Raadsbrief Voorgestelde wijze van afdoening van motie M5-4 AZC De Tippe een Plek van samenleven
Tekst van het document
voorstel
Raadsbrief Datum
29 oktober 2025
Onderwerp
Voorgestelde wijze van afdoening van motie M5-4 AZC De Tippe een Plek van samenleven 1
Versienummer Portefeuillehouder
Anja Roelfs
Samenvatting Na het raadsbesluit van 7 juli 2025 over de opvanglocatie voor maximaal 400 vluchtelingen in de Tippe, heeft het college toegezegd om na de zomer fysieke bijeenkomsten te organiseren met omwonenden en betrokken organisaties. Tijdens deze bijeenkomsten zijn zorgen, ideeën en oplossingen opgehaald over de wijze waarop de opvang kan worden vormgegeven en hoe het samenleven in Zwolle kan worden versterkt. Inwoners spraken hun zorgen uit over veiligheid, leefbaarheid, communicatie, begeleiding van bewoners en de druk op voorzieningen. Tegelijkertijd werden veel constructieve voorstellen gedaan om integratie en ontmoeting te bevorderen, zoals buurtmaatjes, gezamenlijke activiteiten, extra jeugdvoorzieningen en initiatieven gericht op werk, taal en ontmoeting. De opbrengsten laten zien dat inwoners niet alleen zorgen hebben, maar ook bereid zijn om bij te dragen aan een menswaardige opvang en een sterke, verbonden wijk. Bijlagen 1. 251022 Participatiejournaal opvang De Tippe incl. bijlagen. Pdf 2. Motie M5-4 AZC De Tippe een Plek van samenleven
Openbaarheid Openbaar Geheim
Wij stellen u voor kennis te nemen van: De voorgestelde wijze van afdoening van de motie M5-4 AZC De Tippe een Plek van samenleven.
1/6
voorstel
29 oktober 2025 Datum Inleiding De gemeenteraad heeft in juli 2025 besloten over de komst van een opvanglocatie voor vluchtelingen in De Tippe. Daarbij is de motie aangenomen om omwonenden en andere betrokkenen actief te blijven betrekken bij de verdere invulling en uitvoering. Na de zomer zijn verspreid over meerdere dagen fysieke bijeenkomsten georganiseerd, die goed bezocht zijn door inwoners. Deze bijeenkomsten boden ruimte voor het delen van zorgen, meningen en ideeën. De opbrengsten vormen de basis voor de verdere planvorming en het beheer van de opvanglocatie. Kader Participatie met Hanza! | Gemeente Zwolle Kernboodschap Het college informeert de raad over de opbrengsten van het participatieproces over het geplande azc in De Tippe. Inwoners hebben zorgen geuit over veiligheid, leefbaarheid, communicatie, begeleiding van bewoners en de druk op voorzieningen, maar ook veel kansen benoemd voor integratie en samenleven. Deze input vormt de basis voor de verdere inrichting, communicatie en samenwerking in de wijk. Toelichting De gemeente Zwolle heeft adviesbureau De Selectie gevraagd het participatieproces vanaf het moment van besluitvorming te begeleiden. De gemeenteraad heeft verzocht om extra aandacht te schenken aan participatie, daar is met vier bijeenkomsten gehoor aan gegeven.
Drie bijeenkomsten voor omwonenden en betrokken organisaties op 17, 18 en 24 september en een separate bijeenkomst voor ouders van schoolgaande kinderen op het Saffier op 30 september. Voor de drie bijeenkomsten op 17, 18 en 24 september waren ook raadsleden uitgenodigd. De insteek van de bijeenkomsten omvatte: het stellen van vragen, zorgen delen en in gesprek te gaan over de komst van de opvanglocatie. Hier konden inwoners in gesprek met COA medewerkers, maatschappelijke partners, ambtenaren van de gemeente en collegeleden. De opkomst bij de bijeenkomsten varieerde. In deze toelichting wordt ingegaan op de belangrijkste uitkomsten van deze bijeenkomsten en de specifieke uitwerking hiervan is terug te vinden in het Participatiejournaal dat als bijlage aan deze raadsbrief is toegevoegd. Geuite zorgen Tijdens de bijeenkomsten kwam een aantal thema’s regelmatig terug. Inwoners benoemden met name: - Bezorgdheid over veiligheid en leefbaarheid Bewoners uitten zorgen over de impact van de grootte van de opvang op het veiligheidsgevoel in de wijk. Bewoners vragen om aandacht voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen en kinderen. Er is behoefte aan duidelijke afspraken over toezicht, handhaving en snelle communicatie bij incidenten.
