Raadsbrief Verdere verkenning Professor Feldmannweg als permanente opvanglocatie voor vluchtelingen

voorstel

Raadsbrief Datum

15 oktober 2024

Onderwerp Versienummer

Verdere verkenning Professor Feldmannweg als permanente opvanglocatie voor vluchtelingen 2

Portefeuillehouder

Dorrit de Jong

Samenvatting In de raadsvergadering van 16 september jl. is een petitie ingediend. De inwonersgroep, die deze petitie heeft ingediend, heeft een brief aan de raad gezonden met vragen en opmerkingen over de ontwikkeling van de Professor Feldmannweg tot opvang locatie voor vluchtelingen. Wethouder De Jong heeft toegezegd om in te gaan op de inhoudelijke vragen, aan te geven hoe het proces tot verdere ontwikkeling eruitziet en hoe de vragen die gesteld zijn in de Open Stad worden geadresseerd. Bijlagen 1. Samenvatting reacties Open Stad 2. Brief van de inwonersgroep Geen opvanglocatie in Zwolle Zuid 3. Q & A op de website Tijdelijke en permanente opvang statushouders | Gemeente Zwolle

Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. Verdere verkenning Professor Feldmannweg als permanente opvanglocatie voor vluchtelingen 2. Wijze van afdoening motie 1437: Betrek de buurt.

1/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Inleiding Op 23 september jl. heeft de raad besloten om drie locaties aan te merken als te ontwikkelen locaties voor de Spreidingswet in de komende jaren. De week voorafgaand aan het debat is een petitie aangeboden door de inwonersgroep ‘Geen opvanglocatie in Zwolle Zuid’. Deze inwonersgroep had daarnaast een ingezonden brief met vragen over deze locatie aan de raad gestuurd. Wethouder de Jong heeft aangegeven dat zij op korte termijn een reactie zou geven op de inhoudelijke vragen uit de brief, hoe de onderwerpen die zijn ingebracht in de Open Stad worden verwerkt en hoe de tijdlijn eruit komt te zien. Kader • Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet, van kracht sinds februari 2024); • Aanpak opgave vluchtelingen 2023-2027 (najaar 2023 vastgesteld); • Raadsbrief: Verkenning permanente opvang vluchtelingen en statushouders (mei 2024). • Raadsbesluit: Vluchtelingenopvang; vaststellen aantal plekken in de gemeente Zwolle voor de Spreidingswet (september 2024). Kernboodschap De komende tijd wordt de locatie Professor Feldmannweg verder verkend als opvanglocatie voor vluchtelingen. We hebben deze locatie getoetst op basis van de 7B’s en deze locatie wordt als kansrijk gezien. Wel zijn er verschillende aspecten die vragen om een verdere uitwerking en onderzoek.

Om hier een vluchtelingenopvang te kunnen realiseren is een locatieontwikkeling nodig. We gebruiken hiervoor de voor Zwolle ontwikkelde routekaart voor locatieontwikkeling. In de fasen van de routekaart komen de verschillende onderwerpen aan de orde en worden deze verder uitgewerkt. Een aantal van de vragen en zorgen die inwoners hebben genoemd kunnen we nu al beantwoorden. We hebben een aantal onderwerpen uitgewerkt in een ‘Q&A’ die we op de website publiceren (Tijdelijke en permanente opvang statushouders | Gemeente Zwolle). In de nog op te stellen startnotitie wordt uitgebreider ingegaan op de vragen en bezwaren van inwoners. Waar nader onderzoek nodig is wordt het verder uitgewerkt en opgenomen in het ruimtelijk ontwikkelplan (ROP) en natuur ontwikkelplan (NOP).

Toelichting Reactie op de aandachtspunten uit de ingezonden brief aan de raad Op 22 september heeft de inwonersgroep een brief aan de raad gestuurd waarin zij de raad wijzen op een aantal aandachtspunten die van belang zijn voor de besluitvorming over de Professor Feldmannweg. Onderstaand een reactie op de inhoudelijke punten uit de brief. 1. De gebiedsvisie In de brief wordt gewezen op de gebiedsvisie die in juli 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. In de brief wordt benadrukt dat de plannen voor vluchtelingenopvang op deze locatie niet passen binnen de gebiedsvisie, terwijl de locatie daar wel onderdeel van is.

