Raadsbrief Afronding scenariostudie, vervolg proces aanvulling omgevingsvisie en Participatieaanpak fase 3

voorstel

Raadsbrief Datum

19 december 2024

Onderwerp

Afronding scenariostudie, vervolg proces aanvulling omgevingsvisie en Participatieaanpak fase 3

Versienummer Portefeuillehouder

Gerdien Rots

Samenvatting De gemeenteraad neemt kennis van de scenariostudie. Hierin zijn vier voorstelbare toekomsten geschetst voor Zwolle op weg naar 2040. Op basis van deze scenariostudie, de inzichten uit de bouwstenen én de inbreng die is geleverd vanuit het participatieproces worden aanvullende keuzes voorbereid die worden vertaald naar het Ruimtelijk Toekomstperspectief. Het ruimtelijk toekomstperspectief is het fundament voor de aanvulling omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’. Daarnaast staan in deze raadsbrief welke stappen gezet worden om te komen tot de aanvulling omgevingsvisie en hoe de gemeenteraad daarin meegenomen en betrokken wordt. In het Plan van aanpak participatie fase 3 Hanza! is opgenomen hoe stakeholders en inwoners participeren. Bijlagen Bijlage 1 – Scenariostudie Ons Zwolle van Overmorgen Bijlage 2 – Plan van aanpak Participatie fase 3 Hanza!

Openbaarheid Openbaar Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: • De opbrengsten uit de scenariostudie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’, die de basis vormt voor de keuzes die gemaakt worden in het opstellen van een ruimtelijk toekomstperspectief en daarmee het fundament is voor de aanvulling omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’; • Het vervolgproces van de aanvulling omgevingsvisie; • Het Plan van aanpak Participatie fase 3 Hanza!.

1/11

voorstel

Datum

19 december 2024

Inleiding In deze Raadsbrief informeren we de gemeenteraad over de opbrengst van de scenariostudie, het vervolgproces en de vervolg participatie-aanpak voor de aanvulling omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’. Scenariostudie Conform de bestuursopdracht aanvulling omgevingsvisie is een scenariostudie uitgevoerd. In deze beeldvormende fase zijn vier voorstelbare toekomsten voor gemeente Zwolle geschetst. Met deze raadsbrief informeren we de raad over het afsluiten van de beeldvormende fase met als opbrengst de scenariostudie voor Ons Zwolle van Overmorgen. Er worden nu dus geen keuzes gevraagd. In de scenariostudie zijn ook de opbrengsten van de verkenning Ceintuurbaanzone verwerkt (zie hiervoor de raadsbrief verkenning Ceintuurbaanzone die gelijktijdig met deze raadsbrief met u wordt gedeeld). Dit is een van de bouwstenen voor de Aanvulling Omgevingsvisie. Op basis van deze scenariostudie, de inzichten uit de bouwstenen én de inbreng die is geleverd vanuit het participatieproces worden in de aankomende oordeelsvormende fase aanvullende keuzes voorbereid die worden vertaald naar het Ruimtelijk Toekomstperspectief. Deze keuzes gaan over waar de gemeente ruimte wil bieden aan wonen, economie, mobiliteit, energie, klimaat en water Er wordt hierbij ook aansluiting gezocht bij de Verstedelijkingsstrategie van de regio Zwolle en de afspraken die in NOVEX verband zijn gemaakt.

