Raadsbrief Antwoorden op het schriftelijk overleg met betrekking tot het batterij-initiatief Hessenpoort

voorstel

Raadsbrief schriftelijk overleg Datum

27 mei 2026

Onderwerp Versienummer

Antwoorden op het schriftelijk overleg met betrekking tot het batterij-initiatief Hessenpoort 1.2

Portefeuillehouder

Arjan Spaans

Samenvatting Deze raadsbrief beantwoordt het schriftelijk overleg dat is gevoerd naar aanleiding van de vragen van PRO en de VVD over de raadsbrief batterij-initiatief Hessenpoort. Bijlagen Bijlage 1 – Schriftelijke vragen van PRO over raadsbrief Batterij-initiatief Hessenpoort Bijlage 2 – Schriftelijke vragen van de VVD over raadsbrief Batterij-initiatief Hessenpoort

Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de vragen van PRO en de VVD in het kader van het schriftelijk overleg over de raadsbrief batterij-initiatief Hessenpoort.

1/5

voorstel

27 mei 2026 Datum Inleiding De fracties PRO en de VVD hebben op 13 mei 2026 in het kader van het schriftelijk overleg enkele schriftelijke vragen gesteld over de raadsbrief batterij-initiatief Hessenpoort. In deze raadsbrief worden deze vragen beantwoord.

Schriftelijk vragen PRO en reactie Vraag 1: 1. Er wordt gesproken over reservering van de kavel voor energie. Waar is deze reservering opgenomen? Uit onze informatie kan niet worden opgemaakt dat de kavel met deze specifieke reservering opgenomen is in het geldende bestemmingsplan. Antwoord: In september 2021 heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over de voorgenomen ontwikkeling van een regionaal energiecluster Zwolle Noord. Deze kavel is onderdeel van dit energiecluster, waarbij voor deze kavel in eerste instantie een waterstofinstallatie werd voorzien, is dit vanwege de vertraging van de ontwikkelingen op dit gebied verbreedt naar mogelijke andere energieinvullingen. Vraag 2: 2. Onze fractie heeft vernomen dat er reeds een gegadigde was voor deze kavel. Hoe heeft er toch 1op-1 uitgifte aan een andere partij tot stand kunnen komen? Is de eerder geïnteresseerde partij betrokken geweest in of na het proces? Antwoord: Voordat we het proces van de 1-op-1 uitgifte zijn gestart, is er overleg geweest met de eerder geïnteresseerde partij. Deze partij heeft ingestemd dat de kavel niet langer aangehouden werd voor de realisatie van een waterstofinstallatie. Gezien de urgentie om netcongestie te verminderen, zijn we het proces van de 1-op-1 uitgifte gestart voor de ontwikkeling van een grootschalige batterij.

Vraag 3: Waar is opgenomen dat een contract met Tennet vereist is voor de uitgifte van dit kavel? Antwoord: Dit is opgenomen in de aankondiging van de uitgifte grond aan batterijontwikkelaar. We vinden het belangrijk dat de ontwikkelaar op zo’n korte termijn de batterij ook daadwerkelijk bouwt om zo netcongestie te verminderen. Dit is de link naar de officiële bekendmakingen: AANKONDIGING UITGIFTE GROND AAN GROENLEVEN

Vraag 4: Tijdens de technische sessie over het afwegingskader ACM m.b.t. netcongestie werd de raad verteld dat er 1 ‘verzachtend’ project op dit moment in Zwolle was dat in een voorrangscategorie viel. Daarbij werd de locatie van het bedrijventerrein Hessenpoort genoemd als locatie. Heeft de urgentie m.b.t. netcongestie een rol gespeeld in de gang van zaken waar de raad van op de hoogte gesteld wordt in deze raadsbrief? En is er onderliggend beleid voor kortere en/of andere procedures als het gaat om projecten die de netcongestie tegengaan?

