Onderzoeksrapport Ingenieursbureau OBB

Onderzoeksplan BOSS in Zwolle BEWEGEN

ONTMOETEN

SPELEN

SPORTEN

Dit onderzoeksplan beschrijft hoe we vanuit de omgevingsvisie invulling kunnen geven aan meer en betere ruimte voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS). Wat zou dit voor Zwolle betekenen, wat heb je hiervoor nodig en hoe zou BOSS in de buitenruimte er dan uit komen te zien?

Ambtelijke kaders Dit onderzoeksplan onderzoekt de mogelijk tot bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS) in de openbare ruimte voor alle inwoners van Zwolle. Het onderzoeksplan is te zien als een aanvulling op de Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van morgen 2030’ en geeft handvatten voor de hoeveelheid en spreiding van BOSS voorzieningen en de inrichtingskwaliteit ervan. De ontwikkelingsperspectieven uit dit onderzoek zijn kaders waarbinnen de gemeente samen met haar gebruikers/bewoners op buurtniveau maatwerk kan leveren. De kaders zorgen ervoor dat het aanbod BOSS een eerlijke verdeling krijgt in de stad, en dat het duidelijk is waar wel en geen grote investeringen passen naar de toekomst toe. Nevendoelen waar dit onderzoek aan bijdraagt zijn vergroening, positieve gezondheid en meer sociale interactie. Niet alleen door inrichtingskeuzes maar ook door het proces om te komen tot en de activiteiten na de inrichting van een plek.

Zwolle kiest er daarom voor om BOSS voorzieningen en activiteiten integraal te koppelen en om een brede doelgroep van 0-99 jaar te bedienen!

Waarom BOSS en voor wie In artikel 31 – kinderrechten van de VN is vastgelegd dat kinderen de ruimte voor vrije tijd, spel en recreatie verdienen! Door buiten te spelen ontdekken kinderen de wereld om zich heen, leren ze samenspelen en blijven ze gezonder. Dat houdt niet op als ze twaalf jaar worden. Waar het vroeger bij buitenspelen alleen om kinderen ging, ziet de maatschappij in dat alle leeftijden baat hebben bij buiten bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (oftewel BOSS). In een realiteit waarin de openbare buitenruimte onder druk staat, is het dus van belang om een claim te leggen op voldoende en geschikte BOSSruimte. De uitdaging is om de openbare buitenruimte zo vorm te geven dat alle inwoners zich maximaal uitgenodigd en uitgedaagd voelen om buiten te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Een integrale aanpak voor BOSS draagt dus bij aan: 1. Het verbeteren van de leefbaarheid in de stad, 2. Het realiseren van méér buitengeluk, 3. Het boeken van preventieve gezondheidswinst, 4. Meer BOSS-ruimte bieden aan alle inwoners.

(B) Bewegen: geeft invulling aan de behoefte om gezond te leven en te bewegen op een leuke en laagdrempelig manier, denk aan een stukje lopen om lekker buiten in het groen te zijn (O) Ontmoeten: geeft invulling aan de behoefte om elkaar te zien en te spreken of gewoon even te zitten kijken of uitrusten (S) Spelen: geeft invulling aan de behoefte van kinderen (eigenlijk alle mensen) om te experimenteren met hoe dingen werken in de leefomgeving en vaardigheden van eigen ik (S) Sporten: geeft invulling aan de behoefte van jong en oud om beter te worden in een bepaalde sport (trainen) of sterker of sneller en kent vaak een competitie element

Inhoudsopgave 1 Wat is BOSS en hoe werkt het in de stad? Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten wordt als één geheel gezien. Zo sluiten we beter aan op de opgaven uit de omgevingsvisie. De BOSS principes schetsen randvoorwaarden waarbinnen er samen met gebruikers aan een verdere invulling kan worden gewerkt.

2 Wat is handig om te weten over de wijk? Om te weten welke kwaliteiten er zijn of missen en welke kansen en uitdagingen aangegrepen moeten worden is er een zogenoemde voorscan gemaakt. Het geeft een beeld hoe een wijk in elkaar steekt. Hierin is gekeken naar ‘harde data’ zoals cijfers over demografie, voorzieningen, leefomgeving en gezondheidsindicatoren. Deze informatie helpt bij het maken van keuzes nu en in de toekomst.

Onderzoeksopzet De rapportage bestaat uit 6 hoofdstukken en geeft antwoord op de vraag hoe de gemeente Zwolle, voortbordurend op de omgevingsvisie, invulling kan geven aan ruimte voor BOSS. Het rapport bevat op wijkniveau de huidige motieven van bewoners en de actuele fysieke en sociale uitgangssituatie. Deze uitgangspunten zijn verwerkt richting een toekomstig beeld hoe BOSS eruit ziet op wijkniveau waarbij een ontwikkelingsperspectief is geschetst.

3 Wat zeggen gebruikers over BOSS?

Inspraak

Om te weten hoe de gebruikers de ruimte voor BOSS ervaren zijn zij hierop bevraagd. Hierin is gekeken naar ‘zachte data’ zoals gebruik van routes en plekken en goede of slechte inrichting ervan. Dit via een vragenlijst, kinderrondgangen en gesprekken met bijvoorbeeld organisaties voor mensen met een beperking. De gebruikspatronen, weergegeven via de vele lijnen en/of iconen op kaart, helpen bij het aanwijzen van routes en plekken.

Om inzicht te krijgen in werkwijzen is gesproken met een brede groep bij BOSS betrokken beleids- en beheermedewerkers. Hierbij is gesproken over de sterke en minder sterke kanten van de organisatie als het gaat over organiseren van goede BOSS ruimte nu en in de toekomst. Ook zijn diverse bewoners en belangengroepen geraadpleegd.

4 Welke BOSS-plekken bieden we aan? Uitgaande van de verschillende doelgroepen in de stad en de ruimtelijke opbouw kan een netwerk aan plekken worden aangewezen. Plekken die in samenhang een totaal BOSS aanbod bieden. Hiermee wordt een eerlijke verdeling geborgd. Ook is inzichtelijk wat duurzame plekken en ‘wandelende’ plekken zijn.

5 Hoe zien de BOSS-plekken er uit? Om iedere plek haar rol te laten vervullen in een netwerk van plekken op wijkniveau is onderscheid in inrichting van groot belang. Uitdaging, variatie en inclusie voor BOSS worden in het ontwerp geborgd. In de checklist kaarten in dit hoofdstuk zijn de thema’s bewegen en ontmoeten standaard geborgd in de plek. Onderscheid wordt met name gemaakt binnen de thema’s spelen en sporten.

6 Hoe organiseren we BOSS? Dit onderzoeksplan legt de basis voor een andere manier van kijken naar bewegen, ontmoeten, spelen en sporten en de visie daarop. Realisatie van deze netwerken lukt niet als de huidige invoeringsstrategieën worden gehanteerd. Uitvoering vraagt om een meer integrale aanpak waarin fysiek en sociaal domein elkaar meer gaan vinden.

De resultaten zijn verwerkt in deze rapportage.

Leeswijzer Hier links staan de hoofdstukken weergegeven.

Door op de titel te klikken kom je bij het betreffende hoofdstuk. In het document kan je snel terug naar deze inhoudsopgave door op elk weergaveblad op het inhoudsopgave icoon te drukken ( ).

Wat is BOSS en hoe werkt het in de stad?

1 Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten wordt als één geheel gezien. Zo sluiten we beter aan op de opgaven uit de omgevingsvisie. De BOSS principes schetsen randvoorwaarden waarbinnen er samen met gebruikers aan een verdere invulling kan worden gewerkt.

Huidig beleid Zwolle moet aantrekkelijk genoeg zijn om er je leven lang te blijven wonen stelt de omgevingsvisie 2030. Hiervoor zijn drie ambities geformuleerd: 1. Zwolle versterkt haar stedelijkheid.

2. Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal. 3. Zwolle werkt aan vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen. De strijd om de ruimte, meer functies in dezelfde ruimte en daardoor intensiever gebruik ervan, neemt toe. De gemeente is regisseur van de inrichting van onze stad en van het buitengebied. We nemen deze rol serieus met als uitgangspunt welzijn en welvaart van mens, dier en plant. Daarom zijn zowel voor de omgevingsvisie en alle uitwerkingen hiervan, een aantal principes van toepassing: o Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. o De kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. o Afwentelen naar toekomstige generaties wordt voorkomen. o We gebruiken deze Omgevingsvisie als gids voor ruimtelijke ontwikkelingen. o We werken de uitgezette koers gebiedsgericht uit. De buitenruimte is essentieel voor het functioneren van de stad. Zonder goede (toegankelijke) buitenruimte is een stad niet meer dan een samenraapsel van gebouwen. De buitenruimte vormt het cement dat de stad bij elkaar houdt en biedt lucht, licht en ruimte om gezond en gelukkig te leven. Niet alleen voor mensen, maar ook voor planten en dieren. Een groot deel daarvan is openbare ruimte; de straten, pleinen en parken die van ons allemaal zijn. Een ander deel bestaat uit semi openbare ruimten zoals schoolpleinen, begraafplaatsen of sportparken.

Of het nu gaat om ons buitengebied, ons centrum, onze oude wijken rondom het centrum of nieuwere stadsdelen zoals Zwolle-Zuid en Stadshagen, ieder gebied in Zwolle verdient aandacht.

We vinden het belangrijk dat de buitenruimte voor een ieder toegankelijk is. De toegankelijkheid past bij het gebruik van het gebied. Toegankelijkheid nemen we zoveel mogelijk als randvoorwaarde mee bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving. Zo krijgt een inclusief Zwolle echt vorm. Aandacht voor de gezonde mens in het gebied, aandacht voor een inrichting van de leefomgeving gericht op meer sociale binding of aandacht voor meer biodiversiteit. De eigenheid van iedere plek in Zwolle wordt steeds meer leidend en inspirerend bij (ruimtelijke) ontwikkelingen. Nieuwe elementen en nieuwe verbindingen (fietspaden, bruggen, groen, etc.) gaan hun bijdrage leveren aan meer leefkwaliteit, binnen en buiten de stad. We versterken de kwaliteiten die Zwolle uniek maken, gericht op vitaliteit, solidariteit, gezondheid en duurzaamheid. Het BOSS gedachtengoed biedt volop kansen om op een positieve manier invulling te geven aan het huidig beleid, en bij te dragen aan het realiseren van onze ambities. Dit onderzoeksplan biedt hiervoor een eerste aanzet, zodat we de buitenruimte in Zwolle nog aantrekkelijker maken voor jong en oud.

Bijdrage BOSS Het is de ambitie van de gemeente Zwolle om van de stad Zwolle een plek te maken waar je een leven lang wil wonen. BOSS geeft hier invulling aan. Dit onderzoeksplan biedt de uitgangspunten om deze ambitie waar te maken door ervoor te zorgen dat: o Het voor alle inwoners gezond en plezierig is om buiten te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Voor jong en oud, dus wel en niet (geheel) zelfstandige of zelfredzame Zwollenaren van elke leeftijd. o Het aanbod van voorzieningen aansluit op de aanwezige kwaliteiten van stad, wijk en buurt. o De kaders zijn uitgewerkt op vier niveaus (stedelijk, wijk, buurt, straat) voor een eerlijke verdeling en inclusieve BOSS ruimte in elke wijk in de hele stad. o De inrichting van voorzieningen multifunctioneel, duurzaam en samen uitgedacht zijn.

o Alle bewoners meedenken en meedoen in het versterking van vergroening, waterberging en biodiversiteit; toegankelijkheid en inclusiviteit; besparing en hergebruik van grondstoffen; en een vitale, solidaire en gezonde leefomgeving. o Er een gebiedsgerichte aanpak mogelijk is bij de uitvoering. o Het een aanpak is die niet alleen uitgaat van alleen een plek of een route, maar een buurt in zijn geheel bekijkt. o Er duidelijkheid is over gewenste participatie, organisatie, budgetten en beheer. o Vooraf is duidelijk wat openstaat voor participatie, welke budgetten waaraan gekoppeld zijn, welk onderhoudskwaliteit wordt nagestreefd en welke ambtelijk collega waarbij betrokken is.

Toelichting de stad in lagen Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten vindt op verschillende gebruikslagen plaats. Een kind heeft een kleinere actieradius (buurtniveau) dan een tiener (wijkniveau). Een gezonde volwassene heeft een andere actieradius (stadsniveau) dan een senior of iemand met een beperking (buurtniveau). Insteek is dat bij het opgroeien zelfstandigheid wordt gestimuleerd van straat, naar buurt, naar wijk en uiteindelijk stadsniveau (volwassenen) en dat bij het ouder worden zelfredzaamheid zo lang mogelijk in stand blijft bij het terugzakken naar buurtniveau. Voor mensen met beperking is vooral het buurtniveau belangrijk.

Door het verbinden van deze verschillende lagen ontstaat er een BOSS netwerk door de stad waar Zwollenaren kunnen bewegen, ontmoeten, spelen en sporten.

Stadsniveau Je kunt in de grotere stadsparken, de hoofdgroenstructuur zoals het Schellerpark, Wijthmenerplas, Park de Wezenlanden grotere voorzieningen die geschikt zijn voor een grotere groep vinden. Iedereen kan hier een middagje verblijven, met vrienden, met familie, maar ook alleen. Soms is er een evenement, waarbij er vanuit de regio bezoekers komen.

Wijkniveau Voor iedereen zijn grotere plekken beschikbaar waar je in ieder seizoen toegankelijk en inclusief kan bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Jongeren kunnen hier met hun vrienden lekker sporten en ontmoeten. Regelmatig zijn er georganiseerde activiteiten voor en door wijkbewoners, Sportservice, fysiotherapeuten en anderen. Beweegroutes verbinden deze plekken.

Buurtniveau routes

Buurtniveau plekken

Wijkniveau routes

Buurtniveau

Voor alle buurtbewoners zijn er plekken voor ontmoeten, spelen en eenvoudig sporten. Routes en plekken zijn toegankelijk en gedeeltelijk inclusief. Je vindt er een groot gaaf toestel, diversiteit aan speel- en beweegaanbod, rustige bankjes met uitkijk over de hele plek en het is er lekker koel door groen.

Wijkniveau plekken

Stadsniveau

Straatniveau Ontmoeten, bewegen, sporten en spelen begint op straat. Zodra je de voordeur uitstapt ontmoet je buren, ga je lopend of fietsend ergens naartoe, speel je, begint je hardlooprondje of de wandeling met de hond. Hier verblijf en verplaats je. Deze basislaag verbindt alle voorzieningen. Hier ervaar je comfort en plezier.

Straatniveau

De plekken en routes Op ieder niveau zijn plekken en routes te definiëren, die gezamenlijk een totaalnetwerk aan plekken en routes vormen. In onderstaande tabel zijn de te onderscheiden typen plekken binnen bewegen, ontmoeten, spelen en sporten aangeduid. De doelgroepen voor de plek of route kunnen per keer verschillen en zijn afhankelijk van de wijk of buurt waarin ze liggen. Daarmee kan maatwerk worden gemaakt. Door te beginnen met deze te definiëren gaat steeds meer nagedacht worden over hoe er een sluitend netwerk kan zijn aan voorzieningen voor BOSS.

Klik hier voor de ontwikkelkaarten per wijk om zicht te krijgen op hoe deze netwerken er uit kunnen zien in aansluiting op wat er al is in Zwolle. In dit hoofdstuk staan ook tabellen die de uitgangspunten weergeven die gelden voor het aantal en type plekken.

