie voor de kermis dan de binnenstad Goede aanrijroutes en voldoende ruimte voor incidentbestrijding door veiligheidsdiensten De kermis kan veilig worden opgebouwd zonder dat veiligheid bezoekers van het park in het geding komt Doordat deze locatie omheind kan worden kunnen bezoekersstromen makkelijker gecontroleerd worden

•

•

•

Bereikbaarheid

• • • •

Veiligheid

• • • •

Pachtprijzen zullen moeten dalen om de exploitanten tegemoet te komen. Dit zorgt voor minder inkomsten voor de gemeente Organisatiekosten van de kermis in park de Wezenlanden zijn hoger dan in de binnenstad Grote kans op budgetneutraal of negatief financieel resultaat van de kermis en dus geen bijdrage aan het evenementenbudget Extra aandacht en dus kosten voor aankleding van het kermisterrein en randprogramma In het park kan de kermis niet duurzaam georganiseerd worden. In het park ligt geen stroomaansluiting waar de mobiele accu’s op aangesloten kunnen worden Geen

•

Weinig parkeergelegenheden voor auto’s in de directe omgeving van park de Wezenlanden

•

Meer inzet van politie en handhaving nodig op deze locatie aangezien er minder sociale controle is

39

Aantrekkingskracht

•

Doordat de kermis op deze locatie gemakkelijker kan groeien/zich kan ontwikkelen kan er een aantrekkelijkere kermis tot stand worden gebracht

•

• Overig

•

2020 en 2021 tonen aan dat de kermis op deze locatie succesvol kan zijn. (Niet vergelijkbaar met “normale” situatie, dus lastig inschatten hoe succesvol het is in een volledig gevuld evenementenseizoen)

•

•

Het Straatfestival sluit het beste aan bij de kermis wanneer deze in de binnenstad is. Het is niet wenselijk om de kermis en het Straatfestival op twee verschillende locaties te houden Vanuit vroeger uit is de kermis in de binnenstad georganiseerd, deze historische waarde vervalt als voor park de Wezenlanden gekozen wordt Verbinding tussen binnenstad en park de Wezenlanden zal specifieke aandacht moeten krijgen zodat er gemakkelijk combinatiebezoek mogelijk tussen park de Wezenlanden en de binnenstad Deze verbinding blijkt in de praktijk echter moeilijk te realiseren

* Dit voordeel vervalt deels als het voornemen wordt uitgevoerd om in de toekomst geen hekken te plaatsen rondom het kermisterrein en geen gebruik te maken van in- en uitgangen van het kermisterrein

Scenario 3: De kermis wordt op een andere evenementenlocatie in de stad georganiseerd

Draagvlak

Aansluiting op beleid

Voordelen

Nadelen

• Zowel bewoners van de binnenstad als de omwonenden van park de Wezenlanden zullen tevreden zijn met dit scenario aangezien zij geen overlast meer van de kermis ondervinden • Weinig directe omwonenden op deze locatie, daarom is er weinig (geluids)overlast voor inwoners • Horeca en detailhandel hebben naar verwachting geen omzetverlies meer als de kermis uit de binnenstad verdwijnt • Terrassen kunnen volledig uitgestald blijven wat gunstig is voor de horeca • Sluit beter aan bij de ontwikkelplannen voor de binnenstad aangezien de kermis niet meer in de binnenstad plaatsvindt. De druk op de binnenstad neemt dus af

• Geen draagvlak bij kermisexploitanten en -bonden • Voor kinderattracties en mogelijk voor meer attracties niet rendabel • Belangengroepen rondom deze locatie zijn niet meegenomen in het onderzoek. Daarom moeilijk in te schatten hoe zij tegen dit scenario aankijken en welke weerstand er kan worden verwacht • Nauwelijks mogelijk om verbinding te maken met de binnenstad. Sluit op dit punt niet aan bij de wensen van partijen in de binnenstad • Mogelijk overlast voor verschillende bedrijven in omgeving van locatie • Minder toegankelijk voor brede doelgroep en sluit daardoor niet aan op evenementenbeleid

