Raadsvoorstel vrijwilligers- en mantelzorgbeleid

voorstel

Raadsvoorstel Datum

15 oktober 2024

Onderwerp Versienummer

Vrijwilligers- en mantelzorgbeleid 1

Portefeuillehouder

Michiel van Willigen

Samenvatting In Zwolle zetten veel inwoners zich vrijwillig in voor anderen, wat bijdraagt aan een sterke, inclusieve samenleving. Echter, het aantal vrijwilligers en mantelzorgers daalt, terwijl hun rol essentieel is voor de sociale basis en het welzijn van de stad. De beleidsagenda richt zich op het versterken van vrijwilligerswerk en mantelzorg om deze afname te stoppen. Vrijwilligerswerk biedt bovendien veel voordelen voor de vrijwilligers zelf, zoals waardering, sociale contacten en kansen voor persoonlijke ontwikkeling. Financiële gevolgen Betreft doel Begroting wijzigen Budgetnummer

1.1.1 Sociale contacten en daginvulling Nee -

Bijlagen 1. Vrijwilligers- en mantelzorgbeleid 2. Advies van de Participatieraad Zwolle op het Vrijwilligers- en mantelzorgbeleid 3. Reactie college op advies Participatieraad Zwolle Openbaarheid X Openbaar Geheim

De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Het Vrijwilligers- en mantelzorgbeleid vast te stellen, 2. Kennis te nemen van de voorgestelde wijze van afdoening van de motie ‘Aandacht voor jonge mantelzorgers’, 3. Kennis te nemen van de voorgestelde wijze van afdoening van de motie ‘Verbinding informele en formele zorg’, 4. Kennis te nemen van de voorgestelde wijze van afdoening van de motie “Stadspas voor vrijwilligers en mantelzorgers’.

1/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Inleiding Veel Zwollenaren zetten zich belangeloos in voor een ander. Dankzij deze vrijwilligers en mantelzorgers is Zwolle een stad waarin mensen elkaar kennen, naar elkaar omzien en zorgdragen voor hun omgeving. We werken samen aan een inclusieve samenleving waarin mensen erbij horen en van betekenis kunnen zijn voor anderen. In de koers Sociaal Domein 2024 – 2030 schetsen we ook het belang van een sterke sociale basis, vooral in het belang van een gezonde, veerkrachtige samenleving, en ook om de vergrijzing en de transformatie in de zorg beter te kunnen opvangen. Ook daarvoor is de bijdrage van vrijwilligers en mantelzorgers cruciaal. Helaas zien we het aantal vrijwilligers en mantelzorgers dalen, terwijl juist zij zo belangrijk zijn in onze inclusieve samenleving. Het is dus van belang om de afname van vrijwilligers en mantelzorgers te stoppen en te bevorderen dat zij in aantallen weer toenemen. Het doel van deze beleidsagenda is het versterken van het vrijwilligers- en mantelzorgwerk dat voor en door vele Zwolse inwoners wordt uitgevoerd. In de sociale basis zoeken we de oplossingen van zorgvragen in het gewone leven. De inzet van vrijwilligers en mantelzorgers draagt daaraan bij. Het doen van vrijwilligerswerk heeft daarbij ook vele positieve effecten voor de vrijwilliger zelf. Vrijwilligers krijgen waardering en zijn belangrijk voor een ander.

En vrijwilligerswerk is een leuke tijdsbesteding die je bovendien helpt om je vrienden- en kennissenkring uit te breiden. Het draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling en voor sommigen is het dé opstap naar een betaalde baan. Veel Zwollenaren pakken de handschoen op om hun steentje bij te dragen voor hun naasten of voor onbekende stadsgenoten. In augustus 2023 heeft het college de notitie ‘beleid vrijwilligersondersteuning’ vastgesteld. Deze is overgedragen aan uw raad, maar in afwachting van een notitie over mantelzorg niet in behandeling genomen. Nu ligt er één notitie voor, waarin de notitie ‘beleid vrijwilligersondersteuning’ is opgenomen, die zowel ingaat op het vrijwilligers- als mantelzorgbeleid. Daarmee komt de notitie ‘beleid vrijwilligersondersteuning’ niet te vervallen, maar u als raad wordt niet langer gevraagd hiermee in te stemmen. Kader 1. Versterking sociale basis 2024 – 2027 (raadsbesluit 10 november 2023) 2. Koers sociaal domein 2024 – 2030 (raadsbesluit 17 juni 2024) Beoogd effect Het effect van dit beleid is dat meer inwoners van Zwolle zich inzetten als vrijwilliger en/of mantelzorger en zich daarbij gesteund en gewaardeerd voelen. Argumenten 1a.Met dit beleid dragen we bij aan alle bewegingen en opgaven die zich afspelen in de sociale basis. Vrijwilligers zijn actief in elke sector.

Bij scholen, sport-, cultuur-, en hobbyverenigingen, arbeids-, politieke-, en levensbeschouwelijke organisaties, bij jeugdwerk, in kerken, in de buurt, in de hulpverlening en in de zorg. Dit beleid gaat over al die vrijwilligers en mantelzorgers. Daardoor draagt het bij aan alle bewegingen en opgaven die zich afspelen in de sociale basis. De volgende doelstellingen van dit nieuwe beleid dragen bij aan de voorgenomen beweging in de sociale basis: 1.Vrijwilligers en mantelzorgers voelen zich erkend en gewaardeerd. 2.Nieuwe vrijwilligers worden actief. 3.Matching van vraag en aanbod. 4.Specifieke aandacht voor niet Westerse en jonge mantelzorgers. 2/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

5.Verbeteren van de vindbaarheid van informatie en de informatieverstrekking zelf. 6.Vrijwilligersorganisaties en organisaties die zich inzetten voor mantelzorgers krijgen ondersteuning. De relatie formele en informele zorg wordt verstevigd.