Inrichting plekken en routes Door het definiëren van plekken en routes kan ook handen en voeten gegeven worden aan de inrichting hiervan. Klik hier voor een moodboard per type plek om een beeld te krijgen. De rol en functie van de plek is helder en ook in afweging met omliggende plekken. Hier ligt wel een belangrijke taak voor de ontwerper. In hoofdstuk 6 wordt een aanpak geschetst waarbij gekozen wordt plekken altijd op buurtniveau in samenhang met elkaar ‘op te pakken’ en ontwerpen en uitvoeren. Hiermee wordt stempelen van exact dezelfde plekken voorkomen en wordt variatie en uitdaging beter geborgd dan nu het geval is. Ook worden bewoners gedwongen meer toekomstbestendig mee te denken over de inrichting.

Stadsniveau Rol en functie stadsniveau Het stedelijk schaalniveau BOSS bestaat uit beweegvriendelijke zones en routes die uitdagen om in beweging te komen. Ze hebben een functie voor het bewegen en ontmoeten voor alle doelgroepen uit de hele stad. De voorzieningen zijn geschikt voor diverse sporten en voorzien in de behoefte om ‘vrij en kostenloos’ te sporten in de openbare ruimte. Urban sport zoals BMX, freerunnen, straatvoetbal, 3x3 basketball, dance, calisthenics en skateboarden krijgen hier een plek. Ook het vrij en mét de natuur spelen krijgt hiermee de ruimte, de stadsparken bevatten openbaar natuurlijk terrein waar spelen uitdrukkelijk mag (aanvulling Natuurspeelplaatsen, 2010). Onderdeel van het stedelijk beweegnetwerk zijn ook de open sportparken. Voorbeelden van BOSS-inrichting zijn skatebanen, pumptrackbanen, multifunctionele sportkooien en grote natuurspeelplaatsen. We streven in stadsparken naar een goede combinatie van fysieke inrichting en activiteitenaanbod dan wel evenementen.

Zo wordt deze buitenruimte een plek waar verenigingsaanbod, Urban Sports Community’s, particulier sportaanbod, buurtsporten, toernooien en fysiotherapie kan plaatsvinden. Ook beweegroutes, fietsnetwerk mobiliteit, open sportparken (openstellen en breder gebruiken van buitensportaccomodaties vallen in dit schaalniveau (zie ook Speelruimte in Zwolle, 2000). De stadsparken en open sportparken vormen de ruggengraat van BOSS voor Zwolle. De fysieke inrichting gaat lang mee, zo rond de 30/40 jaar. De investeringen zijn duurzaam en circulair. Zoals op het Schellerpark, Wijthmenerplas, Park de Wezenlanden, Park de Stadshoeve, Milligerplas en Engels Werk. Door uitgebreidere voorzieningen aan te leggen kunnen gebruikers zelf kiezen waar ze heen gaan. Één of twee goede skatebanen zullen beter werken dan 9 kleinere met bijvoorbeeld alleen losse skate-elementen. Binnen de stadsparken kunnen ook urban sports op een kleinschalige manier terugkomen, zoals 3x3 basketbal, dance en straatvoetbal. Ook ontmoetingsvoorzieningen worden hier op passende manier in verwerkt.

Ambitie stadsniveau Ieder stadsdeel heeft een parkzone waar de BOSSvoorzieningen samen met de open sportparken een stadsbreed netwerk vormen. Binnen dat stadsbrede netwerk zijn routes en plekken samen één groot gevarieerd en uitdagend zone voor een beweegvriendelijke buitenruimte. Stadsparken zijn zoals in de omgevingsvisie is aangegeven een onderdeel van het hoofd groenstructuur. Dit sluit aan bij de ambitie natuur en spelen te integreren. Zie ook de kaart op de volgend pagina en lik hier voor de uitgangspuntentabel.

Het oppervlakte hangt af van het type sport of spel. Verschillende sporten of natuurspeelplaatsen vragen al snel 10.000 vierkante meter. Sommige voorzieningen zoals voor freerunnen, straatvoetbal, 3x3 basketball, dance, calisthenics passen ook op 1.500 vierkante meter. Voor alle (urban) sportvoorzieningen geldt dat ze op voldoende afstand tot woningen gesitueerd moeten zijn om overlast te voorkomen. Mensen met een beperking, kinderen en jongeren vormen hierbij groepen die extra aandacht verdienen. Een goede indeling van functies en verbindingen door padenstructuur zijn cruciaal.

De sportvoorzieningen zijn geschikt voor een grotere groep gebruikers en bieden mogelijkheid tot trainen in de betreffende sport. Over de stad heen is aandacht voor rolstoelsporten. Competitiemogelijkheden zijn te vinden op buitensportaccommodaties met uitzondering van urban sports. Verenigingen, particuliere aanbieders, fysiotherapeuten en urban sports community’s kunnen hier terecht. Omdat voor grote groepen ruimte moet zijn vragen de voorzieningen meer ruimte.

Realisatie of herinrichtingen van het stadsniveau komt via een integrale ambtelijke projectgroep tot stand. Beleidsmedewerkers, beheermedewerkers en ontwerpers werken samen aan een integraal plan waarin participatie, ontwerp- en beheervereisten en wensen voor activiteiten en evenementen zijn gebundeld. De integrale werkgroep vraagt hierbij vooraf advies aan een bredere externe groep van deskundigen, dit kan per keer

De speelvoorzieningen zijn geschikt voor een grotere groep gebruikers. Ze bieden mogelijkheden tot langer gebruik. Denk aan verjaardagsfeestjes of een dagdeel lekker buiten zijn. Hier staan de grotere bijzondere voorzieningen.

In de uitwerking van dit onderzoek moet nog aanvullend besloten worden welke typen sport er aangeboden worden en waar om te komen tot een gevarieerd aanbod . Dit is afhankelijk van de beschikbare middelen naar toekomst toe.

anders zijn wie er gevraagd moet worden.

Het hoofdnetwerk BOSS in Zwolle biedt op stadsniveau een sterk verbonden netwerk van wijk- en stadsplekken. Deze staan in verbinding met elkaar door BOSS-zones; gebieden waar bovengemiddeld ruimte is voor een gezonde leefstijl in een prettige omgeving.

#ondertitel

Wijkniveau Rol en functie wijkniveau Wijkplekken liggen midden in de wijk waar ze voor iedereen zichtbaar en bereikbaar zijn. Het zijn aantrekkelijke ontmoetplekken waar ook veel sociale activiteiten georganiseerd kunnen worden. Je kunt er van alles doen, sporten, bewegen, ontmoeten en spelen. De plek verbindt hierdoor generaties en door de variatie in inrichting en groene karakter is het een plek die veel gebruikt wordt. Hier zijn altijd wel mensen. De wijkplekken in de buurt van scholen hebben ook een rol als verlengd schoolplein. Er kunnen buiten(gym)lessen gegeven worden of andere sociale schoolactiviteiten zoals natuureducatie. Wijkplekken zijn zo ingericht dat ze voor mensen met een beperking toegankelijk en bruikbaar zijn. Dit houdt op hoofdlijnen in dat 70% van de voorzieningen bereikbaar is bij 50% kan je ook meedoen in BOSS (SamenSpeelNetwerk). Op wijkplekken staan ook specifieke voorzieningen voor mensen met een beperking. Een wijkplek heeft ook ruimte en is ingericht voor activiteiten zoals een tijdelijke ijsbaantje in de winter, een speelmiddag met zeepbaan of lekker groot springkussen. Een wijkplek kan ook onderdeel vormen van een stadspark.

In iedere wijk is er een sport- en beweegroute die langs groenblauwe structuur gaat. Waar iedereen een iets langer ommetje of als sportieve of beweegronde kan gebruiken. Met onderweg eventueel mogelijkheden om spierversterkende oefeningen te doen, ‘vrij en kostenloos’. Een route is bij voorkeur circa 5 km lang en altijd in te korten tot (minimaal) 2 km. De wijkplekken vormen de ruggengraat van BOSS van iedere wijk. De fysieke inrichting gaat lang mee, zo rond de 28 jaar. De investeringen zijn duurzaam en circulair. Door niet de hele plek voor langere termijn in te richten maar delen meer flexibel in te richten is het mogelijk om binnen kortere tijdsperiodes in te springen op wensen van inwoners. Soms is een wijkplek ook te klein om voor een hele uitgebreide inrichting. De plek wordt ingericht voor een brede doelgroep, maar wat beperkter.

