Raadsvoorstel Beleid Zwolse Wijkverenigingen

voorstel

Raadsvoorstel Datum

10 juli 2024

Onderwerp Versienummer

Beleid Zwolse Wijkverenigingen 1

Portefeuillehouder

Michiel van Willigen

Samenvatting Wijkverenigingen zijn een spil in de wijk die wijkbewoners verbinden en ondersteunen met het realiseren van initiatieven die bijdragen aan die specifieke wijk. Als college ondersteunen we deze wijkverenigingen. Door relevante ontwikkelingen is de positie van wijkverenigingen veranderd. Met het nieuwe beleid zet gemeente Zwolle in op het sterker positioneren van de wijkvereniging als aanspreekpunt voor bewoners met een initiatief in hun wijk en borgen we de positie van wijkverenigingen voor nu en voor de toekomst.

Financiële gevolgen Betreft doel Begroting wijzigen Budgetnummer

1.1.1. Sociale contacten en daginvulling Nee 4522

Bijlagen 1. Beleid Zwolse Wijkverenigingen 2. Advies van de Participatieraad Zwolle met betrekking tot beleid Zwolse Wijkverenigingen 3. Reactie van het college op het advies van de Participatieraad Zwolle met betrekking tot beleid Zwolse Wijkverenigingen Openbaarheid Openbaar Geheim

De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Het beleid Wijkverenigingen Zwolle met de volgende uitgangspunten vast te stellen. a. Wijkverenigingen zijn het centrale aanspreekpunt in de wijk voor bewonersinitiatieven. b. In elke wijk is een wijkvereniging, passend bij de wijk. c. Wijkverenigingen hebben zelf zeggenschap over de besteding van het budget. d. We verminderen de administratieve last voor wijkverenigingen. e. We ondersteunen de besturen van de wijkverenigingen.

1/5

voorstel

Datum

10 juli 2024

Inleiding Raad en college hechten belang aan bewonersinitiatieven. In het coalitieakkoord is toegezegd onderzoek te gaan doen naar de mate van invloed die bewoners hebben over de wijkbudgetten – en in hoeverre dit eventueel vergroot zou kunnen worden. Door inwoners meer zeggenschap te geven op de besteding van wijkgerichte budgetten dragen we bij aan het ontwikkelen van eigenaarschap voor de eigen woonomgeving. Hiervoor lopen nu twee sporen. Eén spoor vanuit het Sociaal Domein dat een nieuwe beleidsnota ‘Zwolse Wijkverenigingen’ heeft opgesteld uitmondend in een nieuwe subsidieregeling voor wijkverenigingen. Het andere spoor is een onderzoek vanuit de afdeling Stadsbeheer en Vitale Wijken naar het mogelijk vergroten van bewonersinvloed op de besteding van wijkbudgetten. Dit voorstel gaat over het beleid Zwolse Wijkverenigingen. Wijkverenigingen hebben al sinds jaar en dag een grote rol in de wijk. Ze stimuleren ontmoeting tussen wijkbewoners en helpen wijkbewoners als zij een initiatief willen realiseren. Maar er is veel veranderd, zowel in de behoefte van de inwoner als in de context en de positie van wijkverenigingen. Om deze redenen zijn we in gesprek gegaan met de stad om te komen tot nieuw beleid wat aansluit bij de behoefte van inwoners en wijkverengingen en in lijn is met de wens van raad en college.

Met dit beleid Zwolse Wijkverenigingen zorgen we voor wijkverenigingen als centraal punt in elke wijk in Zwolle. Hier kunnen inwoners terecht kunnen om een initiatief te organiseren. Daarnaast bieden we wijkverenigingen zelf ondersteuning. Daarmee zetten we een nieuwe stap om inwoners meer invloed te geven bij de besteding van wijkbudgetten. Het nieuwe beleid wordt uitgewerkt in een subsidieregeling die past binnen de nieuwe Algemene subsidieverordening. Met dit raadsvoorstel legt het college het nieuwe beleid aan u voor ter vaststelling. Kader Het kader van dit beleid wordt gevormd door: • de visie op “De Sterke Sociale Basis” (2020). • de Koers Sociaal Domein (2024) • Programma 1 van de begroting, Samen sterk in Zwolle • Programma 7 van de begroting, Vitale wijken • Wettelijke basis: Wet maatschappelijk ondersteuning • Algemene subsidieverordening Zwolle 2022. Beoogd effect Met het nieuwe beleid zet gemeente Zwolle in op het sterker positioneren van de wijkvereniging als aanspreekpunt voor bewoners met een initiatief in hun wijk. Een plek waar bewoners een initiatief kunnen aandragen, waar bewoners gezamenlijk bepalen wat ze belangrijk vinden voor de wijk en welke initiatieven ze willen realiseren. Wijkverenigingen leveren een grote bijdrage aan ontmoeting in de wijk. Ze versterken de gemeenschap en maken met bewoners de wijk mooier, groener, socialer of leuker.

