Raadsbrief verlenging Meeuwenlaan

voorstel

Raadsbrief Datum

1 juli 2025

Onderwerp Versienummer

Verlenging opvang Meeuwenlaan 1

Portefeuillehouder

Anja Roelfs

Samenvatting Aan de Meeuwenlaan 8 worden sinds 2023 circa 300 statushouders en kansrijke asielzoekers opgevangen door het COA. De gemeente heeft in 2023 met het COA afgesproken dat deze locatie in ieder geval openblijft tot 1 februari 2026 met de mogelijkheid om nog één jaar te verlengen tot 1 februari 2027. Het COA heeft een verzoek tot verlenging ingediend omdat er in Zwolle nog geen vervangende locatie is gevonden. Bijlagen 1. Bestuursovereenkomst Meeuwenlaan 2. Verzoek COA 3. Brief enquête 4. Uitslag enquête

Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: Van het besluit tot verlenging van de opvanglocatie Meeuwenlaan 8 tot 1 februari 2027

1/6

voorstel

1 juli 2025 Datum Inleiding Aan de Meeuwenlaan 8 in de Kamperpoort worden sinds 2023 circa 300 statushouders en kansrijke asielzoekers opgevangen door het COA. De gemeente heeft in 2023 met het COA afgesproken dat deze locatie in ieder geval openblijft tot 1 februari 2026 met de mogelijkheid om nog één jaar te verlengen tot 1 februari 2027. Omdat er in Zwolle nog geen vervangende locatie is gevonden, heeft het COA een verzoek tot verlenging ingediend. Het COA vraagt om de opvanglocatie Meeuwenlaan te verlengen tot in ieder geval 1 februari 2027 en vraagt het college om te overwegen om deze opvanglocatie ook na 1 februari 2027 in stand te houden. Zoals afgesproken in de bestuursovereenkomst is er gesproken met de klankbordgroep. Ook is er een enquête uitgezet onder wijkbewoners om verdere input uit de wijk op te halen. Kader Document Zwolle - Nota lange termijn aanpak opgave vluchtelingen 2023 - 2027 - iBabs Publieksportaal Document Zwolle - 1. Bestuursovereenkomst + bijlage - iBabs Publieksportaal

Kernboodschap De opvanglocatie Meeuwenlaan 8 wordt conform bestuursovereenkomst verlengd tot 1 februari 2027. Toelichting Het landelijk te kort aan opvangplekken is onverminderd groot. Het COA vangt asielzoekers en statushouders op ruim 300 locaties in het land op. Meer dan twee derde van deze locaties zijn noodopvanglocaties. De vraag naar reguliere opvanglocaties blijft dan ook onverminderd hoog. In het verdeelbesluit van de Spreidingswet staat dat de gemeente Zwolle 648 opvangplekken moet realiseren. De gemeente Zwolle voldoet niet aan het verdeelbesluit van de Spreidingswet. De 300 plekken aan de Meeuwenlaan zijn meegerekend in deze opgave. Er is nog geen vervangende opvanglocatie gereed op 1 februari 2026 en de bestuursovereenkomst geeft de mogelijkheid om de Meeuwenlaan te verlengen tot 1 februari 2027. Ondanks een intensieve zoektocht is het niet gelukt om een vervangende locatie te realiseren die gereed is voor februari 2026. In de bestuursovereenkomst Meeuwenlaan is afgesproken dat de locatie in ieder geval openblijft tot februari 2026 en daarna nog een jaar verlengd kan worden tot 1 februari 2027. Alle statushouders die aan de Meeuwenlaan worden opgevangen zijn gekoppeld aan de gemeente Zwolle of omliggende gemeenten.

Wanneer de opvanglocatie niet wordt verlengd zullen zij moeten verhuizen naar andere locaties waarbij het COA niet kan waarborgen dat deze mensen in onze regio kunnen blijven. Hierdoor wordt het huidige inburgeringstraject verstoord en mogelijk vertraagd. Er is een periodiek Veiligheidsoverleg op de opvanglocatie Meeuwenlaan. Dit om de veiligheid in en rondom de opvanglocatie te monitoren en waar nodig te interveniëren. Ook worden in dit overleg leefbaarheidszaken besproken die betrekking hebben op de buurt. In dit overleg zijn politie, gemeente en het COA vertegenwoordigd. Op de locatie zelf is 24/7 beveiliging aanwezig. De beveiliging van COA ziet toe op het naleven van de huisregels in het gebouw en op het terrein. Bij strafbare feiten schakelen zij de politie in. Incidenten zoals het overtreden van de huisregels en conflicten worden sinds de bewoners intrek hebben genomen vastgelegd. Uit deze registratie blijkt dat er zich binnen de locatie relatief weinig incidenten hebben voortgedaan. Als er al ingegrepen moest worden bij incidenten was dit vooral bij verbale agressie. Sinds de opening van de opvanglocatie was er zesmaal sprake van fysieke agressie waarbij de beveiliging -al dan niet met behulp van de politie- heeft ingegrepen. 2/6