Ambitie wijkniveau Per wijk of soms een combinatie van wijken is er een wijkplek waarin uitdagende voorzieningen zijn voor alle inwoners en specifiek ook voor de doelgroep bovenbouw basisschool en jongeren. Hoeveel plekken hangt hangt samen met de grootte van de wijk, hoeveel inwoners er wonen en hoe de wijk is ingericht. Wonen er veel mensen én is er weinig ruimte dan is een extra wijkplek nodig. Of in wijken waar het nodig is dat mensen meer gaan bewegen of waar veel eenzaamheid is. Klik hier voor de uitgangspuntentabel. De wijkplekken zijn voor alle inwoners van de wijk. Kinderen van bovenbouw basisschool en jongeren vinden hier alle mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, met elkaar te sporten en te bewegen. Voldoende spreiding en voldoende plekken om elkaar te treffen zijn voor jongeren noodzakelijk. Voor iedere 100 jongeren bieden we een eenvoudige sport- en ontmoetingsplek, met al dan niet overkapte zitplek. Voor iedere 500 jongeren bieden we een verwijsplek die liefst gecombineerd wordt met een multifunctionele sportvoorziening die het gehele jaar door bruikbaar is.

Ook volwassen die graag willen sporten of bewegen, al dan niet in georganiseerd clubje, krijgen hier de ruimte. Aandacht is er voor mensen met een beperking.

Doordat de voorzieningen op wijkplekken toegankelijk moeten zijn voor bewoners die van wat verder komen is een plek om fietsen en scooters neer te zetten nodig. Deze plekken zijn gericht ook op het organiseren van activiteiten. Ze bieden nadrukkelijk ruimte aan activiteiten van SportService, bootcamp- en hardloopclubs, maar ook Urban Sports Community’s zoals freerunners, ultimate frisbee en disc golf met zelf meegebrachte tijdelijke voorzieningen.

Realisatie of herinrichtingen van wijkplekken en sporten beweegroutes komen via een integrale ambtelijke werkgroep tot stand of op initiatief van bewoners of andere organisaties. Buurtsportcoaches, welzijnswerk, beleidsmedewerkers, beheermedewerkers en ontwerpers werken samen aan een integraal plan waarin participatie, ontwerp- en beheervereisten en wensen voor activiteiten zijn gebundeld. De integrale werkgroep vraagt hierbij vooraf advies aan omwonenden.

#ondertitel

Buurtniveau Rol en functie buurtniveau Buurtplekken liggen midden in een buurt waar ze goed zichtbaar en bereikbaar zijn voor iedereen. Buurtplekken zijn verbonden door veilige routes zodat kinderen eerder zelfstandig op pad mogen en kunnen. Het zijn de ontmoetplekken in de buurt waar sociale activiteiten plaats kunnen vinden. Je kunt er van alles doen, sporten, bewegen, ontmoeten en spelen. Streven is dat deze plekken meerdere generaties verbinden, maar door ruimtegebrek kan het noodzakelijk zijn om een keuze te maken in doelgroepen. Door variatie in inrichting is het een plek die veel gebruikt wordt. Naast een aantrekkelijke plek voor BOSS vervullen buurtplekken in buurt van scholen ook een rol als verlengd schoolplein. Buurtplekken zijn zo ingericht dat mensen met een beperking zich er welkom voelen. Op iedere buurtplek staat minimaal één BOSS-voorziening waar gebruik van kan worden gemaakt. Dit is een samenspeeltoestel, bijvoorbeeldeen mandschommel in kunstgras, speelpaneel of zandtafel op rolstoelhoogte. Specifieke toestellen staan op de wijk- en/of stadsplekken. Een buurtplek heeft ook ruimte en is ingericht voor activiteiten zoals een buurt-bbq, spelkist of zelf gemaakte zeepbaan. Een buurtplek kan ook een onderdeel zijn van een grotere plek of park.

De buurtplekken zijn een belangrijk onderdeel van het beweeg- en ontmoetnetwerk van de buurt. De fysieke inrichting gaat middellang mee, zo rond de 21 jaar. De investeringen zijn duurzaam en circulair. Door circa de helft van de plek flexibel in te richten is het mogelijk om binnen kortere tijdsperiodes in te springen op wensen van inwoners. Soms is een buurtplek te klein om voor een hele uitgebreide inrichting en alle leeftijds- en gebruiksfuncties. Dan wordt gezocht naar tweede buurtplek en worden de functies over de twee plekken verdeelt.

Routes voor spelen en ontmoeten: Soms hebben kinderen iets extra’s nodig om zelfstandig op pad te gaan naar de buurtplek. Een routeaanduiding en/of een kleine aanleiding voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Denk aan een gekleurde tegels, een poefje waar je even op kan klimmen of stoepkrijten of een gekleurd randje op de lantarenpaal. Met kleine aanwijzingen in de openbare ruimte krijgen kinderen belevenissen en weten ze ‘hier kan en mag ik spelen’ en weten volwassenen ‘let op hier spelen kinderen’. Deze route verbindt de meer informele speelruimte in de buurt. Met deze kleine belevenissen wordt naar buiten gaan leuker en zal vaker gekozen worden voor lopend de buurt in gaan.

Ambitie buurtniveau Iedere buurt krijgt één of meer buurtplekken. Dit hangt samen met de grootte van de buurt, hoeveel inwoners er wonen en hoe de buurt is ingericht. Wonen er veel mensen/ veel kinderen tot 12 jaar, rond de 200, én is er weinig ruimte dan is een extra buurtplek nodig. Of in buurten waar het nodig is dat mensen meer gaan bewegen of waar veel eenzaamheid is. Als de buurtplek op meer dan 5 minuten lopen is (meer dan 500 meter), te klein is of er ligt een drukke weg of watergang tussen dan komt er een extra (kleine) plek. Klik hier voor de uitgangspuntentabel. De buurtplekken zijn voor alle gebruikers uit de buurt. Kinderen tot einde basisschoolleeftijd, tot 12 jaar, vinden hier alle mogelijkheden om te spelen, bewegen en ontmoeten. Aandacht krijgen specifiek begeleiders van kinderen die even willen zitten en elkaar ontmoeten en mensen met een verkleinde actieradius zoals minder zelfredzame ouderen en mensen met een beperking. Dit vraagt om gevarieerde, uitdagende en groene plekken die in alle seizoenen bruikbaar zijn. De sfeer en inrichting zijn afgestemd op de buurt én vooral met de buurtbewoners.

Goede bruikbaarheid is ook goede zichtbaarheid van de plek en bereikbaarheid vanaf de stoep. Om verschillende zones te kunnen maken voor verschillende behoefte, ook rustige plekken, is het nodig om een minimaal oppervlakte te waarborgen (3.500 m2). Kleine plekken die extra in de buurt aanwezig zijn moeten een minimaal oppervlakte hebben van 500m2. Op de plek kun je samen met buurtgenoten activiteiten doen zoals een buurt-BBQ, realiseren van pluk- en eetgroen, een rommelmarktje organiseren. Realisatie of herinrichtingen van buurtplekken (en routes) komen via een integrale werkgroep in combinatie met de wijkbeheerder tot stand. Zij stellen samen een programma van eisen op over de kwaliteit en budget waarmee de wijkbeheerder in gesprek kan gaan met de buurtbewoners over de inrichting, sfeer en waar mogelijk eigen onderhoud door inwoners van de plek en route. De werkgroep vraagt vooraf advies aan interne deskundigen, dit kan per keer anders zijn wie er gevraagd wordt.

