Raadsbrief Voortgang actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningvoorraad

voorstel

Raadsbrief Datum

3 juli 2024

Onderwerp Versienummer

Voortgang actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningvoorraad 1

Portefeuillehouder

Dorrit de Jong

Samenvatting In oktober 2023 is het Actieplan Beter Benutten van de bestaande Woningvoorraad door de raad vastgesteld. In de nota is toegezegd om de raad te informeren over de voortgang van de uitvoering van het actieplan. Er ligt een plan van aanpak, de beleidsregels voor (on)zelfstandige woonruimte zijn verkend, er ligt een communicatiestrategie en er is geïnvesteerd in de samenwerking met de betrokken partijen in de stad. Na de zomer zijn we in de wijken te vinden, verzamelen we woonbehoeftes van senioren, zorgen we voor bewustwording, werken we verder aan een pakket van maatregelen om te prikkelen om te verhuizen van groot naar passend en halen we informatie op voor de kwalitatieve woningbouwprogrammering. Bijlagen Nvt Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De voortgang van de uitvoering van het actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningbouwvoorraad.

1/6

voorstel

Datum

26 juni 2024

Inleiding Iedereen een (t)huis bieden, is de uitdaging waar we in Zwolle voor staan. Samen met de betrokken partners is de gemeente Zwolle aan zet om grip te krijgen op de woningmarkt. We werken er hard aan om te kijken we hoe we op verschillende manieren zoveel mogelijk woningzoekenden in Zwolle kunnen bereiken. Eén van de oplossingen is, de uitvoering van de 15 maatregelen in het Actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningvoorraad die in oktober 2023 door uw raad is vastgesteld. Het actieplan richt zich op de uitvoering van de 15 maatregelen die elk op hun eigen manier bijdragen aan het beter te benutten van de bestaand woningvoorraad en het bevorderen van de doorstroming op de woningmarkt. Doorstroming is geen doel op zich, maar een middel om meer verhuisbewegingen te realiseren. We willen mensen die eraan toe zijn om te verhuizen naar een woning die beter bij hen past verleiden, zodat als zij een nieuwe passende woningen hebben gevonden, deze vrijkomen komen voor starters en gezinnen. Deze raadsbrief geeft de stand van zaken weer van de inzet op de maatregelen uit het actieplan door de corporaties, marktpartijen en gemeente Zwolle.

Kader Blijven bouwen: Actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningvoorraad Kernboodschap Het actieplan bestaat uit een pakket van 15 maatregelen die zo concreet mogelijk bijdragen aan het beter benutten van de woningvoorraad en doorstroming. Om uitvoering te geven aan deze maatregelen is samen met verschillende partners, de woningbouwcorporaties (deltaWonen, Openbaar Belang, SWZ), De Woonfabriek Zwolle (samengesteld vanuit drie bestaande makelaarskantoren in Zwolle) en een plan van aanpak gemaakt. Daarin staat wat we hebben afgesproken en wat we gaan doen. Wijz Welzijn is betrokken in de uitvoering. De belangrijkste stappen die in afgelopen periode zijn gemaakt, zijn: (1) het opleveren van de verkenning naar de belemmeringen in de huidige en mogelijke aanpassingen voor de beleidsregels zelfstandige en onzelfstandige woonruimte, (2) programma voor de verschillende stadsgesprekken over passend wonen in Zwolle, (3) maatregel huisbewaring toepassen bij ‘proefsamenwonen’ in de bijstand. In de tussentijd zijn we ons aan het opmaken om in het najaar meer in te zetten op bewustwording en beeldvorming over passend wonen. Daarnaast werken we aan het vervolg op de verkenning voor de aanpassingen in de beleidsregels voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad.

Toelichting Stand van zaken Actieplan In januari 2024 is gestart met de uitwerking van het Actieplan Beter Benutten van de Bestaande Woningvoorraad. Bij het schrijven van het Actieplan was een kernteam gevormd met een afvaardiging vanuit verschillende partners zoals de woningbouwcorporaties, marktpartijen en gemeente in samenspraak met verschillende (kern)partners zoals het Concillium, de raden (jongeren, -participatie, en seniorenraad) en WWZ038. Vanuit de partners die meedachten, zijn we - nu we met de uitvoering bezig zijn - met een compacter team doorgegaan. Het kernteam bestaat uit: de woningbouwcorporaties, Wijz Welzijn, De Woonfabriek Zwolle en de gemeente. Wij werken samen om uitvoering te geven aan de maatregelen. De structuur staat. Er is een kernteam en elke maatregel heeft een eigen projectgroep. De opgave is complex. Het vertalen van plan naar de uitvoering in de praktijk vraagt aandacht en tijd om tot een concrete en zorgvuldige resultaten te komen.

2/6

voorstel

Datum

26 juni 2024

Nog even de 15 maatregelen op een rij: 1.

Beter Benutten juridisch instrumentarium op orde

2.

Loket voor alle vragen over het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en doorstroming

3.

In gesprek met bewoners

4.

