PPN 2024-2027

Urgentie toegenomen De energietransitie is vanaf de zomer 2022 nog belangrijker geworden. De sterk gestegen energieprijzen raakten en raken Zwollenaren in hun bestaanszekerheid. Inwoners met slecht geïsoleerde huizen hebben hoge maandelijkse energiekosten. Kosten die Zwollenaren met lagere inkomens vaak niet kunnen betalen. Met ons project ’Warm thuis’ helpen we hen door hun huizen te (laten) isoleren en de energierekening te verlagen Een belangrijke maatregel ter bestrijding van energiearmoede en daarmee onderdeel van onze inzet op gebied van bestaanszekerheid. Want het is nodig dat inwoners minder afhankelijk worden van niet-duurzame energiebronnen en externe, extreme omstandigheden.

Accenten komende jaren We zetten de komende jaren in op de volgende belangrijke speerpunten: 1.

Vervolg Warm thuis We gaan verder met ons project Warm thuis. Daarmee helpen we de lagere inkomens met slecht geïsoleerde huizen om hun energierekening omlaag te krijgen. De resultaten hiervan bespreken we regelmatig met de gemeenteraad. Voor inwoners met een slecht geïsoleerd huis en een WOZ-waarde onder het gemiddelde, gaan we subsidie van het Rijk gebruiken.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

21

hoverzicht

5.

Opwek duurzame energie Waar dat kan blijven we projecten stimuleren voor het opwekken van zon- en windenergie. Met de bewoners van Haerst onderzoeken we de mogelijkheden voor windenergie. In Tolhuislanden start binnenkort de realisatiefase van windenergie. Ook blijven we alert op kansen voor energieopslag.

Doorkijk korte termijn De energietransitie vraagt grote investeringen van alle betrokkenen. We verwachten dat deze kosten blijven stijgen. Voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken en maatregelen hebben we een basisbedrag. We verwachten daarbovenop de komende jaren extra geld van het Rijk te ontvangen voor de realisatie van het Klimaatakkoord. We schatten in dat we met dit geld een grote stap vooruit kunnen zetten. Als een financiële rijksbijdrage niet genoeg is of niet komt, dan informeren we de gemeenteraad hierover. En leggen we voorstellen voor extra geld voor aan de raad. Door het tekort op de arbeidsmarkt wordt het een uitdaging om voldoende personeel te vinden voor de aanleg van het warmtenet.

4.9. (Boven)regionale samenwerking Inleiding Er zijn verschillende vragen waarvoor we de oplossing niet lokaal kunnen bedenken en uitvoeren. Door de grootte en moeilijkheid van deze taken is een regionale of nationale aanpak nodig. We zien dat onze inzet op regionale en bovenregionale samenwerking resultaat heeft. Onze samenwerking binnen de Human Capital Agenda (HCA) is een voorbeeld voor andere regio’s. De verstedelijkingsstrategie versterkt de samenwerking met het Rijk. Provincie en Rijk dragen financieel bij aan het uitvoeren van onze lokale en regionale opgaven. Het resultaat van een goede positionering van stad en regio. En goed relatiemanagement op bestuurlijk en ambtelijk niveau met de diverse departementen. (Boven)regionale samenwerking gaat niet vanzelf. Zo’n samenwerking vergt onderhoud, investeringen van alle betrokkenen en goed overleg en goede communicatie. Ook is het belangrijk om regelmatig te evalueren en vooruit te kijken. Dat is wat de Regio Zwolle het afgelopen jaar heeft gedaan. Conclusie is dat de regionale samenwerking een nieuwe fase ingaat. Dit vraagt om versteviging van de samenwerking en het regiobureau. We willen daaraan meewerken. Daarnaast blijven we als gemeente actief in de verschillende landelijke netwerken, zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de G40. De samenwerking stopt voor ons niet bij de grenzen van ons land.

We hebben oog voor kansen voor Europese samenwerkingen en bijdragen. Door onze rol binnen het Hanzeverbond hebben we overleg met andere Hanzesteden.

