Raadsvoorstel Mobiliteitsbeleid Spoorzone

voorstel

Raadsvoorstel Datum

22 mei 2024

Onderwerp Versienummer

Mobiliteitsbeleid Spoorzone 0

Portefeuillehouder

Gerdien Rots

Samenvatting Om de ambities voor de gebiedsontwikkeling van de Spoorzone te kunnen verwezenlijken, is een duurzaam mobiliteitsconcept een randvoorwaarde. Dit mobiliteitsconcept is een samenhangend pakket van maatregelen voor voorzieningen, stimulerende maatregelen en regels. Het mobiliteitsconcept is in samenwerking met de coalities uit het gebied opgesteld. Daarbij zijn de reeds vastgestelde beleidsstukken en nota’s van uitgangspunten uitgewerkt in het voorliggende mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone. Hierin worden de kaders gegeven op het gebied van mobiliteit voor de verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling. Dit mobiliteitsbeleid geldt voor de nieuwe ontwikkelingen (inclusief tijdelijke ontwikkelingen). Voor bestaande gebieden in de Spoorzone is dit beleid van toepassing vanaf het moment dat er een omgevingsvergunning nodig is. Financiële gevolgen Betreft doel

Begroting wijzigen Budgetnummer

6.1.2. We zorgen voor een stad met ruimtelijke kwaliteit en heldere toekomstbestendige ruimtelijke structuren op niveau van concrete projecten en initiatieven Nee

Bijlagen 1. Mobiliteitsbeleid Spoorzone 2. Mobiliteits Programma van Eisen Spoorzone

Openbaarheid Openbaar Geheim

1/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Het Mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone vast te stellen. Met als belangrijkste maatregelen voor het gebied: • Realisatie van een excellent voetgangersnetwerk met dagelijkse voorzieningen nabij • Realisatie van een excellent fietsnetwerk verbonden met de omgeving en goede en voldoende fietsparkeergelegenheid • Voorzien in uitstekende nabije OV-voorzieningen • Voorzien in voldoende (ruimte voor) deelmobiliteit • Autoparkeren vindt plaats in mobiliteitshubs aan de randen van het gebied en met een bijpassende lagere autoparkeernorm 2. Kennis te nemen van de uitwerking van het mobiliteitsbeleid in bijbehorende MPvE (Mobiliteit Programma van Eisen) voor de Spoorzone

2/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

Inleiding In de Spoorzone wordt een nieuw stuk stad ontwikkeld dat samen met de oude binnenstad en de Nieuwe Veemarkt het nieuwe centrumgebied definieert. En waar het landschap van de IJssel voelbaar en bereikbaar is. Een innovatiedistrict en creatieve broedplaats waar bedrijfsleven, onderwijs en overheden samenwerken en de Regio Zwolle zich landelijk profileert. Met de toevoeging van 3 à 4 duizend woningen en voorzieningen wordt een nieuw woon- en leefklimaat gemaakt. Bouwen in een groen/blauwe openbare ruimte waarbij klimaatadaptie hoog in vaandel staat. Door reuring en autoluwe gebieden is het goed wonen en verblijven. Het nieuwe OV-station stimuleert de ontwikkeling van het gebied. Met het groenste station van Nederland, dat landelijk het 2e knooppunt is. In het Ontwikkelkader Spoorzone zijn zes ontwikkelprincipes opgenomen waarin onder andere is aangegeven dat we voorrang geven aan schone mobiliteit en dat we gaan voor kwaliteit van leven. We zetten maximaal in op schone vervoerswijzen en hanteren daarbij het STOMP principe. Daarbij wordt voorrang gegeven aan voetgangers (stappen) en fietsers (trappen), dan aan openbaar vervoer, vervolgens deelmobiliteit en dan privé-auto’s. Dit vraagt bij de inrichting van het gebied om een andere manier van denken. Om de ambities uit het ontwikkelkader te verwezenlijken is een mobiliteitsconcept voor de Spoorzone een randvoorwaarde.