#ondertitel

Straatniveau Rol en functie straatniveau Bij de voordeur begint voor iedereen het beweegnetwerk. De stoepen en paden zorgen er voor dat er veilige routes zijn in de buurt en wijk. Met een groene inrichting is het prettig om die ruimte te gebruiken. Door onderweg aanleidingen voor bewegen, spelen en ontmoeten te bieden wordt iedereen extra uitgedaagd om op stap te gaan. De buurt in naar de buurtplek van daaruit ook naar de Wijkplekken en stadsparken. Goed begaanbare, aantrekkelijke en groene routes stimuleren het gebruik ervan door ouderen en inwoners met een beperking. Dit houdt hen langer vitaal en zelfredzaam. Goede, veilige ommetjes en routes zorgen ervoor dat kinderen sneller zelfstandig op pad mogen gaan vanuit huis naar een speelplek, school of de winkels. Ze helpen ook ouders met kinderen om op pad te gaan op een vrije middag samen. Hierdoor leren kinderen van jongs af aan de buurt en wijk in te gaan.

Door goede ideeën van inwoners zelf te stimuleren met activering en subsidies kan veel winst worden behaald. Er ontstaat eigenaarschap en meer sociale binding.

Simpele maatregelen zoals een kastje verven, een pleintje vergroenen of af en toe grijze tegels te vervangen door gekleurde tegels geeft veel resultaat. Elementen in de straat, route of op groene ontmoetingsplekken kunnen in de loop van de tijd worden aangepast aan de wensen van inwoners.

Ambitie straatniveau

Groene hoekjes in de straat kunnen bewoners in gebruik voor speel-, pluk- en eetgroen.

Ideeën van inwoners bieden kansen om met een nieuwe blik te kijken naar de ruimte op straat. Elk herinrichtingsproject, vanwege bijvoorbeeld rioleringswerkzaamheden biedt kansen om de voetganger, groen, waterberging en het spelende kind de ruimte te geven. Waar snel verkeer of parkeren vroeger altijd voorrang hadden is het nu belangrijk om juist die verblijfsfunctie te herwaarderen. Onze ambitie is om ambassadeur te zijn voor BOSS en bij ieder project kansen te pakken en meer mensen op dit thema te verbinden. Wandelen en fietsen naar plekken in de wijk moet vanzelfsprekend worden. Straten nodigen uit tot ontmoeting. Klik hier voor de uitgangspuntentabel.

Voor alle inwoners is de openbare ruimte vanaf de voordeur aantrekkelijk ingericht, wel of niet zelfstandig, wel of niet zelfredzaam, wel of niet sportief.

Brede stoepen (Mobiliteitsvisie 2020-2030) zijn goed begaanbare veilige routes om te wandelen naar parken, scholen, winkelcentra, speelplekken en nog veel meer. Straatmeubilair is zo gekozen en zo geplaatst dat ze multifunctioneel zijn en vanzelf aanleiding geven om ontmoeten én bewegen. Met de step, skates of als free runner zijn er verassende elementen te vinden waar je skills op kan oefenen. Als een parkeerplein niet gebruikt wordt voor parkeren, kan je er ook sporten.

Vanuit de Hervormingsagenda sociaal domein worden initiatieven van inwoners gestimuleerd, zoals via het platform mijnwijk.zwolle.nl. Travers, Sportservice Zwolle zijn extra actief in wijken waar inwoners een duwtje in de rug kunnen gebruiken om activiteiten te organiseren of samen de buitenruimte aantrekkelijker in te richten. Afdeling beheer toetst altijd aan de overige noodzakelijke vereisten. Toestellen die vallen onder de veiligheidswetgeving worden niet toegestaan. Wel alle overige bespeelbare objecten. Wens blijft dat initiatieven voor verbetering van de buitenruimte voor zoveel mogelijk inwoners zichtbaar en bruikbaar zijn. Als het om de buitenruimte gaat kan het gaan om vaste objecten, maar ook losse spel- of sportmaterialen, een stoepkrijtwedstrijd, een tijdelijke speelstraat, een natuurbelevingspad, een speelroute of beweegroute voor ouderen. Kortom van plek, route tot tijdelijke maatregel of activiteit. Voorwaarde is dat inwoners het zelf organiseren en zelf onderhouden. Inwoners zijn zelf eigenaar.

Wat is handig om te weten over de wijk?

2 Om te weten welke kwaliteiten er zijn of missen en welke kansen en uitdagingen aangegrepen moeten worden is er een zogenoemde voorscan gemaakt. Het geeft een beeld hoe een wijk in elkaar steekt. Hierin is gekeken naar ‘harde data’ zoals cijfers over demografie, voorzieningen, leefomgeving en gezondheidsindicatoren. Deze informatie helpt bij het maken van keuzes nu en in de toekomst.

Toelichting data analyse Per wijk is een analyse uitgevoerd op de volgende vier kenmerken van een wijk: 1. De demografie, 2. De voorzieningen, 3. De leefomgeving, 4. De gezondheidsindicatoren van inwoners. De resultaten uit deze analyse zijn gebruikt voor een vertaling naar ontwikkelkaarten. Hierop zijn het aantal en de verdeling van verschillende type plekken en routes opgenomen. De analyse is van invloed op de keuze van zowel de ligging als de type plek (de rol van een plek in het netwerk aan plekken in de betreffende wijk). De ontwikkelkaarten zijn te vinden in hoofdstuk 4. Per wijk zijn er vier pagina’s gemaakt met kaartjes en conclusies over de bovengenoemde kenmerken. Hiernaast is per wijk een verwijzing opgenomen. De data voor de kaartjes zijn afkomstig uit diverse bronnen, namelijk: •

Demografie: afdeling burgerzaken

•

Voorzieningen: o waarde spelen en sporten: afdeling wijk- en beheermanagement o bankjes: afdeling wijk- en beheermanagement o algemene voorzieningen: scholen via duo.nl, busbanen via openstreetsmaps, fietsnetwerk via pdok.nl, winkelcentra en sportparken via Google maps. o voet- en fietspaden, woonerven: BGT via pdok.nl

Direct naar de wijk: Aa-landen Assendorp Berkum Binnenstad Diezerpoort Holtenbroek

•

Leefomgeving: klimaateffectatlas

Ittersum

•

Gezondheidsdata: RIVM onderzoek Gezondheid per wijk en buurt; 2012/2016/2020 (indeling 2020)

Kamperpoort-Veerallee

De resultaten van deze analyse kunnen de komende 10 jaar gebruikt worden als onderbouwing voor nadere keuzes op de ontwikkelkaarten in gesprek met collega’s, bewoners en uitvoerende partijen. De resultaten onderbouwen namelijk niet alleen het aantal en de verdeling van bepaalde type plekken, maar bieden ook een onderbouwing voor de inrichting en het activiteitenaanbod op een plek op basis van de specifieke kenmerken van de wijk en de doelgroepen. Idealiter wordt deze analyse na 7 jaar opnieuw uitgevoerd om te bepalen of de data nog actueel, betrouwbaar en compleet is.

Marsweteringlanden Poort van Zwolle Schelle Soestweteringlanden Stadshagen Vechtlanden Westenholte

Wipstrik

Aa-landen - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

Demografie Aa-landen De kinderaantallen en –dichtheid is in Aa-landen-Oost hoog vergeleken met de overige buurten in Aa-landen. Het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen) neemt in alle buurten af ten opzichte van jeugdigen (6- t/m 11jarigen). Het aantal jongeren (12- t/m 18-jarigen) zal de komende jaren nog toenemen in Midden en Oost en licht afnemen in Noord en Zuid. Het percentage kinderen tot en met 18 jaar ligt in alle buurten onder het percentage senioren van 67+ jaar. De percentages kinderen <18 jaar zijn voor Noord, Oost, Midden en Zuid respectievelijk 23%, 22%, 19% en 19%.

De percentages senioren zijn respectievelijk 24%, 24%, 28% en 20%. Vooral in Midden wonen veel senioren. De kinderdichtheid en totale bevolkingsdichtheid is hoger dan gemiddeld in alle buurten in Aa-landen.