2/5

voorstel

27 mei 2026 Datum Antwoord: Netcongestie heeft een belangrijke rol gespeeld in het voorgenomen besluit om de grond 1-op-1 uit te geven. De partij waar we de grond aan willen uitgeven, beschikt over het zogenaamde TDTR1 contract op het bestaande 110 kv-netwerk. Daarmee kan deze batterij enerzijds bijdragen aan de landelijke netstabiliteit. Daarnaast wordt vastgelegd dat een deel van de batterijcapaciteit via het middenspanningsnet beschikbaar komt voor lokale bedrijven en duurzame initiatieven. Het creëren van aansluitcapaciteit via het middenspanningsdeel van de grootschalige batterij ( BESS-systeem) heeft lokale meerwaarde op drie manieren waarmee lokale netcongestie wordt verminderd: 1. Lokale initiatieven zoals bijvoorbeeld windmolens kunnen weer worden aangesloten en daarmee worden gerealiseerd (anders niet eerder dan 2033-2035). 2. Bedrijven die veel vermogen nodig hebben op Hessenpoort om zich te vestigen of al gevestigd zijn en willen uitbreiden kunnen op de batterij worden aangesloten. 3. Op de wachtlijst van TenneT en Enexis staan verschillende batterij initiatieven. Indien daarmee initiatieven van de wachtlijst verdwijnen, wordt ook de ‘papieren’ netcongestie op de wachtlijst van TenneT verminderd. Gemeente Zwolle heeft geen beleid om initiatieven de mogelijkheid te geven om sneller te realiseren.

Veel zogenoemde netcongestie verzachters, zoals bijvoorbeeld batterijen bij bedrijven en woningen en slimme sturingssystemen kunnen gewoon worden gerealiseerd. Vraag 5: Ondernemers op Hessenpoort in de nabijheid van dit kavel zijn (eerder) niet op de hoogte gesteld van dit batterij-initiatief. Waarom is dit niet gebeurd en is er inmiddels wel contact en hoe verloopt dit. Antwoord: Met de aankondiging van de 1-op-1 verkoop aan één partij geven we als gemeente het voornemen aan om deze kavel aan 1 partij/ batterijontwikkelaar uit te geven. Op het moment dat de grond 1-op-1 kan worden uitgegeven, zal het ontwerpproces door de ontwikkelaar verder worden opgepakt, waarbij ook verdere afstemming met de bedrijven op Hessenpoort zal plaatsvinden. De energiecoöperatie Hessenpoort (ECH) is wel in een eerder stadium geïnformeerd over het initiatief. Vraag 6: In het kader van de netcongestie tot 2035 is een batterij zoals men voornemens is te plaatsen een korte-termijn oplossing. Zijn er naast deze oplossing ook andere energieopslag overwogen met een langere levensduur en van een minder milieubelastend soort? Zo ja, welke? Antwoord: Er zijn nu geen andere energieopslagoplossingen overwogen. Op dit moment is dit type batterij technisch bewezen en beschikbaar.

Meer duurzame batterijen zoals zeezoutbatterijen bieden niet de efficiëntie, flexibiliteit en energiedichtheid die dit type batterij kan aanbieden. Ook niet op de langere termijn.

1 Een TDTR-contract (Tijdsduurgebonden Transportrecht) is een flexibel contract van netbeheerder TenneT

waarmee buiten piekuren toch toegang krijgen tot het hoogspanningsnet. Er is minimaal 85% van de tijd stroom, terwijl TenneT het transport maximaal 15% van de tijd (tijdens pieken) mag beperken. 3/5

voorstel

27 mei 2026 Datum We gaan ervan uit dat een dergelijke grootschalige batterij een levensduur heeft van minimaal 20 jaar. Ook na 2035 zal de batterij worden ingezet om het elektriciteitsnet in balans te houden en netcongestie te verminderen. Schriftelijk vragen VVD en reactie Vraag 1: We begrepen dat er op de beoogde kavel een toezegging was gedaan en ondernemers interesse in deze kavel hadden. Klopt dit en wat is het proces om deze kavel te verkopen aan de partij die met deze ontwikkeling komt? Antwoord: Voordat we het proces van de 1-op-1 uitgifte zijn gestart, is er overleg geweest met de eerder geïnteresseerde partij. Deze partij heeft ingestemd dat de kavel niet langer aangehouden werd voor de realisatie van een waterstofinstallatie. Gezien de urgentie om netcongestie te verminderen, zijn we het proces van de 1-op-1 uitgifte gestart voor de ontwikkeling van een grootschalige batterij. Dit is opgenomen in de aankondiging van de uitgifte grond aan Groenleven. Dit is de link naar de officiële bekendmakingen: AANKONDIGING UITGIFTE GROND AAN GROENLEVEN. Vraag 2: We begrepen dat de ondernemersvereniging en de Energiecoöperatie Hessenpoort over deze ontwikkeling niet geconsulteerd waren.