We nemen de verschillende schaalniveaus waarbinnen Zwolle opereert mee. Het Ruimtelijk Toekomstperspectief is het fundament voor de aanvulling op de omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’. Vervolgproces aanvulling omgevingsvisie Om te komen tot een aanvulling omgevingsvisie zetten we de volgende stappen: 1. Verzamelen van bouwstenen voor de aanvulling omgevingsvisie 2. Uitvoeren van een scenariostudie 3. Opstellen van een ruimtelijk toekomstperspectief voor Zwolle op weg naar 2040 4. In beeld brengen van effecten en te maken keuzes 5. Besluiten over de omgevingsvisie Ons Zwolle van Overmorgen In alle vijf de stappen participeren stakeholders en inwoners. De bouwstenen voor de aanvulling omgevingsvisie zijn ter kennisgeving aangenomen op 21 mei 2024 door de gemeenteraad. Hierin staan kwantitatieve en kwalitatieve bandbreedtes van opgaven en ambities op het gebied van wonen, economie, energie, mobiliteit en water en klimaat. De bouwstenen waren input voor de scenariostudie voor het verkennen van vier voorstelbare toekomsten voor gemeente Zwolle. Met enige vertraging ronden we eind dit jaar de scenariostudie af (zie bijlage 1). Daarna werken we toe naar een Ruimtelijk Toekomstperspectief. Plan van aanpak participatie fase 3 Hanza! Een essentieel onderdeel van het proces om te komen tot een aangevulde omgevingsvisie is de participatie van inwoners van Zwolle.

We gebruiken daarvoor de Hanza! methode. Zwollenaren worden daarbij nadrukkelijk uitgenodigd om mee te denken en input te leveren. De eerste participatieronde vond plaats: • Tijdens de scenariostudie: de wenselijkheid van de PBL-scenario’s is bevraagd via een enquête voor inwoners. Ook in ateliersessies met stakeholders is input opgehaald. Met behulp van deze input hebben we de scenario’s ‘Zwols’ gemaakt. 2/11

voorstel

19 december 2024

Datum

•

Na de scenariostudie: ingrediënten uit de Zwolse scenario’s vormden de basis voor het ontwerpen van de ingrediënten in het toekomstspel. Deze ingrediënten zijn omgezet in spelkaarten die op een spelbord gelegd konden worden. Het spel werd gespeeld in de Reizende Woonkamers en op het Toekomstfestival.

De opbrengsten van de eerste participatieronde zijn meegenomen en gepresenteerd in de scenariostudie. Hanza! bestaat uit drie fases. Fase 1 en 2 van Hanza! zijn afgerond. Nu is het tijd voor fase 3, waarin opnieuw participatie plaatsvindt. In bijlage 2 is het Plan van Aanpak participatie fase 3 Hanza! opgenomen. Kader • • • •

Bestuursopdracht ‘aanvulling Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen’; Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Morgen’; Verstedelijkingsstrategie ‘Warme harten in een Klimaatadaptieve Delta’; Participatieaanpak ‘Hanza!’.

Kernboodschap Er is een scenariostudie uitgevoerd naar voorstelbare ruimtelijke toekomstscenario’s voor de aanvulling van de omgevingsvisie. De aanvulling op de omgevingsvisie richt zich op de mogelijke ontwikkeling van gemeente Zwolle tot 2040, met een doorkijk naar 2050. Met behulp van de scenariostudie bereiden we samen met stakeholders en inwoners te maken keuzes voor en werken we toe naar één helder ruimtelijk toekomstperspectief voor gemeente Zwolle. Het Ruimtelijk Toekomstperspectief beschrijft de koers en geeft inzicht in de te maken keuzes en vormt het fundament voor de aanvulling op de omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’. Het Ruimtelijk Toekomstperspectief wordt in het voorjaar aan de raad aangeboden. De wens is om het Ruimtelijk Toekomstperspectief voor het zomerreces te laten vaststellen door de gemeenteraad. In het najaar van 2025 bieden we de aangevulde omgevingsvisie ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Toelichting 1. De Scenariostudie: Na vaststelling van de bouwstenen zijn we gestart met de uitvoering van de scenariostudie Een scenariostudie is een methode om voorstelbare toekomsten in beeld te brengen. In deze beeldvormende fase helpt de methode bij het concreet maken van beleidsdoelen, het zoeken naar ruimtelijke samenhang, en legt dilemma’s bloot. Het is niet de bedoeling te kiezen voor een van de vier scenario’s.

