Raadsbrief Oogst bouwstenen aanvulling Omgevingsvisie

voorstel

Raadsbrief Datum

11 april 2024

Onderwerp Versienummer

Oogst bouwstenen aanvulling Omgevingsvisie 1

Portefeuillehouder

Gerdien Rots

Samenvatting Het college van burgemeester en wethouders informeert de gemeenteraad over de opbrengst van de bouwstenen voor wonen, stadsscan, economie, energie, mobiliteit en water & klimaat voor de Aanvulling Omgevingsvisie en de bandbreedtes en basisprincipes die de kaders vormen voor de scenariostudie. Deze bouwstenen worden gebruikt voor een scenariostudie naar mogelijke voorstelbare toekomsten voor de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente op weg naar 2040. De resultaten van deze studie zijn een belangrijke basis voor een aanvulling van de Zwolse Omgevingsvisie, waarmee we ook na 2030 bijvoorbeeld woningen kunnen blijven bouwen. Bijlagen 1. ECONOMIE - B1 - Duiding bouwsteen economie 2. ECONOMIE - B2 - Overzicht opbrengsten bouwsteen economie 3. ECONOMIE - B3 - Economische bouwsteen Zwolle_Onderzoeksrapport 4. ENERGIE - B1 - Duiding bouwsteen energie 5. ENERGIE - B2 - Overzicht opbrengsten bouwsteen energie 6. MOBILITEIT - B1 - Duiding mobiliteit 7. MOBILITEIT - B2 - Overzicht opbrengsten bouwsteen mobiliteit 8. STADSSCAN - B1 - Duiding bouwsteen stadsscan 9. STADSSCAN - B2 - Overzicht opbrengsten bouwsteen Stadsscan 10. STADSSCAN - B3a- Zwolle Stadsscan_Eindproduct 11. STADSSCAN - B3b - Geheim Stadsscan Zwolle Analyse Locaties 12. STADSSCAN - B3c - Geheim Stadsscan Zwolle_Posters met locaties 13. WATER&KLIMAAT - B1 - Duiding bouwsteen water & klimaat 14.

WATER&KLIMAAT - B2 - overzicht opbrengsten bouwsteen water & klimaat 15. WONEN - B1 - Duiding bouwsteen wonen 16. WONEN - B2 - Overzicht opbrengsten bouwsteen wonen 17. WONEN - B3 - Eindproduct-Kwalitatief ToekomstbeeldWonenZwolle Openbaarheid Openbaar: de bijlagen 1 t/m 10 en 13 t/m 17 Geheim tot 1 januari 2040: de bijlagen - 11. STADSSCAN - B3b - Geheim_Stadsscan Zwolle_Analyse Locaties - 12. STADSSCAN - B3c - Geheim_Stadsscan Zwolle_Posters met locaties Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. De opbrengst van de bouwstenen wonen, stadsscan, economie, energie, mobiliteit en water & klimaat voor de Aanvulling Omgevingsvisie.

1/6

voorstel

11 april 2024 2. De voorgestelde bandbreedte van opgaven en basisprincipes die meegaan naar de Scenariostudie naar oplossingsrichtingen voor (stedelijke) opgaven voor Zwolle op de lange termijn (heden tot 2040 met een doorkijk naar 2050).