Doorontwikkeling Regio Zwolle Sinds het ontstaan van Regio Zwolle in 2011 is de samenwerking in de regio gegroeid. In het begin was de samenwerking sterk gericht op het opbouwen van relaties, met economie als speerpunt. Vanaf 2018 is de samenwerking intensiever geworden. Met een nieuwe koers waarin we meer samenwerken op de thema’s arbeidsmarkt, bereikbaarheid, energie en leefomgeving. In 2020 werd de regionale samenwerking door het Rijk erkend en bekrachtigd met de Regio Deal. In 2021 werd de regio benoemd als NOVI-gebied en in 2022 aangewezen tot 1 van de 17 landelijke NOVEX-gebieden: de klimaatbestendige groeiregio Zwolle.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

22

hoverzicht

Het afgelopen jaar heeft Regio Zwolle gewerkt aan een Strategische Meerjarige Agenda 2024-2028. Deze agenda lag in mei 2023 ter toelichting voor aan de diverse gemeenteraden in de regio (link). De agenda vormt de basis voor het maken van heldere afspraken voor het behalen van onze regionale en lokale doelen. Voor de periode van 2024-2028 werkt de Regio aan 2 centrale thema’s: ’Economie en arbeidsmarkt’ en ‘Duurzame groei en leefkwaliteit’. De verdere verdieping en uitwerking van deze thema’s volgt in de tweede helft van 2023 via uitvoeringsprogramma’s. Daarnaast beschrijft de meerjarige agenda de inzet van public affairs en communicatie. Deze inzet is belangrijk voor het behouden en uitbreiden van het sterke merk Regio Zwolle. En voor het proactief opkomen voor onze belangen in Den Haag en Europa.

Doorkijk korte termijn We zetten met de regionale agenda een volgende stap in het versterken en behouden van de regionale samenwerking. Dat past bij de bewegingen van het Rijk, die meer samenwerking zoekt via de lijn van de regio. Het is belangrijk om de komende jaren hiervoor geld en mensen te blijven inzetten. En de organisatie achter Regio Zwolle te versterken. Dit vraagt waarschijnlijk een extra financiële bijdrage van alle gemeenten, ook van Zwolle. Aan de andere kant biedt de versterking van de regionale samenwerking en het regiobureau kansen. We willen onderzoeken welke vragen we meer in regionaal verband kunnen oppakken. Dit kan leiden tot een verminderde inzet vanuit het Zwolse ambtelijke apparaat. In dit kader kunnen we bijvoorbeeld overwegen ons economisch perspectief meer te vervlechten met de regionale koers. Bij de begroting 2024 komen we met een voorstel voor extra geld voor de regionale samenwerking. Daarin staan ook mogelijke synergievoordelen van de samenwerking.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

23

hoverzicht

Inleiding De gemeenteraad heeft bij de begroting 2023 geld beschikbaar gesteld om de gemeentelijke organisatie te versterken. Versterking was nodig omdat de organisatie steeds meer onder druk kwam te staan. Dit door de stapeling van grote transities en maatschappelijke crises. We hebben als gemeente een belangrijke rol om deze transities, urgente vraagstukken en de groei van Zwolle in goede banen te leiden. Dit geldt ook bij het regisseren, stimuleren en faciliteren van onze langjarige ambities. Met veel betrokkenheid en inzet werken we als bestuur en organisatie aan al die belangrijke opgaven. Maar we zien ook dat de werkdruk toeneemt. De basis in de organisatie is nog niet op orde. Onderdelen van de organisatie zijn onvoldoende meegegroeid met de stad. Dit leidt tot onwenselijke situaties. Met het in 2023 verkregen budget hebben we een eerste stap kunnen zetten in het op orde brengen van de organisatie. Maar daarmee zijn we er nog niet. Het op orde brengen van de basis is een jarenlang proces. Uitbreiding van de organisatie helpt, maar is niet de totaaloplossing. Dit nog los van de onzekere arbeidsmarkt. De situatie vraagt ook om bestuurlijke keuzes te maken over projecten en beleid. Wat doen we eerst, wat doen we later en wat doen we niet meer? Het is belangrijk om met meer focus te werken.

Juist ook om ervoor te zorgen dat we een betrouwbare overheid zijn, die vastgestelde ambities waarmaakt en op een goede manier beleid uitvoert. Met deze PPN zetten we een belangrijke stap naar ‘programmeren en prioriteren’. Keuzes maken. In het volgende hoofdstuk doen we richtinggevende uitspraken om dit kracht bij te zetten. Op basis van deze richtingen werken we de komende maanden aan de begroting 2024.

