Raadsbrief Aanbesteding Doelgroepenvervoer

voorstel

Raadsbrief Datum

14 oktober 2025

Onderwerp Versienummer

Aanbesteding Doelgroepenvervoer 1

Portefeuillehouder

Gerdien Rots

Samenvatting Het organiseren van doelgroepenvervoer is een wettelijke taak voor gemeenten. Doelgroepenvervoer omvat verschillende vormen zoals leerlingenvervoer, Jeugdwetvervoer, Wmo-vervoer, dagbesteding en vervoer naar werk-leerbedrijven. Het huidige contract voor het doelgroepenvervoer (maatwerkvervoer II) loopt tot 1 augustus 2026. We kunnen dit contract niet meer verlengen. We willen dat vervoer betrouwbaar, betaalbaar, vanzelfsprekend, makkelijk en logisch is. We hebben diverse belanghebbenden betrokken in de voorbereiding, zoals inwoners, participatieraden, scholen en vervoerders. We houden de gemeenteraad op de hoogte van de voortgang. We informeren betrokkenen tijdig over veranderingen en stellen hiervoor een communicatieplan op. Regionale samenwerking We hebben de inkoop van dit contract met 7 gemeenten samen voorbereid. Zwolle is penvoerder en vertegenwoordigt de andere gemeenten in de inkoop van het doelgroepenvervoer. Het nieuwe contract kost ongeveer 50 miljoen euro voor de gehele regio, berekend over 5 jaren.

Voor Zwolle is het de intentie dat de nieuwe aanbesteding plaatsvindt binnen de beschikbare budgetten Betekenis voor de doelgroep in Zwolle Om ons doelgroepenvervoer toekomstbestendig in te richten hebben we bij deze inkoop voor Zwolle een aantal keuzes gemaakt: de belangrijkste veranderingen voor de doelgroep zijn de inzet van grotere bussen (start met twee bussen) in het leerlingenvervoer en een Open House-model als inkoopmethode voor Wmo vervoer waardoor reizigers keuzevrijheid krijgen en lokale vervoerders kunnen deelnemen. Daarnaast wordt meer grip verkregen op data en kwaliteit door een nieuwe afrekensystematiek en data in eigen beheer te houden voor betere sturing. Ook wordt gekozen voor een scheiding van routevervoer en Wmo-vervoer. Doorontwikkeling publieke mobiliteit Zwolle ontwikkelt zich tegelijk als koploperregio publieke mobiliteit, waarin OV, deelvervoer en doelgroepenvervoer efficiënter op elkaar aansluiten. Zo blijft vervoer voor alle inwoners die dat nodig hebben beschikbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig. In deze brief lichten wij de gemaakte keuzes toe, maken we een afbakening in de keuzes voor de regionale aanbesteding en de toekomst van Zwolle, geven we aan hoe moties van de raad zijn verwerkt en hoe de raad verder betrokken wordt. Bijlagen 1. Aanbestedingsdocument Inkoop Doelgroepenvervoer IJssel-Vecht+ (bijlage 1). 2.

Programma van Eisen Open House vraagafhankelijk Wmo vervoer 1/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum 3. Overzicht keuzes en afwegingen in het doelgroepenvervoer IJssel-Vecht+ 4. Rapportage onderzoek leerlingenvervoer.

Openbaarheid Openbaar (onder embargo tot en met 23 oktober (publicatiedatum aanbestedingsdocumenten) Geheim

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. De aanbesteding van het doelgroepenvervoer Ijssel-Vecht+ en het bijbehorende aanbestedingsdocument (bijlage 1). 2. Het Programma van Eisen Open House vraagafhankelijk Wmo vervoer 3. Voorgestelde wijze van afdoening van moties M10a-2 (Grip op doelgroepenvervoer) en M10a4 (Digitale Innovatie DGV Zwolle)