2/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Onze reactie: Bij het opstellen van de gebiedsvisie waren de eigenaren van de locatie Professor Feldmannweg van plan woningen te realiseren op deze plek. Hiervoor hebben zij een aantal plannen geopperd die uiteindelijk niet hebben geleid tot een ontwikkeling van woningbouw. De eigenaren hebben toen hun plannen voor de ontwikkeling van woningbouw in de wacht gezet. In de loop van de tijd is de locatie in beeld gekomen als mogelijke plek voor vluchtelingenopvang en de eigenaren willen hieraan meewerken. Het realiseren van de vluchtelingenopvang past niet direct in de bestaande gebiedsvisie, omdat hierin een aantal uitgangspunten voor woningbouw zijn opgenomen die niet direct passend zijn voor vluchtelingenopvang. De gebiedsvisie moet daarom op onderdelen aangepast worden voordat de locatie gerealiseerd kan worden. In de startnotitie geven we al aan welke delen van de gebiedsvisie worden gewijzigd en welke kaders en randvoorwaarden gehandhaafd blijven. In het ROP (ruimtelijk ontwikkelplan) kan gemotiveerd afgeweken worden van de gebiedsvisie, de raad moet dit uiteindelijk goedkeuren. Omdat we nu al weten dat we van de gebiedsvisie moeten afwijken nemen we al een aantal uitgangspunten op in de startnotitie. Deze wordt bij een locatieontwikkeling meestal door het college vastgesteld.

In dit geval wordt deze ook ter besluitvorming aangeboden aan de raad zodat een besluit kan worden genomen over de afwijkingen op de gebiedsvisie. 2. Doelen en uitgangspunten participatiejournaal Er wordt in de brief op gewezen dat in het participatiejournaal staat dat uitgangspunten: ‘Betrouwbaar’ (Afspraak is Afspraak) en ‘We werken transparant: open en eerlijk’ zijn opgenomen. Dit strookt volgens de schrijvers niet met het nooit ter sprake brengen van de mogelijkheid van vluchtelingenopvang op deze locatie. Daarnaast voldoet het volgens de inwonersgroep niet aan de doelstelling van een gedragen plan. Verder wordt verwezen naar een bewonersavond op 20 maart 2024 waar de gemeente en Reales een presentatie hebben gegeven. Waar een ambtenaar volgens de briefschrijvers heeft gezegd dat er helemaal niets speelde, zeker niet ten opzichte van een opvanglocatie. Onze reactie: De gemeente Zwolle is vanaf eind 2022 op zoek gegaan naar meerdere locaties voor vluchtelingenopvang. Het doel was om meerdere locaties te zoeken en voor te stellen, zodat daaruit gekozen kon worden. De locaties zouden allemaal tegelijk bekend gemaakt worden. Uiteindelijk zijn uit de zoektocht drie locaties gevonden die verder verkend konden worden voor opvang. Deze drie zijn allemaal openbaar geworden bij de vaststelling van het voorstel aan het college in juni 2024.

Omdat we de locaties tegelijk bekend wilden maken, zijn ze tot die tijd niet openbaar geweest en kon op de bewuste avond hierover geen melding worden gedaan. Het klopt niet dat een ambtenaar op 20 maart 2024 uitspraken heeft gedaan over plannen op de professor Feldmannweg. Deze uitspraak is gedaan door een medewerker van Reales. Hij heeft aangegeven dat er nog geen plannen waren voor de professor Feldmannweg. De eigenaren van deze locatie hadden namelijk aangegeven dat zij voor de ontwikkeling van de woningen een pas op de plaats gingen maken. Hij was niet op de hoogte van de voorverkenning van de gemeente, omdat deze informatie nog niet openbaar was. 3. WOO-verzoek In de brief is opgenomen dat het college het ambtelijke advies negeert dat de locatie aan de Professor Feldmannweg voor maximaal 50 Statushouders/ Kansrijke asielzoekers geschikt is met alsnog diverse aandachtpunten welke deze locatie niet kansrijk maken.

