Raadsbrief Beantwoording artikel 45 vragen van de fractie van Volt over de problematiek van eigen drank op gratis Zwolse evenementen
Tekst van het document
1/4 voorstel Raadsbrief over artikel 45 vragen Datum 8 september 2026 Onderwerp Beantwoording artikel 45 vragen van de fractie van Volt over de problematiek van eigen drank op gratis Zwolse evenementen Versienummer 1 Portefeuillehouder Anja Roelfs Bijlagen Bijlage 1 – Vragen Volt Openbaarheid Openbaar Geheim Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de artikel 45 vragen over de problematiek van eigen drank op gratis Zwolse evenementen. 2/4 voorstel Datum 8 september 2026 , Inleiding De fractie van Volt heeft op 25 augustus 2026 schriftelijke vragen gesteld over de problematiek van het meenemen van eigen drank bij gratis Zwolse evenementen. Hieronder treft u de beantwoording van deze vragen aan. Kernboodschap Vraag 1: Is het college bekend met de berichtgeving in De Stentor over de klachten van Zwolse horeca ondernemers over meegebracht eigen drank tijdens gratis toegankelijke evenementen zoals het Straatfestival? Ja, het college is bekend met deze klachten. Vraag 2: Herkent het college dat deze problematiek breder speelt dan alleen het Straatfestival? Heeft het college signalen ontvangen dat een vergelijkbaar probleem zich voordoet tijdens Koningsdag en Bevrijdingsdag, zoals door een betrokken ondernemer aangegeven? Ja, deze problematiek speelt bij meer gratis toegankelijke evenementen.
Bijvoorbeeld ook bij het Bevrijdingsfestival waarbij bezoekers ondanks de controles er toch regelmatig in slagen eigen drank mee te nemen op het festivalterrein. Zowel op Koningsdag als op Bevrijdingsdag is de binnenstad vrij toegankelijk. Vraag 3: Heeft het college contact gehad met de organisatie van het Straatfestival, ZwolleFonds en/of individuele horecaondernemers over deze problematiek? Zo ja, wat kwam daaruit naar voren? Zo nee, is het college bereid dit gesprek op korte termijn te voeren? Ja, het college heeft over deze problematiek diverse malen contact gehad met het Zwolle Fonds en Koninklijke Horeca Zwolle. Daar is onder andere uit voortgekomen dat ambtelijk is gesproken met Zwolse supermarkten om minder of geen drank te verkopen op die dagen. Zij hebben zich toen welwillend opgesteld. Maar dat belet bezoekers niet hun drank elders of eerder te kopen en mee te nemen. Vraag 4: Beschikt het college over gegevens of inschattingen over de hoeveelheid zwerfafval (blikjes, flesjes) die tijdens en na het Straatfestival en vergelijkbare evenementen wordt achtergelaten in de binnenstad, en over de kosten die daarmee gemoeid zijn voor handhaving en gemeentelijke reiniging? We hebben geen exacte cijfers maar op basis van cijfers van de ROVA (die voor de gemeente het afval verwerkt) hebben we wel een beeld.
De ROVA ziet bij evenementen waarbij statiegeld op bekers wordt geheven, een sterke afname van het aantal bekers dat na afloop moet worden opgeveegd en opgeruimd. Deze maatregel heeft dus duidelijk effect en draagt bij aan een schonere evenementenlocatie. Tegelijkertijd ziet ROVA ook een toename van afval. Deels is dit als gevolg van het feit dat bezoekers steeds vaker eigen drinken en etenswaren meenemen naar evenementen en het verpakkingsafval achterlaten. Daarbij wordt relatief veel glas en glazen flessen aangetroffen. Maar het is niet zeker dat de toename volledig hieraan valt toe te schrijven want ook het aantal bezoekers is de laatste jaren flink gestegen. Er zijn hierdoor ook meer uitgiftepunten. Een deel van de stijging komt ook daardoor. Verder ziet de ROVA ook dat er extra afval bij de (festival)containers wordt geplaatst vanuit de diverse horecaondernemingen zelf. Anderzijds is er ook weer sprake van een afname (ook van het afval wat ontstaan is door zelf meegenomen drank) doordat er blikjes met statiegeld worden geraapt. Al met al dus een diffuus beeld, waarbij per saldo dezelfde inzet nodig blijft als voorheen. Aangezien er 3/4 voorstel Datum 8 september 2026 met de ROVA een dienstverleningsovereenkomst is afgesloten leidt dit vooralsnog niet tot stijgende kosten voor het opruimen en ook niet voor handhaving.