2/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum Inleiding De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van vervoer voor kwetsbare inwoners. Dit betreft leerlingenvervoer, Jeugdwetvervoer, Wmo-vervoer, vervoer naar dagbesteding en vervoer naar werkleerbedrijven. Met behulp van dit vervoer kunnen inwoners naar school, werk, dagbesteding of het ziekenhuis. Het huidige contract eindigt op 1 augustus 2026 en kan niet meer worden verlengd. Op 11 maart 2025 heeft het college de Uitgangspuntennotitie Doelgroepenvervoer vastgesteld en ingestemd met samenwerking met de regiogemeenten Kampen, Zwartewaterland, Staphorst, Ommen, Dalfsen en Olst-Wijhe. De inkoop is vervolgens regionaal voorbereid, waarbij inwoners, ouders, scholen, vervoerders en participatieraden actief betrokken zijn. Daarnaast is er een communicatieplan in ontwikkeling om inwoners en organisaties tijdig te informeren over de veranderingen. Het doel is om binnen de bestaande middelen vervoer te organiseren dat betrouwbaar, betaalbaar, vanzelfsprekend, makkelijk en logisch is, zodat kwetsbare inwoners kunnen blijven deelnemen aan school, werk en de samenleving. Daarbij spelen een aantal uitdagingen: de vraag naar vervoer groeit door meer leerlingen in het speciaal onderwijs en een toenemende vergrijzing, er is een landelijk tekort aan chauffeurs, en in Zwolle neemt de verkeersdruk toe rond scholen en zorglocaties.

In het Wmo vervoer is sprake van veel korte ritten en lage voertuigbezetting. In deze brief lichten wij toe hoe invulling is gegeven aan de wensen en behoeften van betrokkenen, welke keuzes en afwegingen zijn gemaakt en hoe wij de raad verder betrekken in het vervolgproces. Kader • • • • • • • •

Koers Sociaal Domein Koers Sociaal Domein - Startpagina Mobiliteitsvisie “Mobiliteit brengt Zwolle verder” Mobiliteitsvisie 'Mobiliteit brengt Zwolle verder' Perspectiefnota 2023-2026 Perspectiefnota Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo): sociaal recreatief vervoer voor mensen die niet zelfstandig kunnen reizen. Wet op het Primair Onderwijs, Wet op de Expertisecentra en Wet voortgezet onderwijs: Voor kinderen die naar het speciaal onderwijs moeten gaan Jeugdwet: Vervoer voor geïndiceerde kinderen naar een buitenschoolse opvang of dagbesteding Participatiewet: Voor mensen die naar aangepast werk gaan Uitgangspuntennotitie, Projectplan, Samenwerkingsovereenkomst en mandaatbesluit inkoop Doelgroepenvervoer Regio IJssel Vecht+ (collegebesluit 11 maart 2025)

Kernboodschap De gemeente heeft voor verschillende doelgroepen de verantwoordelijkheid om passende vervoersoplossingen te bieden. Met dit contract geven we invulling aan onze (wettelijke) taak om inwoners van Zwolle te voorzien van vervoer, zodat zij op een toekomstgerichte, inclusieve en duurzame manier naar school, werk, sociale activiteiten en dagbesteding kunnen reizen. We willen dat vervoer betrouwbaar, betaalbaar en logisch is. Mobiliteit is meer dan vervoer alleen: het vergroot de leefwereld en bevordert maatschappelijke deelname. Zwolle streeft naar een inclusieve samenleving met een sterke sociale basis en passende 3/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum ondersteuning waar nodig. We willen dat het aangepaste vervoer zoveel mogelijk aansluit bij andere manieren van vervoer. Zo kan iedereen mee blijven doen. Toelichting Doelgroepenvervoer in Zwolle De gemeente is verantwoordelijk voor vervoer voor kwetsbare inwoners. Dit doelgroepenvervoer moet betrouwbaar, betaalbaar, vanzelfsprekend, makkelijk en logisch zijn. De gebruikers verschillen sterk: sommige kunnen grotendeels zelfstandig reizen, anderen hebben meer begeleiding nodig. Daarom moeten chauffeurs goed omgaan met beperkingen en gedragspatronen; dit is vastgelegd in de eisen. Bij de voorbereiding zijn inwoners, ouders, scholen, participatieraden en vervoerders betrokken. Hun wensen en zorgen zijn meegenomen via gesprekken en een enquête. Druk op het huidige systeem Het doelgroepenvervoer in Zwolle staat onder druk door een groeiend gebruik: meer leerlingen in het speciaal onderwijs, een stijgende vraag naar Wmo-vervoer door vergrijzing en langer thuis wonen, en extra vervoersbehoefte naar ontmoetingspunten voor ouderen. Dit zorgt voor veel verkeer, met name rond scholen en zorglocaties, waardoor het steeds moeilijker wordt om iedereen op tijd te vervoeren. Het huidige systeem vraagt veel voertuigen en chauffeurs, terwijl de bezetting per rit vaak laag is en er een tekort aan chauffeurs bestaat.

