Raadsbrief Tussenevaluatie jongerenaanpak, nazorg, budgetcoaches en perspectieffonds 2025

voorstel

Raadsbrief Datum

16 juni 2025

Onderwerp Versienummer

Tussenevaluatie jongerenaanpak, nazorg, budgetcoaches en perspectieffonds 2025 1

Portefeuillehouder

Michiel van Willigen

Samenvatting In januari 2024 stemde de gemeenteraad in met het inzetten van extra Rijksmiddelen om de schulddienstverlening in Zwolle te versterken. Deze middelen zijn ingezet voor het bereiken van jongeren met (problematische) schulden, verbeteren van de begeleiding naar financiële zelfstandigheid en nazorg, mede naar aanleiding van de motie ‘Samen sterk na schuldhulp’. Deze tussenevaluatie behandelt drie onderdelen: 1. Outreachende en integrale aanpak jongeren: Jongeren worden actief benaderd via hun eigen leefwereld, zoals social media en huisbezoeken. In 2024 zijn 500 jongeren benaderd, waarvan met 100 contact is geweest. De aanpak wordt positief ervaren en leidt tot vroegtijdige interventie en bredere ondersteuning. In 2025-2026 wordt onderzocht hoe de dienstverlening voor jongeren met geldzorgen structureel en toekomstbestendig vorm kan krijgen. Hierbij worden ook landelijke initiatieven overwogen zoals Socials Debt en het landelink Jongeren Perspectieffonds. 2. Het Zwolse Perspectieffonds: Het Zwolse Perspectieffonds biedt renteloze leningen tot €5.000,- met een sociale verplichting (‘Sociaal Spoor’). Door landelijke ontwikkelingen (o.a. kortere aflostermijnen) staat de effectiviteit onder druk. Er volgt onderzoek naar het bereikte effect en mogelijke alternatieven. 3.

Begeleiding en nazorg: Door de invoering van de landelijke Basisdienstverlening Schuldhulpverlening is begeleiding laagdrempeliger en continu geworden. De regie blijft bij één vaste consulent. Vrijwilligers en partners in de stad spelen een belangrijke rol. In 2025 starten twee budgetcoaches als extra ondersteuning richting zelfstandigheid. Vrijwilligers en maatschappelijke partners spelen een onmisbare rol in de uitvoering en worden actief betrokken bij de verdere beleidsontwikkeling. Conclusie: De ingezette aanpakken versterken de schulddienstverlening en dragen bij aan duurzame financiële redzaamheid van inwoners. Verdere ontwikkeling, structurele borging en afstemming op landelijke kaders zijn nodig en worden uitgewerkt in de eindevaluatie en de uitvoeringsagenda vanaf 2027. Het uitgangspunt daarbij is een realisatie binnen de bestaande middelen, met ruimte voor herschikking. Bijlagen 1. Tussenevaluatie jongerenaanpak, nazorg, budgetcoaches en perspectieffonds 2025

Openbaarheid Openbaar Geheim

1/5

voorstel

Datum

18 juni 2025

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. De Tussenevaluatie jongerenaanpak, nazorg, budgetcoaches en perspectieffonds 2025. 2. De voorgestelde afdoening van de motie "Samen sterk na schuldhulp" (14 oktober 2024).

2/5

voorstel

18 juni 2025 Datum Inleiding Op 4 januari 2024 heeft uw raad ingestemd met de inzet van incidentele Rijksmiddelen uit de meicirculaire 2024 voor het intensiveren van begeleiding en nazorg binnen de schulddienstverlening. In dit kader en naar aanleiding van de aangenomen motie ‘Samen sterk na schuldhulp’ (14 oktober 2024) is een integrale evaluatie uitgevoerd naar drie samenhangende onderdelen: de outreachende jongerenaanpak, het Perspectieffonds en de inzet van budgetcoaches en nazorg. Deze evaluatie is opgesteld om de raad inzicht te geven in de voortgang, resultaten en knelpunten. Met dit voorstel zenden wij deze evaluatie aan uw raad toe. Kader De evaluatie is uitgevoerd binnen het kader van: - De motie ‘Samen sterk na schuldhulp’ van 14 oktober 2024; - De afspraken uit de mei-, en septembercirculaire 2024 over de besteding van Rijksmiddelen; - Het Raadsvoorstel van 7 januari 2025, waarin een evaluatie van de jongerenaanpak is toegezegd; - Het beleidsplan Schuldhulpverlening 2021–2025. Kernboodschap De huidige aanpak van schulddienstverlening – met een outreachende jongerenaanpak, versterkte begeleiding en nauwe samenwerking met partners – blijkt effectief en waardevol, maar vraagt om verdere doorontwikkeling en structurele inbedding na 2026, passend binnen bestaande middelen.

