Raadsbrief Beantwoording artikel 45 vragen van PvdA over Uitstappen van de VNG uit het Integraal Zorg Akkoord

voorstel

Raadsbrief over artikel 45 vragen Datum

10 januari 2025

Onderwerp Versienummer

Beantwoording artikel 45 vragen van PvdA over Uitstappen van de VNG uit het Integraal Zorg Akkoord 1

Portefeuillehouder

Michiel van Willigen

Bijlagen

Ontwerp besluit De raad wordt voorgesteld kennis te nemen van de beantwoording van de artikel 45 vragen over Uitstappen van de VNG uit het Integraal Zorg Akkoord.

1/4

voorstel

10 januari 2025 Datum Inleiding Op 10 januari 2025 heeft de fractie van de PvdA schriftelijke vragen gesteld over de gevolgen van het besluit van de VNG om uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) te stappen. Deze vragen raken direct aan de toekomst van zorg, preventie en samenwerking in Zwolle. Kernboodschap De VNG heeft besloten om uit het IZA te stappen vanwege het ontbreken van structurele financiering en gelijkwaardigheid. Op 30 januari 2025 is overeenstemming bereikt over de randvoorwaarden rond gelijkwaardigheid. Voor Zwolle blijven de SPUK IZA-middelen in 2025 beschikbaar, wat continuïteit van activiteiten garandeert. In principe loopt de SPUK IZA ook in 2026 door, tenzij er wijzigingen plaatsvinden. Toch blijft de lange termijn situatie na 2026 onzeker, afhankelijk van eventuele beleidswijzigingen op landelijk niveau. Zwolle werkt samen met partners om de impact van onzekerheid na 2025 te beperken, met aandacht voor intensievere samenwerking en herprioritering van projecten. Hoewel netwerken zoals Samen Gezond IJssel-Vecht blijven functioneren, kan het behalen van gezamenlijke doelen zonder structurele financiering uitdagender worden Vraag 1: 1.

Kunt u concreet melden wat de gevolgen zijn voor de gemeente Zwolle door uit het IZA akkoord te stappen? Antwoord: Op 29 november 2024 heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) tijdens de Algemene Ledenvergadering (ALV) een resolutie aangenomen om te stoppen met deelname aan het Integraal Zorgakkoord (IZA). Dit besluit werd genomen vanwege het ontbreken van structurele financiering en een gelijkwaardige bestuurlijke positie voor gemeenten. De resolutie stelt dat gemeenten pas opnieuw aan tafel gaan als er duidelijke afspraken worden gemaakt over structurele middelen en een gelijkwaardige samenwerking met het Rijk en zorgverzekeraars. Op 30 jan jl is overeenstemming bereikt over de randvoorwaarden rond gelijkwaardigheid en op 7 februari zit VNG weer aan de BO IZA-tafel. Dit betekent dat er overeenstemming is over de governance van de gemeenten waardoor gemeenten als medeoverheden worden beschouwd en dat de transformatieplannen gezamenlijk worden beoordeeld. De VNG is hierdoor weer betrokken bij de onderhandelingen over zowel het huidige IZA als het toekomstige Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Hiermee wordt een actieve rol vervuld om de belangen van gemeenten te vertegenwoordigen en de gelijkwaardigheid in de samenwerking te waarborgen.

Continuïteit van taken: Gemeenten houden hun wettelijke taken ten aanzien van preventie en ondersteuning en zetten deze onverminderd voort. De gemeente Zwolle blijft verantwoordelijk voor preventie en gezondheidsbevordering. Goede samenwerking met zorgpartijen blijft daarbij essentieel. Doordat het ministerie van VWS op 17 december 2024 heeft bekend gemaakt dat de SPUK IZA in 2025 doorloopt kan Zwolle in ieder geval in 2025 doorgaan met activiteiten die nu worden gefinancierd via SPUK IZA, zelfs zonder deelname aan het IZA. Dit biedt enige ademruimte en tijd om alternatieve strategieën te overwegen. Hoewel gemeenten altijd een zelfstandige rol hebben in de organisatie van domeinoverstijgende samenwerkingen, blijft de VNG betrokken bij landelijke overlegtafels en vervult zij een coördinerende rol. Met VNG aan tafel blijft Zwolle profiteren van de landelijke coördinatie en ondersteuning bij het benutten van SPUK-middelen en het implementeren van transformatieplannen. Dit verlaagt de druk om zelfstandig kaders en richtlijnen te ontwikkelen. Dit biedt een sterkere basis voor regionale samenwerkingen, zoals mentale gezondheidsnetwerken en eerstelijnszorg. De inzet van SPUK-