voorstel

1 juli 2025 Datum Incidenten die plaatsvinden buiten de opvanglocatie, en worden gemeld aan de locatiemanager, worden voortvarend opgepakt, eventueel in samenwerking met partners zoals het SWT. Bij strafbare feiten die herleidbaar zijn tot bewoners van de opvanglocatie heeft de politie een belangrijke rol. In de laatste jaren hebben zich een handvol incidenten voorgedaan waarbij politie inzet nodig was. Buiten de genoemde inzet op de locatie zelf heeft de politie geen inzet hoeven te plegen in de wijk. Verlengen tot 1 februari 2027 staat de gebiedsontwikkeling Nieuwe Veemarkt niet in de weg. Het gebied waarin de opvanglocatie zich bevindt is volop in ontwikkeling, verlenging tot 1 februari 2027 heeft geen invloed op deze gebiedsontwikkeling. Met het verlengen van de opvang aan de Meeuwenlaan voor 300 kansrijke asielzoekers en statushouders tot 1 februari 2027, hebben zowel het COA als de gemeente de tijd om een vervangende locatie te ontwikkelen. Er wordt door verlenging stabiliteit geboden aan de bewoners omdat ze niet hoeven te verhuizen en bij elkaar blijven. Dit past niet alleen in de bestuursovereenkomst maar ook binnen de door de raad vastgestelde lange termijn aanpak opgave vluchtelingen. Verlenging na 1 februari 2027 past niet binnen de bestuursovereenkomst en binnen de gemaakte afspraak met de buurt.

Maatschappelijk draagvlak & participatie Met de komst van de opvanglocatie aan de Meeuwenlaan zijn wijkbewoners opgeroepen om deel te nemen aan de klankbordgroep. Deze groep wijkbewoners werd betrokken bij de totstandkoming van de opvanglocatie en de bestuursovereenkomst. Met de opening van de opvanglocatie is er een nieuwe oproep gedaan richting wijkbewoners om mee te doen aan een omwonendenoverleg. Er was geen animo vanuit de wijk om hieraan mee te doen. Daarom hebben we de voormalige klankbordgroep leden opnieuw benaderd, een groot deel van de voormalig klankbordgroep leden gaf gehoor en reageerde op de uitnodiging voor de bijeenkomst op 9 april jl. Er waren tien mensen aanwezig. Met oog op het verlengingsverzoek van het COA is de klankbordgroep gevraagd naar de ervaringen van de afgelopen jaren en een eerste reactie op het verlengingsverzoek. De klankbordgroep is hierover verdeeld. Er zijn duidelijke tegenstanders en duidelijke voorstanders. Een groot deel van de mensen was ervan uitgegaan dat de opvanglocatie sowieso verlengd zou worden tot 2027. Echter is een deel van de klankbordgroep hier uitgesproken op tegen. Een ander deel van de klankbordgroep geeft aan niet tegen de opvanglocatie of de verlenging te zijn omdat ze geen overlast ervaren. Wel geven ze aan zich zorgen te maken over de verkeersveiligheid van de kinderen en stellen verkeerslessen voor.

De klankbordgroep benadrukt dat de einddatum van 1 februari 2027 als harde grens moet worden gehandhaafd, omdat dit beloofd en afgesproken is. Er is bezorgdheid dat de locatie ook na die datum ingezet zal worden als opvanglocatie wanneer er nog geen alternatief gevonden zou zijn. De klankbordgroep vraagt om duidelijkheid en verwacht dat de gemeente zich actief inzet voor duurzame opvang buiten de Kamperpoort. Daarbij worden zorgen geuit over toenemende onrust en overlast in de wijk, als voorbeelden worden insluipingen, overlast op het schoolplein door hangjeugd en groepen mensen die 's avonds voor de opvang staan. Er is frustratie over het gebrek aan opvolging van meldingen bij de politie en bij de beveiliging van COA, wat leidt tot afnemend vertrouwen. De locatiemanager van COA herinnert de klankbordgroep aan de afspraak dat ze altijd bij hem langs mogen komen om zaken te melden of te bespreken. Een deel van de genoemde voorbeelden zijn hem niet bekend, wat niet gemeld wordt kan ook niet door COA opgepakt worden. 3/6

voorstel

Datum

1 juli 2025

Ook op de aangekondigde enquête wordt verdeeld gereageerd. Er worden twijfels geuit wat de waarde van deze enquête is en of de uitkomsten wel meegenomen worden in de besluitvorming. Om naast de geluiden uit de klankbordgroep ook verder in de wijk op te halen hoe er tegen de opvanglocatie en mogelijke verlenging aangekeken wordt is een korte enquête verzonden naar 1500 adressen in de Kamperpoort. Een twintigtal brieven was onbezorgbaar. De enquête is ingevuld en opgestuurd door 164 mensen, waarvan 162 mensen in ieder geval één vraag heeft ingevuld. Niet alle mensen hebben alle vragen beantwoord. We hebben gevraagd hoe de opvang aan de Meeuwenlaan tot nu toe is verlopen, wat de houding is ten opzichte van verlenging en of mensen nog tips of aandachtspunten willen meegeven.