Argumenten 1a. Met de wijkverenigingen als centraal aanspreekpunt in de wijk, kunnen bewoners ideeën samenbrengen Een centraal punt bevordert de herkenbaarheid en samenwerking in de wijk. Het verbindt inwoners en ondersteunt waar nodig bij het realiseren van initiatieven met kennis, expertise, netwerk of als rechtspersoon. Inwoners weten waar ze terecht kunnen met hun idee. Bij de wijkvereniging wordt de 2/5

voorstel

10 juli 2024 Datum dialoog gevoerd over wat er nodig is in de wijk. Hiervoor krijgen de wijkverenigingen jaarlijks een activiteitenbudget. Ook kan de vereniging de rechtsvorm zijn als een wijkbewonersinitiatief dat nodig heeft om overige gelden te ontvangen. Met een aanspreekpunt komt organisatie- en daadkracht samen en landt de energie op dezelfde plek. Voor partners en gemeentelijke afdelingen is het bieden van ondersteuning, uitwisseling van signalen en verbinden van inwoners met een idee ook makkelijker als er één wijkvereniging is. 1.b In elke wijk is een wijkvereniging, passend bij de wijk. Met dit beleid maken we het mogelijk dat er een wijkvereniging is in elk van de zeventien wijken in Zwolle. De nieuwe wijkvereniging bestaat uit gemotiveerde wijkbewoners die weten wat er speelt en leeft. De wijkvereniging heeft expertise over de wijk en is bij voorkeur een afspiegeling van de bewoners in de wijk. De wijkvereniging betrekt inwoners en ondersteunt ze bij de realisatie van initiatieven. Dit doen ze door kennis, netwerk of organisatiekracht te bieden. Ze brengen inwoners samen en versterken netwerken. 1c. De nieuwe regeling biedt meer ruimte om in te spelen op actuele vragen en ontwikkelingen. Bewoners zijn tegenwoordig vaak betrokken bij één onderwerp of één initiatief. Daar willen ze zich voor inzetten.

De nieuwe wijkvereniging sluit hierop aan en biedt ruimte aan wijkbewoners om naar wens betrokken te zijn. Voor kortere of langere periodes of alleen bij onderwerpen die ze waardevol vinden. Ook bekijkt de wijkvereniging samen met de inwoner of ze kan bijdragen door de juridische rechtspersoon te zijn voor inwoners die hun initiatief willen realiseren. 1d We verminderen de administratieve last voor wijkverenigingen. Wijkverenigingen krijgen zeggenschap over de besteding van het budget. We sluiten daarmee aan bij de behoefte van de wijkverenigingen. We vragen niet meer een vooraf ingevuld jaarplan bij de subsidieaanvraag. Dat bleek te beperkend. Hiermee ontstaat ook meer ruimte voor nieuwe initiatieven. Wijkverenigingen kennen naar eigen inzicht het beschikbare budget toe aan bewonersinitiatieven en verantwoorden achteraf aan de gemeente hun bestedingen. 1e We ondersteunen de besturen van de wijkverenigingen. Wijkverenigingen weten waar ze ondersteuning kunnen krijgen om hun taken naar behoren uit te voeren. We ondersteunen door ze een tegemoetkoming te geven voor hun eigen organisatiekosten, bijvoorbeeld het inhuren van een boekhouder. Naast ondersteuning in middelen is het belangrijk dat de wijkverenigingen ondersteund worden in hun bestuursrol. Hier is al veel voor ingericht vanuit de gemeente Zwolle.

Voor het uitwisselen van signalen, kennis of vragen over de wijk kan er afgestemd worden met partijen als het welzijnswerk of de gemeentelijke afdelingen, zoals wijkmanagement en sociaal wijkteam. Voor bestuurlijke vraagstukken en het versterken van bestuurskracht of het vinden van vrijwilligers kunnen de verenigingen terecht bij Zwolle Doet! Voor vragen over de aanvraag of overige ondersteuning rondom aanvragen kunnen de verenigingen ook terecht bij gemeente Zwolle. Om inwoners te ondersteunen bij hun idee, door te verwijzen of te verbinden aan bestaande initiatieven is er de initiatievenmakelaar. De initiatievenmakelaar informeert en zorgt wanneer gewenst voor een warme overdracht met de juiste partner of organisatie. De wijkvereniging is hier één van. De beleidsadviseur Wijkverenigingen is hun accounthouder gedurende het jaar. Samen met het Subsidieloket en wijkmanagers ondersteunt de beleidsadviseur de besturen van de wijkverenigingen bij het aanvragen van de subsidie. Om elkaar te inspireren en van elkaar te leren faciliteert de beleidsadviseur ontmoeting en uitwisseling tussen de wijkverenigingen

3/5

voorstel

10 juli 2024 Ondersteuningsbehoefte Uitwisselen kennis, signalen, vragen (wijk) Datum

Versterken bestuurs- en verenigingskracht Bestuurlijke vraagstukken Subsidieaanvragen Initiatieven en doorverwijzen

