Raadsbrief Inzicht plan m.b.t. de paraatheid bij crises (weerbaarheid en veerkracht)

voorstel

Raadsbrief Datum

16 februari 2026

Onderwerp Versienummer

Inzicht plan m.b.t. de paraatheid bij crises (weerbaarheid en veerkracht) 05-03-2026

Portefeuillehouder

Peter Snijders

Samenvatting In juni 2025 is de toezegging gedaan dat de raad, voor het einde van het jaar, inzicht krijgt in het plan dat wordt opgesteld voor gemeente Zwolle als vitale organisatie, in het plan dat door de Veiligheidsregio wordt opgesteld m.b.t. de paraatheid bij crises van de regio en in de daarbij behorende communicatie richting inwoners en organisaties. Via deze brief informeren wij de gemeenteraad over de voortgang met betrekking tot de afhandeling van deze toezegging. Er is een concept uitvoeringsprogramma in afrondende fase. Veiligheidsregio en gemeente investeren reeds actief in thema’s als noodsteunpunten, risicocommunicatie en de crisisorganisatie. Bijlagen 1. VNG-Handreiking “Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau” - augustus 2025 2. VRIJ Notitie Weerbaarheid en Veerkracht - De Basisnormen - oktober 2025

Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De stand van zaken met betrekking tot de afdoening van toezegging 1027 ‘Inzicht plan Veiligheidsregio m.b.t. de paraatheid bij crises’. Inleiding Op 2 juni 2025 heeft er een raadsdebat plaatsgevonden over onder andere (financiële) keuzes ten behoeve van weerbaarheid en paraatheid in geval van crisis. Hierbij is de toezegging gedaan dat de raad, voor het einde van het jaar, inzicht krijgt in het plan dat wordt opgesteld voor gemeente Zwolle als vitale organisatie, in het plan dat door de Veiligheidsregio wordt opgesteld m.b.t. de paraatheid bij crises van de regio en in de daarbij behorende communicatie richting inwoners en organisaties. Kader - Strategische Veiligheidsagenda 2023-2026 gemeente Zwolle - Bestuurlijke opdracht weerbare en veerkrachtige samenleving (VNG), 24 januari 2025

1/5

voorstel

Datum

16 februari 2026

Kernboodschap De internationale veiligheidssituatie is instabiel. Geopolitieke spanningen, militaire dreigingen, klimaatverandering, energietransitie en toenemende digitale afhankelijkheid maken de kans op verstoringen en of uitval groter. Het gaat om zowel fysieke dreigingen – zoals extreem weer en grootschalige stroomuitval – als hybride dreigingen, zoals cyberaanvallen en desinformatie.

Dreigingen die (in-)direct kunnen leiden tot ontwrichting, maatschappelijke onrust en ook een verstoring van onze gemeentelijke dienstverlenende processen tot gevolg kunnen hebben. De bestuurlijke opdracht van de VNG benadrukt dat gemeenten als eerste overheid een centrale rol hebben in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Dit vraagt om een brede, integrale benadering, niet alleen gericht op militaire of hybride dreiging, waarbij alle relevante risico’s worden meegenomen (variërend van langdurige stroomuitval tot de uitval van andere vitale voorzieningen, maar ook situaties als extreem weer). Toelichting Op 18 november 2025 is de gemeenteraad in een technische briefing geïnformeerd over de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen rondom het thema weerbaarheid en veerkracht. Het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht vindt plaats via een brede, integrale benadering in samenwerking met allerlei partners, waaronder de Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ, hierna: de veiligheidsregio). Om deze samenwerking vorm te geven, is medio 2025 op verzoek van het bestuur van de veiligheidsregio gewerkt aan een set ‘basisnormen’ om de inspanningen tot eind 2026 vorm te geven. Deze aanpak is complementair aan de VNG-handreiking ‘Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau’ (augustus 2025).

Zowel het document met de basisnormen als de handreiking van de VNG ontvangt u als bijlage bij deze raadsbrief. Beide documenten hebben tot doel de gemeente te ondersteunen en richting te geven in hun opgave rondom weerbaarheid en veerkracht. Mede op basis van deze documenten werken we momenteel aan een lokaal en integraal uitvoeringsplan voor Zwolle. Dit lokale uitvoeringsplan wordt samengesteld door verschillende disciplines uit de organisatie: informatievoorziening, leefomgeving en mobiliteit, ruimte en economie, maatschappelijke ontwikkeling, concernstaf, communicatie en veiligheid. In aanvulling op de planvorming vanuit de veiligheidsregio en naar analogie van de genoemde VNG-handreiking Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau hanteren we de volgende zes pijlers als bouwstenen voor het vergroten van de weerbaarheid en veerkracht: 1. Eigen continuïteit — zorgen dat de gemeente zelf blijft draaien bij een verstoring; bedrijfsvoering, dienstverlening en interne organisatie zijn op orde. 2. Crisisorganisatie — gereedheid en organisatie voor crisisbeheersing, respons en coördinatie bij incidenten of grootschalige verstoringen. 3. Vitale voorzieningen — bescherming en borging van essentiële infrastructuur en basisvoorzieningen zoals water, energie, communicatie, zorg, etc. 4.