1b. Met dit beleid versterken we de sociale basis Door de intrinsieke motivatie van vrijwilligers en mantelzorgers als leidraad te nemen zorgen we ervoor dat ook in de toekomst Zwolle trots mag zijn op haar betrokken inwoners. Door het erkennen, waarderen en ondersteunen van vrijwilligers creëerden we een vrijwilligers- en mantelzorgbestand dat op lange termijn zorgt voor een sterke sociale basis. Het nieuwe vrijwilligers- en mantelzorgbeleid bestaat uit 13 concrete acties. Een aantal belangrijke acties die we gaan uitvoeren zijn: 1.Ondersteunen van jonge mantelzorgers 2.Werven van onbenut potentieel 3.Waardering voor vrijwilligers en mantelzorgers verbeteren

1c. Met dit beleid maken we kostenbesparende bewegingen elders mogelijk We maken in het sociaal domein een beweging naar versterking van de sociale basis. Daarmee verwachten we dat de samenleving veerkrachtiger wordt en dat aanvullende en meer specialistische, individuele ondersteuning minder snel nodig is. We investeren daarom onder andere in de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. Dit kan leiden tot kostenbesparing elders.

1d. Het beleid is in lijn met het advies van de Participatieraad Zwolle. Wij zijn blij met de constructieve en nuttige feedback vanuit de Participatieraad en hebben het advies (bijlage 2) benut bij het vormgeven van het vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. In bijlage 3 vindt u onze reactie op het advies van de Participatieraad. Alternatieve mogelijkheden In dit beleid wordt uitleg gegeven aan de inzet van mensen die zich belangeloos voor een ander inzetten, als vrijwilliger of mantelzorger. Divosa heeft becijferd dat de inzet van vrijwilligers en mantelzorgers, in geld uitgedrukt, ruim 6 miljard euro per jaar bedraagt. Los van de (jaarlijks stijgende) zorgkosten, ontbreekt het in de zorgsector aan voldoende personeel. Geconcludeerd kan worden dat er onvoldoende alternatieve mogelijkheden zijn en we de inzet van vrijwilligers en mantelzorgers mede daarom moeten koesteren. Maatschappelijk draagvlak & participatie Er zijn totaal zes bijeenkomsten georganiseerd waarin verschillende partijen en organisaties mee konden praten over het beleid. Ook heeft een kerngroep met partners - ZwolleDoet!, Stadkamer, Diaconaal Platform Zwolle, en Sport Service Zwolle- op intensieve wijze meegedacht over het beleid. De kerngroep vertegenwoordigde een brede groep die op meerdere momenten ook inspraak hebben gehad.

Een aantal deelnemers waren: Hart voor Zwolle, Stichting Present, Travers Welzijn, Focus, IntermeZZo, Toegankelijk Zwolle, Humanitas, Openluchtbad Zwolle, Bevrijdingsfestival, Scouting, Wijkstichting Stadshagen, Participatieraad, Sociaal Wijk Team, en WIJZ. Tenslotte heeft de Participatieraad Zwolle een advies gegeven op de notitie. 3/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Met de inbreng en het advies van de Zwolse partijen hebben we het maatschappelijk draagvlak en de participatie geborgd. Communicatie Dit beleid zal, na vaststelling door uw raad, gecommuniceerd worden via de sites van de gemeente Zwolle, het SWT en ZwolleDoet! Financiën Vrijwillige inzet en mantelzorg maakt op meerdere plaatsen deel uit van de gemeentebegroting. Advies, waardering en matchen van vrijwilligers en mantelzorgers en bij bijvoorbeeld wijkverenigingen is geborgd in doel 1.1.1. Advies en ondersteuning van vrijwilligers bij sportverenigingen is belegd in doel 1.1.2. Inzet op vrijwilligers op het gebied van bevorderen van gelijke kansen, bijvoorbeeld Taalmaatjes of inzet bij Vluchtelingen is ondergebracht in doel 1.1.3. Daarnaast zijn volop vrijwilligers actief bij Op Orde om inwoners met hun financiën te ondersteunen, doel 2.1.1. Ook in andere programma’s is in de gemeentebegroting is volop aandacht voor vrijwillige inzet. De uitwerking van dit beleid gebeurt vooralsnog binnen de bestaande budgetten zoals hierboven beschreven. Ook kijken we hoe we dingen anders kunnen doen in plaats van meer. Voor de uitvoering van het plan voor de jonge mantelzorgers zijn incidentele middelen gevonden, € 78.000 in 2024, € 65.000 in 2025 en € 58.000 in 2026 (GALA/SPUK).

Mochten er op onderdelen die mogelijk om een financiële bijdrage vragen dan komen we bij het laten vaststellen van de Uitvoeringsagenda Vrijwilligers- en mantelzorgerbeleid bij uw raad terug. Risico’s Bij tussentijdse evaluaties van dit beleid bestaat de mogelijkheid dat het beleid op onderdelen om bijstelling vraagt. Mogelijk zijn daar dan financiële consequenties aan verbonden. Vervolg Na het vaststellen van deze notitie wordt in het voorjaar van 2025 een uitvoeringsagenda aan u voorgelegd. Deze uitvoeringsagenda gaan we met partners en inwoners opstellen en uitvoeren. In dit plan worden de voorgestelde punten uit dit beleid verder uitgewerkt en er wordt indien nodig een financiële paragraaf toegevoegd. De raad wordt via de voor- en najaar rapportages geïnformeerd over de voortgang van het beleid. Openbaarheid Het voorstel is openbaar.

4/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5