Datum

Inleiding De huidige Zwolse Omgevingsvisie, Ons Zwolle van morgen, heeft stevige gemeentelijke ambities vastgelegd voor heel veel beleidsthema’s. Dat biedt een solide en uitdagende basis om de komende jaren te werken aan de ontwikkeling van Zwolle vanuit het oogpunt van brede welvaart, gezondheid, energie en klimaatbestendige leefbaarheid. In de huidige visie zijn strategische (ruimtelijke) keuzes voor onze leefomgeving tot en met ongeveer 2030 gemaakt. Het is echter ook van belang om nu aan de slag te gaan met strategische en majeure ruimtelijke keuzes voor na 2030. Door in de komende jaren keuzes op hoofdlijnen te maken, leggen we de basis voor concrete plannen waarmee we ook na 2030 bijvoorbeeld woningen kunnen blijven bouwen. De opdracht om te komen tot een aanvulling Omgevingsvisie is beschreven in de bestuursopdracht (link naar de bestuursopdracht) en is op 16 mei 2023 door u besproken. Met deze opdracht wil het college de huidige Omgevingsvisie aanvullen. Het gaat om keuzes hoe Zwolle zich verder ontwikkelt als klimaatbestendige woon- en werkgemeente op weg naar 2040. De kern van de uitdaging is het komen tot samenhangende ruimtelijke keuzes met betrekking tot wonen, economie, mobiliteit, energie en water & klimaat, die aanvullend zijn op de huidige Omgevingsvisie -nieuw helpt bestaand- en waar een zekere sturings-/realisatiekracht vanuit gaat.

Om te komen tot een Aanvulling Omgevingsvisie zetten we de volgende stappen: 1. Verzamelen van bouwstenen 2. Uitvoeren van een scenariostudie 3. Komen tot een ruimtelijk ontwikkelperspectief voor Zwolle op weg naar 2040 4. In beeld brengen van effecten en te maken keuzes 5. Maken van de Omgevingsvisie Ons Zwolle van Overmorgen Op 22 maart jongstleden is tijdens een ‘Startgesprek participatie’ met de gemeenteraad gesproken over het aankomende participatietraject van de Aanvulling Omgevingsvisie en de rol van de raad daarin. Tijdens bovengenoemde stappen nemen wij de gemeenteraad, stakeholders en een afspiegeling van Zwollenaren mee. Bouwstenen voor de Aanvulling Omgevingsvisie Om te komen tot voorstellen voor thematische oplossingen en gebiedsgerichte, ruimtelijke keuzes is een aantal bouwstenen ontwikkeld. De bouwstenen geven inzicht hoe de (stedelijke) opgaven voor Zwolle voor langere termijn op te lossen zijn. Het gaat om zes thematische bouwstenen (kwalitatief woonbeeld, stadsscan, mobiliteit, economie, water, klimaat en energie) waarvan de opbrengsten nu beschikbaar zijn. De twee gebiedsgerichte bouwstenen, namelijk de verkenning naar de potentie van de Ceintuurbaanzone en een gebiedsverkenning naar mogelijke uitleglocaties aan de oost- en zuidzijde, als onderdeel van de scenariostudie, volgen later in het proces.

Met deze nota wordt u geïnformeerd over de opbrengsten van de bouwstenen en de bandbreedte van opgaven en basisprincipes. Deze geven wij mee aan de volgende stap: de scenariostudie. Kader De volgende stukken zijn belangrijke kaders en vertrekpunten voor de Aanvulling Omgevingsvisie: • De bestuursopdracht voor de Aanvulling Omgevingsvisie 2

voorstel

Datum

• • • • • • •

11 april 2024 Aangenomen moties van de gemeenteraad. Koers van huidige coalitieakkoord “Samen voor een waarde(n)volle toekomst” De huidige Zwolse Omgevingsvisie, Ons Zwolle van morgen De verstedelijkingsstrategie voor de regio 'Warme harten in een klimaatadaptieve regio' MIRT-onderzoek bereikbaarheid Zwolle en omgeving Nieuwe Rijks- en provinciaal beleid en e kaders voor ruimte, klimaat, bodem en water Zwolse participatieaanpak: Hanza!