Doordat één hoofdaannemer het vervoer organiseert en hoge tarieven vraagt, komen lokale vervoerders minder goed aan bod. Uitgangspunten bij deze aanbesteding: • Eigen kracht en behoefte van inwoners staan centraal. • Lokaal waar het kan, regionaal waar het meerwaarde heeft. • Reiziger centraal. • Samenhangende vervoersoplossingen. • Gezamenlijke procesaanpak. De belangrijkste veranderingen voor onze inwoners In het aanbestedingsdocument en het programma van eisen, zijn de noodzakelijke keuzes vastgelegd om de aanbesteding van het doelgroepenvervoer toekomstbestendig, zorgvuldig en tijdig uit te voeren. De belangrijkste veranderingen voor de doelgroep zijn (zie ook bijlage 3): Inzet grotere bussen in leerlingenvervoer Om het leerlingenvervoer structureel te verbeteren en toekomstbestendig in te richten zetten we grotere bussen in naar onder andere locaties van de Twijn en Ambelt. Dit biedt een oplossing voor een aantal huidige problemen zoals verkeersdrukte, lange reistijden, inefficiënt gebruik van materieel en chauffeurs, en piekbelasting rond de scholen. De voordelen van het inzetten van grotere bussen zijn onder meer: 1. Meer regelmaat, betrouwbaarheid en kortere reistijden (tot 50% reductie), doordat er met een vaste route en dienstregeling wordt gewerkt; 2. Begeleiding op de bus, waarbij het rijden en begeleiden gescheiden wordt; 3.

Minder overprikkeling voor kinderen doordat kinderen minder dicht op elkaar zitten; 4. Vermindering van het aantal busjes, wat leidt tot minder verkeersdruk, lagere emissie en lagere behoefte aan chauffeurs;

4/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum 5. Aansluiting bij het beleid normalisatie leerlingenvervoer 2024 en de visie op de toekomst van openbaar vervoer (OV) in het sociaal domein. De verandering naar twee grote buslijnen is een groeimodel waarbij we stapsgewijs en samen met ouders en betrokkenen toewerken naar een definitieve inrichting van passende begeleiding. Deze passende begeleiding is een voorwaarde voor het starten met de grote bussen. Er wordt gestart met twee buslijnen (circa 60 leerlingen) in wijken waar veel leerlingen wonen die al gebruikmaken van opstappunten. Voor hen verandert vooral het bustype: in plaats van kleine busjes komt er een grotere bus met vaste route en tijden, wat meer rust, duidelijkheid en kortere reistijden oplevert. Ouders brengen hun kinderen naar een aangewezen bushalte en de bussen komen op vaste tijden volgens een dienstregeling. De grotere bussen zijn alleen bedoeld voor leerlingen en worden voorzien van begeleiding. Momenteel verkennen we op welke manier we de begeleiding op de bussen kunnen regelen. Dit zou kunnen via een apart inkoopcontract, maar ook via subsidiering. Doel is om gericht te sturen op de kwaliteit, zodat de veiligheid van de kinderen gewaarborgd blijft. Er zijn rolstoelplekken beschikbaar. Vervoer met kleinere bussen blijft beschikbaar voor wie dat nodig heeft.

