Raadsvoorstel Opnieuw vaststellen paraplubestemmingplan Bouw- en cultuurhistorie in verband met tussenuitspraak Raad van State

voorstel

Raadsvoorstel Datum

15 oktober 2024

Onderwerp Versienummer

Opnieuw vaststellen paraplubestemmingplan Bouw- en cultuurhistorie in verband met tussenuitspraak Raad van State 1

Portefeuillehouder

Gerdien Rots / Anja Roelfs

Samenvatting Het paraplubestemmingsplan Bouw- en cultuurhistorie is op 14 september 2021 door uw raad vastgesteld. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingediend. De zitting bij de Raad van State heeft op 27 mei 2024 plaatsgevonden. In een tussenuitspraak ziet de rechter een innerlijke tegenstrijdigheid in het artikel dat enerzijds beoogt cultuurhistorische waarden te behouden en herstellen, maar anderzijds de sloop van bebouwing niet verbiedt. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uw raad opgedragen binnen de termijn van zestien weken na de tussenuitspraak het omschreven gebrek te herstellen. Daarom moet het betreffende artikel worden aangepast. In dit voorstel leggen wij de aanpassing van het artikel aan u voor. Wij hebben het artikel zodanig vormgegeven dat beter tot uiting komt wat wij met herstel van aanwezige waarden bedoelen. Dat ziet zowel op behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden van bestaande bebouwing als ook op het herstel van de historisch stedenbouwkundige karakteristiek en gevelbeeld na geheel of gedeeltelijke sloop. Financiële gevolgen Betreft doel Begroting wijzigen Budgetnummer

613 Wettelijk kader voor de fysieke leefomgeving Nee 56204002

Bijlagen 1. Tussenuitspraak Raad van State d.d. 31 juli 2024 in het beroep tegen het bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie; 2. Document waarin het aangepaste artikel is opgenomen; 3. Bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie. Openbaarheid Openbaar Geheim

De raad wordt voorgesteld te besluiten om:

1/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

1. in te stemmen met de wijzigingen die zijn doorgevoerd in artikel 30 en de planaart van het bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie; 2. het bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie, vast te stellen in elektronische vorm, als vervat in het GML-bestand NLIMRO.0193.BP.19012-0005 met de bijbehorende regels met bijlagen en de bijbehorende ondergrond, als vervat in het DGN-bestand NL.IMRO.0193.BP.190120005 en de verbeelding van dit bestemmingsplan tevens vast te stellen in papieren vorm. 3. Dit besluit tot vaststelling van het bestemmingplan binnen twee weken te publiceren en toe te zenden aan de Raad van State en Van Wonen.

2/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Inleiding Het bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie is op 4 oktober 2021 vastgesteld. Hiertegen is beroep ingesteld door Van Wonen Investeringsmaatschappij 2 B.V. (hierna Van Wonen) in verband met hun pand aan de Burgemeester Drijbersingel 25. Het beroep gaat over de vraag of het behoud en herstel van cultuurhistorische waarden zich laat verenigen met de mogelijkheid de gebouwen te slopen waar deze dubbelbestemming op rust. De zitting bij de Raad van State was op 27 mei jl. Daar hebben wij aangegeven hoe wij het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden precies uitleggen. Namelijk dat bij sloop de regeling voor herstel gericht is op het terugbrengen van de historisch stedenbouwkundige karakteristiek, het volume en gevelbeeld, zoals beschreven in de lijst met cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren, die als een bijlage bij het bestemmingsplan is gevoegd. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna de Afdeling) heeft in een tussenuitspraak van 31 juli 2024 aangegeven dat hij de regeling tegenstrijdig vindt. De regeling ziet op het behoud en herstel van de aangegeven waarden en die gaan bij geheel of gedeeltelijke sloop verloren. Hij geeft aan dat behoud en herstel gericht is op restauratie.

De Afdeling heeft uw raad opdracht gegeven om het in de tussenuitspraak aangegeven gebrek te herstellen binnen 16 weken na verzending van de tussenuitspraak. Daarvoor is uiterlijk 4 november een besluit nodig van uw raad.

Kader 1. Het besluit tot vaststelling van het parapluplan Bouw- en cultuurhistorie van 4 oktober 2021; https://portal.ibabs.eu/Agenda/View/c09745e4-0243-4f13-8fddbeeab8a56dbd?returnUrl=%2FSearch#8ff5ff92-d6f0-4556-92e6-0037ab6ba8f0 2. De tussenuitspraak van de Raad van State van 31 juli 2024 is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Beoogd effect Er wordt voldaan aan de opdracht van de Raad van State om het gestelde gebrek in het bestemmingsplan over bouw- en cultuurhistorie te herstellen. Argumenten 1.1 Artikel 30 van het bestemmingsplan Zwolle parapluplan bouw- en cultuurhistorie sluit beter aan op wat wordt beoogd met behoud en herstel van cultuurhistorische waarde. Artikel 30 van het bestemmingsplan bevat een regeling voor 'Waarde – Cultuurhistorie 1'. Het bestemt de als zodanig aangewezen gronden, naast andere bestemmingen, ook voor het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden. Er geldt bewust geen sloopverbod. In een ander artikel met de dubbelbestemming Waarde-Cultuurhistorie 2 geldt wel een sloopverbod voor een andere categorie panden met een zeer hoge cultuurhistorische waarde. Voor bebouwing in Waarde-Cultuurhistorie 1 is slopen toegestaan. De Afdeling ziet niet hoe behoud en herstel samen kan gaan met sloop. Hij heeft ons de opdracht gegeven het gebrek te herstellen in de hoop daarmee tot een spoedig einde te komen van het rechtsgeschil.