Dit mobiliteitsconcept is een samenhangend pakket van maatregelen voor voorzieningen, stimulerende maatregelen en regels. Die samenhang is erg belangrijk. Inzetten op fietsen voetganger, zonder dat de routes of fietsenstallingen op orde zijn betekent dat de ambitie niet gehaald kan worden. We zetten daarom in op een totaalpakket aan maatregelen, waaraan de afgelopen jaren in samenwerking met alle betrokken partijen is gewerkt. Hierover is de raad in oktober 2022 al een keer geïnformeerd. Document Zwolle - Bijlage 2 notitie mobiliteit - iBabs Publieksportaal (bestuurlijkeinformatie.nl) We hebben dit totaalpakket nu vertaald naar mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone dat we ter vaststelling aan de raad voorleggen. Door het mobiliteitsbeleid vast te stellen liggen de kaders voor gebiedsontwikkeling vast en kunnen projecten verder worden voorbereid. Kader 1. 2. 3. 4.

Omgevingsvisie ons Zwolle van morgen (september 2021) - Link naar document Mobiliteitsvisie Mobiliteit brengt Zwolle verder (oktober 2019) Link naar document Ontwikkelkader Spoorzone (oktober 2022) Link naar document Nota van uitgangspunten Spoorkwartier (District Z, Werkplaatsen, Lurelui) (november 2021) Link naar document 5. Nota van uitgangspunten Hanzekwartier (november 2022) - Link naar document 6. Nota van uitgangspunten Willemskwartier (december 2022) - Link naar document

Beoogd effect Het realiseren van een duurzaam mobiliteitsconcept volgens het STOMP-principe (stappen, trappen, openbaar vervoer, deelmobiliteit (MaaS), privéauto) in de Spoorzone. Hiermee maken we de ambities uit het ontwikkelkader Spoorzone mogelijk waaronder de bouw van 3.000 – 4.000 woningen in een nieuw en aantrekkelijk woon- en leefklimaat, de realisatie van autoluwe gebieden met de nadruk op hoge verblijfskwaliteit en de realisatie van het innovatiedistrict. 3/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

Argumenten 1.1. Het mobiliteitsbeleid Spoorzone sluit aan op reeds vastgesteld beleid Dit mobiliteitsbeleid is een nadere uitwerking van vastgesteld beleid vanuit o.a. de Omgevingsvisie, Verstedelijkingsstrategie, de Mobiliteitsvisie, het Ontwikkelkader Spoorzone, de Toegankelijke stad, Zero Emissie Stadslogistiek en de opgestelde Nota's van uitgangspunten door de verschillende coalities in het gebied. In alle visies en het ontwikkelkader zijn reeds bepaalde keuzes gemaakt, zoals het STOMP-principe en het geclusterd organiseren van parkeren in mobiliteitshubs, wat we in het beleid als vertrekpunt hanteren. 1.2. Met de vaststelling van het mobiliteitsbeleid Spoorzone geven we kaders aan voor de verdere invulling van mobiliteit in de Spoorzone Met het beleid voorzien we in heldere uitgangspunten voor de uitwerking van mobiliteitsvraagstukken binnen de Spoorzone op alle facetten van mobiliteit (voetganger, fiets, OV, deelmobiliteit, privé-auto). Dit stelt ons in staat om in samenwerking met de coalities in het gebied tot een duurzaam mobiliteitssysteem en een prettig leefgebied te komen. Tegelijkertijd willen we parkeeroverlast voorkomen in de wijken om de Spoorzone heen. De uitvoering hiervan wordt meegenomen in het Actieplan Parkeren. 1.3.

De Spoorzone ontwikkelt zich tot een hoogstedelijk gebied waar extra mobiliteitseisen nodig zijn zoals het toepassen van excellente fietsvoorzieningen, deelmobiliteit, hanteren van een lage parkeernorm en het beperken van logistiek in het gebied In de Spoorzone willen we de voetganger en fietser vooropzetten en een gebied met hoge verblijfskwaliteit realiseren waar men aangenaam kan wonen, werken, recreëren en verblijven. Om dit te kunnen realiseren zijn eisen nodig ten aanzien van bijvoorbeeld als fietsparkeren, het aanbieden van deelmobiliteit, auto parkeren in hubs en beperken van logistieke stromen. Deze eisen kunnen op basis van bestaand beleid niet of beperkt toegepast worden. Zo stellen we in onze regeling Parkeernormen bijvoorbeeld geen eisen aan fietsparkeren. En is de basisparkeereis binnen de gemeente dat geparkeerd wordt op eigen terrein. In de Spoorzone komt er juist geen parkeren op eigen terrein, maar wordt het collectief opgelost in hubs. En zo zijn er meer zaken. Met de vaststelling van dit beleid en de toekomstige borging daarvan in de regeling Parkeernormen kunnen we op deze zaken toetsen. En maken we richting ontwikkelaars & inwoners van de stad duidelijk hoe we met mobiliteit in de Spoorzone om willen gaan. 1.4.

