Raadsbrief Voorgestelde wijze van afdoening van toezegging 1035 Specifieke gelden ministerie

voorstel

Raadsbrief Datum

14 november 2025

Onderwerp

Voorgestelde wijze van afdoening van toezegging 1035 Specifieke gelden ministerie 1

Versienummer Portefeuillehouder

Peter Snijders

Samenvatting Tijdens het raadsdebat van 23 juni 2025 heeft Burgemeester Snijders toegezegd te onderzoeken welke specifieke gelden bij de ministeries kunnen worden benut voor het treffen van veiligheidsmaatregelen in de buurt. Naar aanleiding hiervan is zowel nagegaan of er aanvullende financieringsmogelijkheden bestaan als specifiek contact gelegd met het ministerie van Asiel en Migratie. Hieruit blijkt dat er op dit moment geen specifieke Rijksregelingen bestaan die gemeenten financieel ondersteunen bij veiligheid rondom opvanglocaties, behalve de Decentralisatie-uitkering Aanpak Overlastgevende Asielzoekers 2025. Deze uitkering geeft gemeenten de mogelijkheid zelf te bepalen welke maatregelen lokaal nodig en wenselijk zijn en kent geen uitvoeringslast. Voor 2025 zijn de beschikbare middelen reeds volledig verdeeld; in het voorjaar kunnen gemeenten opnieuw interesse kenbaar maken voor de volgende ronde, waarna middelen via de meicirculaire worden uitgekeerd. Met deze brief wordt de toezegging formeel afgedaan. Bijlagen 1. Korte terugblik raadsdebat vluchtelingenlocatie Tippe 23 juni 2025 2. Brief Ministerie van Justitie en Veiligheid, Directie Regie Migratieketen, d.d. 27 maart 2025 – Decentrale uitkering aanpak overlastgevende asielzoekers 2025 Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De voorgestelde wijze van afdoening van de toezegging 1035 om na te zullen gaan welke specifieke gelden bij ministeries kunnen worden benut in het kader van treffen van veiligheidsmaatregelen in de buurt.

1/4

voorstel

14 november 2025 Datum Inleiding Tijdens het raadsdebat van 23 juni 2025 werd gevraagd welke specifieke financiële middelen vanuit ministeries beschikbaar zijn om veiligheidsmaatregelen in de buurt van opvanglocaties te ondersteunen. Naar aanleiding van deze vraag heeft Burgemeester Snijders toegezegd dit te onderzoeken. Zowel bij buurgemeenten als richting de betrokken departementen is nagegaan of er meerdere regelingen bestaan die inzet op veiligheid rondom opvanglocaties mogelijk maken. Daarbij is ook gekeken naar breder georiënteerde financieringsstromen, maar geen van deze blijkt direct toepasbaar voor de gemeentelijke behoefte aan aanvullende veiligheidsmaatregelen. Het ministerie van Asiel en Migratie heeft bevestigd dat uitsluitend de Decentralisatie-uitkering Aanpak Overlastgevende Asielzoekers 2025 voor dit doel beschikbaar is. Deze regeling wordt hieronder nader toegelicht. Kader Brief gemeenten decentrale uitkering aanpak overlastgevende asielzoekers 2025 Kernboodschap Er zijn op dit moment geen andere rijksregelingen beschikbaar die specifiek inzetbaar zijn voor veiligheidsmaatregelen rondom opvanglocaties. De Decentralisatie-uitkering Aanpak Overlastgevende Asielzoekers 2025 is momenteel de enige regeling die gemeenten financiële ruimte biedt om naar eigen inzicht maatregelen te treffen, zonder aanvullende administratieve lasten.

De middelen voor 2025 zijn reeds verdeeld; in het voorjaar van 2026 kunnen gemeenten een nieuwe aanvraag voorbereiden, waarna de uitkering via de meicirculaire van 2026 wordt toegekend.