Doorstroomcoach woningbouwcorporaties

5.

Doorstroomcoach in de koop en vrije sector

6.

Bouwen met doorstroomkwaliteit

7.

Aankomend aanbod in beeld

8.

Zoekgebied sociale huur vergroten

9.

Voorrang nieuwbouw koop voor doorstromers

10. Van Groot naar Beter sociale huur 11. Voorrang nieuwbouw sociale huur 12. Voorrang in de bestaande voorraad 13. Verhuiskostenvergoeding kleiner wonen 14. Extra huurlasten beperking 15. Tevredenheidsgarantie bij verhuizen

De 15 maatregelen zijn samengevat in drie speerpunten: (1) instrumentarium op orde, (2) informeren, stimuleren en begeleiden en (3) voorrang voor doorstromers/aantrekkelijk aanbod. Speerpunt 1 Instrumentarium op orde (maatregel 1) De verkenning naar de beleidsregels voor zelfstandige en onzelfstandige woonruimte is afgerond: waar knellen ze, wat zijn daar voor de oplossingen en in welk RO-instrument kan dit het worden opgepakt. Het doel van de verkenning was om te bekijken of een aanpassing ook leidt tot een bijdrage in het terugdringen van het woningtekort en het sneller kunnen huisvesten van bijvoorbeeld statushouders, studenten of om projecten als Onder de Pannen, Kamers met aandacht een grotere kans van slagen te geven.

-

Het advies voor de aanpassingen van de beleidsregels wordt de komende maanden afgemaakt. De beleidsregels worden aangepast en na het collegebesluit treden deze in werking. Naar verwachting is dit in september 2024. Een voorbeeld is het aanpassen van de beleidsregel voor het toestaan van een pre-mantelzorgwoning. Een pre-mantelzorgwoning is hetzelfde als een mantelzorgwoning, alleen mag je daar al gaan wonen voordat er een mantelzorgsituatie is. De beleidsregel voor pre-mantelzorgwoningen bevindt zich in een afrondende fase. Na een collegebesluit zal de beleidsregel worden gepubliceerd. De verwachting van publicatie is najaar 2024. 3/6

voorstel

Datum

-

26 juni 2024

Er is een vervolgopdracht gegeven aan onderzoeksbureau Rigo voor het uitvoeren van een scan/verkenning van de volkshuisvestelijke instrumenten. Zij zijn gestart met de scan en in september staan de eerste bijeenkomsten gepland. In deze opdracht wordt ook de mogelijkheid om een Leegstandsverordening te onderzoeken, meegenomen.

Speerpunt 2 Informeren, stimuleren en begeleiden (maatregel 2 t/m 5 – 13 t/m15) De maatregelen onder speerpunt 2 hangen met elkaar samen. Het intensiveren van de aanpak doorstroomcoaches van de woningbouwcorporaties, voorrangsmaatregelen het pakket van maatregelen uitwerken om de huurder die wil verhuizen van groot naar beter, goed te kunnen ondersteunen. We zijn bezig met: - Het zoekgebied van de sociale huur is vergroot van 4 naar 10 gemeenten op de woningzoeker.nl. De woningbouwcorporaties hebben verkennende gesprekken met woningbouwcorporatie Woonzorg Nederland of zij willen aansluiten. - In de ‘proefsamenwonen’ in de bijstand waarbij de mogelijkheid is voor inwoners van Zwolle om zes maanden proef samen te wonen met behoud van de uitkering, passen de woningbouwcorporaties de maatregel huisbewaring toe. Hierdoor is het mogelijk voor huurders van een corporatie die gaan proef samenwonen om een jaar lang hun huis onder te verhuren. - In Q2 zijn de doorstroomcoaches van de woningbouwcorporaties gestart met de inventarisatie om bij alle drie de corporaties eenzelfde pakket aan maatregelen aan te bieden aan huurders die willen verhuizen en waarbij een eengezinswoning vrijkomt. De maatregelen die verkend worden, zijn: verhuiskosten kleiner wonen, voorrang nieuwbouw sociale huur, tevredenheidsgarantie bij verhuizen, extra huurlasten beperken.

Deze maatregelen kunnen als stimulans door de doorstroomcoach worden aangeboden aan huurders die willen verhuizen. - Het raamwerk voor een website waar de inwoners van Zwolle hun ervaringsverhalen kunnen delen en een doorverwijzingsfunctie heeft naar de doorstroomcoach van de woningbouwcorporaties en later ook de doorstroomcoach van de koop -en vrije sector is in concept klaar. Ook is er een inventarisatie gemaakt om de gemeentelijke website op het thema wonen te herijken en meer passend te maken op de woonvraag van de inwoners van Zwolle. - Een eerste verkenning over de vorm van de doorstroomcoach koop en vrije sector is gestart. - In september 2024 starten de eerste stadsgesprekken over de woonwensen van senioren als onderdeel van de bewustwordingscampagne. In de komende maanden sluiten Wijz Welzijn, corporaties, De Woonfabriek Zwolle en gemeente aan bij verschillende evenementen in 2024 (in ieder geval op de open dag van het wijkcentrum in de Aa-landen op 14 september, Ouderendag Wijz Welzijn op 4 november, eind november Nieuwbouwevenement van de Woonfabriek) om op laagdrempelige wijze gesprekken te voeren over het toekomstbeeld van senioren over wonen. Daarnaast zijn we na de zomer met de partners de wijk in met de bakfiets om in verschillende wijken van Zwolle laagdrempelig het gesprek aan te gaan over van groot naar passend wonen.