Aa-landen - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

basisonderwijs voortgezet onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

Voet- en fietspaden, woonerven

fietspad voetpad woonerf

Voorzieningen Aa-landen In Aa-landen liggen het winkelcentrum en de basisscholen goed centraal. Aan de rand van de wijk zijn er sportvelden en de speelplekken liggen goed verspreid over de wijk. Een doorgaande busroute zorgt voor speelbarrieres in de buurt Oost en Midden. Dwars door de wijk loopt een doorgaande fietsroute. In de wijk liggen drie plekken met een grotere investering in spelen en sporten. Er zijn verspreid veel plekken met een kleinere investering in alleen spelen. In het hart van de wijk ontbreken bankjes voor ontmoeting. Vooral in de groene gebieden zijn volop bankjes te vinden, op routes van huis naar voorzieningen staan er minder.

De meeste woningen zijn bereikbaar via de stoep of via een woonerf. De buurt Oost bestaat voor een groot deel uit woonerven. Langs de grotere wegen en richting het buitengebied liggen fietspaden. De wijk is goed zelfstandig te belopen en fietsen. Het winkelcentrum, de basisscholen en speelplekken zijn goed bereikbaar. De sportvelden zijn minder goed zelfstandig bereikbaar, vanuit de wijk is er slechts één voet- (en fiets-)gangersbruggetje.

Aa-landen - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Aa-landen Een meerderheid van de woningen ligt op minder dan 300 meter van een koele plek. Dit zijn met name de parkstroken tussen de buurten. Dicht bij de ringweg zijn een aantal woningblokken waar de afstand 300 meter of meer is. De waterpartijen, groengebieden en speelplekken vangen in Aa-landen weliswaar veel water op, toch is de wateroverlast op veel straten aanwezig. Bij intense neerslag zullen veel straten te maken hebben met wateroverlast. Bij elke renovatie zou wateropvang en – afvoer een aandachtspunt kunnen zijn.

Alle buurten in Aa-landen hebben een (bijna) gemiddeld percentage groen. Ook hebben de buurten een gemiddelde percentage grijs oppervlakte. De leefomgeving van Aa-landen is redelijk tot goed op orde. Midden in de wijk zou extra groen, zeker langs doorgaande routes, zorgen voor prettigere en gezondere omgeving.

Aa-landen - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>17%

% (zeer) ernstig eenzaam

% lichamelijke beperking

<10%

<12,3%

>16,1%

<7,7%

>14,1%

Gezondheidsindicatoren Aa-landen Op veel indicatoren scoren de inwoners minder goed dan gemiddeld. Net als in Holtenbroek. Een kleiner percentage dan gemiddeld voldoet aan de beweegrichtlijnen. Ook heeft een hoger percentage dan gemiddeld last van ernstig overgewicht. Het percentage inwoners met een lichamelijke beperking is hoger dan gemiddeld. Het percentage (zeer) ernstig eenzame inwoners is daarentegen is gemiddeld tot net onder het gemiddelde.

In Aa-landen vallen verschillende gezondheidsindicatoren minder goed uit, eenzaamheid is daarin een positieve uitzondering.

Assendorp - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

Demografie Assendorp De kinderdichtheid in Nieuw- en Oud-Assendorp binnen deze wijk is hoog. Hier wonen ook ruim de meeste kinderen tot en met 18 jaar. Voor de hele wijk is te zien dat het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen) toeneemt ten opzichte van het aantal jeugdigen (6t/m 11-jarigen). Gezien het aantal huidige jeugdigen zullen er de komende jaren (5 à 10 jaar) iets meer jongeren zijn, circa 50 extra. Het percentage kinderen tot en met 18 jaar ligt in bijna alle buurten boven het percentage senioren (vanaf 67 jaar). Een uitzondering hierop is de buurt Hanzeland waar juist een hoger percentage senioren wonen.

Over de gehele wijk bekeken is zowel het percentage kinderen als senioren lager dan gemiddeld in Zwolle. Mogelijk omdat in deze wijk veel studenten gehuisvest zijn. De totale bevolkingsdichtheid is ook weer in Nieuw- en Oud-Assendorp een stuk hoger dan gemiddeld voor Zwolle.

Assendorp - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

basisonderwijs voortgezet onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

Voorzieningen Assendorp In de wijk is het sportpark Marslanden aanwezig, vier basisscholen waarvan één speciaal, diverse middelbare scholen, een scoutingclub, diverse buurthuizen, een dierenweide, groot stadspark (Park Wezenlanden) en het station. In de wijk ligt een doorgaande wandelroute plus diverse supermarkten. Onder andere de Wethouder Alferinkweg en Hortensiastraat vormen barrières voor kinderen, de jongste jeugd (8 à 9 jaar) en senioren in deze wijk. In de wijk liggen drie grotere speel- en sportvoorzieningen (meer dan €50.000 aan inventaris), waarvan twee in Park Wezenlanden en verder een multifunctioneel sportveld in de Fresiastraat.

Voet- en fietspaden, woonerven

fietspad voetpad woonerf

In de wijk liggen geen grote (investering groter dan €50.000) speel- en sportplekken. De skatebaan in Park Wezenlanden is een grotere sportvoorziening in de nabijheid. Voor ongeveer de helft van de plekken is ingeschat dat de variatie en uitdaging op orde of zeer goed is. Door de wijk heen staan bankjes. De bankjes staan afgezien van de gebieden met kantoren (ten zuiden van het station) goed verspreid door de wijk. Aan het water bij het Almelose Kanaal zijn er echter weinig bankjes neergezet. Veel woningen zijn bereikbaar over de stoep, op uitzondering van een aantal adressen ten zuiden van het station. In Nieuw- en Oud-Assendorp zijn ook een aantal straten ingericht als woonerf.

Assendorp - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Assendorp Het kan behoorlijk heet aanvoelen in met name in straten in de buurten Nieuw- en Oud-Assendorp. Verkoeling komt van Park Wezenlanden met name. Hoe meer groen in tuinen en openbaar gebied hoe beter en gezonder. Dezelfde buurten hebben ook het minste percentage groen en het meeste percentage grijs. In de buurt Stationsbuurt is een grote kans op wateroverlast op straat maar ook tuinen. Ook de Assendorperstraat en de eigen terreinen aan die straat lijkt een grotere kans op wateroverlast bij piekbuien.

Omdat de openbare ruimte krap is, zijn alle groensnippers in de wijk van belang om water te laten infiltreren. Pierik en Park Wezenlanden zijn de buurten met het hoogste percentage groen in de buurt. De speeltuin aan de Geraniumstraat zorgt voor ruimte en groen in dit gedeelte van de wijk.

Assendorp - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>17%

% (zeer) ernstig eenzaam

% lichamelijke beperking

<10%

<12,3%

>16,1%

Gezondheidsindicatoren Assendorp Op drie van de vier gezondheidsindicatoren scoren de buurten Stationsbuurt, Oud- en Nieuw-Assendorp en Hanzeland bovengemiddeld, op het percentage voldoen aan de beweegrichtlijn, ernstig overgewicht en lichamelijke beperking. De buurten Pierik, Bedrijventerrein Marslanden-Noord en Wezenlanden scoren op (bijna) alle gezondheidsindicatoren juist ondergemiddeld. Hier doet zich dus een combinatie van minder gunstige factoren voor. In deze buurten zijn niet alleen goede voorzieningen nodig maar des te meer sociale verbindingen.

<7,7%

>14,1%

Berkum - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Demografie Berkum De wijk Berkum is een atypische wijk bestaande uit drie bedrijventerreinen, twee buitengebieden en een kern/woonwijk Berkum. Berkum is ook atypisch omdat het door de snelweg A28 en provinciale weg N35 afgesneden is van de stad. In de kern Berkum wonen de meeste kinderen (t/m 18 jaar), circa 850 van de totale circa 1.120 kinderen in de totale wijk. Op het kantorenterrein Oosterenk wonen ook nog eens circa 150 kinderen. Het aantal jeugdigen (6- t/m 11-jarigen) is net wat groter dan het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen). Het aantal jongeren (12- t/m 18-jarigen) zal in deze wijk over vijf jaar gedaald zijn gezien het huidige aantal

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

jeugdigen, van nu circa 440 naar in de toekomst circa 420. De kinderdichtheid is in alle buurten, inclusief kern Berkum ondergemiddeld. De totale bevolkingsdichtheid komt alleen in Berkum richting het gemiddelde. In het kantorenterrein Oosterenk is het laag, en in de andere buurten nagenoeg nul. In de verdeling tussen kinderen (t/m 18 jaar), volwassenen (19-66 jaar) en senioren (+67 jaar) is te zien dat in de kern Berkum het percentage kinderen gelijk is aan het Zwolse gemiddelde, 22%. In deze kern is het percentage senioren bovendien bovengemiddeld met 26% tegenover het gemiddelde van 15% in Zwolle.