Toelichting Met deze tussenevaluatie geeft het college invulling aan eerdere toezeggingen en de motie ‘Samen sterk na schuldhulp’ van de raad. Deze motie riep het college op “Om met een voorstel voor begeleiding tijdens en nazorg na een schuldhulptraject te komen, en daarbij te bekijken of en zo ja welke rol vrijwilligersorganisaties daarin kunnen spelen”. Door aanpassingen in het aanmeldproces is de schulddienstverlening laagdrempeliger geworden. De nieuwe werkwijze zorgt bovendien voor beter contact met inwoners gedurende het gehele traject, van aanmelding tot nazorg. Daarbij blijft de consulent regievoerder, ongeacht de vorm van schulddienstverlening die wordt ingezet. In het najaar van 2025 worden budgetcoaches toegevoegd aan het aanbod schulddienstverlening. Vrijwilligers en maatschappelijke partners spelen een cruciale rol in de Zwolse schulddienstverlening en het versterken van financiële veerkracht. Vrijwilligers ondersteunen bij administratie, gesprekken en nazorg, en zorgen via nauw overleg voor snelle inzet waar nodig. Binnen de sociale basis werkt de gemeente intensief samen met organisaties zoals Het Taalpunt, Travers, Op Orde, scholen en werkgevers. Samen vormen zij een formeel en informeel vangnet voor inwoners met geldzorgen.

Deze samenwerking wordt verder uitgewerkt in het Beleidsplan Financiële Bestaanszekerheid 2025 welke eind 2025 wordt aangeboden aan de raad. Uit de tussenevaluatie blijkt daarnaast dat de jongerenaanpak een waardevolle aanvulling is op de bestaande schulddienstverlening. De jongerenaanpak bereikt een doelgroep waarvoor het reguliere aanbod vaak niet passend is. Jongeren met schulden hebben vaak problemen op meerdere leefgebieden. De outreachende werkwijze, met laagdrempelig contact via o.a. WhatsApp en huisbezoeken, sluit goed aan bij hun leefwereld. Door vroegtijdige signalering en integrale ondersteuning worden grotere problemen voorkomen, zoals dakloosheid of langdurige afhankelijkheid van bijstand. De aanpak blijkt effectief: steeds meer jongeren accepteren hulp, melden zich zelf of 3/5

voorstel

18 juni 2025 Datum worden gericht doorverwezen. Daarmee is de aanpak een bewezen waardevolle aanvulling op de bestaande dienstverlening. We bereiken relatief veel jongeren met de beperkte capaciteit. Daarnaast zien we dat we met deze pilot steeds beter leren hóe we jongeren het beste kunnen benaderen om zorgen dat ze de juiste (integrale) ondersteuning krijgen. Samen met betrokken collega's, maatschappelijke partners en deze landelijke initiatieven zoals Social Debt en het landelijk Jongeren Perspectieffonds, gaan we de mogelijkheden onderzoeken om onze dienstverlening voor jongeren met geldzorgen door te ontwikkelen en toekomstbestendig te maken. Een instrument van schulddienstverlening, die ook wordt ingezet bij de jongerenaanpak, is het Zwolse Perspectieffonds. Door landelijke ontwikkelingen, zoals verkorte aflostermijnen, het vervallen van de minimumaflossing en de invoering van de Basisdienstverlening, is het van belang om te onderzoeken of het Zwolse Perspectieffonds nog toegevoegde waarde heeft of aangepast moet worden. Daarom onderzoeken we in welke situaties het fonds is ingezet, wat het heeft opgeleverd en of vergelijkbare resultaten ook via andere regelingen kunnen worden bereikt, zoals de Bijzondere Bijstand, de Sociale Lening of voor jongeren bovengenoemde alternatieven. De huidige Jongerenaanpak en de budgetcoaches zijn gefinancierd tot eind 2026.