In het aangepaste artikel wordt daarom onderscheid gemaakt tussen enerzijds behoud en herstel van de bestaande cultuurhistorische waarden en anderzijds het herstel van de historisch 3/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

stedenbouwkundige karakteristiek en gevelbeeld na geheel of gedeeltelijke sloop. Hiermee wordt de mogelijkheid van sloop duidelijk in het artikel verankerd en wordt aangegeven op welke wijze bij nieuwbouw met de door sloop verdwenen waarden rekening moet worden gehouden. Het gevelbeeld van het verdwenen gebouw keert in ontwerp en door karakteristiek materiaalgebruik als het ware terug. 1.2 Hoewel de Omgevingswet in werking is getreden, is op dit bestemmingsplan nog de Wet ruimtelijke ordening van toepassing De Omgevingswet is in werking getreden. De Wet ruimtelijke ordening is daarmee komen te vervallen. Toch kan dit bestemmingsplan nog op grond van de oude wetgeving opnieuw worden vastgesteld. Het overgangsrecht schrijft dit namelijk voor. Het overgangsrecht bepaalt dat als een bestemmingsplan als ontwerp ter visie heeft gelegen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024), de procedure volgens oud recht wordt afgerond. De tussenuitspraak is nog onderdeel van de procedure. 1.3 Door het tijdverloop tussen vaststellen van het oorspronkelijke plan en nu zijn enkele aanpassingen aan de contouren op de plankaart noodzakelijk geworden Het oorspronkelijke bestemmingsplan is vastgesteld in oktober 2021. Het parapluplan is van toepassing op diverse plekken door heel Zwolle.

In de periode waarin de procedure tot vaststelling van het parapluplan werd doorlopen tot nu, zijn andere bestemmingsplannen vastgesteld, waarin de cultuurhistorische regeling van het parapluplan is opgenomen. Het kan niet zo zijn dat twee bestemmingsplannen hetzelfde regelen voor dezelfde locatie. Daarom is het nodig dat die – in de tussenperiode vastgestelde- bestemmingsplannen uit het parapluplan gehaald worden. Deze handeling is puur technisch nodig als gevolg van het tijdverloop tussen de vaststelling van het bestemmingsplan en de tussenuitspraak van de Afdeling. 2. Het bestemmingsplan Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie moet opnieuw worden vastgesteld. Juridisch is vastgelegd dat dit zowel in elektronische vorm als ook in papieren vorm moet worden gedaan. Het aangepaste artikel krijgt pas rechtskracht, als het bestemmingsplan is vastgesteld en gepubliceerd. De Afdeling heeft daarbij aangegeven dat het bestemmingsplan kan worden vastgesteld, zonder dit plan opnieuw ter visie leggen als ontwerp. 3. Na het raadsbesluit moet hiervan kennisgegeven worden op overheid.nl. Daarnaast worden ook Van Wonen en de Raad van State op de hoogte worden gebracht van het raadsbesluit. Net als bij een “gewone” bestemmingsplanprocedure, worden degenen geïnformeerd die een rol spelen in de procedure. In dit geval zijn dat Van Wonen en de Raad van State.

Van Wonen zal daarom op de hoogte worden gebracht van dit raadsvoorstel. Ook van uw besluit worden Van Wonen en de Raad van State geïnformeerd. Alternatieve mogelijkheden Een alternatief is om niets te doen. De rechter zal dan uitspraak doen naar aanleiding van het ingediende beroep. Het lijkt erop dat de Afdeling de regeling dan zal vernietigen. Dat is onwenselijk voor het pand aan de Burgemeester Drijbersingel. Maar ook voor alle overige panden die in dit parapluplan de dubbelbestemming Waarde-Cultuurhistorie 1hebben gekregen, omdat wij ervanuit gaan dat de vernietiging de hele regeling treft. Voor het aanpassen van het artikel moet gezocht worden naar een wijziging die helder aangeeft wat de bedoeling is, maar die tegelijk geen verzwaring van de rechtspositie veroorzaakt. Immers, andere 4/5

voorstel

Datum

15 oktober 2024

eigenaren van panden met deze dubbelbestemming zijn niet meer in de gelegenheid om hiertegen op te komen. Wij denken met de voorgestelde wijziging aan de uitspraak van de Afdeling tegemoet te komen, de door de Afdeling aangegeven omissie te herstellen en daarmee het bestemmingsplan overeind te houden. Maatschappelijk draagvlak & participatie Er is over deze wijziging geen vorm van participatie gevolgd. De Afdeling heeft aangegeven dat dit niet nodig is, omdat het gaat om een lopende procedure waar slechts een wijziging uit voortvloeit die de bestaande regel beter uitlegt. Er zijn geen andere juridische gevolgen. Communicatie Het besluit over de wijziging van dit bestemmingsplan wordt opnieuw gepubliceerd, zoals de wet dat voorschrijft. Tevens worden de Raad van State en Van Wonen geïnformeerd over onze manier van handelen. Met Van Wonen zal nog voor het raadsbesluit al contact worden gezocht om hen in kennis te stellen van het voorgenomen besluit. Financiën Voor het behandelen van een beroep tegen een bestemmingsplan is een werkordernummer beschikbaar. Ook het verwerken van een rechterlijke uitspraak valt daaronder. Er is voldoende budget om de werkzaamheden daaruit te betalen. Risico’s Er bestaat een risico dat de Afdeling de aangepaste planregeling alsnog onvoldoende acht. De regeling wordt dan vernietigd. De oude planologische regeling herleeft op dat moment.

De dubbelbestemming ‘Waarde - Cultuurhistorisch 1’ vervalt dan. Er is dan een geheel nieuwe planregeling nodig. Openbaarheid Het voorstel is openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5