Zoals benoemd is deze verandering een groeimodel waarbij we de voorwaarde stellen van invoering van passende begeleiding. Over de invulling van de begeleiding gaan we met ouders in gesprek tijdens een informatiebijeenkomst in november. Op basis hiervan bepalen we welke begeleiding nodig is en hoe we deze het beste vormgegeven. Inkoop Wmo-vervoer via de Open House-methode Open House is een inkoopmethode waarbij de gemeente de eisen en het tarief vaststelt, en iedere vervoerder die hieraan voldoet en een contract wil, ook een contract krijgt. Dat betekent dat er meerdere lokale vervoerders kunnen deelnemen en er meer keuzevrijheid voor inwoners ontstaat. We verwachten dat de kwaliteit van het vervoer hierdoor toeneemt, omdat de reiziger veel meer keuzevrijheid heeft en kiest op basis van (ervaren) kwaliteit. Vervoerders worden hierdoor ook direct gestimuleerd een kwalitatief goed product te leveren. Een veelgehoord knelpunt is de wachttijd op taxi’s. In het Programma van Eisen is daarom opgenomen dat gewerkt moet worden met realtime data, zodat gebruikers via een app inzicht krijgen in de aankomsttijd van hun taxi.

Om fragmentatie in de informatievoorziening te voorkomen heeft het de voorkeur om één centrale app aan te bieden waarmee reizen bij alle aangesloten vervoerders geboekt kunnen worden en waarmee een bestelde taxi gevolgd kan worden, onafhankelijk van het taxibedrijf waar de taxi is besteld. In het PvE voor het vraagafhankelijk vervoer is hiermee rekening gehouden. We verwachten hiermee een grote verbetering in dienstverlening aan inwoners die gebruik maken van Wmo vervoer. Voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn, is er mogelijkheid om 5 minuten voor de taxi arriveert, gebeld te worden. Voor de inwoners betekent dit dat ze zelf contact opnemen met het taxibedrijf van hun keuze, er komt geen centrale regiecentrale. Elk deelnemend taxibedrijf is zelfstandig telefonisch bereikbaar en plant ritten direct in via een digitaal systeem dat gekoppeld is aan de gemeentelijke administratie. Deze werkwijze is in andere gemeenten beproefd en biedt goede mogelijkheden voor innovatie, zoals het toevoegen van andere vormen van vervoer (bijvoorbeeld binnen Publieke Mobiliteit). We stellen eisen aan duurzaamheid en koppelen daar een bonus-malus regeling aan. Er is gekozen voor een realistische eis van 70% Zero Emissie, en dit is ook afgestemd in de marktconsultatie. Ervaringen met het vorige contract hebben geleerd dat een 100% eis niet haalbaar 5/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum en realistisch is. Alle voertuigen moeten minimaal voldoen aan de Euro 6 norm. Daarnaast is op elk perceel de eis (met uitzondering van de percelen 6 en 7 grote busvervoer) dat minimaal 70% van het totaal aantal kilometers gereden moet worden met Zero Emissie (ZE) voertuigen. Er wordt een bonusmalus regeling gekoppeld aan deze eis, dat wil zeggen dat extra inzet op dit gebied wordt beloond, en bij onvoldoende inzet op dit vlak biedt dit een instrument om hierop te sturen. Andere keuzes binnen de aanbesteding De aanbesteding richt zich op de opvolging van het huidige contract Maatwerkvervoer II, dat op 1 augustus 2026 eindigt. Het gaat om uitvoeringskeuzes die nodig zijn voor de continuïteit van het vervoer en tegelijkertijd het vervoer zodanig in te richten dat het toekomstbestendig is. Concreet betreft dit naast de bovenstaande keuzes onder meer: • een contractduur van 5 jaar, met de mogelijkheid tot 2×2 jaar verlengen; • de keuze voor separate inkoop van route gebonden vervoer en vraagafhankelijk Wmo-vervoer; • de perceelindeling en bijbehorende gunningscriteria; • eisen aan duurzaamheid (waaronder minimaal 70% Zero Emissie-kilometers) en het gebruik van een regionaal softwaresysteem om data in eigen beheer te houden.