Versterken organisatie

5. Organisatieontwikkeling

We werken de komende jaren aan een gezonde balans tussen het werk in en voor Zwolle en onze uitvoeringskracht. Dit doen we door ons te richten op de uitvoering van bestaand beleid en bestaande projecten. We maken eerst af waar we aan begonnen zijn. En maken waar wat we met onze partners hebben afgesproken. Zoals met het Rijk, de regio en provincie.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

24

hoverzicht

Met de accenten in deze PPN geven we richting aan de inzet van de gemeentelijke organisatie. Nieuw beleid en nieuwe projecten moeten ondersteunend zijn aan deze accenten. Dit betekent dat we gerichtere bestuurlijke keuzes moeten maken. En dus ook vaker besluiten om dingen niet te doen. Hierdoor kunnen we belangrijke vraagstukken met meer kracht en misschien ook sneller oppakken en oplossen. Bijvangst is de bijdrage aan het behoud van een gezonde werkomgeving voor de organisatie. De groei van de organisatie zorgt voor knelpunten bij onze ondersteunende diensten. Onze bedrijfsvoering is niet meegegroeid met de andere onderdelen van de organisatie. Terwijl de inzet van de afdelingen op het vlak van ‘Dienstverlening en bedrijfsvoering’ hard nodig is om het werk door de gehele organisatie mogelijk te maken. Daarom komen we bij de begroting 2024 met een voorstel hoe we zorgen voor versterking. Het gaat dan ook om noodzakelijke investeringen in onze ondersteunende systemen. Zoals IT, informatiebeheer en archief. Want we zien dat de prestaties en kwaliteit van deze systemen meer aandacht en inzet van middelen vraagt. We zien dat het nodig is de sturing binnen de organisatie te versterken. De organisatie is gegroeid door het toenemend aantal taken dat aan de gemeente is op- en overgedragen. Diverse afdelingen zijn te groot geworden voor aansturing door 1 manager.

We vinden dit om meerdere redenen onwenselijk. Het management speelt juist in de opgaven en ambities een belangrijke rol in het aanbrengen van focus en prioriteiten. En bij het leggen van verbindingen binnen en buiten de gemeente. Dit naast hun bijdrage aan goed werkgeverschap en nabijheid bij werk en medewerkers. De afgelopen jaren hebben al deze aspecten te veel onder druk gestaan. We komen bij de begroting 2024 met een voorstel voor versterking van de (aan)sturing in de organisatie.

Digitalisering en data

Data en digitale technologie gaan hierin een belangrijke(re) rol spelen. Onze digitale voorzieningen zijn cruciaal geworden. Enorme hoeveelheden informatie en gegevens vallen onder onze verantwoordelijkheid. Onze taken en opgaven zijn complex. We kunnen niet zonder digitale innovatie om zicht te krijgen op oplossingen. Innovatie raakt ook hoe we ons als mens tot elkaar verhouden. Het raakt het vertrouwen dat inwoners hebben in hun overheid. En het raakt de mogelijkheden die we samen hebben om maatschappelijke opgaven het hoofd te bieden. We hebben dan ook oog voor de menselijke en ethische kant van dataverzameling en -gebruik. En maken gebruik van gevraagd en ongevraagd advies van de Ethische commissie. Datagedreven werken biedt kansen om onze uitvoeringskansen, de kwaliteit van ons beleid en onze dienstverlening te versterken. Die kansen willen we pakken. We zien digitalisering daarnaast als een onontkoombare ontwikkeling. We vinden het belangrijk dat we regie hebben en houden op deze ontwikkeling. En dit op digitaalveilige manier te doen. Daarom investeren we op dat vlak in de vaardigheden van onze organisatie en in onze systemen. Ook gaan we ons innovatiemanagement verder professionaliseren. Dat doen we door een stap te zetten van ‘technologie gedreven innoveren’ naar ‘opgave gedreven innoveren’.

Of het nu gaat om ondermijning, cultuur, mobiliteit of onze klimaatadaptieve delta: data, sensoren, connectiviteit en digitale intelligentie zijn erg belangrijke middelen om onze resultaten te behalen. Natuurlijk kijken we daarbij goed naar privacyaspecten. We werken in opmaat naar de begroting 2024 een voorstel uit hoe we deze verdere ontwikkeling van de organisatie realiseren.

