Raadsbrief Beantwoording artikel 45 vragen van Swollwacht over Klankbordgroepen in de gemeente
Tekst van het document
1/4 voorstel Raadsbrief over artikel 45 vragen Datum 7 september 2026 Onderwerp Beantwoording artikel 45 vragen van Swollwacht over Klankbordgroepen in de gemeente Versienummer 2 Portefeuillehouder Gerdien Rots Bijlagen Bijlage 1 – Schriftelijke vragen (Art. 45) Swollwacht klankborgroepen in de gemeente Openbaarheid Openbaar Geheim Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de artikel 45 vragen over Klankbordgroepen in de gemeente. 2/4 voorstel Datum 7 september 2026 Inleiding De fractie van Swollwacht heeft op 14 augustus schriftelijke vragen gesteld over het gebruik en de inzet van klankbordgroepen bij de gemeente Zwolle. Kernboodschap Vraag 1: Hoeveel actieve klankbordgroepen zijn er in Zwolle en voor welke onderwerpen zijn deze groepen opgericht? Antwoord: De gemeente Zwolle zet regelmatig klankbordgroepen, meedenkgroepen, adviesgroepen, platforms en werkgroepen in bij uiteenlopende projecten en beleidsvraagstukken. Er is geen centraal overzicht van alle actieve klankbordgroepen binnen de organisatie. Dit komt doordat dergelijke groepen project- en opgavegericht worden ingericht en de benaming, samenstelling en werkwijze per traject kan verschillen. Klankbordgroepen worden ingezet bij onder andere gebieds- en locatieontwikkelingen, herinrichtingsprojecten, mobiliteitsvraagstukken, woningbouwopgaven, maatschappelijke vraagstukken, beleidsontwikkelingen.
Belangrijk daarbij is dat een klankbordgroep nooit het enige participatiemiddel is. Per opgave wordt een afweging gemaakt welke combinatie van participatievormen het meest passend is om input op te halen en belanghebbenden en geïnteresseerden die dat willen, de mogelijkheid te bieden mee te denken. Vraag 2: Is er in Zwolle specifiek beleid voor het gebruik en de toepassing van klankbordgroepen? Wie benoemt de leden? Hoe worden de doelstellingen, rollen en reikwijdte bepaald en vastgelegd? En wat is de zittingsduur van een lid? Antwoord: Klankbordgroepen zijn één van de vele participatiemiddelen die tijdens een participatietraject ingezet kunnen worden. Hoewel we bij participatie volgens Hanza! werken, is een participatietraject maatwerk. Per project, programma of (beleids)vraagstuk wordt bepaald welke participatievormen bij dit thema of vraagstuk het beste passen, hoe deze worden ingezet en ingericht. De wijze waarop deelnemers worden geworven en betrokken verschilt per traject. Geïnteresseerden kunnen zich zelf aanmelden voor een klankbordgroep. Afhankelijk van het onderwerp kunnen bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, belangenorganisaties, medeoverheden of andere betrokkenen deelnemen. De gemeente bewaakt of er vanuit de verschillende categorieën vertegenwoordigers deelnemen.
Doelstellingen, rollen, verwachtingen en de reikwijdte van de participatie worden doorgaans aan het begin van een traject met elkaar vastgesteld en gecommuniceerd aan de deelnemers. De duur van deelname hangt samen met de looptijd van het betreffende project of vraagstuk. Er geldt dan ook geen vaste gemeentebrede zittingsduur. Vraag 3: Hoe vaak komen de actieve klankbordgroepen jaarlijks bijeen? Uit hoeveel leden bestaat elke groep? Wat is het aanwezigheidspercentage per jaar per groep? Op welke wijze wordt de voorzitter benoemd en wie verzorgt de verslaglegging van de vergaderingen? Antwoord: In de praktijk verschilt de omvang van groepen sterk. Sommige groepen bestaan uit ongeveer tien deelnemers, terwijl andere groepen of platforms tientallen deelnemers kennen. Ook het aantal bijeenkomsten verschilt per traject en is afhankelijk van de fase van het project en de onderwerpen die aan de orde zijn. Uit bestaande trajecten blijkt dat groepen variëren van ongeveer één tot acht bijeenkomsten per jaar. Meestal wordt het voorzitterschap en de verslaglegging verzorgd door de gemeente of een externe procesbegeleider. In sommige gevallen wordt gewerkt met een 3/4 voorstel Datum 7 september 2026 onafhankelijk voorzitter. De werkafspraken hierover worden per traject gemaakt. Dit wordt ook samen met de deelnemers afgewogen.