3/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Daarnaast wordt aangegeven dat de gemeente al sinds 21 december 2022 de locatie aan de Professor Feldmannweg heeft onderzocht. Onze reactie: het verslag van een overleg vanuit Ruimtelijke planvorming is opgesteld na een overleg waarin een aantal ambtenaren hebben gesproken over de drie verschillende locaties. Dit advies is niet aan het college gegeven, maar is een interne beraadslaging. Op basis van meer en andere informatie is een weloverwogen integrale afweging gemaakt om het college te adviseren om opvang voor 200 vluchtelingen als kansrijk te zien voor deze locatie. Het klopt dat de Professor Feldmannweg eerder in beeld is geweest voor het realiseren van opvang voor Oekraïense ontheemden. Uiteindelijk is deze opvang op een andere locatie gerealiseerd en is de locatie Professor Feldmannweg afgevallen. Op dat moment is de verkenning naar deze locatie weer gestopt. Pas bij het nieuwe onderzoek naar locaties voor permanente opvang is het onderzoek naar de Professor Feldmannweg weer opgestart, dat was in een later stadium. Op dat moment zijn de locaties die eerder in beeld waren voor opvang voor Oekraïense ontheemden opnieuw beoordeeld om te kijken of deze geschikt zijn voor vluchtelingenopvang. Inbreng uit Open Stad, mails en brieven. De inbreng uit Open Stad en daarna uit mails en brieven wordt meegenomen in de verdere verkenning van deze locatie.

Een aantal vragen en zorgen waar we nu al wat over kunnen zeggen is verwerkt in een Q&A die op de website van de gemeente Zwolle wordt gepubliceerd (bijlage 3). De overige input komt in het verdere proces voor de locatieontwikkeling aan bod. Locatieontwikkeling Voor de verdere verkenning van de Professor Feldmannweg als vluchtelingenopvang wordt gebruik gemaakt van de routekaart die voor locatie- en gebiedsontwikkelingen is opgesteld in de gemeente Zwolle. In deze routekaart wordt beschreven op welk moment welke onderwerpen moeten worden geadresseerd zodat alle aspecten in de ontwikkeling worden meegenomen.

4/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

1. Start voor de start Er heeft een start voor de start bijeenkomst plaatsgevonden waarbij betrokken partijen waren uitgenodigd. Hier zijn de uit te werken onderwerpen in kaart gebracht. Dit wordt de komende maanden verwerkt tot een startnotitie. 2. Startnotitie In de startnotitie wordt uitgewerkt wat al bekend is over de locatie en wat verder onderzocht en uitgewerkt moet worden. We verwachten deze binnen enkele maanden op te kunnen stellen. Dit is mede afhankelijk van de voortgang die COA en de eigenaren van de locatie maken. We kunnen pas starten met het opstellen van een startnotitie als we meer informatie hebben van COA en eigenaren over hun plannen. 3. Ruimtelijk ontwikkelplan en Natuur ontwikkelplan (ROP en NOP) Deze documenten worden opgesteld door de ontwikkelaar van de locatie, dit is waarschijnlijk het COA. Hier moeten de resultaten van alle onderzoeken worden opgenomen en gaan we van schets naar definitief ontwerp. Hierin moeten vragen en problemen geadresseerd worden. De raad neemt een besluit over deze documenten. Het is een belangrijk GO/ NO-GO moment om verder te kunnen voor verlening van de omgevingsvergunning en daarna over te gaan tot realisatie. Omdat de ontwikkelaar verantwoordelijk is voor het opstellen van deze documenten is het lastig om hier een tijdsplanning voor te geven. 4.