Bij het opstellen van de vier scenario’s is rekening gehouden met de verstedelijkingsstrategie van de regio Zwolle en voortgebouwd op bestaande uitgangspunten uit onderzoeken die al zijn gedaan. Zo zijn de ontwikkelprincipes uit de verstedelijkingsstrategie ‘Warme harten in een klimaatadaptieve Delta’ en de gebiedsbiografie Regio Zwolle gebruikt. Daarnaast is de huidige omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Morgen’ het vertrekpunt voor de aanvulling, en daarmee ook voor de scenariostudie. In de hierna volgende oordeelsvormende fase gebruiken we de opgedane inzichten uit de vier scenario’s om te komen tot weloverwogen ruimtelijke keuzes voor Zwolle op weg naar 2040. De keuzes die we voor gaan stellen komen terecht in het Ruimtelijk Toekomstperspectief Daarmee is het Ruimtelijk Toekomstperspectief een belangrijk koersdocument op weg naar de aanvulling op de omgevingsvisie. 3/11

voorstel

Datum

19 december 2024

De vier scenario’s De Zwolse scenariostudie is gebaseerd op vier nationale ruimtelijke scenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving. Met ondersteuning van het Planbureau voor de Leefomgeving zijn in werkateliers de nationale scenario’s ‘Zwols’ gemaakt. Daar hebben ook externe stakeholders aan deelgenomen. Dat leverde waardevolle inbreng en inzichten op. De opbrengst van de scenariostudie zijn vier Zwolse scenario’s: • Natuurlijk Zwolle; • Poort naar het Stedelijk Netwerk Nederland; • High Tech Zwolle; • Zwolle voor elkaar. Hieronder is per scenario een korte toelichting opgenomen. Ieder scenario heeft andere uitgangspunten en specifieke kenmerken. Deze zijn gebaseerd op in de bouwstenen bepaalde kwalitatieve en kwantitatieve ‘bandbreedtes’ per thema. Daarnaast is ook een selectie van voorstelbare ruimtelijke ingrepen uitgewerkt, als voorbeelden wat bij elk scenario zou passen. De scenario’s zijn daardoor onderscheidend van elkaar. De bijbehorende kaarten zijn grofmazig en dienen dan ook ter illustratie bij de verschillende scenario’s. Natuurlijk Zwolle: In dit scenario hechten we veel waarde een groene omgeving. Juist daarom is het aantrekkelijk om in Zwolle te wonen en te verblijven. Er is een sterke verbinding tussen het dagelijkse leven en de natuurlijke omgeving. De manier waarop de natuur werkt, de ‘natuurlijke systemen’, zijn leidend in dit scenario.

Overtollig regenwater houden we langer vast door meer ruimte te geven aan groen, waterlopen en aan retentiegebieden waar we water opvangen. De bestaande stad wordt dichter bebouwd en verandert, met extra aandacht voor meer groen (vergroening) en verschillende soorten planten en dieren (biodiversiteit). Ook bedrijvigheid wordt natuurinclusief ontwikkeld. Voorstelbare ruimtelijke ingrepen in dit scenario zijn: • Wonen: kwalitatieve stedelijke verdichting door middel van de ‘Stadsscan’-locaties (5.000 woningen, minimale bandbreedte); • Economie: bestaande bedrijventerreinen vergroenen en minimale uitbreiding Hessenpoort (50 ha, minimale bandbreedte). Uitbreiding is vooral gericht op de circulaire transitie; • Mobiliteit: volledige inzet op de huidige mobiliteitstransitie: meer ruimte voor de wandelaar, de fiets en het openbaar vervoer. OV-Hubs (bus en deelmobiliteit); • Energie: het gebied ‘ten noorden van de Vecht’ wordt het Zwolse energielandschap, door het plaatsen van o.a. windmolens en het versterken van het energienetwerk; • Water & klimaat: realisatie retentiegebieden en ‘sponsbos’ aan de oost-/zuidzijde van Zwolle. In en nabij het stroomgebied van de Sallandse weteringen, waarbij de Nieuwe Vecht en de Willemsvaart de nieuwe dragers worden van de groen/blauwe structuur.