Met de vaststelling van het mobiliteitsbeleid Spoorzone maken we de hoogstedelijke gebiedsontwikkeling in de Spoorzone mogelijk De Spoorzone wordt samen met de huidige binnenstad het nieuwe centrum van Zwolle. Dit betekent dat het Spoorzone gebied verandert van een kantorengebied naar een hoogstedelijk gemengd gebied. Om de ambities van het te realiseren programma waar te kunnen maken is het noodzakelijk op een andere wijze tegen het mobiliteitssysteem in de Spoorzone aan te kijken. Met het mobiliteitsbeleid geven we hier invulling aan, door volop in te zetten op duurzame vervoerswijzen (voetganger, fiets, OV, deelmobiliteit) en hier op een hoogwaardige manier invulling aan te geven. En daarnaast minder ruimte te geven aan de eigen auto maar deze wel in voldoende mate te faciliteren aan de randen van 4/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

het gebied in hubs, passend bij een hoogstedelijk centrumgebied. Welke rol gemeente en ontwikkelaar hebben bij de realisatie en exploitatie van de hubs komt terug in de adaptieve ontwikkelstrategie hubs. Het mobiliteitsbeleid zal als eerste zijn uitwerking hebben in de nieuw te ontwikkelen delen van de Spoorzone, maar de ambitie is dat de rest van de Spoorzone op termijn ook mee gaat in onze visie. Er zijn al concrete voorbeelden van ontwikkeling in andere delen van de Spoorzone waar men graag met dit nieuwe beleid aan de slag wil. 1.5. Met de vaststelling van het mobiliteitsbeleid Spoorzone geven we concrete invulling aan de stadsbrede mobiliteitstransitie Kern van de mobiliteitstransitie is dat er meer ruimte komt voor voetgangers en fietsers en voor schonere vormen van (deel)mobiliteit. Ook maken we maximaal gebruik van de ligging naast de OVhub: het trein- en busstation met alle bijbehorende voorzieningen. Hierdoor komt er ruimte voor nieuwe woningen en voorzieningen. We vergroten zo ook de leefbaarheid en gezondheid voor onze inwoners en dragen bij aan een klimaatneutrale toekomst. Dit bereiken we door op alle facetten van het STOMP principe maatregelen toe te passen in het gebied.

2.1 Raad meenemen in de uitwerking van het mobiliteitsbeleid Spoorzone Het mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone is verder uitgewerkt in een set met eisen & wensen, een zogenaamd mobiliteits programma van Eisen (MPVE). Hierin maken we concreter richting inwoners, bedrijven en ontwikkelaars wat ze in de Spoorzone kunnen verwachten op het gebied van mobiliteit. Dit maakt het beleid wat tastbaarder en kan ook wat context geven bij keuzes die gemaakt zijn. In het MPVE stellen we bijv. eisen aan fiets- en wandelroutes, laadplekken, parkeren voor mensen met een functiebeperking. We willen de raad deze informatie graag meegeven Alternatieve mogelijkheden Alleen een integrale aanpak van de mobiliteit in de Spoorzone is haalbaar. Een alternatief op het vaststellen van dit beleidsstuk voor de Spoorzone is om per individueel bouwplan in het gebied af te wijken van bestaand beleid en hier de benodigde procedures voor te doorlopen. Dit zorgt voor onduidelijkheid bij ontwikkelaars en coalities in het gebied en geeft een langere doorlooptijd in de vergunningverlening en daarmee vertraging in de woningbouw. Maatschappelijk draagvlak & participatie Bij het opzetten van het mobiliteitsbeleid zijn de principes van Hanza! toegepast. Sinds 2020 is hier stapsgewijs aan gewerkt en zijn alle belanghebbenden vanaf het begin betrokken. 1.