Een ruime meerderheid geeft aan dat de opvang op de Meeuwenlaan tot nu toe goed is verlopen. In de toelichting gaven 73 mensen aan geen overlast te hebben ervaren of zelfs niets te merken van de opvang. Daarnaast geven 7 mensen aan dat de opvang meer verbinding of gezelligheid in de buurt heeft gebracht. Ruim 20% heeft ingevuld dat de opvang op de Meeuwenlaan tot nu toe niet goed is verlopen. In de toelichting hierbij schrijven 25 mensen over overlast en hangjeugd, 4 mensen schrijven over meer criminaliteit en 5 mensen schrijven over intimidatie. Daarnaast geven nog 5 mensen aan dat er meer afval op straat ligt. Op de vraag of men positief/neutraal tegenover de verlenging van de opvang tot februari 2027 staat, antwoord bijna 70% ja. Als toelichting wordt 26x aangegeven dat er geen overlast is, 22 mensen schrijven dat deze doelgroep ook een plek verdient waar ze opgevangen kunnen worden en 17 mensen noemen in de toelichting medemenselijkheid of sociale plicht. Door 37 mensen (24,2%) werd de vraag met nee beantwoord. In de toelichting schrijven 7 mensen als reden het ervaren van overlast, 4 mensen noemen dat de buurt onveilig is geworden met name voor vrouwen en 3 mensen schrijven dat de wijk al kwetsbaar is. Als laatste vraag hebben we de wijkbewoners gevraagd of ze nog tips of aandachtspunten wilden meegeven, 65 mensen hebben dat gedaan. Deze opmerkingen zijn zeer divers.

Er vragen 7 mensen 4/6

voorstel

1 juli 2025 Datum aandacht voor overlast en incidenten, 4 mensen verwachten dat er niks met de resultaten van de enquête wordt gedaan, 6 mensen pleiten ervoor dat de gemeente eerst huizen gaat bouwen voor Zwollenaren, 4 mensen herinneren ons eraan dat we ons aan onze beloften en afspraken moeten houden, 4 mensen adviseren in te zetten op taal- en verkeerslessen en 5 mensen schrijven op dat het vooral zo door moet gaan. Het is belangrijk om op te merken dat de respons op de enquête 11% en het grootste deel van de wijkbewoners ervoor heeft gekozen om niet te reageren. In de communicatie naar de wijkbewoners blijven we benadrukken dat iedereen met vragen en opmerkingen of meldingen terecht kan bij het COA op de locatie zelf, zoals vanaf het begin het uitgangspunt is geweest. Ook kunnen wijkbewoners ons benaderen door te bellen naar het Klantcontactcentrum of te mailen naar vluchtelingen@zwolle.nl. De uitslag van de enquête delen we met het COA en de klankbordgroep, daar zullen we gezamenlijk bespreken hoe we de opmerkingen en tips kunnen oppakken. Communicatie De klankbordgroep wordt geïnformeerd door de wethouder vluchtelingen en de wijkwethouder op 1 juli 2025. De omwonenden, samenwerkende gemeenten en het COA worden per brief geïnformeerd over dit besluit. Financiën Een verlenging tot 1 februari 2027 brengt geen aanvullende kosten voor de gemeente.

Risico’s De alternatieve locatie is mogelijk niet op tijd gereed om de Meeuwenlaan te vervangen op 1 februari 2027. Het is volgens de planning mogelijk om de locatie begin 2027 gereed te hebben. De planning is echter ambitieus, er mag dan geen vertraging opgelopen worden. We hebben invloed op de planning op onze eigen onderdelen (voorbereidingen en vergunningsaanvraag). Het COA is straks verantwoordelijk voor realisatie en we zijn daarbij afhankelijk van hoe snel zij kunnen ontwikkelen. Vervolg De aandachtspunten uit de enquête worden opgepakt door ons in samenwerking met COA. Daarnaast blijven we doorlopend zoeken naar nieuwe locaties voor kleinschalige opvang en amv opvang. Openbaarheid Deze raadsbrief en bijlagen zijn openbaar

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders 5/6

voorstel

Datum

1 juli 2025

secretaris, Dick Emmer

6/6