- Het streven is om begin november een gezamenlijke brochure uit te brengen van drie woningbouwcorporaties waarin alle woningaanbod voor senioren wordt gepubliceerd om zo een woonoverzicht te geven over levensbestendig wonen. Daarnaast maakt De Woonfabriek Zwolle van alle nieuwbouwprojecten een flyer en zal deze worden ingezet bij het Nieuwbouwevenement in het najaar. 4/6

voorstel

Datum

-

26 juni 2024 Eind dit jaar zijn de eerste resultaten bekend hoeveel huurders van de woningbouwcorporaties de doorstroomknop hebben gebruikt. De corporaties gebruiken deze ‘knop’ bij een advertentie. De ‘knop’ zorgt ervoor dat een doorstromer voorrang krijgt op een woning. De volgende stap is om de vraag aan te scherpen of er ook daadwerkelijk een doorstromer in de beschikbare woning is gekomen. Deze monitor maakt de doorstroming bij de woningbouwcorporaties inzichtelijk. En deze sluit aan bij de gemaakte prestatieafspraak om de verhuisketen van gemiddeld 1,3 woningen te verhogen naar gemiddeld 1,6 woningen eind 2027.

Speerpunt 3 Voorrang voor doorstromers/aantrekkelijk (6 t/m 12) Voorrang voor doorstromer is onderwerp van gesprek met ontwikkelaars en corporaties om een prettig woonalternatief te bouwen dat ervoor zorgt dat er meer huishoudens een passende woning kunnen vinden. Als voorbeeld worden de best practices in het land gedeeld om nieuwe woonvormen aan te jagen, zoals het SamSam huis. Voor de sociale huur geldt dat huurders van sociale huurwoning in Zwolle voorrang krijgen bij de verkoop van een sociale huur eengezinswoningen. We gaan verkennen of doorstroom vanuit sociale huur naar (goedkope) koop mogelijk is. Daarnaast heeft de provincie Overijssel ingezet op de Domi Portal, een applicatie waarbij inzichtelijk wordt gemaakt in hoeverre de juiste woningen worden gerealiseerd. Als Zwolle zetten we in om aan de voorkant in gesprek te gaan met de ontwikkelaars om de kwalitatieve woningbouwprogrammering zo passend mogelijk te maken. Maatschappelijk draagvlak & participatie Tijdens het schrijven van het actieplan zijn rondetafelgesprekken gevoerd met verschillende (keten)partners in de stad. De netwerksamenwerking op dit onderwerp is cruciaal. Draagvlak en participatie is een belangrijk deel in de uitvoering van het actieplan. Na de zomer zijn we in de wijken te vinden, staan wij op de Ouderendag van Wijz en op de Nieuwbouwavond van De Woonfabriek Zwolle.

We gaan in gesprek en verzamelen we woonbehoeftes. Om zo ons kwalitatief woonprogramma te versterken. Communicatie Communicatie is een belangrijk onderdeel in de uitvoering van het actieplan. Na de zomer wordt de uitvoering zichtbaar in de stad, zoals de stadsgesprekken en de website. Daarnaast staat doorstroming op de agenda van het Concilium in het najaar. Financiën In het actieplan is een concept begroting opgenomen voor de uitvoering van de maatregelen. In januari 2024 is een projectleider gestart voor 16 uur in de week. Voor het uitvoeren van de maatregelen is € 70.000,- beschikbaar gesteld. In het kernteam wordt gestuurd op het effect van de maatregelen en de beschikbare middelen.

5/6

voorstel

Datum

26 juni 2024

Risico’s De zorg en het aanbod van woningen zijn niet meer zoals 20 jaar geleden. Er wordt een vermindering van verhuisbeweging bij doorstromers gezien, omdat het lastig is om een passende woning te vinden door de hoge huizenprijzen. Ook het aanbod nieuwbouw blijft beperkt. De bewustzijnscampagne die in het najaar start, is gericht op gedragsverandering bij mensen. Deze aanpak kost tijd en zal het effect pas op langer termijn zichtbaar zijn. Vervolg We gaan door met het uitvoeren van de maatregelen in het actieplan. Na de zomer zijn we in de wijken te vinden, verzamelen we de woonbehoeftes van senioren, zorgen we voor bewustwording, werken we verder aan een pakket van maatregelen om te prikkelen om te verhuizen van groot naar passend en halen we informatie op voor de kwalitatieve woningbouwprogrammering. Openbaarheid Ja.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

6/6