Ook werd aandacht gevraagd voor verkeersveiligheid en sociale veiligheid rondom de locatie, specifiek de tunnels en het station zijn meermaals benoemd als aandachtspunten. - Vragen over omvang, type bewoners, begeleiding, persoonlijke gevolgen Er is onzekerheid over de keuze voor één locatie, de samenstelling van de bewonersgroep, de duur van het verblijf en de begeleiding die het COA biedt. Bewoners benadrukken dat goede dagbesteding 2/6
voorstel
29 oktober 2025 Datum en structuur essentieel zijn om overlast en verveling te voorkomen. Daarnaast is er onzekerheid over persoonlijke gevolgen, zoals bijvoorbeeld het effect op de waarde van een woning. - Suggesties voor voorzieningen en inrichting van het terrein Er is de wens dat het gebouw past bij de uitstraling van de wijk, omgeven wordt door voldoende groen en goed wordt ingepast in de openbare ruimte. Bewoners vragen om veilige en logische loop- en fietsroutes, voldoende verlichting en een uitnodigende maar rustige uitstraling van het terrein. - Wensen voor betere communicatie en structureel overleg Bewoners ervaren dat het proces onvoldoende transparant is verlopen. Er is behoefte aan laagdrempelige, transparante en structurele communicatie, vaste aanspreekpunten en tijdige terugkoppeling over besluiten. Over de behoefte aan actieve betrokkenheid verschillen de meningen, maar er is wel degelijk een groep die betrokken wil worden. - Initiatieven voor ontmoeting en verbinding tussen wijk en opvang Een belangrijk aandachtspunt is de behoefte aan voldoende leef- en verblijfsruimte voor bewoners van de opvang. Inwoners gaven aan dat het terrein ruimte moet bieden voor ontmoeting, maar ook plekken waar bewoners zich kunnen terugtrekken. Een prettige leefomgeving draagt bij aan rust, veiligheid en wederzijds begrip.
Voorgestelde oplossingen Naast zorgen hebben inwoners en organisaties tal van constructieve voorstellen gedaan om de opvang goed te laten functioneren en het samenleven te versterken: - Veiligheid Structurele samenwerking tussen het COA, politie, wijkregie en buurtvertegenwoordiging, aangevuld met een vast veiligheidsoverleg en een aanspreekbare beheerder op locatie. Tegelijkertijd zien sommigen kansen om veiligheidsknelpunten in de wijk juist nu aan te pakken. Ideeën zijn onder andere cameratoezicht, een logboek voor incidenten, betere verlichting in tunnels en de aanwezigheid van politie of BOA’s. Ook leefregels en duidelijke afspraken worden belangrijk gevonden om rust te bewaren. De geplande toevoeging van de verbinding naar Westenholte met de Zalkerdijkbrug werd als positief genoemd, zodat de tunnel niet de enige verbindingsweg is. - Communicatie en samenwerking Het regelmatig herhalen van dit soort bijeenkomsten en zorgen dat een brede groep bewoners betrokken wordt worden als belangrijke oplossing gezien voor een transparante en tijdige communicatie. - Gebouw en omgeving Een gebouw dat past bij de wijk en wordt omgeven door groen. Bewoners waarderen het idee van een gemeenschappelijke huiskamer, rustplekken binnen de opvang en een buitenruimte die uitnodigt tot ontmoeting.
Er is behoefte aan veilige fiets- en looproutes, goede verlichting en aandacht voor geluid en privacy. - Samenleven Activiteitenprogramma’s voor bewoners van de opvang in samenwerking met Travers, scholen en 3/6
voorstel
29 oktober 2025 Datum sportverenigingen, gericht op taal, werk, sport en ontmoeting. Tegelijkertijd zijn er ook suggesties voor verbinding, zoals gezamenlijke activiteiten (eten, sporten, evenementen), vrijwilligerswerk en dagbesteding en creatieve ideeën voor voorzieningen bij het azc, zoals een huiskamer, kringloopwinkel of circulaire werkplaats - Kansen en initiatieven voor verbinding en samenleven De bijeenkomsten hebben niet alleen zorgen, maar ook veel positieve initiatieven opgeleverd. Inwoners willen bijdragen aan een goede integratie van vluchtelingen in Zwolle en zien daarvoor concrete mogelijkheden. Er zijn creatieve ideeën voor voorzieningen benoemd bij het azc, zoals een huiskamer, kringloopwinkel of circulaire werkplaats. Bewoners zien kansen om jeugd uit Stadshagen en de opvanglocatie met elkaar te verbinden via sport, muziek en onderwijsprojecten. Er zijn suggesties gedaan voor uitbreiding van speelplekken en jongerenvoorzieningen, en voor samenwerking met straathoekwerkers en scholen om jongeren actief te betrekken bij het versterken van de wijk. De gemeente werkt samen met het COA, Travers en lokale partners aan de verdere uitwerking van deze ideeën, met bijzondere aandacht voor jeugd, ontmoeting en leefruimte in en rond De Tippe.