Spoorcafé Het voornaamste participatie kanaal van de Spoorzone is het Spoorcafé. Via het Spoorcafé zijn bewoners van de Spoorzone, bewoners van omliggende gebieden en overig geïnteresseerden bijgepraat over het voorziene mobiliteitsconcept voor de Spoorzone. Het onderwerp is vanaf 2019 meerdere keren aan de orde geweest. Het Spoorcafé van november 2023 was volledig aan het mobiliteitsbeleid gewijd. Daarbij is de mogelijkheid geboden om met elkaar in gesprek te gaan, vragen te stellen en/of suggesties te doen. Na afloop van de avond is deze terugblik (link naar filmpje) gemaakt. In de gevoerde gesprekken met aanwezigen kwamen onder andere de herinrichting van de Koggelaan en de zorgen over het parkeren in de omliggende wijken aanbod. De avond en de gesprekken zijn zeer constructief verlopen, waarbij we vanuit de gemeente hebben kunnen uitleggen

5/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

wat de visie is op mobiliteit in het gebied en waarbij we ook de mening van de burger hebben opgehaald en extra uitleg hebben kunnen geven. 2. Samenwerking met de gebiedscoalities en aansluiting bij Nota’s van Uitgangspunten Het mobiliteitsbeleid is opgesteld in nauwe samenwerking met de gebiedscoalities bestaande uit de ontwikkelaars en grondbezitters in het gebied. Door deze partijen te betrekken bij het opstellen van het mobiliteitsbeleid worden de eisen en kaders die gesteld worden gedragen door de partijen in het gebied. Ook sluit het beleid hiermee aan op de eerder vastgestelde Nota’s van Uitgangspunten van de verschillende deelgebieden. 3. Het mobiliteitsbeleid van de Spoorzone borduurt voort op de ingezette koers op het gebied van mobiliteit in de stad (centrumgebied) Als gemeente vinden we het belangrijk dat we inzetten op duurzame vervoerswijzen en de openbare ruimte inrichten volgens het STOMP principe. Zo zijn bijvoorbeeld de Koggelaan en de Thomas à Kempisstraat heringericht. We krijgen hier positieve reacties vanuit de bewoners en ondernemers op terug. Deze ingezette koers zetten we met dit beleid door. Communicatie De vaststelling van het beleid wordt rechtstreeks aan de ontwikkelende partijen in het gebied gecommuniceerd. Bewoners van de Spoorzone en omliggende wijken informeren we via een persbericht, social media en in het eerstvolgende Spoorcafé.

Daarnaast zal er blijvend worden gecommuniceerd en geparticipeerd met belanghebbenden wanneer uitvoering van beleid plaatsvindt in het gebied. Dit gebeurt volgens de Hanza! methode bij de projecten in de Spoorzone waar mobiliteit een rol in speelt. Financiën N.v.t. Risico’s 1. Niet tijdig invoeren van parkeerregulering in omliggende gebieden Een randvoorwaarde voor hoe er in de Spoorzone wordt omgegaan met autoparkeren, is het invoeren van parkeerregulering in de omliggende wijken. Wanneer realisatie van programma in de Spoorzone plaatsvindt en geen maatregelen in de schilwijken zijn getroffen, zal dit tot parkeeroverlast kunnen leiden. Met de vaststelling van de parkeerstrategie is het mogelijk gemaakt deze parkeerregulering tijdig te kunnen instellen. Uitgangspunt hierbij is dat parkeerregulering is ingevoerd voordat de eerste woningen worden opgeleverd. Deze invoering wordt georganiseerd vanuit het Actieplan Parkeren. 2. Organisatie van deelmobiliteit is in ontwikkeling Van belang voor het slagen van het mobiliteitsconcept van de Spoorzone, is de organisatie van deelmobiliteit in het gebied. Op dit moment hebben we in Zwolle nog geen ervaring met het op grotere schaal aanbieden van deelauto’s en de regie hierin nemen als gemeente.