In de loop van dat jaar volgt een eindevaluatie. Voorstellen voor het vervolg – zowel voor de Jongerenaanpak, de inzet van budgetcoaches als de structurele financiering – worden opgenomen in de Uitvoeringsagenda Financiële Bestaanszekerheid 2027–2030 en mogelijk in de begroting voor 2027. Het uitgangspunt hierbij is dat het past binnen de bestaande middelen, waarbij het wel mogelijk is dat er een verschuiving van middelen plaatsvindt. Maatschappelijk draagvlak & participatie De tussenevaluatie is opgesteld in samenwerking met andere gemeentelijke afdelingen. Hun input en ervaringen zijn meegenomen in de analyse en conclusies. Inwoners en jongeren zijn indirect betrokken via casuïstiek, klantfeedback en signalen vanuit de uitvoering. Communicatie De evaluatie wordt verspreid onder relevante collega’s en partners. Financiën Het toezenden van de evaluatie brengt geen extra kosten met zich mee. De in de evaluatie genoemde interventies zijn deels gefinancierd vanuit de incidentele Rijksmiddelen 2024. Deze middelen lopen tot eind 2026. In de tweede helft van 2025 en de eerste helft van 2026 onderzoeken we hoe de Jongerenaanpak kan worden geoptimaliseerd en toekomstbestendig kan worden gemaakt, samen met landelijke initiatieven, zoals Social Debt en het landelijke Jongeren Perspectieffonds.

Hierbij worden nieuwe mogelijkheden voor integratie van verschillende regelingen worden onderzocht. Het uitgangspunt hierbij is dat het past binnen de bestaande middelen. Waarbij het wel mogelijk is dat er een verschuiving van middelen plaatsvindt. Dit zal worden verwerkt in de begroting 2027. Risico’s Het is mogelijk dat vervolgplannen niet door kunnen gaan vanwege bezuinigingen of gewijzigd Rijksbeleid. Vervolg Als vervolg gaan we samen met betrokken collega's, maatschappelijke partners en landelijke initiatieven, zoals Social Debt en het landelijke Jongeren Perspectieffonds, de mogelijkheden 4/5

voorstel

18 juni 2025 Datum onderzoeken om onze dienstverlening voor jongeren met geldzorgen door te ontwikkelen en toekomstbestendig te maken. Daarnaast gaan we vanwege landelijke ontwikkelingen, zoals de verkorte aflostermijnen en invoering van de Basisdienstverlening, onderzoeken of de producten die we hebben voor de ondersteuning van inwoners met geldzorgen, zoals het Zwolse Perspectieffonds, nog passend zijn of mogelijk aangepast of zelfs gestopt moeten worden. Hierbij kijken we tevens naar de samenhang tussen andere Zwolse producten zoals de Bijzondere Bijstand en de Sociale Lening maar ook landelijke initiatieven zoals Social Debt en het landelijk Jongeren Perspectieffonds. De huidige Jongerenaanpak en de Budgetcoaches zijn gefinancierd tot eind 2026. In de loop van 2026 volgt de eindevaluatie. Het voorstel voor de dienstverlening voor jongeren met geldzorgen en het vervolg van de budgetcoaches na 2026, inclusief de structurele financiering hiervan, wordt verwerkt in de Uitvoeringsagenda Financiële Bestaanszekerheid 2027-2030 en mogelijk de begroting 2027. Het uitgangspunt hierbij is dat het past binnen de bestaande middelen. Waarbij het wel mogelijk is dat er een verschuiving van middelen plaatsvindt. Openbaarheid Openbaar

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5