CConstaterende datZwolle
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsbrief Ontwerp-Participatieverordening gemeente Zwolle 2026

Raad Besluitvormingsronde 28 september 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Concept-Participatieverordening gemeente Zwolle 20261.826 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1/6 voorstel Raadsbrief Datum 20 augustus 2026 Onderwerp Ontwerp-Participatieverordening gemeente Zwolle 2026 Versienummer 1.0 Portefeuillehouder Gerdien Rots Samenvatting Met deze raadsbrief informeert het college uw raad over het besluit van het college om de ontwerp ‘Participatieverordening gemeente Zwolle 2026’ met de geactualiseerde versie van Hanza! ter inzage te leggen. Met deze verordening legt gemeente Zwolle vast hoe we inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De ontwerp Participatieverordening Zwolle 2026 geeft invulling aan de wettelijke verplichting en vervangt de huidige inspraakverordening 2024. De verordening sluit aan bij de ambitie van Zwolle om participatie structureel te versterken en beter te verankeren in de werkwijze, mede in het licht van de Omgevingswet en de groeiende behoefte aan betrokkenheid vanuit de samenleving. Onderdeel van deze verordening is inwonersparticipatie. De aanpak hiervoor ligt vast in Hanza!, de Zwolse participatieaanpak voor inwonersparticipatie. De participatieverordening beschrijft het ‘wat’ en ‘waarom’; Hanza! het ‘hoe’. Na vaststelling maakt Hanza! onderdeel uit van de verordening en is daarmee juridisch geborgd . Deze verordening legt vast wat we nu al doen.

Op 18 mei heeft de gemeenteraad een voorkeur uitgesproken voor uitbreiding van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht. De uitvoering hiervan start na vaststelling van deze participatieverordening. De voorbereiding gebeurt in samenspraak met de stad, waaronder maatschappelijke organisaties en inwoners(collectieven). De ambitie voor uitbreiding werken wij de komende periode verder uit. Deze wordt, na evaluatie, uiterlijk in 2029 verwerkt in een geactualiseerde participatieverordening. Bijlagen Bijlage 1 - concept -Participatieverordening Gemeente Zwolle 2026 Bijlage 2 - geactualiseerde versie Hanza Bijlage 2a - Format participatiejournaal Bijlage 2b - Format Participatieplan Bijlage 2c - Format uitkomsten Participatiejournaal Bijlage 2d - Format HanzA4tje Bijlage 2e - Format voorbeeld HanzA4tje Wijthmen Bijlage 3 – Verslag participatiesessie interne collega's Bijlage 3 – Verslag participatiesessie externe partners Openbaarheid Openbaar 2/6 voorstel Datum 7 juli 2026 Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. de concept -Participatieverordening gemeente Zwolle 2026; 2. de bijlagen bij de verordening, namelijk de geactualiseerde versie van Hanza! en bijbehorende formats; 3. de verslaglegging van de participatie over de participatieverordening. voorstel Datum | 7 juli 2026 Inleiding Op 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau in werking getreden.

Deze wet verplicht gemeenten om uiterlijk 1 januari 2027 in een participatieverordening vast te leggen hoe inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden worden betrokken, niet alleen bij de voorbereiding van beleid, maar ook bij de uitvoering en evaluatie daarvan. Deze participatieverordening vervangt de huidige Inspraakverordening. De gemeente Zwolle wil participatie van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden versterken en structureel verankeren in haar werkwijze. De invoering van de Omgevingswet en de groeiende behoefte aan betrokkenheid van de samenleving maken het noodzakelijk om duidelijke kaders vast te leggen. Met de voorliggende concept | -Participatieverordening gemeente Zwolle 2026 wordt een eenduidig en toetsbaar kader geboden voor participatie bij beleidsvorming en besluitvorming. Deze verordening legt vast wat we nu al doen. Hiermee geven we uitvoering aan de wettelijke verplichting. De participatieverordening draagt bij aan een transparante, inclusieve en structurele betrokkenheid van inwoners bij gemeentelijk beleid. Onderdeel van de verordening is Hanza!, de Zwolse participatieaanpak voor inwonersparticipatie. Hanza! is in 2025 geëvalueerd en op basis daarvan geactualiseerd. De aanpak biedt meer houvast en verduidelijkt hoe participatie wordt toegepast.