40

Financiën

• Geen

Duurzaamheid

• Geen

Ruimte

• Ruimte is geen beperkende factor. De kermis kan dus groeien of groter/anders opgezet worden • In het terrein aan de Grote Voort kan de kermis ruim opgezet worden met brede paden en looproutes. Deze elementen zijn door verschillende partijen als positief ervaren • Slechte locaties voor attracties op het kermisterrein vervallen op deze locatie door ruime opzet en looproutes • Voldoende ruimte en mogelijkheden voor randprogrammering • Goede bereikbaarheid voor auto’s en voldoende parkeergelegenheden voor auto’s • Goede aanrijroutes en voldoende ruimte voor incidentbestrijding door veiligheidsdiensten • Doordat deze locatie omheind kan worden kunnen bezoekersstromen makkelijker gecontroleerd worden • De kermis kan veilig worden opgebouwd • Geen

Bereikbaarheid Veiligheid

Aantrekkingskracht

• Gemeente zal (financieel) veel moeten doen om kermisexploitanten tegemoet te komen • Pachtprijzen zullen moeten dalen, daardoor minder inkomsten voor de gemeente • Organisatiekosten op deze locatie zullen hoger zijn dan in de binnenstad • Grote kans op negatief financieel resultaat door hogere kosten en lagere inkomsten • Extra aandacht en dus kosten voor aankleding van het kermisterrein en randprogramma • Mogelijk extra inzet van middelen die bereikbaarheid vergroten wat weer tot meer kosten gaat leiden • De kermis kan op deze locatie niet duurzaam georganiseerd worden. Er is geen stroomaansluiting aanwezig waar de mobiele accu’s op aangesloten kunnen worden • Geen

• Minder centraal gelegen in de stad. Daardoor mindere bereikbaarheid voor bezoekers die te voet, met de fiets of met de trein komen • Weinig sociale controle op deze locatie waardoor er meer inzet nodig is van politie en handhaving

• Mogelijkheid dat exploitanten voor andere kermissen kiezen waardoor Zwolse kermis verzwakt • Het Straatfestival sluit het beste aan bij de kermis wanneer deze in de binnenstad is. Het is niet wenselijk om de kermis en het Straatfestival op twee verschillende locaties te houden • Grote mogelijkheid dat de kermis minder aantrekkelijk wordt voor bezoekers op deze locatie en er minder bezoekers worden aangetrokken

41

• Vanuit vroeger uit is de kermis in de binnenstad georganiseerd, deze historische waarde vervalt als er voor een locatie buiten de binnenstad gekozen wordt

Suggestie voor toekomstige ontwikkeling 1: De kermis wordt onderdeel van een groter evenement (feestweek) waarbij de kermis in het park de Wezenlanden plaatsvindt

Draagvlak

Voordelen

Nadelen

•

•

In dit scenario zullen zowel de omwonenden van park de Wezenlanden maar ook binnenstadbewoners overlast ervaren waardoor er bij deze groepen weinig draagvlak zal zijn

•

Ondanks dat de kermis niet meer in de binnenstad plaatsvindt creëert een feestweek weer extra druk op de binnenstad. Dat sluit deels niet aan op de ontwikkelplannen in de binnenstad

•

Pachtprijzen zullen moeten dalen om de exploitanten tegemoet te komen. Dit zorgt voor minder inkomsten voor de gemeente Organisatiekosten van de kermis in park de Wezenlanden zijn hoger dan in de binnenstad Grote kans op budgetneutraal of negatief financieel resultaat van de kermis en dus geen bijdrage aan het evenementenbudget Idealiter komt de organisatie van het gehele evenement (inclusief kermis) in handen van een overkoepelende organisatie. Daarmee zijn er geen inkomsten meer voor de gemeente en daarmee het evenementenbudget.