Sociaal weefsel — versterken van de sociale infrastructuur: netwerken, betrokkenheid van inwoners, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en buurtstructuren

2/5

voorstel

Datum

16 februari 2026

5. Zelfredzaamheid van inwoners en organisaties — zorgen dat mensen, bedrijven en maatschappelijke organisaties zelf voorbereid zijn en kunnen handelen bij verstoringen of crises. 6. Samenleving als overkoepelend systeem — het geheel: de verbinding tussen overheid, markt, inwoners en maatschappelijke partners, maar ook dat de democratische processen (gemeenteraad) doorgang kunnen vinden bij een crisis. Dat betekent een integrale aanpak, samenwerking en gedeeld eigenaarschap. Vooruitlopend op dit uitvoeringsplan wordt er op dit moment vanuit de verschillende domeinen ook al gewerkt aan de verschillende opgaven op het gebied van weerbaarheid. Denk aan de thema’s bedrijfscontinuïteit en informatieveiligheid. Het uitvoeringsplan bevindt zich in de afrondende fase en wordt naar verwachting in maart / april ter besluitvorming voorgelegd aan het college. Na vaststelling zal het plan worden gedeeld met de gemeenteraad, waarmee de eerdergenoemde toezegging wordt afgehandeld. Met het oog op de eerdere technische briefing en de wijze waarop de veiligheidsregio zich prepareert, is het goed om de volgende twee punten expliciet toe te lichten: Noodsteunpunten Vanuit de Rijksoverheid is de opdracht aan de veiligheidsregio’s en de gemeenten om noodsteunpunten in te richten om de maatschappelijke weerbaarheid te versterken bij grootschalige crises.

We voeren nu een verkenning uit naar (ongeveer) 25 geschikte locaties voor Zwolle. Het doel van een dergelijk noodsteunpunt is het bieden van een fysieke locatie waar inwoners tijdens rampen of crises terecht kunnen voor informatie, hulp en ondersteuning, zeker wanneer reguliere communicatiemiddelen (zoals internet of telefonie) uitvallen. Deze opdracht sluit aan bij de landelijke campagne "Denk Vooruit", die onze inwoners in november 2025 ook oproept om zelf noodplannen en noodpakketten voor te bereiden. Het streven is om in 2026 - samen met de veiligheidsregio - (ten minste) één pilot te draaien, waarmee we input ophalen voor de inrichting en verdere implementatie van de noodsteunpunten. Weerbaarheid en veerkracht van onze crisisorganisatie We sluiten aan op een bestaande regionale crisisorganisatie en opgebouwde expertise. De opgave rondom weerbaarheid en veerkracht vraagt daarmee vooral om doorontwikkeling, niet om een nieuwe inrichting. In onze veiligheidsregio staat al jaren een stabiele crisisorganisatie met opgeleide en geoefende professionals, zowel op lokaal als regionaal niveau. Deze organisatie is ingericht om snel en effectief op te schalen bij incidenten en crises die de regio raken, van kortdurende flitsincidenten (zoals branden, wateroverlast of een kortdurende stroomuitval) tot langdurige crises met grote maatschappelijke impact (zoals COVID-19).

De basis voor deze crisisorganisatie ligt in zowel het regionaal risicoprofiel (artikel 15, Wet veiligheidsregio’s) alshet regionaal crisisplan (artikel 16, Wet veiligheidsregio’s).

3/5

voorstel

Datum

16 februari 2026

Onze veiligheidsregio is bezig om de continuïteit van haar eigen organisatie te verbeteren. Hiervoor focussen zij zich op de thema's: Communicatie & informatiedeling, Stroom, Brandstof, Langdurige verzorging personeel, Beschikbaarheid personeel en Voertuigen. De veiligheidsregio is bezig om ervoor te zorgen dat zowel de veiligheidsregio (waaronder de brandweer) als de regionale crisisorganisatie voor minimaal vijf dagen volledig zelfvoorzienend is in brandstof en stroom. Maatschappelijk draagvlak & participatie Het maatschappelijk draagvlak voor het thema weerbaarheid is groeiende, maar niet vanzelfsprekend. Gebeurtenissen zoals extreem weer, langdurige stroomstoringen en internationale spanningen maken voor veel mensen duidelijker dat ontwrichting reëel is en iedereen kan raken. Tegelijk roept het thema bij sommige inwoners ook vragen of weerstand op, bijvoorbeeld uit zorg voor onnodige onrust. Daartegenover staat dat er steeds vaker signalen komen uit de samenleving én van professionele partijen om hier gezamenlijk in op te trekken. Inwoners, maatschappelijke organisaties (zoals bijvoorbeeld de kerken in Zwolle of de scoutingsvereniging) en sociale partners zoeken nadrukkelijker de samenwerking en vragen om duidelijkheid over rollen, verwachtingen en ondersteuning.

Dit biedt kansen om elkaar te versterken en weerbaarheid te benaderen als een gedeelde opgave, in plaats van een individuele of uitsluitend overheidstaak. Communicatie De landelijke campagne Denk Vooruit is op 1 november jl. gestart. De campagne is gericht op het vergroten van bewustwording bij burgers over risico’s en crisissituaties, zoals extreme weersomstandigheden, stroomuitval of andere verstoringen. Denk Vooruit stimuleert mensen om na te denken over wat zij zelf kunnen doen om beter voorbereid te zijn en zo hun eigen weerbaarheid te vergroten, naast de inzet van overheid en hulpdiensten. Vanuit de gemeente Zwolle sluiten we aan op deze landelijke campagne door middel van het vertalen van deze berichtgeving naar Zwolse situaties. Duurzaamheid Niet van toepassing in het kader van deze raadsbrief. Financiën Aan deze raadsbrief zitten geen financiële consequenties. Extra inzet en middelen zijn wel nodig om de ambities uit het uitvoeringsplan toe te passen in Zwolle. Dit wordt komende periode verder onderzocht en begin 2026 in een voorstel m.b.t. het uitvoeringsplan aan het college voorgelegd. Risico’s Aan deze raadsbrief zijn geen risico's verbonden. Vervolg De raad zal over het vervolg van dit onderwerp (en het uitvoeringsplan) nader worden geïnformeerd. Openbaarheid Deze beslisnota en alle bijlagen zijn openbaar.

4/5

voorstel

Datum

16 februari 2026

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5