Omgevingsplan Hiermee onderbouwen we, leggen we vast en borgen we, dat met een project een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wordt bereikt door het stellen van regels over omgevingsplanactiviteiten met een daarbij behorende motivering. Dit gebeurt op basis van het ROP. Vaststelling door de gemeenteraad is een GO om over te gaan tot verlenen van de omgevings-vergunning(en) en daarna tot realisatie. 5. Diverse onderzoeken uitvoeren en participatie met omgeving Gedurende de hele gebiedsontwikkeling worden door gemeente en ontwikkelaar verschillende onderzoeken uitgevoerd om het ruimtelijk plan en de inpasbaarheid in de omgeving te onderbouwen. Verder wordt op verschillende momenten participatie met de omgeving georganiseerd.

Onderstaand de inhoudelijke aandachtspunten die ingebracht zijn door inwoners en op welke moment deze in de locatieontwikkeling worden meegenomen. 1. Zorg over veiligheid, leefbaarheid, discriminatie en criminaliteit in de wijk. In de startnotitie worden de vraagstukken benoemd en welke aanvullende informatie nodig is om tot een goed onderbouwd besluit te komen. Een deel van de zorgen wordt ook in de Q&A geadresseerd. Daarin staat onder andere dat onze ervaring met vluchtelingenopvang is dat dit niet tot extra problemen in de wijk leidt qua criminaliteit en veiligheid. Overbelasting loop- en fietsroutes

5/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

In de startnotitie wordt de huidige situatie beschreven en wordt een eerste inschatting gemaakt wat nodig is aan uitwerking voor het ROP. Daarin moeten maatregelen worden opgenomen, ook in relatie tot de ontwikkelingen van nieuw Harculo waardoor de verkeersdruk ook toeneemt. 2. Locatie te dicht bij scholen en sportfaciliteiten Zorgen gaan om de nabijheid tot scholen en sportfaciliteiten en de veiligheid van kinderen. Ook zorgen over mensen die ‘ronddwalen’ in de wijken worden genoemd. Dit is een onderwerp dat in het participatietraject dat opgezet wordt, in het beheerplan nader uitgewerkt moet worden. 3. Daginvulling vluchtelingen COA is verantwoordelijk voor de daginvulling. Uitwerking hiervan is een aandachtspunt dat meegenomen wordt in de participatie met de wijk. Er worden in de positieve reacties van inwoners ook goede suggesties gedaan, bijvoorbeeld om inwoners aan vluchtelingen te koppelen en te zorgen voor goede integratie in de wijk. Onze ervaringen met hoe dit gaat met vluchtelingen die opgevangen worden aan de Meeuwenlaan is positief. Voordat mensen echt gaan integreren volgen ze een inburgeringstraject waardoor het integreren makkelijker verloopt. 4. Te veel verschillende plannen in het gebied en afstemming tussen de plannen In de startnotitie worden de verschillende ontwikkelingen in kaart gebracht.

Vervolgens worden in het ROP de gevolgen van de verschillende ontwikkelingen uitgewerkt en de gevolgen inzichtelijk gemaakt. 5. Aantal vluchtelingen en doelgroep Het is nu nog niet duidelijk hoeveel vluchtelingen op deze locatie precies gehuisvest kunnen worden. Een eerste grove schatting van COA was dat 200 haalbaar zou moeten zijn. Dit wordt de komende tijd verder uitgewerkt door COA en wordt in de startnotitie meegenomen. 6. Behoud natuur en zorgen om nabijgelegen Natura 2000 gebied In de startnotitie wordt in kaart gebracht wat de uitgangspunten voor deze locatie zijn. Het is onderdeel van de hoofdgroenstructuur, waardoor inpassing in het groen een belangrijk onderwerp wordt in de uitwerking. Biodiversiteit, stikstofneerslag en circulariteit worden meegenomen in de startnotitie. Naast de uitwerking in een ROP wordt er ook een NOP opgesteld waar deze onderwerpen specifiek moeten worden geadresseerd. 7. Zorgen om culturele verschillen Deze zorgen moeten wel meegenomen worden in de ruimtelijke planontwikkeling, maar zijn vooral van belang in het participatietraject, bijvoorbeeld met een op te richten klankbordgroep. Van belang is voor COA om een goed beeld te hebben van de zorgen die er zijn en hoe zij daar bij de invulling van de vluchtelingenlocatie aandacht voor kunnen hebben en de integratie kunnen bevorderen. 8.