Stadsbroek wordt sterker vergroend waardoor het een groene long van de stad wordt; • Ceintuurbaanzone: verdichting op het gebied van wonen, maar met behoud en groei van de werkfuncties (model ‘raamwerkstad’).

4/11

voorstel

Datum

19 december 2024

Poort naar het Stedelijk Netwerk Nederland In dit scenario groeit Zwolle maximaal en wordt het een belangrijke schakel in het Stedelijk Netwerk Nederland1 en heeft het een uitstekende verbinding met het Duitse achterland. Stedelijke woonmilieus zijn groen, gemengd in type woningen en bieden voldoende leefruimte. De stad zet in op het versterken van een groen/blauwe dooradering en een groene gordel rondom Zwolle. Als internationaal knooppunt benut Zwolle haar centrale ligging tussen de Randstad en Duitsland. De A28 wordt ontwikkeld als vervoersbackbone; een ruggengraat voor het vervoer, die alles met elkaar verbindt en zorgt dat alles soepel verloopt. Regionale knelpunten worden opgelost om de internationale bereikbaarheid te optimaliseren. Er vindt grootschalige uitbreiding van de stad op het gebied van wonen en werken plaats. Snelfietsroutes en nieuwe treinstations zorgen voor de bereikbaarheid van deze gebieden. In dit scenario opereert Zwolle als een schakel binnen de verschillende schaalniveaus, zowel regionaal, provinciaal, als landelijk. Dit scenario doet recht aan de Verstedelijkingsstrategie van de regio Zwolle en de NOVEXafspraken. Zwolle zet ten volle in op verstedelijking in dit scenario. Voorstelbare ruimtelijke ingrepen in dit scenario zijn: • Wonen: volledige inzet op de groei van wonen met 15.000 extra woningen (maximale bandbreedte) op o.a.

de Stadsscan-locaties, in de Ceintuurbaanzone, in Zwolle-Zuid en Stadsbroek; • Economie: volledige inzet op de groei van de economie met 135 hectare (maximale bandbreedte) nieuwe bedrijventerrein langs de A28-zone (exclusief groen/blauw); • Mobiliteit: o Doorgaan met de mobiliteitstransitie, inclusief nieuwe ringwegen vanaf de N35 naar de A28 en A50. Dit om de nieuwe woongebieden goed te kunnen ontsluiten, de stad te ontlasten van autoverkeer uit de regio en doorstroming op de A28 te bevorderen; o Ondertunneling/overkapping van de A28 is interessant: het voorkomt toenemende milieuhinder (geluid, luchtkwaliteit, etc.) op omliggende de woongebieden en biedt ruimte voor verdere verstedelijking en vergroening en verbetert de doorstroming op de A28; • Energie: XL-energiehub op Hessenpoort en ontwikkeling geothermie in Zwolle-Noord. Vanwege maximale groei mogelijk buiten de gemeentegrenzen kijken voor energieopwek; • Water & klimaat: aanleg extra watergang om het water van de Sallandse Weteringen af te vangen naar de Vecht; • Ceintuurbaanzone: maximale uitbreiding ten oosten van de Ceintuurbaanzone met fors aantal woningen, als bijdrage aan de regionale woonopgave (model ‘ringstad’). High Tech Zwolle In een flexibele en innovatieve samenleving staat keuzevrijheid en individuele behoeften centraal, waarbij mensen vooral in online ‘bubbels’ functioneren.

In dit scenario maakt Zwolle deel uit van een groter digitaal netwerk. Fysieke voorzieningen zijn er minimaal en digitale ontmoetingen zijn de norm. Fysieke verplaatsingen nemen af en bezorgdiensten nemen toe. Pop-up parken dienen als tijdelijke ontmoetingsplekken, verbonden met het buitengebied. Doordat thuiswerken de norm is neemt de druk vanuit de Randstad toe en is er vraag naar zowel binnenstedelijke als landelijke woonlocaties. Er is ook vraag naar innovatieve woonvormen zoals verplaatsbare woningen. Gebouwen zijn flexibel ontworpen 1 Het Stedelijk Netwerk Nederland is een samenwerkingsverband van verschillende steden, waar onder Zwolle, in Nederland.