Kernboodschap Met deze brief informeren wij de gemeenteraad over de oogst van de bouwstenen voor de Aanvulling Omgevingsvisie, bouwstenen en de bandbreedtes van opgaven en basisprincipes, zodat de raad hiervan kennis kan nemen en eventuele aanvullende wensen voor bandbreedtes van opgaven mee kan geven voor de scenariostudie. Met deze informatie kan de scenariostudie, naar mogelijke voorstelbare toekomsten voor de ruimtelijke ontwikkeling van Zwolle op weg naar 2040, worden gestart. Toelichting In de bestuursopdracht Aanvulling Omgevingsvisie 2040 staat dat wij de gemeenteraad meenemen in de uitkomsten van de bouwstenen zodat de raad al tussentijds richtinggevende uitspraken kan doen. Tijdens een technische informatiesessie informeren wij de gemeenteraad over de opbrengst van de bouwstenen en de bandbreedtes en basisprincipes voor opgaven. Desgewenst kan tijdens de gemeenteraad voor 22 mei aanstaande (de startdatum van de Scenariostudie) nog aanvullende wensen meegeven voor de bandbreedtes van opgaven in de scenariostudie. Hiermee kan de gemeenteraad richting geven aan de kaders waarbinnen deze scenariostudie uitgevoerd zal worden. Scenario’s zijn verhalen over de toekomst en het DNA van Zwolle.

Met hulp van scenario’s kunnen we op een samenhangende manier mogelijke ruimtelijke toekomsten verkennen en/of een aantal beleidsalternatieven met hun verwachte effecten op een rij krijgen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft Zwolle uitgekozen om de kennis en kunde die zij hebben opgedaan bij de scenariostudie voor de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) in te zetten voor onze scenariostudie. Bandbreedtes Om voorstelbare -geen voorspelbare!- toekomsten te schetsen voor de ruimtelijke ontwikkeling van Zwolle op weg naar 2040, maken we gebruik van bandbreedtes van opgaven. De volgende bandbreedtes die benoemd zijn in de bouwstenen, nemen we mee in de scenariostudie: Bouwsteen wonen • We gaan uit van minimaal 5.000 en maximaal 15.000 extra woningen. • Er wordt gekeken naar ruimte in de bestaande wijken, Ceintuurbaan-zone en uitleglocaties (buitengebied) voor woningen. • We kijken naar de verhouding in- en uitbreiding/verdichting, bijvoorbeeld 50/50, 60/40 of een andere verhouding.

• We kijken naar ruimte voor groenstedelijke en suburbane woonmilieus Bouwsteen economie • We gaan uit van minimaal 50 tot maximaal 135 hectare (netto) voor extra werklocaties + ruimte voor transitie circulaire transitie: • Waarbij we onderscheid maken tussen lokale en regionale economie o Sterker maken wat sterk is (minimaal) o Ruimte voor transities (maximaal) • Bij groei van Zwolle hoort ook toename van voorzieningen (o.a. leisure) van 285.000 m² bvo 3

voorstel

Datum

11 april 2024

Bouwsteen mobiliteit • We kijken naar de stedelijke groei i.r.t. benodigde infrastructuur voor auto, fiets en OV • En het ruimtebeslag van HUBS en meervoudige functies daarvan • Waarbij we rekening houden met een autonome toename van 10.000 auto’s richting 2040, maar het aantal autoritten beperken • Waarbij we onderzoeken wat het effect is op het mobiliteitssysteem bij het toevoegen van extra woningen in de bestaande stad (stadsscan) • Waarbij we onderzoeken wat het effect is op het mobiliteitssysteem bij het toevoegen van 5.000-15.000 woningen (bouwsteen wonen) o In de bestaande stad en op uitleglocaties; o Kansen versterken openbaar vervoer. Bouwsteen energie • We houden rekening met de genoemde aantallen en benodigde ruimte voor de energietransitie met trafo’s, midden- en hoogspanning station(s) met bijbehorende tracés (totaal: 12,5-14,5 ha). • En we gaan uit van Haerst als zoekgebied voor windmolens. Bouwsteen water & klimaat Dit is een ordenende bouwsteen op verschillende schaalniveaus (rijk, regio, lokaal) • We gebruiken klimaatscenario’s als vertrekpunt voor de scenariostudie • Op welke wijze water- en bodem sturend in Zwolle toegepast kan worden.