Veiligheid van de vluchtelingen De verschillende aspecten die hier van invloed op zijn worden in de startnotitie opgenomen. In het ROP kan daar verdere uitwerking aan worden gegeven. 9. Onbegrip voor opvang vluchtelingen in relatie tot landelijke ontwikkelingen.

6/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

In de Q&A wordt hier ook aandacht aan gegeven. Zolang de spreidingswet van kracht is houden we ons hieraan. Daarnaast wil de raad zijn verantwoordelijkheid nemen in de problematiek die er is ten aanzien van vluchtelingenopvang. In het participatietraject moet hier ook aandacht voor zijn, vooral in de informerende zin. 10. Waarom worden geen leegstaande panden gebruikt voor vluchtelingenopvang? In de Q&A wordt hier antwoord op gegeven. We onderzoeken alle mogelijke locaties. Daar zijn ook leegstaande panden bij. Niet elk pand is geschikt voor opvang. En niet elk pand kan het COA of de gemeente huren of kopen. Daarom onderzoeken we ook de mogelijkheden voor nieuwbouw. Vooral omdat er niet genoeg bestaande opties zijn op dit moment. We blijven vragen naar tips over leegstaande panden die mogelijk geschikt zijn. De Rijnlaan is een voorbeeld van een leegstaand pand dat we nu verbouwen tot tijdelijke opvang. We onderzoeken of deze opvang ook geschikt is voor permanente opvang. 11. Betrek de buurt Een belangrijk aandachtspunt waar ook veel inwoners die positief staan tegenover de vluchtelingeopvang op wijzen. Het betrekken van de buurt en bevorderen van de integratie is een aandachtspunt voor zowel de voor- als tegenstanders van vluchtelingenopvang. Een goed uitgewerkt participatietraject volgens Hanza! is daarom belangrijk.

COA stelt dit in principe op in samenwerking met de gemeente. Ook dit moet onderdeel worden van de startnotitie zodat helder is waar inwoners kunnen meedenken of meewerken, wanneer inwoners worden betrokken en geïnformeerd. 13 Inzet vanuit inwoners Inwoners hebben ook contact met ons opgenomen met de vraag hoe ze kunnen helpen om toekomstige bewoners van de locatie een warm welkom te geven in de wijk. Er zijn verschillende tips gegeven hoe we inwoners kunnen betrekken en gebruik kunnen maken van vrijwillige inzet. Deze waardevolle inbreng en tips kunnen pas op een later moment verder uitgewerkt worden. Pas bij het realiseren van de locatie is er ruimte voor meer concrete betrokkenheid en kunnen inwoners ook als vrijwilliger bijdragen. Afdoening motie 1437 Betrek de buurt Tijdens de raadsvergadering van 23 september is een motie aangenomen “betrek de buurt”.

Met deze motie is het College verzocht: • Samen met het COA in gesprek te gaan met de indieners van de petitie; • De raad te informeren over de resultaten van deze gesprekken, waarbij het college aangeeft hoe zij met de tijdens de raadsvergadering van 16 september geuite zorgen omgaat, welke acties zij daaraan verbindt en hoe dit aan de omwonenden wordt gecommuniceerd; • De raad te informeren over de voortgang en resultaten van de gesprekken, voordat het Ruimtelijke ontwikkelplan over de beoogde locatie aan de Professor Feldmannweg aan de raad wordt voorgelegd. Al in de eerste helft van september is er contact geweest met de woordvoerder van de inwonersgroep om ze uit te nodigen voor een gesprek met de wethouder. Zij wilden het raadsdebat op 16 september afwachten alvorens te reageren. Na het raadsdebat en aanname van de motie, is opnieuw een 7/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