Voor het realiseren van de Zalkerdijkbrug is gestart met de aanbesteding, waardoor deze naar verwachting in 2027 gereed kan zijn en in gebruik is rond de tijd dat we verwachten dat het azc gereed is. Daarmee is er een extra fietsverbinding naar De Tippe vanuit Westenholte en is er een alternatief voor de tunnel die regelmatig als onprettig of mogelijke hangplek is genoemd. Er wordt nader onderzocht welke input kan worden meegenomen in de bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA voor De Tippe. Klankbordgroepen Naast de inloopbijeenkomsten is ook een klankbordgroep ingericht als vervolgstap binnen het participatieproces. Hierin zijn mensen gevraagd om gevraagd en ongevraagd te adviseren op onderwerpen als samenleven in de wijk en veiligheid, voorzieningen, het gebouw en de inrichting van de openbare ruimte. Op 9 en 29 september en 27 oktober zijn de eerste bijeenkomsten geweest van de klankbordgroep. De eerste uitkomsten hiervan zijn als verslaglegging meegenomen in de bijlage bij het participatiejournaal. Maatschappelijk draagvlak & participatie Naast dat er pittige gesprekken zijn gevoerd, er onvrede is geuit en er tijdens de laatste bijeenkomst een protest plaatsvond, hebben de bijeenkomsten ook geleid tot beter begrip tussen inwoners, gemeente en partners. De persoonlijke gesprekken en kleine groepen zijn als positief ervaren.
Wel blijft het belangrijk om verwachtingen helder te communiceren en inzicht te geven in wat wel en niet beïnvloedbaar is voor belanghebbenden. Communicatie De opbrengsten van de bijeenkomsten worden op verschillende manieren in de communicatie meegenomen. - Aspecten die veelvuldig naar voren kwamen tijdens de sessies worden ook op de agenda van de klankbordgroep gezet. Uitkomsten van deze bijeenkomsten worden via de website zwolle.nl/vluchtelingen, de nieuwsbrief en wijkkrant teruggekoppeld - Op www.zwolle.nl/vluchtelingen is specifiek informatie over azc in De Tippe geplaatst. Hier zijn alle ontwikkelingen over de komst van het centrum terug te vinden en zijn bovendien de belangrijkste vragen die aan de orde gekomen tijdens de bijeenkomsten toegevoegd. 4/6
voorstel
29 oktober 2025 Datum - Los van voorgaande verschijnt nu met regelmaat de nieuwsbrief azc in De Tippe, praten we Zwolle bij op het thema Vluchteling (inclusief De Tippe) door middel van publicaties in de Swollenaer en kan eenieder vragen stellen aan vluchtelingen@zwolle.nl. Financiën Er zijn geen directe financiële gevolgen voor de gemeente. De uitvoering van participatie en communicatie wordt meegenomen binnen het programmabudget van de gebiedsontwikkeling De Tippe. Risico’s 1. Verwachtingsmanagement: bewoners kunnen verwachten meer invloed te hebben dan feitelijk mogelijk is. Heldere communicatie over de reikwijdte van participatie, wat wel en niet beïnvloedbaar is blijft essentieel om realistische verwachtingen te waarborgen en draagvlak te behouden. 2. Uitvoeringsrisico: het draagvlak onder inwoners en partners hangt sterk samen met de zichtbare opvolging van toezeggingen en gemaakte afspraken. Als acties of verbeterpunten die voortkomen uit de participatiebijeenkomsten niet tijdig worden opgepakt of teruggekoppeld, kan dit het vertrouwen in het proces schaden. Het risico bestaat dat inwoners het gevoel krijgen dat hun inbreng niet serieus wordt genomen, wat de bereidheid tot verdere samenwerking verkleint. Transparante communicatie is daarom noodzakelijk om dit risico te beperken. 3.
Beheerslast: de voortzetting van overlegstructuren, zoals de klankbordgroep vraagt structurele ambtelijke inzet en coördinatie capaciteit. Deze inzet is er nu, maar blijft noodzakelijk voor duurzame communicatie, opvolging en monitoring van afspraken. Wanneer hiervoor onvoldoende capaciteit beschikbaar is, bestaat het risico dat de continuïteit of kwaliteit van het participatieproces onder druk komt te staan. Dit kan leiden tot vertragingen, onduidelijkheid of verminderde betrokkenheid. Tijdige borging van capaciteit en afstemming met het COA en betrokken afdelingen blijft daarom van belang om dit risico te kunnen beheersen. Vervolg Het college blijft inwoners en partners actief betrekken bij de verdere inrichting van het azc in De Tippe. De ingebrachte onderwerpen worden de komende tijd verder uitgewerkt. In de bestuursovereenkomst voor De Tippe en werkafspraken worden op hoofdlijnen afspraken gemaakt over een aantal onderwerpen die ook door inwoners en andere betrokken zijn aangedragen. Onderwerpen die daarna verder uitgewerkt worden, bespreken we in de klankbordgroep en we organiseren brede informatiebijeenkomsten om inwoners te informeren over de voortgang van de plannen. De raad wordt met de halfjaarlijkse rapportages over vluchtelingenopvang op de hoogte gehouden. Ook zal de raad t.z.t. de bestuursovereenkomst voor De Tippe ontvangen. Openbaarheid Openbaar
Burgemeester en wethouders van Zwolle,
5/6
voorstel
Datum
29 oktober 2025
burgemeester, Peter Snijders
secretaris, Dick Emmer
6/6