Doorkijk korte termijn In dit onderdeel van de PPN hebben we meerdere voorstellen voor de begroting 2024 aangekondigd. In het hoofdstuk ‘Inwoner en overheid’ staat hoe we de relatie met onze inwoners willen versterken. We willen dit doen met oog voor en in samenhang met de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie.

Onze ambities vragen ook om ‘slimmer’ te werken. Door meer integraal naar oplossingen te zoeken. Door gebiedsgericht te werken, waarbij we met een integrale blik kijken naar de positieve impact die we kunnen hebben op een wijk of buurt. Door onze beslissingen en inzet nog meer te baseren op feitelijke informatie. En door het effect van keuzes te monitoren.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

25

hoverzicht

Behoedzaamheid en focus In deze PPN staat waar we de komende jaren extra aandacht aan willen geven. Deze keuzes werken we de komende periode verder uit in concrete begrotingsvoorstellen. We kunnen komende jaren investeren in Zwolle. Maar er is ook veel geld nodig om de stad op een goede manier te laten groeien, alle ambities waar te maken en te werken aan grote opgaven. Ook na 2027 zijn er flinke investeringen nodig. Voor deze investeringen is nog geen geld beschikbaar. Tegelijkertijd is de financiering door het Rijk onzeker en wispelturig. Zeker als het gaat om structureel geld. Daarom is het verstandig om behoedzaam te zijn met nieuwe uitgaven. Daarbij komt dat de uitvoeringskracht van de organisatie nog niet op het gewenste niveau is. Terwijl dat nodig is om te doen voor Zwolle wat nodig en nuttig is.

Geen nieuw beleid en nieuwe investeringen, tenzij Voor de begroting betekent dit dat we de focus leggen op de uitvoering van huidig beleid en projecten. Geen nieuw beleid en geen nieuwe investeringen. Behalve als dat nodig is voor de uitvoering van de prioriteiten die in deze PPN staan. Dat geldt ook voor zaken waarvan de financiering na 2023 afloopt (de boeggolf). En voor onderwerpen waarover we de besluitvorming over (vervolg) financiering hebben doorgeschoven naar de begroting 2024. Ook deze moeten passen binnen de prioriteiten van deze PPN. Komende maanden brengen we in kaart wat de gevolgen zijn als we de financiering stoppen. Mochten we daar niet op tijd duidelijkheid over krijgen, dan kunnen we de financiering met een jaar verlengen. Voorstellen hiervoor komen in de begroting 2024. In het coalitieakkoord hebben we voor een aantal onderwerpen geld gereserveerd. Bij de begroting 2023 is een deel besteed. Bij de begroting 2024 komen we met voorstellen waar we het geld verder aan willen uitgeven. De budgetten die in het coalitieakkoord staan, zijn taakstellend.

Werken aan een betere balans

6. Vertaling en doorkijk

We willen een begroting die beter in balans is. Een betere balans tussen ambities, opgaven, taken en beschikbare financiering en capaciteit. Waarbij we structurele activiteiten zoveel mogelijk structureel financieren. We willen onze uitvoeringskracht vergroten. En werken aan een wendbare en toekomstbestendige gemeentelijke

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

26

hoverzicht

organisatie. Dat is een grote opgave in een tijd van onzekere financiële vooruitzichten en krapte op de arbeidsmarkt. Daarvoor is het noodzakelijk dat we naar onze begroting en activiteiten kijken. Kunnen we zaken anders doen, activiteiten stoppen of anders financieren, zodat we meer ruimte krijgen? Het college wil de komende tijd bekijken wat de mogelijkheden zijn. Dat proces kost tijd en moet zorgvuldig gebeuren. De komende maanden werken we hiervoor een plan uit. Voor de begroting 2024 komen we met een concreet voorstel. Daarbij kijken we in ieder geval naar de begrotingsprogramma’s, reservemiddelen en kostendekkendheid van tarieven. Bij de begroting 2025 komen we met concrete voorstellen om ruimte te maken. De keuzes en dilemma’s leggen we dan aan de gemeenteraad voor.

Perspectiefnota 2024-2027 | juni 2023

27