Geboden ondersteuning Accounthouder voor elke wijkvereniging, welzijnspartners, wijkbeheer, Sociaal wijkteam Welzijnspartners, wijkmanagement, Zwolle Doet! Zwolle Doet! en Beleidsadviseur Wijkverenigingen Subsidieloket, Accounthouder Initiatievenondersteuner

Alternatieve mogelijkheden Er zijn inmiddels meerdere subsidieregelingen voor bewonersinitiatieven te vinden op Subsidies en subsidieregelingen | Gemeente Zwolle. Daarnaast kunnen wijkbewoners ook met behulp van professionele welzijnspartners of sport-, culturele of religieuze organisaties een wijkinitiatief ontplooien en zijn er landelijke fondsen. Door wijkvereningen het centrale punt te maken, komt hier overzicht en inzicht in al deze mogelijkheden en kunnen de beschikbare gelden optimaal benut worden. Maatschappelijk draagvlak & participatie Het beleid is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende partijen en inwoners. Zo hebben we samen een thematafel ‘wijk- en bewonersinitiatieven’ benut om samen met medewerkers uit fysiek en sociaal domein bij partners uit de stad uit te vragen wat zij nodig vinden op het gebied van bewonersinitiatieven. Ook zijn er gesprekken gehouden met de wijkverenigingen, individueel en collectief. Verder heeft de Participatieraad een advies uitgebracht op de huidige nota en hebben we naar aanleiding van hun advies aanpassingen gemaakt. Communicatie Het beleid wordt uitgewerkt in een subsidieregeling die na het zomerreces aan college aangeboden ter vaststelling. Na vaststellen van het beleid en publicatie van de regeling kunnen de aanvragen voor Wijkverenigingen Zwolle tot 1 november 2024 worden ingediend door de partijen.

De subsidieregeling wordt na de vaststelling met de wijkverenigingen gedeeld en de accounthouder ondersteunt ze met de nieuwe aanvraag. Na vaststelling van de gemeentelijke begroting worden de subsidies verleend zodat op 1 januari 2025 de wijkverenigingen kunnen starten. De publicatie van het nieuwe beleid en bijhorende regeling verloopt via de algemene kanalen van gemeente Zwolle. De wijkverenigingen hebben een accounthouder als aanspreekpunt. Om het netwerk goed mee te nemen plannen we informatieavonden voor de wijkverenigingen. Dit gebeurt samen met de wijkmanagers. Hier worden vragen beantwoord en toelichting gegeven. Aansluitend worden partners uit de wijk ingelicht middels gesprekken. Dit om partners mee te nemen in hun ondersteunende rol. Naast ondersteuning heeft het netwerk in de wijk een verbindende rol door inwoners met een initiatief door te verwijzen naar de wijkverenigingen. Wijkverenigingen zijn zelf verantwoordelijkheid voor het informeren van inwoners. Vanaf 1 januari 2025 zijn de inwoners, partners en wijkverenigingen op de hoogte. De wijkverenigingen worden vanaf dan verder ondersteund door de accounthouder, diverse partners en het netwerk in de wijk, zoals de welzijnsorganisaties. We blijven in gesprek met de wijkverenigingen en het omliggende netwerk in de wijken zodat we ze kunnen ondersteunen bij de verandering en het beleid gemonitord wordt.

Daarnaast komt er een 4/5

voorstel

10 juli 2024 Datum stadsbrede bijeenkomst van wijkverenigingen, zodat we elk jaar de geleerde lessen kunnen meenemen en voortdurend blijven verbeteren. Financiën De bekostiging voor het beleid Wijkverenigingen Zwolle wordt uitgevoerd binnen het bestaande budget en is ondergebracht in programma 1 van de begroting, onder doel 1.1.1 Sociale contacten en daginvulling. Risico’s We voorzien twee risico’s. 1. Er komen meer ideeën binnen bij de wijkverenigingen dan er ruimte in het budget is. Dit risico beperken we door wijkverenigingen op andere financieringsbronnen te wijzen. 2. Er komen meer aanvragen binnen dan er wijken zijn. Mogelijk is niet elke wijk- of buurtvereniging akkoord dat er één centraal aanspreekpunt per wijk is. Veel wijkverenigingen hebben aangegeven enthousiast te zijn over dit nieuwe beleid. In sommige wijken zijn meerdere wijk- of buurtverenigingen. We hopen dat zij tot een gezamenlijk gedragen aanvraag per wijk kunnen komen. Hiervoor gaan we in de zomer al met de wijkverenigingen in gesprek. Maar het kan zijn dat er meer aanvragen per wijk komen en er dus aanvragen afgewezen gaan orden of dat er voor een wijk geen aanvraag wordt ingediend. In dat geval gaan we als gemeente in gesprek met de wijkvereniging en actieve bewonersgroepen in de wijk om naar een oplossing te zoeken.

Vervolg De Subsidieregeling Zwolse Wijkvereniging zal na het zomerreces worden aangeboden aan het college ter vaststelling en vervolgens ter informatie met de raad worden gedeeld. De raad wordt via de reguliere beleidscyclus geïnformeerd over de voortgang van het beleid wijkverenigingen.

Openbaarheid Deze nota en bijlage zijn openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5