Het netwerk richt zich op het verbeteren van infrastructuur, het creëren van goede leefomgevingen en het bevorderen van economische groei. 5/11

voorstel

Datum

19 december 2024

voor tijdelijk en multifunctioneel gebruik. Er is een focus op technologische oplossingen voor de wateren bodemproblematiek. De stad zet volop in op high-tech en biedt ruimte voor ICT-bedrijven. Dit scenario gaat uit van weinig overheidssturing. Voorstelbare ruimtelijke ingrepen in dit scenario zijn: • Wonen: kwalitatieve stedelijke verdichting door middel van de ‘Stadsscan’-locaties (5.000 woningen, minimale bandbreedte). En er wordt zowel ingezet op verdichting van de hele bestaande stad en buurtschappen. Met innovatieve woonvormen zoals flexwonen, tiny houses en flexibel gebruik van gebouwen: nieuwe gebouwen zijn tijdelijk, verplaatsbaar en flexibel inzetbaar; • Economie: high tech service economie. Zwolle ontwikkelt zicht tot een belangrijk knooppunt voor ICT-bedrijven en digitale infrastructuur, met onder andere de spoorzone als innovatieve hub. Er is ruimte voor ICT-bedrijven op bestaande werklocaties; • Mobiliteit: het aantal verplaatsingen van mensen is minimaal want we doen veel online. Het aantal bezorgdiensten groeit. Inzet op (inter)nationale en bovenregionale bereikbaarheid; • Energie: hoge toename van energieverbruik, zowel lokale opwek als ook opwek buiten de gemeentegrenzen; • Water & klimaat: waterveiligheid borgen we door hogere dijken aan te leggen en meer gemalen en pompen te bouwen.

We kiezen voor de technische oplossingen; • Ceintuurbaanzone: ontwikkeling met een hoogstedelijke uitbreiding van Zwolle tot aan een nieuwe waterkerende stadsrand (model ‘randstad’). Zwolle voor elkaar In dit scenario heerst er in Zwolle een sterk gemeenschapsgevoel, waar saamhorigheid en samenwerking centraal staan. De inwoners voelen zich verbonden met hun lokale gemeenschap, mede door gezamenlijke initiatieven. Een voorbeeld is gemeenschappelijk eigenaarschap van een buurttuin waar mensen samenkomen om de buurt te vergroenen en voedsel te verbouwen. Of een opvanglocatie. Elke wijk heeft een buurtcentrum dat fungeert als centraal punt waar ontmoetingen centraal staan, met faciliteiten zoals lokale voedselproductie, een buurtpark, lokale energie opslag/opwek, lokaal bedrijventerrein, en een mobiliteitshub, waar verschillende soorten vervoer samenkomen. De behoefte aan collectieve woonvormen, zoals hofjes, neemt toe. Mogelijk in combinatie met zorgdiensten aan huis. Het landschap rondom Zwolle wordt fijnmaziger en bevordert kleinschalige landbouw voor lokale voedselvoorziening. Voorstelbare ruimtelijke ingrepen in dit scenario zijn: • Wonen: stadsscan-locaties en overige binnenstedelijke locaties, waarbij wonen bijdraagt aan het versterken van het voorzieningenniveau en sociale cohesie; • Economie: focus op de bestaande werklocaties.

Aan de randen van de stad wordt veel ruimte gecreëerd voor circulaire economie en zelfvoorzienend kunnen zijn op de schaal van stad en regio; • Mobiliteit: lokale én regionale verplaatsingen middels een sterk mobiliteitshub systeem met een fiets- en voetgangersnetwerk. Hubs op wijk- en stadniveau bedienen het regionale systeem; • Energie: lokale kleinschalige opwek door inwoners en corporaties; • Water & klimaat: de wateropgave wordt opgelost in het regionale groen-netwerk. De IJssel, Vecht en in het zuid-oosten van de gemeente zorgt natuur- en recreatieontwikkeling voor de waterbufferende werking; 6/11

voorstel

Datum

•

19 december 2024 Ceintuurbaanzone: de Ceintuurbaanzone wordt herontwikkeld door verdichting met nieuwe woningen en werklocaties. Een grote OV-hub faciliteert de bereikbaarheid van dit nieuwe gebied (variatie van modellen ‘raamwerkstad’ en ‘randstad’).