Deze keuzes liggen binnen de eerder vastgestelde Uitgangspuntennotitie Doelgroepenvervoer (besluit: 11 maart 2025) en vallen onder de verantwoordelijkheid van het college. Keuzes voor de toekomst van Zwolle: doorontwikkeling publieke mobiliteit Zwolle werkt samen met de provincie Overijssel aan publieke mobiliteit: een slim vervoerssysteem voor mensen zonder (eigen) vervoer, waarbij bus, trein, taxi, deelvervoer en doelgroepenvervoer beter op elkaar aansluiten. In de eerste fase ligt de focus op het combineren van openbaar vervoer en doelgroepenvervoer. Hiervoor zijn drie ontwikkeltrajecten gestart: (1) onderzoeken en testen of Wmo-reizigers gebruik kunnen maken van het reguliere OV (2) het inzetten van grote bussen voor leerlingenvervoer (3) het verkennen van een Wmo-stadsdienst naar veelgevraagde bestemmingen zoals ziekenhuis, dagbesteding en winkelcentra. Deze stadsdienst is nog een denkrichting en maakt nadrukkelijk geen onderdeel uit van de huidige inkoop. De bovenstaande ontwikkelingen worden meegenomen bij het opstellen van de visie publieke mobiliteit die in 2026 aan de raad wordt voorgelegd. Afdoening moties Na vaststelling van de Uitgangspuntennotitie Aanbesteding Doelgroepenvervoer en de samenwerkingsovereenkomst is de raad hierover op 13 maart 2025 per raadsbrief geïnformeerd.

Tijdens het raadsdebat van 19 mei 2025 zijn deze uitgangspunten besproken, waarbij diverse aandachtspunten en moties zijn ingebracht. M10a-2 Grip op doelgroepenvervoer De motie Grip op doelgroepenvervoer riep op om de raad te informeren over de voortgang van het aanbestedingsproces voor het doelgroepenvervoer vóórdat de openbare inschrijving voor de aanbesteding werd geopend. Op 16 september heeft er een technische briefing plaatsgevonden waarin keuzes en afwegingen nader zijn toegelicht. De raad wordt bij de belangrijkste mijlpalen

6/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum geïnformeerd via raadsbrieven en briefings (publicatie in oktober 2025, gunning medio 2026 en implementatie in het najaar van 2026). Alleen bij budgetoverschrijding wordt een besluit gevraagd. M10a-4 Digitale Innovatie DGV Zwolle De motie Digitale Innovatie DGV Zwolle riep het college op om: • In de aanbestedingsdocumenten voor doelgroepenvervoer op te nemen dat vervoerders digitale platforms inzetten die realtime ritinformatie verstrekken aan gebruikers en/of verzorgers; • Deze digitale functionaliteit qua gebruiksgemak en toegankelijkheid te laten aansluiten bij gangbare standaarden in het openbaar vervoer en de taxisector; • De raad bij de voortgang van de uitvoering van het doelgroepenvervoer actief te informeren over de implementatie en gebruikerservaring van deze digitale voorzieningen. Zoals hierboven al omschreven is digitale innovatie in het bijhouden van realtime ritinformatie opgenomen in het Programma van Eisen, evenals de ontwikkeling van een app waarin reizigers inzicht krijgen in hun gegevens en wachttijd. Op dit moment zijn we al met innovatie aan de slag. Via de data die we dadelijk real-time beschikbaar hebben kunnen we ritaanvragen van reizigers in de toekomst voorzien van een passend reisadvies.

Naast de Wmo-taxi kunnen we ook het aanbod vanuit de Haltetaxi, ANWB-automaatje, een eventueel op te zetten Wmo-stadsdienst en bijvoorbeeld het reguliere OV integreren en kunnen we actief sturen op het gebruik van genoemde voorzieningen. Deze ontwikkelingen worden meegenomen bij het opstellen van de visie publieke mobiliteit. Maatschappelijk draagvlak & participatie Er hebben diverse bijeenkomsten plaatsgevonden met de Participatieraad, de Kinderraad en vertegenwoordigers uit onze samenleving. Daarnaast is er een uitgebreide marktconsultatie geweest onder vervoerders. Daarnaast is er m.b.t. leerlingenvervoer een onderzoek geweest onder ouders. De uitkomsten zijn meegenomen in de aanbestedingsdocumenten. Er zijn meer gemeenten in het land die grotere bussen inzetten in het leerlingenvervoer (o.a. gemeente Raalte) daar zijn de ervaringen zeer positief. De Twijn, de Ambelt en de participatieraad staan eveneens positief tegenover dit plan. Uit ouderonderzoek (zie bijlage 4) blijkt dat 59% openstaat voor een bus met begeleiding, al leven er zorgen over veiligheid en het halen/brengen bij bushaltes. Daarom wordt ingezet op duidelijke communicatie en informatie richting ouders. We organiseren hiervoor een informatiebijeenkomst voor de ouders van leerlingen die dit betreft.