De verordening beschrijft het ‘wat’ en ‘waarom’ en ‘wanneer’. Voordat de participatieverordening definitief wordt voorgelegd aan uw raad, wordt het ontwerpbesluit volgens de geldende wettelijke procedure zes weken ter inzage gelegd, zodat eenieder zienswijzen kan indienen. Kader • | Artikel 150, Gemeentewet • | Omgevingswet • | Inspraakverordening gemeente Zwolle 2024 • | Beslisnota Inwonersinitiatieven en Right to Challenge – raadsbesluit 13 maart 2023 • | Participatieaanpak Hanza! | - raadsbesluit 30 mei 2023 • | Raadsbrief ‘Tussenrapportage Hanza! Inclusief Participatieverordening | – 20 januari 2025 • | Wet versterking participatie op decentraal niveau – Besluit Eerste Kamer 4 juni 2024 • | Verordening Burgerinitiatief – 11 maart 2010 • | Referendumverordening Gemeente Zwolle 2026 • | Raadsbrief ‘Uitkomsten evaluatie Hanza!’ 3 december 2025 • | Raadsbrief ‘Plan van aanpak om te komen tot de participatieverordening’ 5 december 2025 • | Raadsdebat Scenarionota ‘Participatieverordening en de mogelijke keuze voor het uitdaagrecht 18 mei 2026 • | Raadsbrief ‘concept-Participatieverordening en aangescherpte versie Hanza!’ | juni 2026 Naast deze kaders gebruiken we de VNG modelverordening – 19 december 2024 als handreiking. 3/6 4/6 voorstel Datum 7 juli 2026 Kernboodschap We hebben de afgelopen tijd gezien dat participatie gepaard kan gaan met tegengestelde belangen.

We zien het als onze verantwoordelijkheid om te luisteren naar de zorgen de ideeën van Zwollenaren en helder te zijn in wat er ermee doen. We willen helder zijn over wat participatie wel en niet betekent, wat we wel en niet overnemen en hoe we dit terugkoppelen. De participatieverordening met daarbij de geactualiseerde versie van Hanza! dr agen hieraan bij. Met de participatieverordening beogen we participatie binnen de gemeente Zwolle op een structurele en transparante manier te organiseren. Deze verordening zorgt ervoor dat inwoners, ondernemers , maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden in een vroeg stadium worden betrokken bij plannen en beleidsvorming, waardoor hun kennis, ervaringen en belangen beter kunnen worden benut. Tegelijkertijd biedt de verordening duidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen van zowel de gemeente als de samenleving. Dit draagt bij aan meer vertrouwen in het gemeentelijk bestuur en versterkt de kwaliteit en uitvoerbaarheid van beleid, doordat besluiten beter aansluiten bij de praktijk en op een breder draagvlak kunnen rekenen. Toelichting De komst van de Participatieverordening vloeit voort uit een wettelijke verplichting.

Met de inwerkingtreding van de Wet versterking participatie op decentraal niveau per 1 januari 2025 zijn gemeenten gehouden uiterlijk op 1 januari 2027 een participatieverordening vast te stellen. Hiermee geeft Zwolle invulling aan deze verplichting en wordt geborgd dat de gemeente Zwolle tijdig voldoet aan het geldende wettelijk kader en is participatie verankerd in een formeel -juridisch kader. Dit draagt bij aan de rechtszekerheid voor inwoners , ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden, doordat duidelijk wordt op welke wijze participatie plaatsvindt en onder welke voorwaarden. De Participatieverordening sluit aan bij zowel landelijke wet - en regelgeving als bij lokale beleidsontwikkelingen. De regeling is in lijn met de uitgangspunten van de Omgevingswet en geeft invulling aan de ambitie van Zwolle om participatie duurzaam te integreren in de werkwijze van de organisatie. Daarmee wordt aangesloten bij actuele ontwikkelingen binnen het openbaar bestuur, waarin participatie een steeds prominentere plaats inneemt. Daarnaast draagt de verordening bij aan een eenduidige en consistente werkwijze binnen de gemeentelijke organisatie. Door heldere kaders te stellen wordt versnippering in de toepassing van participatie voorkomen en ontstaat meer uniformiteit in de inrichting en uitvoering van participatietrajecten.

De vaststelling van de verordening bevordert ook de transparantie van de besluitvorming. Doordat wordt vastgelegd wanneer en op welke wijze participatie plaatsvindt, wordt voor inwoners en andere betrokkenen inzichtelijk hoe zij kunnen worden betrokken en welke invloed zij kunnen uitoefenen. Dit draagt bij aan een controleerbare en inzichtelijke overheid en versterkt het vertrouwen in de wijze waarop besluiten tot stand komen. De Participatieverordening levert daarnaast een bijdrage aan de kwaliteit en uitvoerbaarheid van beleid. Door inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in een vroegtijdig stadium te betrekken, worden besluiten beter onderbouwd en sluiten deze beter aan bij de praktijk. Dit vergroot de uitvoerbaarheid en beperkt het risico op bezwaar, weerstand en vertraging in de uitvoering. 5/6 voorstel Datum 7 juli 2026 De verordening draagt ook bij aan de versterking van de democratische legitimiteit van het gemeentelijk handelen. Door structureel ruimte te bieden voor participatie wordt invulling gegeven aan een inclusieve en responsieve bestuursstijl. Dit vergroot het draagvlak voor besluiten en draagt bij aan het vertrouwen van inwoners in het gemeentebestuur. Tot slot voorziet de combinatie van de Participatieverordening en de methodiek Hanza! in een balans tussen kaderstelling en flexibiliteit.