Wat leren we van de scenariostudie? Aan de hand van de scenariostudie zijn een aantal basiswaarden en hoofdkeuzen te formuleren die helpen bij het opstellen van het Ruimtelijk Toekomstperspectief. Zwolle is meer dan enkel de stad: buitengebied, dorpskernen en de stad zijn één systeem. Nieuwe ruimtelijke keuzes moeten uitgaan van deze samenhang. Om dat goed vorm te kunnen geven zijn een aantal basiswaarden belangrijk. Deze basiswaarden lichten op als rode draad uit de verschillende scenario's en zijn ook te herleiden uit de opbrengst van de gesprekken met stakeholders en de participatie die heeft plaatsgevonden: •

•

•

Het Zwolse groen/blauwe-raamwerk: in vrijwel elk scenario ligt de nadruk op de kwaliteit van groen-blauwe landschappen in en om de stad. Er lijkt overeenstemming vanuit alle perspectieven dat het groen/blauwe raamwerk de basis vormt voor ontwikkeling van gemeente Zwolle; Zwolle, gemeente met een sterke sociale basis: tijdens het opstellen van de scenario’s en het voorleggen van verschillende thema’s aan de Zwolse inwoners tijdens de participatiecampagne kwam sterk naar voren dat er veel waarde wordt gehecht aan gemeenschapszin. We noemen dat het Zwolse noaberschap. Nabijheid en bereikbaarheid: elk scenario kent een duurzaam mobiliteitssysteem gericht op bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen (denk aan de bouwmarkt, de groenteboer, het zwembad, het theater, het buurtcentrum, de werkplek). Tegelijkertijd zijn we ons er bewust van dat we in een auto-afhankelijke regio zitten. Bereikbaarheid voor alle doelgroepen is daarom belangrijk.

Ondanks dat er in de scenariostudie geen keuzes worden gemaakt, legt deze wel een aantal vragen bloot. Dit betreft vooral een verdere verstedelijking binnen of buiten de stad. Elk scenario zet in op een mate van verdichting van de bestaande stad. Vaak gecombineerd met verbeteringen in zowel het fysieke als het sociale domein. De scenario’s die uitbreiding voor wonen en/of economie voorstellen, koppelen hier voorwaarden aan zoals een sterk groen karakter of duurzame ontsluiting. Bijvoorbeeld via nieuwe stations en snelfietsroutes. Er zijn ook redenen om naar (buiten de) stadsgrenzen te kijken. Grote transities, zoals de energietransitie en de (circulaire) duurzame economie, vragen veel ruimte. Met een hoog ambitieniveau voor deze transities is het niet altijd haalbaar om deze claims op de ruimte volledig binnen de bestaande stad te realiseren. Ontwikkelingen aan de randen van de stad hebben mogelijk als voordeel dat meer leefruimte in de stad gevonden kan worden. Ten slotte: om de kwaliteit van groen en ruimte te behouden is er een grens aan de groei in de bestaande stad. Daarom moet goed gekeken worden naar de mate van verdichting die past bij gemeente Zwolle. Om te komen tot een afweging worden de regiogemeenten actief betrokken. 2. Vervolgproces aanvulling omgevingsvisie 7/11