o Zowel bij nieuwe ontwikkelingen als het beheren van ruimte in de bestaande stad • We verkennen op welke manier we dit gaan doen, onder meer: o Op basis van de regionale principes zoals “nieuw helpt bestaand” o Het benutten en versterken van het groen-blauwe netwerk (bestaande stad/buitengebied, al dan niet aanwijzen van retentiegebied(en)) Basisprincipes Naast deze bandbreedtes gaan we uit van enkele basisprincipes voor de ontwikkeling van Zwolle die we ook al kennen van het huidige omgevingsbeleid: • Het groen in en om de stad groeit mee met de stad (5.000 tot 15.000 woningen) en dient verschillende doelen, zoals biodiversiteit, gezondheid en ontmoeten • Bij groei van de stad is extra nodig: o Recreatief uitloopgebied; o Sport- en maatschappelijke voorzieningen; o Onderwijs en retail; o Blijven inzetten op een veilige en gezonde leefomgeving • Afstemming met beleidsopgaven rijk, provincie en waterschap (o.a. NOVEX, (N)PPLG, POVI) • Verbinding van stad en land: toekomstperspectief agrarisch- en gemengd landelijk gebied. o Extensieve landbouw vraagt ook om extra ruimte ‘Het beste’ van elk scenario zal samen met stakeholders en een afspiegeling van Zwollenaren uitgewerkt worden in één ruimtelijk ontwikkelperspectief voor Zwolle op weg naar 2040.

Het ruimtelijk ontwikkelperspectief zal integraal deel gaan uitmaken van de Aanvulling Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van overmorgen’ waarover de gemeenteraad beslist. Door nu aan de slag te gaan met strategische en majeure ruimtelijke keuzes op weg naar 2040, leggen we de basis voor concrete plannen, waarmee we ook na 2030 bijvoorbeeld woningen kunnen blijven bouwen. Maatschappelijk draagvlak & participatie Dit is de eerste stap op weg naar een aanvulling op de huidige Omgevingsvisie ‘ons Zwolle van morgen’. Met de Aanvulling Omgevingsvisie gaan we de Participatie aanpak van ‘Hanza!’ in de praktijk 4

voorstel

11 april 2024 Datum brengen. Het proces zit nu in fase 1 van Hanza!. We gaan met onze stakeholders en een afspiegeling van Zwollenaren in gesprek over de manier waarop zij betrokken willen worden bij het maken van de aanvulling Omgevingsvisie. Op basis van deze gesprekken maken we een Plan van Aanpak voor de participatie. Communicatie Op basis van het Plan van Aanpak voor de participatie zal een praktisch communicatieplan opgesteld worden dat zich richt op de uitvoering van de participatie in fase 2 van HANZA! Het doel daarbij is om niet alleen de ‘usual suspects’, maar een brede groep Zwollenaren te betrekken. We willen stevig inzetten op het bereiken van jongeren. Zij zijn immers de – gebruikers van – Ons Zwolle van Overmorgen. Financiën Niet van toepassing. Vervolg Het college biedt aan de gemeenteraad aan tijdens een technische informatiesessie de opbrengst van de bouwstenen en de bandbreedtes en basisprincipes voor opgaven toe te lichten. Desgewenst kan de gemeenteraad voor 22 mei aanstaande (startdatum Scenariostudie) nog aanvullende wensen meegeven voor de bandbreedtes van opgaven in de scenariostudie. Het vervolgtraject om te komen tot een aangevulde Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van overmorgen’ ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

Openbaarheid Deze raadsbrief is openbaar, met uitzondering van de bijlagen 11 en 12 bij deze raadsbrief. Ten aanzien van deze bijlagen is geheimhouding opgelegd met een beroep op het belang van het goed functioneren van de gemeente Zwolle (artikel 5.1. lid 2 sub i van de Wet open overheid).” 5

voorstel

Datum

11 april 2024

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

6