Communicatie De wijzigingen in het doelgroepenvervoer betekenen veranderingen voor inwoners, leerlingen en ouders/verzorgers en organisaties die hierbij betrokken zijn. Het is belangrijk dat we deze veranderingen duidelijk uitleggen, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Samen met onze partners maken we een communicatieplan, zodat we alle betrokkenen goed en tijdig blijven informeren in aanloop naar augustus 2026. De ouders en verzorgers van leerlingen die in aanmerking komen voor vervoer met grotere bussen, worden voor publicatie van de aanbesteding geïnformeerd. In november wordt voor deze ouders een bijeenkomst georganiseerd om mee te denken in passende begeleiding en ruimte te bieden voor vragen. 7/9

voorstel

14 oktober 2025 Datum Ook worden de ouders van de kinderen die al deelnemen aan het leerlingenvervoer, maar waarbij er geen directe verandering van toepassing is op de kinderen geïnformeerd over de aanbesteding en bijbehorende veranderingen in algemene zin. Financiën Het is de intentie dat de nieuwe aanbesteding plaatsvindt binnen de beschikbare budgetten. Diverse ontwikkelingen zorgen voor druk op het huidige systeem en vergroten de noodzaak voor het maken van een aantal andere keuzes om de kwaliteit ook in de toekomst te kunnen waarborgen.

Op dit moment kunnen we nog geen uitspraken doen over wat de tarieven gaan worden, aangezien de aanbesteding nog moet plaatsvinden. De verwachting is dat tarieven gaan stijgen vanwege de inflatie van de laatste jaren. De voorlopige verwachting is dat met de voorgestelde wijzigingen de uitgaven binnen het budget passen. Indien overschrijding van het budget dreigt, zal dit worden meegenomen in de perspectiefnota en de begroting en zal de raad hierover om besluit worden gevraagd. Risico’s Voorlopig is nog onduidelijk welke tarieven vervoerders zullen aanbieden. Het kan zijn dat de inschrijvingen aanzienlijk hoger uitvallen dan de huidige kosten. Daarnaast bestaat het risico dat na de gunning bezwaar- of beroepsprocedures worden gestart, of dat rechtszaken volgen van partijen die de opdracht niet gegund hebben gekregen. Om deze risico’s te minimaliseren is een aantal beheersmaatregelen genomen: 1. het hanteren van min-max tarieven voor de inschrijvingen; 2. op tijd publiceren zodat er ruimte is voor eventuele procedures. Voor Zwolle geldt dat we een aantal veranderingen doorvoeren ten opzichte van het huidige contract en de organisatie van het vervoer. Dit heeft tijd en aandacht nodig om te wennen aan een nieuwe werkwijze. Dit is eerder in dit stuk benoemd en onderstreept de noodzaak van een zorgvuldig en duidelijk communicatietraject.

Vervolg Najaar 2025: Begin 2026: Voorjaar 2026: Zomer 2026: 1 augustus 2026:

Publicatie aanbesteding op 23 oktober (week 43). Inschrijving sluit 13 januari; beoordeling en interviews volgen. Voorlopige gunning 10 maart, bezwaartermijn van 20 dagen, definitieve gunning 1 april. Implementatieperiode van vier maanden. Nieuw contract gaat in.

Daarnaast zullen we gedurende de uitvoering van het contract evalueren met de raad over de voortgang en ervaringen. Openbaarheid Deze brief is openbaar.

8/9

voorstel

Datum

14 oktober 2025

Burgemeester en wethouders van Zwolle,

burgemeester, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

9/9