Raadsbrief Zienswijze ontwerp PPE en instructieregels Omgevingsverordening voor zonnevelden en windenergie

voorstel

Raadsbrief Datum

27 februari 2024

Onderwerp

Zienswijze ontwerp PPE en instructieregels Omgevingsverordening voor zonnevelden en windenergie

Versienummer Portefeuillehouder

Arjan Spaans

Samenvatting De provincie Overijssel heeft de ontwerpen van het Provinciaal Programma Energiestrategie, de bijbehorende Omgevingseffectrapportage (OER) en van de aanpassing instructieregels in de Omgevingsverordening voor zonnevelden en windenergie ter inzage gelegd. Het college van de gemeente Zwolle heeft een zienswijze ingebracht. Deze zienswijze benadrukt het belang van integrale gebiedsontwikkeling, ons bod zoals vastgelegd in de Regionale Energiestrategie 1.0 (raad d.d. 6 juli 2021) en het belang van goede afspraken tussen de betrokken overheden hierover. We willen voorkomen dat provinciaal beleid de gemeentelijke visie en werkwijze niet versterkt. Door de zienswijze tevens pro forma in te dienen heeft de raad tot 12 maart 2024 de gelegenheid om aanvullingen aan te geven Bijlagen Zienswijze ontwerp PPE en instructieregels Omgevingsverordening grootschalige opwek zon en wind

Openbaarheid Openbaar

Wij stellen u voor kennis te nemen van: de zienswijze van de gemeente Zwolle op het ontwerp PPE en instructieregels Omgevingsverordening grootschalige opwek zon en wind

1/5

voorstel

Datum

27 februari 2024

Inleiding Op 21 juni 2023 hebben Provinciale Staten de motie ‘Grip op Wind’ aangenomen. In deze motie roepen ze Gedeputeerde Staten op regie te nemen en richting te geven op het aandeel windenergie conform RES 1.0. Daarbij vragen ze Gedeputeerde Staten nieuw beleid vast te stellen op basis waarvan onder meer het plaatsen van windturbines geclusterd wordt. Gedeputeerde Staten heeft deze motie uitgewerkt in voorlopig beleid, waarin voorkeursgebieden wind zijn aangewezen waarbinnen windmolens geplaatst kunnen worden. Naast de aangewezen voorkeursgebied wind is het op basis van dit voorgenomen beleid mogelijk om buiten deze gebieden windturbines op te richten als het om minimaal 4 turbines gaat. Dit voorlopig beleid is inmiddels uitgewerkt in een ontwerp Programma Provinciale Energiestrategie (PPE) en een ontwerp aanpassing van de instructieregels van de Omgevingsverordening voor windenergie en zonnevelden. Deze ontwerpen liggen met ingang van 18 januari 2024 ter inzage voor een periode van 6 weken. Het college heeft de zienswijze zoals opgenomen in bijlage 1 ingediend. Hierbij is tevens gevraagd deze zienswijze ook als pro forma te beschouwen, zodat eventuele aanvullende opvattingen van de gemeenteraad ook in zienswijze kunnen worden meegenomen

Kader De Zwolse omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Morgen d.d. 13 september 2021. Regionale Energiestrategie d.d. 6 juli 2021. Kernboodschap Met deze zienswijze bekrachtigt het college het belang van de Zwolse omgevingsvisie, de besluitvorming over de Regionale Energiestrategie 6 juli 2021 en de gemeentelijke deelname in het gezamenlijke verband Zwolle-Staphorst-Dalfsen-Zwartewaterland (ZSDZ) bij het bereiken van onze doelstellingen ten aanzien van grootschalige opwek van energie door wind en zon. We willen voorkomen dat provinciaal beleid de gemeentelijke visie en werkwijze niet versterkt. Door de zienswijze tevens pro forma in te dienen heeft de raad tot 12 maart 2024 de gelegenheid om aanvullingen aan te geven. Toelichting Met de aanpassing van de instructieregel windenergie wordt de aanwijzing van voorkeursgebieden windenergie vastgelegd in de Omgevingsverordening van de Provincie Overijssel. Buiten de voorkeursgebieden gaat een clustereis gelden van minimaal 4 windturbines, waarop een uitzondering wordt gemaakt voor windturbines op of in de directe nabijheid van bedrijventerreinen. Voor elk voorkeursgebied heeft de provincie een maximaal aantal GWh bepaald dat middels windenergie opgewekt mag worden in het betreffende gebied. Voor het voorkeursgebied ZSDZ is dit 400 GWh.