Om deze organisatie goed te laten verlopen houden we de landelijke ontwikkelingen goed bij en laten we ons adviseren door ervaren partijen op dit vakgebied. 3. De mobiliteitstransitie komt onvoldoende op gang

6/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

Het mobiliteitsbeleid is erop gericht dat de toekomstige bewoner en bezoeker van de Spoorzone zich voornamelijk op een duurzame wijze zal verplaatsen en er sprake is van een laag aandeel eigen autobezitters. Wanneer men zich in de Spoorzone op dezelfde wijze blijft verplaatsen als elders in de gemeente, zal het mobiliteitsconcept in de Spoorzone onvoldoende functioneren. Om te waarborgen dat deze mobiliteitstransitie plaatsvindt worden in het beleid eisen en kaders aangegeven waarmee excellente voorzieningen voor fiets- en voetgangers gewaarborgd zijn. Daarnaast wordt het onmogelijk gemaakt om een hoger aantal eigen auto’s in het gebied te krijgen dan wenselijk. Dit door het toepassen van een lage parkeernorm en het instellen van parkeerregulering in omliggende wijken om uitwijkgedrag te voorkomen. Bij de werving van toekomstige bewoners en werknemers zal uitgebreid worden gecommuniceerd over het mobiliteitsconcept van de Spoorzone en de aantrekkelijke alternatieven zoals OV, fiets, lopen en de mogelijkheden van deelmobiliteit. Hierbij richten we ons op specifieke doelgroepen. 4. Sluipverkeer in bestaand gebied Een aantal bewoners heeft zorgen over de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in het bestaande gebied, met name door sluipverkeer in de bestaande woondelen.

De nieuwe verkeersstructuur in de Spoorzone is hier juist op ontworpen om dat te voorkomen, door autoparkeren zoveel mogelijk aan de randen van het gebied op te vangen in hubs, zodat auto’s niet diep het gebied inrijden. En de routes naar de hubs zijn onderling niet met elkaar verbonden waardoor verkeer vanaf de IJsselallee direct de goede route kiest. Echter blijft de mogelijkheid bestaan dat verkeer via de Bremenstraat gaat rijden. Het college is bekend met deze zorgen en blijft de situatie monitoren. Indien er toch sluipverkeer zal optreden, zullen er maatregelen getroffen worden. Vervolg 1. Borging beleid in regeling parkeernormen Na het vaststellen van het mobiliteitsbeleid door de raad zullen de eisen ten aanzien van parkeren in de Spoorzone worden geborgd in een aanpassing van de regeling parkeernormen door het college. Hiermee krijgen de normen status in het gemeentelijk parkeerbeleid en kan hierop getoetst worden bij bouwaanvragen. 2. Omgevingsplannen krijgen een verwijzing naar mobiliteitsbeleid Wanneer er sprake is van wijziging van omgevingsplannen in de Spoorzone, zal een verwijzing naar het mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone worden opgenomen. De eerstvolgende planwijziging betreft die van het NS-gebied. Hierin zal als eerste de verwijzing worden opgenomen. Het vaststellen van het mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone is daarvoor van groot belang. 3.

Nieuwe ontwikkelingen kunnen alleen plaatsvinden als het mobiliteitsbeleid Spoorzone in werking is. Naar verwachting zal op korte termijn de eerste vergunningaanvraag voor Gildenhof worden ingediend. In dit project is rekening gehouden met invoering van het nu voorgestelde mobiliteitsbeleid. Zonder dat dit beleid is vastgesteld is kan het project niet worden gerealiseerd. 4. Vaststelling adaptieve ontwikkelstrategie hubs In het mobiliteitsbeleid leggen we vast dat parkeren in de Spoorzone in hubs wordt opgelost. De rolneming van de gemeente hierin en de financiering van de hubs komt terug in de adaptieve ontwikkelstrategie hubs. Deze zal kort na de zomer ter besluitvorming richting de raad gaan. 7/8

voorstel

Datum

15 mei 2024

5. Actieplan parkeren Eind 2024 wordt het actieplan parkeren, als uitwerking van de parkeerstrategie, ter vaststelling aangeboden aan de raad. Hierin worden de nieuwe tarieven (op straat en in hubs) duidelijk. En de planning van de invoering van het betaald parkeren in de schilwijken rondom de Spoorzone wordt hierin uitgewerkt. Deze planning is gekoppeld aan de planning van de woningbouw in de Spoorzone. Openbaarheid Dit voorstel is openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

8/8