voorstel

Datum

19 december 2024

De stap naar het ruimtelijk toekomstperspectief is een belangrijke stap die we gaan zetten in het maakproces van de aanvulling omgevingsvisie. In deze stap maken we immers fundamentele keuzes over de ruimtelijke ontwikkeling van Zwolle op weg naar 2040. Het proces en planning is ten opzichte van de eerder gedeelde planning in de aangepast om de kwaliteit van het maakproces (participatie volgens HANZA!) en inhoud (een navolgbare aanvulling op de omgevingsvisie met duidelijke, weloverwogen keuzes) te borgen. De route die we doorlopen tot vaststelling van de aangevulde omgevingsvisie eind 2025 ziet er als volgt uit: Stap 3: komen tot een Ruimtelijk Toekomstperspectief voor Zwolle op weg naar 2040 Tijdens deze stap werken we toe naar een Ruimtelijk Toekomstperspectief voor Zwolle op weg naar 2040. Hierin worden ten opzichte van de huidige omgevingsvisie aanvullende keuzes gemaakt over waar de gemeente ruimte wil bieden aan wonen, economie, mobiliteit, energie, klimaat en water. Betrokkenheid gemeenteraad, stakeholders en inwoners Begin 2025 wordt een werksessie met stakeholders georganiseerd over het Ruimtelijk Toekomstperspectief. Deze opbrengst wordt verwerkt in een gedragen Ruimtelijk Toekomstperspectief waarna het wordt vrijgegeven voor participatie met Zwolse inwoners en voor een raadsdebat, desgewenst voorafgegaan door een technische briefing (maart 2025).

Opbrengsten van zowel participatie als raadsdebat worden verwerkt tot een definitief Ruimtelijk Toekomstperspectief waarna het Ruimtelijk Toekomstperspectief, nu met beoordeling van omgevingseffecten, ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden (juni 2025). De wens is dat het Ruimtelijk Toekomstperspectief hierdoor vóór het zomerreces vastgesteld kan worden door de raad. Het raadsbesluit over het Ruimtelijk Toekomstperspectief is de basis voor het uitschrijven en digitalisering van de ontwerp omgevingsvisie. Stap 4: in beeld brengen van effecten en te maken keuzes Voor de aanvulling op de omgevingsvisie geldt een plicht tot het opstellen van een milieueffectrapport en het doorlopen van de mer-procedure. Er is gekozen om een Omgevingseffectrapport (OER) op te stellen waarin ook brede welvaartaspecten een volwaardige plaats in het maak- en besluitvormingsproces krijgen. In de praktijk betekent dit dat de uitersten van de scenariostudie getoetst worden op te verwachtte effecten op de leefomgeving. Dit geldt ook voor het definitieve Ruimtelijk Toekomstperspectief en de ontwerp omgevingsvisie. Betrokkenheid gemeenteraad, stakeholders en inwoners in stap 4 De Nota reikwijdte en detail (hierna: NRD) is op in juli met de raad gedeeld (zie de informerende raadsbrief hierover). De NRD heeft 6 weken ter inzage gelegen. Er zijn geen zienswijzen ingediend.

Het Omgevingseffectrapport (OER) is onderdeel van de ontwerp omgevingsvisie die in Q4 2025 ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Stap 5: besluiten Deze stap staat in het teken van (voorbereiding van) besluitvorming over de aangevulde omgevingsvisie. Voor het ontwerp omgevingsvisie en te verwachten omgevingseffecten (OER) wordt desgewenst een 8/11

voorstel

Datum

19 december 2024

hoorzitting en/of technische briefing georganiseerd, gevolgd door besluitvorming over de ontwerp omgevingsvisie.