Vraag 4: Op welke wijze worden deelnemers voor klankbordgroepen geselecteerd? Vindt er een representativiteitstoets plaats en, zo ja, hoe wordt deze uitgevoerd? Wat wordt er gedaan met afgewezen kandidaten? Antwoord: Ook hiervoor geldt dat de aanpak afhankelijk is van het onderwerp, de doelgroep en het doel van de participatie. Veelal kunnen geïnteresseerden zich aanmelden na een open oproep via informatieavonden, bewonersbrieven, nieuwsbrieven, websites of andere communicatiekanalen. In de meeste gevallen is selectie niet nodig omdat alle geïnteresseerden kunnen deelnemen. Wanneer het aantal aanmeldingen groter is dan wenselijk voor een werkbare groepsgrootte, kan worden gekeken naar een evenwichtige samenstelling van de deelnemers in de groep. Denk bijvoorbeeld aan geografische spreiding, verschillende belangen, achtergronden of betrokken perspectieven. Mensen die geen plaats krijgen in een klankbordgroep blijven waar mogelijk betrokken via andere participatiemiddelen, zoals informatieavonden, enquêtes, inloopbijeenkomsten, digitale raadplegingen of nieuwsbrieven zodat iedereen die wil meedenken daarvoor een passende mogelijkheid heeft.
Vraag 5: Maakt de gemeente onderscheid tussen representativiteit en vertegenwoordiging binnen de klankbordgroepen? Zo ja, hoe wordt de evenwichtige samenstelling van de groepen bewaakt? Antwoord: Afhankelijk van het vraagstuk kan onderscheid gemaakt worden tussen representativiteit en vertegenwoordiging. Sommige groepen zijn bedoeld om een brede afspiegeling van een gebied of doelgroep te organiseren. Andere groepen zijn juist samengesteld uit vertegenwoordigers van specifieke belangenorganisaties, ondernemers, maatschappelijke instellingen of medeoverheden. Bij de samenstelling van een groep wordt steeds gekeken welke deelnemers nodig zijn om relevante kennis, ervaringen en belangen aan tafel te krijgen. Daarbij wordt waar mogelijk gestreefd naar een evenwichtige samenstelling. Tegelijkertijd is het zo dat een klankbordgroep nooit volledig representatief kan zijn voor alle inwoners van een wijk of stad. Daarom worden altijd aanvullende participatiemiddelen ingezet om ook andere stemmen te horen. Vraag 6: Op welke wijze voorkomt de gemeente dat alleen de meest mondige of best georganiseerde partijen aan de overleggen deelnemen? Antwoord: De gemeente vindt het belangrijk dat participatie toegankelijk is voor een brede groep inwoners en belanghebbenden. Daarom wordt niet uitsluitend gewerkt met klankbordgroepen.
Afhankelijk van het vraagstuk wordt een combinatie van participatiemiddelen ingezet, zoals bewonersbijeenkomsten, inloopmomenten, digitale participatie, enquêtes, gesprekken met specifieke doelgroepen, gerichte uitnodigingen, overleg met maatschappelijke organisaties. Op die manier kunnen ook mensen die niet deelnemen aan een klankbordgroep hun inbreng leveren. Vraag 7: Welk bedrag is jaarlijks gemoeid met de organisatie en ondersteuning van de klankbordgroepen? Antwoord: Er is geen afzonderlijk gemeentebreed budget voor klankbordgroepen en de kosten worden niet centraal geregistreerd. De kosten voor de organisatie en ondersteuning van klankbordgroepen maken in de regel onderdeel uit van de begroting van een project of programma. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om personele inzet, communicatie, verslaglegging, procesbegeleiding, locatiekosten en facilitaire ondersteuning. 4/4 voorstel Datum 7 september 2026 Openbaarheid Deze raadsbrief en alle bijlagen zijn openbaar. Burgemeester en wethouders van Zwolle, burgemeester, Peter Snijders secretaris, Dick Emmer