Klopt dit en wat is de reden daarvoor? Antwoord: Met de aankondiging van de 1-op-1 verkoop aan één partij geven we als gemeente het voornemen aan om deze kavel aan 1 partij/ batterijontwikkelaar uit te geven. Op het moment dat de grond 1-op-1 kan worden uitgegeven, zal het ontwerp proces door de ontwikkelaar verder worden opgepakt, waarbij ook verdere afstemming met de bedrijven op Hessenpoort zal plaatsvinden. De energiecoöperatie Hessenpoort is geïnformeerd over het initiatief en zal in het vervolg proces worden betrokken. Vraag 3: Er zou sprake zijn om als omgeving en Hessenpoort gebruik te kunnen maken van de batterijopslag om daarmee de netcongestie in het gebied zelf te ontlasten en mogelijk meer aansluitingen toe te kunnen staan of bestaande aanvragen te kunnen honoreren. Hoe zit dit en wat is hierover besproken? Hoeveel MW kan mogelijk worden ingezet en wat is de potentie daarvan voor bedrijven op Hessenpoort? Antwoord: We hebben met de batterijontwikkelaar afgesproken dat 30 MW beschikbaar komt voor lokale bedrijven en duurzame initiatieven. Wetgeving bepaalt dat er maximaal 3 partijen mogen aansluiten op dit middenspanningsdeel. Afspraken hierover worden nog verder uitgewerkt en worden vastgelegd in een overeenkomst. Dit kan worden ingezet voor bedrijven met een hoog energieverbruik of grootschalige energie-opwekking. Daarmee kan netcongestie worden verminderd.

Vraag 4: Wat betekent het als bedrijven op Hessenpoort aangesloten worden op een dergelijke ontwikkeling en hier mogelijk ook qua prijsvorming en op lange termijn afhankelijk van worden?

4/5

voorstel

27 mei 2026 Datum Antwoord: De afspraken over de lokale meerwaarde en het inzetten van het 30 MW middenspanningsdeel worden verder uitgewerkt. Insteek is dat bijvoorbeeld bedrijven die hier op aansluiten datgene betalen wat ze anders aan de regionale netbeheerder Enexis moeten betalen voor een netaansluiting. De bedrijven zijn niet verplicht een energiecontract af te sluiten met de eigenaar van de batterij. Vraag 5: Wat is de rol van de Smart Energy Hub en bijvoorbeeld de ontwikkeling van de groengasinstallatie in dit gebied bij deze beoogde ontwikkeling? Antwoord: Dit gaan we nog verder uitwerken, maar 30MW van de batterij capaciteit komt via het middenspanningsnet beschikbaar voor locatie bedrijven en duurzame initiatieven. Het duurzame initiatief kan ook de groengasinstallatie zijn, omdat deze installatie vanwege netcongestie geen aansluiting krijgt. Deze afspraken willen we contractueel vastleggen zodat deze goed geborgd zijn en bijvoorbeeld voorkomen dat er een afhankelijkheid is van de batterijontwikkelaar. Het middenspanningsdeel van de batterij zien we als een slimme oplossing om netcongestie te verminderen. Dit vormt een onderdeel van het energiecluster dat zich in Zwolle Noord zich ontwikkeld.

Vraag 6: Hoe wordt de gemeenteraad op de hoogte gehouden over dit proces? Antwoord: We informeren u in ieder geval 2 keer per jaar met de raadsbrief grootschalige energievoorzieningen en infrastructuur over de ontwikkelingen. Dit batterijinitiatief is daar een onderdeel van en daarmee houden we de raad op de hoogte. Mochten zich eerder grote ontwikkelingen voordoen met betrekking tot het batterijinitiatief, dan wordt uw raad daar tijdig over geïnformeerd. Openbaarheid Deze raadsbrief en alle bijlagen zijn openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5