2/4

voorstel

14 november 2025 Datum Toelichting Uit het contact met het ministerie van Asiel en Migratie is gebleken dat het Rijk in 2025 een budget van drie miljoen euro beschikbaar heeft gesteld om gemeenten te ondersteunen bij de aanpak van overlastgevende asielzoekers. Deze middelen worden via een decentralisatie-uitkering verstrekt. Een belangrijke eigenschap hiervan is dat gemeenten volledige beleidsvrijheid hebben in de besteding van de middelen: zij kunnen zelf bepalen welke maatregelen de veiligheid en leefbaarheid het meest ten goede komen. Het betekent ook dat het niet noodzakelijk is, dat er al sprake is van overlastgevende asielzoekers. De middelen kunnen preventief in het kader van veiligheid en leefbaarheid worden ingezet. De uitkering kent daarnaast geen uitvoeringslast of verantwoordingsverplichtingen, waardoor maatregelen snel en flexibel kunnen worden ingezet. Hoewel de gemeente heeft onderzocht of er aanvullende of alternatieve regelingen bestaan, blijkt dit momenteel niet het geval. Regelingen binnen andere departementen sluiten niet aan op de aard van de maatregelen die in Zwolle nodig zijn. De decentralisatie-uitkering is daarom de enige beschikbare en toepasbare financieringsbron voor het treffen van veiligheidsmaatregelen in de buurt. Het ministerie heeft aangegeven dat de middelen voor het lopende jaar inmiddels volledig zijn uitgekeerd.

Gemeenten krijgen echter in het voorjaar van 2026 opnieuw de gelegenheid om belangstelling voor de uitkering kenbaar te maken. Maatschappelijk draagvlak & participatie Het versterken van het maatschappelijk draagvlak en de betrokkenheid van inwoners blijft een belangrijk aandachtspunt. De mogelijke inzet van rijksmiddelen voor veiligheidsmaatregelen sluit aan bij zorgen die inwoners eerder hebben geuit over rust en veiligheid in de buurt. Het is van belang om zorgvuldig en consistent te blijven aansluiten bij de signalen en zorgen die inwoners hebben geuit over rust en veiligheid in de buurt. Communicatie Met deze raadsbrief hebben wij u geïnformeerd over de beschikbare gelden vanuit het ministerie. Communicatie is nog niet van toepassing in deze fase. Wanneer de ambtelijke organisatie de gelden hebben aangevraagd én weten welke veiligheidsmaatregelen hiermee gefinancierd worden, kan dit worden meegenomen in de communicatie naar inwoners toe. Dat kunnen we nu nog niet specificeren. Financiën Voor de gemeente zijn er op dit moment geen directe financiële gevolgen. Bij een nieuwe ronde in het voorjaar van 2026 zal namens de ambtelijke organisatie belangstelling voor de decentralisatie-uitkering worden kenbaar gemaakt. Toekenning vindt plaats via de meicirculaire van 2026. De hoogte van de uitkering hangt af van de landelijke verdeling en het aantal opvangplekken in Zwolle.

Risico’s Afhankelijkheid van rijksbudgetten Financiële ruimte via deze regeling is afhankelijk van jaarlijkse rijksbudgetten en kan bij grote landelijke belangstelling lager uitvallen dan de maximale bijdrage. Dit risico wordt beperkt door tijdige afstemming met het ministerie over de beschikbare budgetten en de aanvraag door de ambtelijke organisatie tijdig te laten in dienen. Onzekerheid over uiteindelijke rijksbijdrage

3/4

voorstel

14 november 2025 Datum Er bestaat een mogelijkheid dat maatregelen op korte termijn moeten worden uitgevoerd voordat duidelijk is of hiervoor een bijdrage kan worden verkregen. Omdat momenteel dit de enige beschikbare regeling is voor veiligheidsmaatregelen bij opvanglocaties, is de gemeente afhankelijk van de omvang van het jaarlijkse rijksbudget. Dit risico wordt beperkt door maatregelen tijdig in kaart te brengen, duidelijkheid te vragen over de toekenning en door intern afspraken te maken over tijdelijke voorfinanciering indien dat noodzakelijk en verantwoord is. Vervolg De ambtelijke organisatie zal in het voorjaar namens de gemeente Zwolle de benodigde stappen zetten om belangstelling voor de uitkering kenbaar te maken bij het ministerie. Parallel hieraan wordt bekeken welke maatregelen in aanmerking komen voor financiering zodra middelen beschikbaar komen. De toekenning van de regeling wordt in de reguliere begrotingscyclus meegenomen. Openbaarheid Openbaar

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

4/4