Vraag 5: Herkent het college het beeld dat de mogelijkheden om eigen drank te weren sterk verschillen per locatie, afhankelijk van of een plein wel of niet af te sluiten is? Een open en toegankelijke binnenstad is ook een kwaliteit op zich; welke mogelijkheden én beperkingen ziet het college om ondernemers die door de fysieke opzet van hun locatie geen eigen controle kunnen organiseren te ondersteunen - bijvoorbeeld via vergunningverlening of tijdelijke afzettingen - zonder dat de binnenstad daarmee minder open wordt? Ja, het is inderdaad zo dat de mogelijkheden per locatie verschillen. Delen van de binnenstad kunnen alleen worden afgesloten als dat nodig is vanwege crowd control. Commerciële belangen van individuele (horeca) ondernemers mogen hier op basis van de huidige regelgeving en rechtspraak geen rol in spelen. Er zijn dus geen juridische mogelijkheden om ondernemers hier in te ondersteunen. Vraag 6: Is het college bekend met de maatregelen die de gemeente Nijmegen heeft getroffen rond de Vierdaagsefeesten, te weten tassencontroles op het afgesloten festivalterrein en een tijdelijk alcoholverkoopverbod voor detailhandel in de binnenstad? Is het college bekend met de door Nijmegen gerapporteerde afname van overlast én zwerfafval na invoering van deze maatregelen? Het college is bekend met het feit dat Nijmegen maatregelen heeft getroffen.
Het doel van de maatregelen daar was om het alcoholgebruik onder vooral jongeren in te dammen. Diverse leegstaande winkels in het centrum van Nijmegen worden de laatste jaren gehuurd door verkopers die er speciaal tijdens evenementen op worden ingericht om goedkope blikjes verkopen. De burgemeester van Nijmegen wilde vooral dat tegengaan. Wij zijn niet bekend met gerapporteerde afname van overlast en zwerfafval. Vraag 7: Is het college bereid te onderzoeken welke maatregelen - waaronder eventueel een tijdelijk verkoopverbod voor alcohol door supermarkten en andere detailhandel in (een deel van) de Zwolse binnenstad, gedurende de duur van het Straatfestival en vergelijkbare evenementen - effectief, proportioneel en juridisch haalbaar zijn? Kan het college daarbij zowel het financiële argument van de horeca als het zwerfafval-argument meewegen, en tegelijk ingaan op de zorg dat inwoners van de binnenstad gewoon hun boodschappen moeten kunnen doen? Naar aanleiding van vragen hierover de afgelopen jaren is onderzocht welke juridische maatregelen mogelijk zijn. Daaruit kwam dat artikel 25c van de Alcoholwet een basis biedt voor een tijdelijk verkoopverbod. Hieraan moeten dan wel motieven ten grondslag liggen die in de Alcoholwet worden genoemd. Het beschermen van de horeca is niet een van deze motieven. De gemeente mag ook niet in concurrentieverhoudingen treden.
De jaarlijkse evaluaties van de evenementen in Zwolle geven geen aanleiding om in Zwolle een dergelijk verbod in te voeren. Hierover zijn het Zwolle Fonds en Horeca Zwolle geïnformeerd. Vraag 8: Is het college bereid deze vragen te betrekken bij de evaluatie van het Straatfestival 2026, en de raad hierover te informeren, mede met het oog op carnaval, Koningsdag en Bevrijdingsdag 2027? Ja. 4/4 voorstel Datum 8 september 2026 Openbaarheid Deze raadsbrief en alle bijlagen zijn openbaar. Burgemeester en wethouders van Zwolle, burgemeester, Peter Snijders secretaris, Dick Emmer