3. Plan van aanpak participatie fase 3 Hanza! Na afronding van fase 1 en 2 van Hanza! is het nu tijd voor fase 3. We brengen het Ruimtelijk Toekomstperspectief in debat bij de gemeenteraad en toetsen dit Ruimtelijk Toekomstperspectief via een nieuwe participatieronde bij de inwoners: wat spreekt hen aan? Wat spreekt hen niet aan? En waarom niet? Na het raadsdebat en de participatie wordt het Ruimtelijk Toekomstperspectief uitgewerkt tot een definitieve versie. Na vaststelling door de gemeenteraad wordt het Ruimtelijk Toekomstperspectief uitgewerkt in een ontwerp omgevingsvisie. Dit document gaat de officiële besluitvormingsprocedure in voor uiteindelijke vaststelling door de gemeenteraad. Ook dan is participatie mogelijk, namelijk in de vorm van het indienen van zienswijzen. Betrokkenheid college, Raad, stakeholders en inwoners bij plan van aanpak participatie fase 3: We bespreken het Plan van Aanpak participatie in de raadswerkgroep inwonerparticipatie en formuleren doelstellingen voor deze participatieronde. Maatschappelijk draagvlak & participatie Door ook het Ruimtelijk Toekomstperspectief actief in participatie te brengen, zorgen we ervoor dat Zwollenaren transparant zien wat er met hun inbreng is gedaan én ze kunnen daar nog wat van vinden. Ze mogen namelijk hun mening geven over de keuzes die zijn gemaakt. Ook het participatiejournaal is een openbaar stuk.

Hier wordt alle opgehaalde data - in bijlagen – in getoond. Zo zorgen we voor een transparant proces, met ruime participatiemogelijkheden. Communicatie De opbrengst van de scenariostudie geven we terug aan de stad. In december 2024 komt een nieuwsbrief uit, die we sturen aan iedereen die zijn mailadres tijdens de participatie heeft achtergelaten. Ook verwijzen we er via social media naar en plaatsen we het op de website. Net als tijdens de participatiemomenten in fase 1 en 2, zullen we ook tijdens de participatiemomenten in fase 3 een communicatiecampagne inzetten om optimale aandacht en betrokkenheid te genereren.

9/11

voorstel

Datum

19 december 2024

Financiën Voor het maakproces van de aanvulling omgevingsvisie is eerder budget beschikbaar gesteld door de raad. Risico’s Wij identificeren de volgende risico's in dit proces: 1. De scenario’s in de scenariostudie worden gezien als gewenste ontwikkelingen voor Zwolle Het risico is dat de scenario’s een eigen leven gaan leiden en dat deze geïnterpreteerd worden als gewenste ontwikkelrichtingen voor Zwolle. Terwijl de scenariostudie eigenlijk een methode is om, aan de hand van verschillende principes en uitgangspunten, voorstelbare toekomsten in kaart te brengen. In de raadsbrief is duidelijk aangegeven wat het doel van de scenariostudie is en hoe deze toepasbaar is. Daarnaast is belangrijk in de communicatie naar buiten hier ook extra aandacht aan te geven en goed uit te leggen wat de scenariostudie inhoudt en hoe deze gelezen moet worden. Daarom is er ook een persbericht opgesteld. 2. Er wordt soms over de gemeentegrenzen heen gekeken in de scenariostudie In een aantal scenario’s zitten voorbeelden van ruimtelijke ingrepen die soms ook buiten de gemeentegrens van Zwolle staan ingetekend. Hiermee wordt niet bedoeld dat dit ook daadwerkelijk staat te gebeuren. Dat kan ook niet, omdat dit buiten onze bevoegdheid valt. De bedoeling is te laten zien dat de verschillende scenario's per opgave een andere oriëntatie hebben en mogelijk ook regionaal van betekenis kunnen zijn.

Hiervoor zoeken we actief de samenwerking en afstemming met onze buurgemeenten, waterschap en provincie en zoeken we naar koppelkansen in deze regionale ambities. Deze gesprekken vinden op dit moment plaats.

Vervolg • Q1 2025: toewerken naar ruimtelijk toekomstperspectief: werksessie met stakeholders, participatie en raadsdebat over ruimtelijk toekomstperspectief; • Q2/Q3 2025: raadsdebat en besluit over het ruimtelijk toekomstperspectief; • Q4 2025: besluitvorming over ontwerp omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Overmorgen’ met bijbehorende bijlagen (nota van antwoord op zienswijzen, participatiejournaal, OER).

Openbaarheid Deze raadsbrief en bijlagen zijn openbaar.

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders 10/11

voorstel

Datum

19 december 2024

waarnemend secretaris, Frank Wijnandts

11/11