Berkum - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

basisonderwijs voortgezet onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

Voorzieningen Berkum Alleen in de kern Berkum bevinden zich speel- en sportplekken. Daarvan is er één grotere (meer dan €50.000 aan investering) aan de Campherbeeklaan. Verder veelal wat kleinere (minder dan €20.000) plekken. Wel goed verspreid over de kern. In de wijk liggen twee basisscholen (in de kern Berkum), twee speciaal onderwijslocaties, drie middelbaar onderwijslocaties, een clubhuis, wijkcentrum en drie scoutinglocaties. Verbonden met de stad en buitengebieden ligt door de hele wijk heen een wandelnetwerk. Binnen de bedrijventerreinen zijn diverse wegen die barrières vormen voor zelfstandige verplaatsing van jongste jeugd tot 8 à 9 jaar.

Voet- en fietspaden, woonerven

fietspad voetpad woonerf

Binnen de kern Berkum vormt de Boerendanserdijk, Abelenlaan, en Erasmuslaan een barrière voor de jongste jeugd. De bankjes zijn met name in de kern Berkum geplaatst op enkele bankjes na aan het wandelnetwerk. De spreiding is in de kern Berkum goed. Op het kantorenterrein Oosterenk ontbreken bankjes, hier wonen wel ruim 750 mensen. De meeste adressen in de kern Berkum zijn verbonden met stoepen. Op het kantorenterrein Oosterenk zijn ook veel adressen verbonden door een stoep. Er ligt een behoorlijk fijnmazig netwerk aan fietspaden. Die vormen ook een deel van de stadsroutes.

Berkum - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Berkum Bedrijventerrein de Vrolijkeid in de noordwest hoek van de wijk heeft de meeste adressen waar de afstand tot een koele plek meer dan 400 meter is. In de kern Berkum is die afstand op de meeste adressen minder dan 200 meter. Ook op het kantorenterrein Oosterenk liggen een paar adressen waar de afstand tot een koele plek meer dan 300 meter is. Op hete dagen kan de gevoelstemperatuur boven de 40 graden uitkomen met name op straten in de kern Berkum en kantorenterrein Oosterenk.

De kern Berkum is voor een woonwijk behoorlijk groen ingericht. De meeste bedrijventerreinen in Zwolle zijn meer grijs dan groen ingericht, zo ook in de wijk Berkum. Door piekbuien kan in de kern Berkum en op het kantorenterein Oosterenk behoorlijk wat wateroverlast ontstaan. Bijvoorbeeld in de kern Berkum in de straten Oleanderlaan, Erasmuslaan en Kerkweg. Bijvoorbeeld op het kantorenterrein Oosterenk in de straten Dokter van Heesweg, Dokter van Thienenweg en Dokter Spanjaardweg.

Berkum - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>17%

% (zeer) ernstig eenzaam

% lichamelijke beperking

<10%

<12,3%

>16,1%

Gezondheidsindicatoren Berkum In de kern Berkum is er sprake van een minder goede score op de indicatoren percentage dat een lichamelijke beperking heeft, ruim 15%, en voldoen aan de beweegrichtlijn, net iets meer dan 51%. Op het kantorenterein Oosterenk is het percentage mensen dat (zeer) ernstig eenzaam is hoog, ruim 16%.

<7,7%

>14,1%

Binnenstad - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

Demografie Binnenstad Het aantal kinderen tot en met 18 jaar in de Binnenstad is klein ten opzichte van andere wijken. Ook is de kinderdichtheid lager dan gemiddeld. Omdat de aantallen zo klein zijn is er niet goed een trend waar te nemen. Het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen) is net iets groter dan het aantal jeugdigen (6- t/m 11jarigen). Er wonen relatief weinig kinderen (0- t/m 18-jarigen) en senioren (67+-jarigen) in de wijk, over het geheel minder dan 7% kinderen en minder dan 12% senioren, ten opzichte van 22% en respectievelijk 15% voor geheel Zwolle.

De kinderdichtheid ligt voor de gehele wijk en de buurten onder het gemiddelde van Zwolle. De totale bevolkingsdichtheid ligt daarentegen weer flink hoger dan het gemiddelde van Zwolle. Met name is de dichtheid hoog in Binnenstad-Zuid en BinnenstadNoord.

Binnenstad - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

basisonderwijs voortgezet onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

Voorzieningen Binnenstad Een groot deel van de binnenstad is winkelgebied. Ook is er natuurlijke het gemeentehuis, een buurthuis en verschillende watertappunten aanwezig. Daarnaast staan er op de belangrijkste knooppunten veel bankjes. De binnenstad heeft een belangrijke ontmoetfunctie met de vele aanwezige voorzieningen. De binnenstad is bovendien verrijkt met een fijn wandelnetwerk en aan de rand bevindt zich een belangrijk park voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. De gehele binnenstad is verbonden door een dicht netwerk aan voetgangersgebied. Eromheen liggen fietsverbindingen met de overige wijken van Zwolle.

Voet- en fietspaden, woonerven

fietspad voetpad woonerf

Binnenstad - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Binnenstad Doordat het park rondom de binnenstad voor een deel als koele plek gezien wordt, zijn enkele adressen in de kern verder dan 400 meter van een koele plek. De Grote Markt, Eekwal, Melkmarkt/ Rodetorenplein zijn onder andere plekken waar het op warme dagen heel heet kan aanvoelen.

De binnenstad is uiteraard minder groen dan naar verwachting andere wijken en buurten in Zwolle. Het stadspark rondom het centrum maken het echter ook weer een stuk minder grijs, het percentage groen is zelfs vergelijkbaar met een woonbuurt zoals Frankhuis in Stadshagen.

De Grote Kerk en omgeving liggen iets hoger waardoor er daar bij intense neerslag veel minder kans is op wateroverlast. Eigenlijk in bijna de gehele binnenstad is er kans op wateroverlast, behalve in de parken, bij intense neerslag.

Particulier groen zoals het parkje achter de woningen Onder de Bogen vormen belangrijke groene punten in de wijk.

Binnenstad - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>17%

% (zeer) ernstig eenzaam

% lichamelijke beperking

<10%

<12,3%

>16,1%

Gezondheidsindicatoren Binnenstad De Binnenstad scoort hoger dan gemiddeld op 3 van de 4 gezondheidsindicatoren. Relatief hoog percentage van de inwoners voldoet hier aan de beweegrichtlijn, heeft geen lichamelijke beperking en geen ernstig overgewicht. Ondanks alle voorzieningen en hoge bevolkingsdichtheid is het percentage mensen die zich (zeer) ernstig eenzaam voelen toch nog wel boven het gemiddelde in de buurten Binnenstad-Zuid en Binnenstad-Noord.

<7,7%

>14,1%

Diezerpoort - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

Demografie Diezerpoort Het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen) is met name in Hogenkamp hoog, ook omdat dit de grootste buurt is qua oppervlakte in Diezerpoort. Het aantal kinderen neemt weer toe ten opzichte van jeugdigen (6- t/m 11jarigen) in veel buurten. Het aantal jongeren (12- t/m 18-jarigen) neemt in bijna alle buurten af of blijft gelijk de komende jaren. Het percentage kinderen tot en met 18 jaar is in veel buurten ongeveer gelijk aan het percentage senioren (67+-jarigen). Hogenkamp daarop uitgezonderd. Hier wonen circa 17% kinderen versus 12% senioren.

De kinderdichtheid en bevolkingsdichtheid is hoger dan gemiddeld in de buurten Schildersbuurt, Bollebieste en Indische buurt. Gemiddeld in Hogenkamp, Bagijneweide en Bedrijventerrein Floresstraat.

