Raadsvoorstel Beschikbaar stellen middelen vanuit gemeentefonds t.b.v. decentrale politieke partijen
Tekst van het document
1/4 voorstel Raadsvoorstel Datum 18 augustus 2026 Onderwerp Versienummer Portefeuillehouder Paul Guldemond Samenvatting De VNG heeft jaren een lobby gevoerd voor een subsidie voor politieke partijen die lokaal actief zijn (decentrale politieke partijen). Het wetsvoorstel hiervoor wacht nog op inhoudelijke behandeling. Vooruitlopend op de aanname van het wetsvoorstel Wet op de politieke partijen heeft de Kamer heeft ingestemd met het voorstel dat de gemeenten de subsidie eenmalig uitkeren aan de decentrale politieke partijen. Dit voorstel ziet erop dat de Raad het bedrag van € 32.877 beschikbaar stelt ten behoeve van de ondersteuning van de decentrale politieke partijen. Financiële gevolgen Betreft doel 611 Raad Begroting wijzigen Ja Budgetnummer Bijlagen Bijlage 1 – Concept Subsidieregeling decentrale politieke partijen Zwolle 2026 Openbaarheid Openbaar Geheim De raad wordt voorgesteld te besluiten om: Een bedrag van € 32.877 beschikbaar te stellen ten behoeve van de ondersteuning van de decentrale politieke partijen Zwolle via de Subsidieregeling decentrale politieke partijen Zwolle 2026.. Beschikbaar stellen middelen vanuit gemeentefonds t.b.v. decentrale politieke partijen 2/4 voorstel Datum 18 augustus 2026 Inleiding De VNG heeft jaren een lobby gevoerd voor een subsidie voor decentrale politieke partijen.
In juni 2024 is er tijdens de Algemene Ledenvergadering een motie aangenomen waarin de VNG oproept zich bij het kabinet in te zetten voor een structurele gelijke subsidieregeling voor landelijke én decentrale politieke partijen. Inmiddels is duidelijk dat er een structurele subsidieregeling komt. De regeling is opgenomen in het wetsvoorstel Wet op de politieke partijen (Wpp). Dit wetsvoorstel wacht nog op inhoudelijke behandeling. Gelijktijdig staat er op de begroting van BZK al enkele jaren een bedrag gereserveerd voor deze subsidie. De VNG heeft daarom bij de Tweede Kamer (TK) aangedrongen op een tijdelijke subsidieregeling. De Kamer heeft ingestemd met het voorstel dat de gemeenten de subsidie eenmalig uitkeren aan de decentrale politieke partijen. Door dit amendement zijn benodigde gelden middels een decentralisatie- uitkering aan het gemeentefonds toegevoegd. De bijdrage voor de gemeente Zwolle is € 32.877. Dit voorstel ziet erop dat de Raad het bedrag van € 32.877 beschikbaar stelt ten behoeve van de Subsidieregeling decentrale politieke partijen Zwolle 2026. Indien wordt ingestemd met dit raadsvoorstel zal het college de subsidieregeling vaststellen. De subsidieregeling sluit aan bij de bepalingen in het wetsvoorstel Wpp. Dit betekent ook dat de middelen door de partijen kunnen worden besteed in de periode 1 juli 2026 tot 30 juni 2027.
Kader Wetsvoorstel Wet op de politieke partijen Amendement decentralisatie-uitkering decentrale politieke partijen Beoogd effect Met het beschikbaar stellen van de middelen ten behoeve van de door het college vast te stellen subsidieregeling decentrale politieke partijen zijn de decentrale politieke partijen die een beroep doen op deze subsidieregeling beter in staat zijn om kennis te vergaren en activiteiten te organiseren, waardoor de leden van deze partijen en de inwoners van de gemeente beter bij het democratisch proces betrokken kunnen worden. Daarnaast wordt door het bevorderen van de transparantie ook bijgedragen aan het vertrouwen in de gemeentelijke politiek. Argumenten Met het amendement over het toevoegen van een decentralisatie-uitkering aan het gemeentefonds heeft de TK een mogelijkheid gecreëerd om, vooruitlopend op de aanname van het wetsvoorstel Wpp, decentrale politieke partijen financieel te ondersteunen. Door deze middelen nu ook daadwerkelijk voor dit doel beschikbaar te stellen, kan hieraan invulling worden gegeven. Naar verwachting zal het wetsvoorstel Wpp in 2027 worden aangenomen, waarna het per 1 januari 2028 in werking treedt. Na inwerkingtreding van de Wpp op 1 januari 2028 dan wel zoveel later, vervalt de Subsidieregeling decentrale politieke partijen Zwolle 2026 van rechtswege op grond van artikel 122 van de Gemeentewet.
De uitvoering ligt vanaf de inwerkingtreding van de Wpp niet meer bij de gemeente. 3/4 voorstel Datum 18 augustus 2026 De middelen zijn geen vervanging of aanvulling op de fractieondersteuning die fracties in de gemeenteraad ontvangen op basis van artikel 33 van de Gemeentewet. Deze middelen zijn bedoeld voor de ondersteuning van decentrale politieke partijen, ter versterking van de partijorganisatie. Het is niet bedoeld voor de ondersteuning van raadsleden bij raadswerkzaamheden. Alternatieve mogelijkheden Aangezien de middelen via een decentralisatie-uitkering via het gemeentefonds beschikbaar zijn gesteld, is het strikt formeel mogelijk om de middelen voor een ander doel aan te wenden dan waarvoor ze aan het gemeentefonds zijn toegevoegd. Echter, het niet beschikbaar stellen van deze middelen voor de uitvoering van de subsidieregeling decentrale politieke partijen, betekent dat voorbij wordt gegaan aan het in de TK aangenomen amendement. Maatschappelijk draagvlak & participatie Het wetsvoorstel Wpp en het amendement zijn (mede) tot stand gekomen door een lobby van de VNG. Communicatie De decentrale politieke partijen worden via nog nader te bepalen wijze op de hoogte gebracht van de wijze waarop zij een beroep kunnen doen op de beschikbaar gestelde middelen.
Duurzaamheid Niet van toepassing Financiën Vanuit BZK is er middels een decentralisatie-uitkering voor 2026 € 32.877 toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit komt overeen met de € 843 per zetel voor de 39 zetels die de Raad van Zwolle kent. Risico’s Zoals aangegeven onder Argumenten treedt de Wpp naar verwachting per 1 januari 2028 in werking. Dit betekent dat de uitvoering in beginsel voor één jaar is. Er bestaat een risico dat de Wpp later dan 1 januari 2028 in werking treedt. In dat geval zal de uitvoering ook langer bij de gemeente liggen. Vervolg Na instemming van dit voorstel wordt door het college de Subsidieregeling decentrale politieke partijen vastgesteld. Deze subsidieregeling vormt de juridische grondslag voor het verstrekken van de middelen aan de desbetreffende politieke partijen en sluit qua bepalingen aan bij de bepalingen van het wetsvoorstel Wpp. Openbaarheid Dit raadsvoorstel en alle bijlagen zijn openbaar. 4/4 voorstel Datum 18 augustus 2026 Burgemeester en wethouders van Zwolle, burgemeester, Peter Snijders secretaris, Dick Emmer