2/4

voorstel

10 januari 2025 Datum middelen blijft afgestemd binnen de kaders die door de VNG en andere landelijke partijen worden ontwikkeld, zodat gemeenten worden ondersteund bij hun strategische keuzes. SPUK IZA-middelen: Het ministerie van VWS heeft op 17 december 2024 bevestigd dat de SPUK IZA in 2025 doorloopt. Dit betekent dat activiteiten die gefinancierd worden vanuit SPUK IZA (zoals projecten binnen het GALA) in 2025 kunnen worden voortgezet. In principe loopt de SPUK IZA 2026 door, tenzij landelijke ontwikkelingen een andere uitkomst geven. Toekomstperspectief: Het Aanvullend Zorg- en Welzijns Akkoord (AZWA) is bedoeld als opvolger en aanvulling op het IZA en beoogt structurele financiering en een gelijkwaardige rol voor gemeenten te bieden. De VNG zet zich in om betere afspraken en structurele financiering te realiseren, zodat gemeenten in de toekomst effectiever kunnen samenwerken met zorgverzekeraars en het Rijk. De gesprekken hierover zijn nog gaande, en de eerste concepten worden verwacht in februari 2025.

Vraag 2: Is duidelijk welke organisaties in Zwolle hier hinder van ondervinden? Antwoord: Organisaties die afhankelijk zijn van de samenwerking en afstemming binnen het IZA, zoals welzijnsorganisaties, zorgaanbieders en preventieve initiatieven in het SGIJV-netwerk, kunnen hinder ondervinden doordat er onduidelijkheid is over de toekomst, zowel qua inhoud als qua financiën. Aangezien de SPUK middelen doorlopen en VNG weer aan tafel zit zal de hinder die organisaties ondervinden in 2025 minimaal zijn. Vraag 3: Is duidelijk bij welke projecten/initiatieven er hierdoor zorg of initiatieven stagneren? Antwoord: Meerjarige activiteiten en projecten kunnen hinder ondervinden doordat er geen financiële borging is. Transformatieplannen kunnen voortgezet worden, ook wanneer VNG uit het IZA blijft. Vraag 4: Kunnen jullie concreet aangeven waar het financiële gevolgen heeft? Antwoord: De SPUK IZA-middelen blijven beschikbaar in 2025, wat betekent dat er in 2025 geen tekorten in de financiën ontstaan voor de gemeente Zwolle. Vraag 5: Wat zijn de gevolgen voor het SamenGezondIJsselVecht samenwerkingsverband? Antwoord: Als VNG uit het IZA blijft kan dit gevolgen hebben voor het netwerk Samen Gezond IJsselVecht. Hoewel gemeenten slechts een onderdeel zijn van het netwerk, spelen ze een cruciale rol in preventie, welzijn en regionale afstemming.

Zeker wanneer SPUK IZA in de toekomst stopt, kunnen gemeenten minder middelen inzetten, wat samenwerking bemoeilijkt, innovaties vertraagt en de druk op andere partijen in het netwerk vergroot. Het netwerk blijft waarschijnlijk functioneren, maar het bereiken van gezamenlijke doelen kan complexer en minder efficiënt worden. Vraag 6: Denkt de gemeente na over oplossingen? Antwoord: Ja. Vraag 7: Zo ja, in welke richting? Antwoord: We onderzoeken hoe intensievere regionale samenwerking, gezamenlijke investeringen en een mogelijke herprioritering van projecten kunnen bijdragen aan het beperken van de impact van eventuele financieringsonzekerheid.

3/4

voorstel

10 januari 2025 Datum Vraag 8: Zijn er gesprekken met andere gemeenten om gezamenlijk te kijken naar oplossingen? Antwoord: Ja, gemeenten werken samen binnen de regio IJssel-Vecht en via landelijke netwerken zoals het Bestuurlijk Netwerk Gezond Leven om gezamenlijke strategieën te ontwikkelen en de impact van het uitstappen uit het IZA te beperken. Openbaarheid Deze nota is openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders waarnemend secretaris, Frank Wijnandts

4/4