De verordening legt de inhoudelijke en normatieve uitgangspunten vast, terwijl Hanza! richting geeft aan de praktische invulling daarvan. Deze samenhang zorgt voor duidelijkheid en houvast, terwijl tegelijkertijd ruimte blijft bestaan voor maatwerk in de uitvoering, waardoor wordt voorkomen dat de regeling onnodig rigide of juist te vrijblijvend wordt. Het college ziet de participatieverordening daarmee als een belangrijke stap in het verder versterken van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. Maatschappelijk draagvlak & participatie De ontwerp Participatieverordening wordt gedurende zes weken ter inzage gelegd, zodat eenieder zijn zienswijze kenbaar kan maken. De concept -participatieverordening is met participatie tot stand gekomen. De participatieverslagen zijn als bijlage bij deze nota toegevoegd. De deelnemers aan het participatieproces worden actief gewezen op de terinzagelegging. Communicatie De terinzagelegging van de participatieverordening wordt officieel bekendgemaakt op overheid.nl. Daarnaast communiceren we ook breder over de terinzagelegging. Namelijk door een bericht op de gemeentelijke pagina in de Swollaer en een bericht op de gemeentelijke website. De deelnemers aan het participatieproces worden ook actief gewezen op de terinzagelegging.

Duurzaamheid De participatieverordening draagt op indirecte wijze bij aan duurzaamheid, doordat een betere betrokkenheid van inwoners en stakeholders leidt tot beter afgestemde en gedragen oplossingen. Door participatie wordt gebruikgemaakt van lokale kennis en initiatieven, wat kan bijdragen aan duurzamere keuzes en een groter draagvlak voor maatregelen op het gebied van bijvoorbeeld leefomgeving, klimaat en energie. Financiën Dit besluit heeft op zichzelf geen financiële consequenties. Wel heeft uw raad op 18 mei jl. de ambitie uitgesproken om in te zetten op uitbreiding van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht, naast wat we nu al doen. Dit wordt bij de herziening van de participatieverordening (uiterlijk in 2029) meegenomen. Om hiertoe te komen zijn aanvullende middelen nodig. De benodigde middelen worden op een later moment via de begroting aan het college en de gemeenteraad voorgelegd. Bij de herziening in 2029 worden de financiële gevolgen in beeld gebracht die nodig zijn om uitvoering te geven aan die ambitie. Hogere ambities vragen extra capaciteit, die nu ontbreekt. Daarom wordt voor 2027 €121.000 extra budget aangevraagd bij de begroting om een projectleider in te zetten die deze ambitie nader onderzoekt, een pilot start en een nieuw uitgewerkt voorstel, uiterlijk in 2029 aan u voorlegt.

6/6 voorstel Datum 7 juli 2026 Risico’s Als de participatieverordening niet uiterlijk 1 januari 2027 wordt vastgesteld, voldoet Zwolle niet aan de wettelijke verplichting. Dit kan gevolgen hebben voor vertrouwen, politieke verantwoording en toezicht. Daarom sturen wij strak op de planning. Vervolg Nadat het college het ontwerpbesluit heeft vastgesteld, wordt de Participatieverordening Zwolle 2026 gedurende zes weken ter inzage gelegd. In deze periode kan eenieder zijn zienswijze indienen. Na de termijn voor het naar voren brengen van zienswijzen worden de zienswijzen samengevat en voorzien van een reactie in een zienswijzenota. Indien nodig leidt dit tot aanpassing van de verordening. Vervolgens wordt de (eventueel gewijzigde) Participatieverordening 2026, samen met de Nota van beantwoording, ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Deze verordening legt vast wat we nu al doen. Op 18 mei heeft de gemeenteraad een voorkeur uitgesproken voor uitbreiding van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht. De uitvoering hiervan start na vaststelling van deze participatieverordening. De voorbereiding gebeurt in samenspraak met de stad, waaronder maatschappelijke organisaties en inwoners(collectieven). De ambitie voor uitbreiding werken wij de komende periode verder uit. Deze wordt, na evaluatie, uiterlijk in 2029 verwerkt in een geactualiseerde participatieverordening.

Openbaarheid Deze raadsbrief en alle bijlagen zijn openbaar. Burgemeester en wethouders van Zwolle, burgemeester, Peter Snijders secretaris, D ick Emmer

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d3d63e44-f8f6-460d-9dd3-22ffad033c91?agendaItemId=dc19eaea-f950-4db6-851f-12ffff835823