raadsbrief Beantwoording artikel 45 vragen van Swollwacht over Beheers- en veiligheidsvraagstuk i.v.m. aanhoudende droogte
Tekst van het document
1/3 voorstel Raadsbrief over artikel 45 vragen Datum 7 september 2026 Onderwerp Beantwoording artikel 45 vragen van Swollwacht over Beheers- en veiligheidsvraagstuk i.v.m. aanhoudende droogte Versienummer 1 Portefeuillehouder Anja Roelfs Bijlagen Geen Openbaarheid Openbaar Geheim Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de artikel 45 vragen over Beheers- en veiligheidsvraagstuk i.v.m. aanhoudende droogte. 2/3 voorstel Datum 30 maart 2026 Inleiding Swollwacht heeft op 15 augustus 2026 schriftelijke vragen gesteld over: Beheers- en veiligheidsvraagstuk i.v.m. aanhoudende droogte. Swollwacht maakt zich zorgen om de staat van ons groen, de natuur en de dieren, wetende dat Zwolle, net als veel gemeenten te maken heeft met droogte en hitte. De gemeentelijke adaptatiestrategie is gebaseerd op stresstesten voor o.a. droogte en hitte. Ook wil Zwolle beter bestand zijn tegen langdurige droogte. Waterschap hanteert o.a. sproeiverboden in droge periodes. Welke middelen en maatregelen past Zwolle toe om beter te acteren op droogte. Kernboodschap 1. Heeft het college op dit moment een actueel overzicht van de gevolgen van de aanhoudende droogte voor bomen, openbaar groen en natuur binnen de gemeente Zwolle? Zo ja, kan de raad dit overzicht ontvangen? De balans van gevolgen van de droogte van afgelopen zomer op onze bomen moet nog worden opgemaakt.
De inspecties lopen nog. Tegelijk is het niet altijd te zeggen dat een boom bezweken is als gevolg van droogte. De gevolgen van droogte zijn vaak niet direct zichtbaar en ook andere factoren zijn van invloed op bomen en openbaar groen. Als de groeiplaats van een boom goed is, dan heeft een boom minder snel problemen bij droogte. En in een goede groeiplaats kan een boom beter herstellen van een droogte periode. Het belang van goede groeiplaatsen wordt dus steeds groter. In de boomcontroles zien we sowieso effecten op de Essen, Berken, Beuken en Elzen, waar aannemelijk is dat droogte een negatieve rol heeft. Een heel aantal bomen heeft vroeg zijn blad laten vallen maar mogelijk al wel nieuwe bladknoppen gevormd voor volgend jaar. Dus niet alle kale bomen worden meteen afgeschreven. In het komende voorjaar zien we wat weer uitloopt. Naast bomen heeft ook de jonge aanplant het moeilijk bij aanhoudend droge periodes. 2. Welke aanvullende maatregelen heeft het college sinds aanvang van de droogteperiode en inmiddels 4 hittegolven genomen om kwetsbare bomen, jonge aanplant en openbaar groen beschermen? ROVA heeft het water geven van de jonge aanplant geïntensiveerd, zowel in het eerste als in het tweede jaar na aanplant. Dit wordt bijgehouden met de watergeefkaart. Met geplaatste sensoren op diverse locaties meten we of de grond nabij de kluit niet te lang te droog is. 3.
Heeft de gemeente in beeld hoeveel bomen in de gemeente droogteschade hebben? Het effect van droogte is niet meteen 1-op-1 terug te zien. Wel verwachten wij dat we de aankomende jaren op de kaplijst te zien dat het aantal te kappen bomen toeneemt. Dit komt echter ook doordat een aantal boomsoorten de verandering van het klimaat niet aankan en/of door boomziekten of afsterven wegens een gebrek aan groeiruimte. Bij beide oorzaken speelt ook droogte een rol (zie vraag 1). 4. Heeft de gemeente een draaiboek of escalatieniveau voor langdurige droogte waarin staat wanneer aanvullende maatregelen worden ingesteld? Zo nee waarom niet We hanteren voor het escalatieniveau voor de beschikbaarheid en verdeling van (oppervlakte)water volgen we de landelijke verdringingsreeks bij waterschaarste (Verdringingsreeks: rangorde bij waterschaarste | Informatiepunt Leefomgeving). De gemeente Zwolle heeft geen eigen draaiboek voor langdurige droogte. Voor openbaar groen en natuur wordt in de operatie waar mogelijk bijgestuurd. Zoals meer watergiften of het minder maaien van grasvelden. 3/3 voorstel Datum 30 maart 2026 5.
Welke afspraken heeft de gemeente met WDODelta over de beschikbaarheid van oppervlaktewater en het voorkomen van verdere verdroging van natuur en groen en wateren binnen de gemeente Zwolle? Voor de beschikbaarheid en verdeling van (oppervlakte) volgt Zwolle samen met de andere overheden (waaronder WDODelta) de landelijke verdringingsreeks bij waterschaarste (zie ook vraag 4). 6. Welke maatregelen neemt de gemeente om het risico op natuurbranden op gemeentelijke gronden en recreatiegebieden te voorkomen/beperken? Zwolle kent geen gebieden met een verhoogd natuurbrandrisico. ROVA en de gemeente houden toezicht op de recreatieplassen en de buitenruimte in hun dagelijkse werk, waarbij wordt ingegrepen op ongewenst situaties. 7. Is het college bereid om, wanneer de risico’s op natuurbranden verder toenemen meer toezicht en handhaving in te zetten op kwetsbare locaties, en hoe zou dat dan worden gereguleerd? De veiligheid van mens en dier zijn voor het college prioritair. De huidige werkwijze, in combinatie met de korte responstijd van de brandweer en de alertheid van betrokken beheerders en grondeigenaren, volstaat op dit moment. Verhoogd toezicht is op dit moment niet noodzakelijk. Een belangrijk voordeel van Zwolle is dat de gemeente beschikt over twee parate beroepskazernes, waardoor responstijd van de brandweer binnen de gemeente relatief kort is.
Mocht zich onverhoopt een natuur- of bermbrand voordoen, dan kan hier naar verwachting snel op worden gereageerd en kan de brand in een vroeg stadium worden bestreden. Eventuele meldingen van brandgevaarlijke situaties komen in de praktijk veelal van omstanders of van natuurbeheerders zelf. Verhoogd toezicht draagt naar verwachting niet substantieel bij aan het eerder signaleren van eventuele natuurbranden. Daardoor is deze maatregel niet proportioneel. 8. Kan het college aangeven of binnen de gemeente Zwolle een operationeel droogteprotocol of handelingskader bestaat voor langdurige droogte? Als dit bestaat, kan dit aan de raad worden verstrekt, inclusief de gehanteerde indicatoren, grenswaarden en escalatieniveaus? Vanuit de Veiligheidsregio wordt de situatie continu gemonitord en wordt via het wekelijks Veiligheidsbeeld het risico op bijvoorbeeld natuurbranden onder de aandacht gebracht. Gemeentelijke droogteprotocollen of vastgelegde handelingskaders ook gericht op ons gemeentelijk groenareaal zijn er nu niet. Openbaarheid Deze raadsbrief en alle bijlagen zijn openbaar. Burgemeester en wethouders van Zwolle, burgemeester, Peter Snijders secretaris, Dick Emmer