Diezerpoort - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

basisonderwijs voortgezet onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

Voet- en fietspaden, woonerven

fietspad voetpad woonerf

Voorzieningen Diezerpoort Verspreid over de wijk liggen diverse basisscholen, een middelbare school en buurthuizen. Ook lopen er meerdere speelbarrières door de wijk. Er liggen geen winkelcentra of sportvelden in de wijk. Het fietsnetwerk bevind zich aan de rand van de wijk. In de wijk liggen 3 grotere sportplekken (voetbal in combinatie met andere sporten) en verder veel kleinere speelplekken. Er is weinig variatie in veel- of weinig investering per plek. Op de grotere speel- en sportplekken en in de groene zones staan veel bankjes. Binnen 250 meter is er overal een bankje te vinden.

Alle woningen zijn bereikbaar over de stoep. Inclusief de voorzieningen zoals scholen, speelplekken en buurthuizen, dierenweides. De wijk is goed zelfstandig begaanbaar. Door enkele grotere en drukkere wegen wordt de wijk wel opgesplitst in meerdere kleinere deelgebieden voor kinderen en minder zelfredzame senioren.

Diezerpoort - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Diezerpoort In de buurten Bollebieste, Dieze-Centrum en Bagijneweide staan veel woningen met een grotere afstand tot een koele plek, meer dan 300 meter. Ook in de buurt Het Noorden ontbreekt die koele plek voor sommige wonen binnen een redelijke afstand. Met name Park de Wezenlanden en de groenstroken rondom Hogenkamp bieden koelte. De voorzieningen zoals schoolpleinen en speelplekken zijn nu nog geen onderdeel van die koele plekken. Het water bij intense neerslag wordt afgevoerd via watergangen en groengebieden. Met name in de buurt Het Noorden is er bij intense neerslag veel wateroverlast op straat.

Ook in andere buurten is er redelijk veel waterlast op straat bij intense neerslag. Veel buurten, behalve Hogenkamp en Meppelstraatweg-Zuid, bevatten een ondergemiddeld percentage groen. Dit is ook recht evenredig met het percentage grijs. De zuidelijke buurten in Diezerpoort hebben een duidelijk minder prettige leefomgeving dan bijvoorbeeld Hogenkamp of andere buurten in Zwolle.

Diezerpoort - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>17%

% (zeer) ernstig eenzaam

% lichamelijke beperking

<10%

<12,3%

>16,1%

<7,7%

>14,1%

Gezondheidsindicatoren Diezerpoort De inwoners scoren op diverse gezondheidsindicatoren heel verschillend in Diezerpoort en ook binnen de buurt per indicator. In de buurt Het Noorden voldoet een hoger dan gemiddeld percentage inwoners aan de beweegrichtlijn en ook is er minder vaak sprake van overgewicht. Maar het percentage inwoners met een lichamelijke beperking of (zeer) ernstig eenzaam zijn scoort juist weer hoog. Ditzelfde gaat op voor DiezeCentrum. Bagijneweide en bedrijventerrein Floresstraat scoren echter op alle indicatoren beter of gemiddeld.

Bij de overige buurten wisselt het beeld qua gezondheidsindicatoren. Over het algemeen scoren de inwoners minder goed op gezondheid in Diezerpoort, met enkele uitzonderingen.

Holtenbroek - demografie Demografie kinderen

kinderen 0-5jr jeugd 6-11jr jongeren 12-18jr

Demografie alle leeftijden

kinderen 0-18jr volwassenen 19-66 jr senioren 67 jr >

Dichtheid kinderen

0

16,3

gem. 5,1 kind per ha

Dichtheid alle leeftijden

0

110,2

gem. 34,4 inw per ha

Demografie Holtenbroek Het aantal kinderen (0- t/m 5-jarigen), jeugdigen (6t/m 11-jarigen) en jongeren (12- t/m 18-jarigen) is redelijk gelijkmatig verdeelt in Holtenbroek. In bijna alle buurten is de jongerenpiek nu op zijn hoogst. In Holtenbroek II stijgt het aantal jongeren nog licht naar circa 220 is de verwachting. In de overige buurten zal het aantal jongeren afnemen. Over de gehele wijk daalt de komende 5 jaar gezien het aantal jeugdigen het aantal jongeren licht van circa 800 naar circa 750. Het percentage kinderen tot en met 18 jaar is in de buurten Holtenbroek I, II en III (24%, 22% en 21%) hoger dan het percentage senioren van 67+ jaar (10%, 7% en 11%).

Alleen in Holtenbroek IV is het percentage 67+ hoger dan het percentage 0-18 jarigen (25% en 18%). De kinderdichtheid is in Holtenbroek I duidelijk hoger dan gemiddeld. In Holtenbroek III boven gemiddeld. De totale bevolkingsdichtheid is in alle buurten gemiddeld of bovengemiddeld.

Holtenbroek - voorzieningen Bankjes

Waarde spelen en sporten

spelen

sport

€350 bankje

€330.000

Algemene voorzieningen

Voet- en fietspaden, woonerven

basisonderwijs speciaal onderwijs voortg. onderwijs winkelcentrum sportpark wandelnet speelbarrière

fietspad voetpad woonerf

Voorzieningen Holtenbroek In Holtenbroek liggen een aantal basis- en middelbare scholen in de centrale as van de wijk. Ook is er bij het winkelcentrum een buurthuis gevestigd. Alleen de buurt Holtenbroek IV wordt doorsneden door een speelbarrière. Verder is er een doorgaande fietsroute langs de rand van de wijk. Twee plekken springen eruit met een grotere investeringswaarde. Ook is te zien dat de overige plekken veelal op spelen zijn gericht en een gemiddelde investeringswaarde hebben.

Er is een goede spreiding van het aantal bankjes over de wijk en over de buurten. Overal is ontmoetruimte door de wijk heen. In de buurten zijn bijna langs alle woningen voetpaden gelegd. De fietspaden zijn meer aan de rand van de wijk gelegd. In één kleiner buurtje zijn nog woonerven. De wijk is goed zelfstandig te belopen. De voorzieningen zoals scholen, het winkelcentra en sport- en speelplekken zijn goed per voet en per fiets bereikbaar.

Holtenbroek - leefomgeving Waterdiepte bij intense neerslag (1-1000 jr)

Afstand tot koelte

0-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m 500+ m Koele plek

>30 cm

% grijs per buurt

% groen per buurt

<10%

5-10 cm

>75%

<30%

>80%

Leefomgeving Holtenbroek Een meerderheid van de woningen heeft in Holtenbroek binnen 300 meter toegang tot een koele plek. Dit zijn met name de groene stroken in de wijk en aan de rand van de wijk aan het water en bij de sportvelden. Veel van de speel- en sportplekken liggen ook in de koele zones. Met name de groene gebieden vangen bij intense neerslag veel water op. Wat opvalt is dat ook veel straten bij intense neerslag te maken hebben met flinke wateroverlast. Bij elke renovatie is dit een aandachtspunt.

Logischerwijs hebben de buurten Holtenbroek II en III een groter percentage groen per buurt en lager percentage grijs. De buurten Holtenbroek I en IV zijn meer versteend. Deze buurten hebben een minder prettige leefomgeving dan de twee noordelijke buurten.

Holtenbroek - gezondheid % ernstig overgewicht

% voldoet aan beweegrichtlijn

<51,1%

>55,4%

>16,1%

Gezondheidsindicatoren Holtenbroek Wat opvalt is dat op alle gezondheidsindicatoren Holtenbroek minder goed scoort dan gemiddeld. Uitzondering is de buurt Holtenbroek I waar de gezondheidsindicatoren net onder het gemiddelde zijn. Een kleiner percentage dan gemiddeld voldoet aan de beweegrichtlijn, een hoger percentage dan gemiddeld heeft ernstig overgewicht, een lichamelijke beperking en is (zeer) ernstig eenzaam. Kortom in Holtenbroek vallen verschillende gezondheidsindicatoren negatief uit.