uitnodiging gedaan tot een gesprek. De inwonersgroep wilde dit onder bepaalde voorwaarden, namelijk in een openbare sessie die live te volgen moest zijn voor toehoorders en in aanwezigheid van de pers. Een soort rondetafelgesprek zoals de raad dit wel houdt, maar dan vanuit inwoners waarbij de wethouders worden bevraagd. Wij hebben daarop een gesprek tussen een aantal vertegenwoordigers en de wethouders De Jong en Roelfs aangeboden waarbij de notulen openbaar zijn. Van deze uitnodiging wilden ze geen gebruik maken. Daarop hebben wij op 15 oktober laten weten dat de uitnodiging nog steeds open staat en daarbij ook aangeboden om het gesprek door een neutrale gespreksleider te laten begeleiden. In deze raadsbrief is aangegeven hoe wij met de ingebrachte zorgen uit de brief en Open Stad omgaan in het vervolgproces. De motie is hiermee afgedaan. Mocht het toch tot een gesprek met de indieners van de petitie komen, dan worden de uitkomsten van het gesprek meegenomen in het raadsvoorstel voor de startnotitie of het raadsvoorstel voor ROP en NOP. Maatschappelijk draagvlak & participatie Inwoners uit Zwolle Zuid hebben zich gemeld met zorgen en bezwaren tegen het realiseren van vluchtelingenopvang op de Professor Feldmannweg, Ook zijn er positieve reacties gegeven en aandachtspunten hoe inwoners betrokken kunnen worden bij de integratie van vluchtelingen.

In een aantal gevallen gaan de zorgen over de omgeving (veiligheid, mobiliteit gevolgen voor natuur, druk op voorzieningen), of om moeilijkheden voor de vluchtelingen (lange afstand tot voorzieningen, dicht bij het spoor, dicht bij open water). Ook zijn er inwoners die helemaal geen opvang in de wijk willen, omdat zij dit niet vinden passen in het karakter en de samenstelling van de wijk. Daarnaast zijn er reacties binnengekomen van inwoners die juist positief tegen de opvanglocatie staan en die aandacht vragen voor bepaalde aspecten die de integratie kunnen bevorderen. Voor het vervolgtraject is het opzetten van een participatietraject met de buurt van belang om de buurt in het proces mee te nemen. Dit wordt bij de startnotitie verder uitgewerkt. We nemen de al genoemde zorgen en aandachtspunten mee in de uitwerking. Communicatie Voor de communicatie over het vervolg van proces voor de uitwerking van de mogelijkheden om vluchtelingenopvang op de Professor Feldmannweg te realiseren wordt een communicatie en participatieplan opgesteld, conform Hanza!, samen met COA. Deze informatienota sturen wij ter informatie aan de inwonersgroep nadat deze aan de raad is aangeboden. Financiën Niet van toepassing op deze raadsbrief. Risico’s Inwoners voelen zich niet gehoord. De inzet is steeds om input op te halen bij inwoners en zo open en transparant mogelijk het proces te schetsen.

We informeren inwoners zo goed mogelijk met brieven, een webpagina en de Q&A op de website. Ondanks de inspanningen die we doen verwachten we dat dit nooit helemaal naar tevredenheid is van alle inwoners.

8/9

voorstel

Datum

15 oktober 2024

Vervolg Voor het vervolg is ten eerste van belang om samen met COA en de eigenaren te bespreken welke plannen zij hebben voor het gebied en wat hun wensen zijn. Nadat wij van COA meer informatie hebben over de plannen die zij willen uitwerken voor deze locatie kunnen wij starten met het opstellen van de startnotitie. We verwachten hier enkele maanden voor nodig te hebben. De startnotitie wordt bij een reguliere locatieontwikkeling meestal door het college vastgesteld. Omdat in dit geval de gebiedsvisie aangepast moet worden om de locatie te kunnen ontwikkelen wordt de startnotitie ook ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Dit is naar verwachting het eerste kwartaal van 2025. Het is daarmee een belangrijk GO/NO-GO moment dat gezien kan worden als afsluiting van de verkenning en start van het proces voor de locatieontwikkeling. We volgen vervolgens de procedure zoals gebruikelijk is bij een locatieontwikkeling. Waarbij de gemeenteraad het ROP en het NOP vaststelt en daarna een besluit neemt over het omgevingsplan voordat tot vergunningverlening en realisatie kan worden overgegaan. Openbaarheid Deze raadsbrief is openbaar

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

9/9