Naast het vaststellen van een maximale hoeveelheid op te wekken windenergie heeft de provincie in het ontwerp van de instructieregels van de Omgevingsverordening opgenomen dat alleen medewerking wordt verleend aan nieuwe windinitiatieven als deze passen binnen de programmeringsafspraken zoals deze tussen de provincie en de gemeente worden gemaakt. In het PPE wordt nader uitgewerkt waar deze programmeringsafspraken over gaan. Het streven van de provincie is om deze programmeringsafspraken uiterlijk 1 april gereed te hebben. Om te voorkomen dat er gedurende de periode dat deze programmeringsafspraken worden gemaakt, initiatieven worden ingediend die mogelijk in strijd zijn met de te maken programmeringsafspraken,

2/5

voorstel

Datum

27 februari 2024

heeft de provincie een voorbereidingsbesluit genomen. Op basis van dit voorbereidingsbesluit kunnen initiatieven buiten behandeling worden gelaten, zolang de programmeringsafspraken niet zijn gemaakt. Zoals hierboven aangegeven biedt de provincie in de ontwerp Omgevingsverordening en het PPE de mogelijkheid om programmeringsafspraken te maken. Deze programmeringsafspraken zijn vormvrij en gaan naast de hoeveelheid wind in het voorkeursgebied over wanneer dit gerealiseerd wordt. Ook is er ruimte om afspraken te maken over gemeentelijk beleid en overdracht van bevoegdheden. In de eerste gesprekken die hierover plaats hebben gevonden lijkt de provincie bereid om het lokaal beleid zoveel als mogelijk te respecteren. Daarnaast willen wij ons in de programmeringsafspraken hard maken voor lokale kaders en lokaal eigendom en daarnaast de relatie met de Zwolse omgevingsvisie borgen. De programmeringsafspraken zijn voor de gemeente Zwolle belangrijk omdat initiatieven hieraan wat ons betreft aan getoetst mogen gaan worden.

Zienswijze Als gemeente willen wij met provincie zoveel mogelijk optrekken en samenwerken als één overheid. Daarbij past het niet om zienswijzen in te dienen op elkaars beleid. Bovendien zijn op dit moment constructieve gesprekken gaande over de programmeringsafspraken. Echter, de definitieve uitkomst van de programmeringsafspraken is niet bekend voordat de termijn voor het indienen van zienswijzen is afgelopen. Gelet op het grote belang dat gemoeid gaat met de afspraken over de grootschalige opwek van windenergie, zagen wij ons genoodzaakt om vooruitlopend op de vaststelling van de programmeringsafspraken een formele zienswijze in te dienen. Onze zienswijze richt zich op onderstaande punten: 1. Maximale opwek voorkeursgebied ZSDZ; Voor het voorkeursgebied ZSDZ heeft de provincie in de ontwerp instructieregels van de Omgevingsverordening een maximum opgenomen van 400 GWh. Het gezamenlijke RES-bod in ZSDZ verband bedraagt 225 GWh. In principe houden wij en de andere ZSDZ gemeenten tot 2030 vast aan het RES-bod. Eerst is er een betere uitwerking van een streven in GWh noodzakelijk om, in combinatie met lokale beleidswensen zoals lokaal eigendom, ervoor te zorgen dat we als gemeente regie kunnen houden op het aantal windmolens en het voldoende draagvlak van initiatieven in het gebied. We verwachten dat elke gemeente haar bod realiseert.

Indien dit, om welke reden dan ook (draagvlak, nieuw provinciaal beleid, etc.), niet haalbaar is kan dit eerst in RES-verband besproken worden. Tegelijkertijd blijven we ambitieus en zijn bereid om te komen tot een hoger opvolgend RES-bod via de nog te maken programmeringsafspraken. Daarbij willen we de regie houden over de toepassing van lokale beleidswensen zoals lokaal eigendom, en het aantal windmolens en voldoende draagvlak van initiatieven in het gebied.

2. Ruimte voor lokaal beleid; In gemeente Zwolle, maar ook in de andere ZSDZ gemeenten vinden gebiedsprocessen plaats die de input moeten vormen voor kaders voor windenergie. Wij hechten veel waarde aan deze processen omdat ze het draagvlak vergroten en daarmee ook de kans op realisatie vergroten. Ook is het van groot belang dat onze kansrijke locatie Haerst en onze omgevingsvisie gerespecteerd worden. Bovendien is een belangrijk speerpunt voor ons het lokaal eigendom. Gelet hierop is het van belang dat het PPE uitdrukkelijk de ruimte benoemt voor lokaal beleid en dat de programmeringsafspraken het gehele gemeentelijk grondgebied betreffen en niet alleen het provinciale voorkeursgebied. 3/5

voorstel

Datum

27 februari 2024

3. We hebben de provincie verzocht haar instructieregel zon te heroverwegen, omdat we twijfels hebben bij de juridische houdbaarheid van dit beleid, waar de uitvoering en de eventuele juridische vragen bij de gemeente ligt.

Maatschappelijk draagvlak & participatie Nvt. het betreft geen nieuw beleid van de gemeente. Communicatie Nvt. het betreft geen nieuw beleid van de gemeente Financiën Nvt Risico’s Het inbrengen van een zienswijze is op zichzelf risico vrij. We weten dat er meer zienswijzen worden ingediend. Het is aan de provincie om dit af te wegen. Na vaststelling is het aan de gemeente om eventuele vervolgstappen te nemen. Deze zienswijze is een formele reactie op de formele stukken. In de afgelopen tijd hebben vele ambtelijke en bestuurlijke contactmomenten plaatsgevonden en we blijven in goed overleg met de provincie Overijssel.

Vervolg Nadat de provincie haar beleid heeft vastgesteld zullen we ten eerste bezien of we in bezwaar gaan. Daarnaast zullen we bezien of ons RES-bod aanpassing behoeft, al dan niet in het kader van de vaststelling RES 2.0, die na de zomer in besluitvorming zal komen. Openbaarheid Openbaar

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer 4/5

voorstel

Datum

27 februari 2024

5/5