Kamerbrief Aanpak geldzorgen armoede en schulden

Daartoe maak ik in samenwerking SchuldenlabNL en met gemeenten een aantal effectieve aanpakken in heel Nederland beschikbaar: begeleiding naar en tijdens schuldsanering gericht op nazorg en vergroten van de redzaamheid, collectief schuldregelen om schulden snel op te lossen, het schuldenknooppunt voor veilige en digitale communicatie en het Jongeren Perspectief Fonds om jongeren, die meestal geen afloscapaciteit hebben, perspectief te geven. Door middel van het Pact Schuldzorgenvrij Nederland, werkt SchuldenlabNL met publieke en private partners aan het opschalen van lokaal bewezen effectieve aanpakken. De impactmetingen van de eerste vijf aanpakken55 laten zien dat de aanpakken effectief zijn.56 Ook bezie ik of belemmeringen in wet- en regelgeving weggenomen moeten worden om de doorlooptijd te verkorten.57 Met NVVK, CJIB en gemeenten werk ik aan het

Van schuld naar schone lei, Raad Volksgezondheid & Samenleving, 22 april 2022 Saneren versus bemiddelen, onderzoek naar de meerwaarde van schuldsaneren en een Borgfonds, Joke de Kock, Martijn Schut, juni 2018 54 Hiermee wordt ook de motie Ceder/Kat uitgevoerd die vraagt gemeenten bewust te maken van de relatie tussen armoede en gezondheidsachterstanden. Het Loket Gezond Leven van het RIVM geeft daar instrumenten, erkende aanpakken en voorbeelden (www.loketgezondleven.nl). 55 Collectief schuldregelen, Jongeren Perspectief Fonds, Voorzieningenwijzer, Nederlandse Schuldhulproute en de Doorbraakmethode. 56 Impactmeting Nederlandse Schuldhulproute | Schuldenlab 57 Als onderdeel van en in vervolg op de wijziging van de Faillissementswet ter verbetering van de doorstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening naar de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen en de amendementen, die bij de Kamerbehandeling zijn ingediend en waarvan de effecten worden onderzocht, Kamerstuk 35915 52 53

Pagina 19 van 22

vereenvoudigen en vaker gebruiken van de schuldpauzeknop, zodat mensen die dat nodig hebben uitstel van betaling krijgen.58 59 Het adviesrecht voor gemeenten bij schuldenbewind draagt eraan bij dat de meest passende vorm van ondersteuning voor mensen met problematische schulden wordt gevonden.60 De inzet is de financiën op orde te brengen door de bewindvoerder en de schulden op te lossen door de schuldhulpverlening. Het schuldenbewind is gericht op het stabiliseren van de situatie en het zorgen voor de basisvoorzieningen. Om schuldenbewind niet onnodig lang te laten duren, is sinds de wetswijziging adviesrecht per 1 januari 2021 geregeld dat schuldenbewind steeds voor bepaalde tijd is, bijvoorbeeld drie jaar. Door middel van schuldhulpverlening of schuldsanering kunnen de schulden vervolgens verder worden opgelost. Om de uitvoering te faciliteren is het Landelijk Platform Schuldenbewind opgericht.61 Hierin bespreken gemeenten, rechtbanken en de beschermingsbewindvoerders hoe dit in de praktijk werkt met als doel de kwaliteit van zowel bewindvoerders als schuldhulpverlening te verbeteren.62 Als iemand overigens ontevreden is over het functioneren van diens bewindvoerder, kan hiervan melding worden gemaakt via de klachtenprocedure van de bewindvoerdersorganisatie of bij de kantonrechter.

Ik zal samen met gemeenten en de branche de kwaliteit van beschermingsbewindvoerders en schuldhulpverlening versterken. Hierbij betrekken we signalen van degenen die onder bewind staan en de signalen die ik zelf ontvang over beschermingsbewind. We gaan ook aan de slag met de resultaten van lopend onderzoek naar financieringsstructuren voor de bekostiging van bewind.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Met de minister van Financiën, de minister voor Rechtsbescherming en de staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst bezie ik de positie van publieke schuldeisers bij schuldhulpverlening en schuldsanering zodat sneller tot een akkoord kan worden gekomen. Daarbij betrek ik de financiële en maatschappelijke effecten van de positie van publieke schuldeisers bij zowel het gemeentelijke schuldhulptraject als de wettelijke schuldsanering. Dat doe ik mede in het licht van de wens van de Kamer om te komen tot inkorting van de duur van de wettelijke schuldsanering.63

Kamerstuk 24 515, nr. 421 Tevens uitvoering van de motie Gijs van Dijk/Bruins over uitbreiding van de noodstopprocedure voor boetes (Kamerstuk 35 570-XV, nr. 63) en de motie Palland c.s. over onderzoek naar de landelijke invoering van de pauzeknop (Kamerstuk 24 515, nr. 631) 60 Via de wijziging van het Burgerlijk Wetboek om te voorzien in een adviesrecht voor gemeenten bij schuldenbewind, Staatsblad 2020, nr. 389. 61 Dit geeft ook invulling aan de motie Kat c.s. om de inzet van het adviesrecht door gemeente te bevorderen (Kamerstuk 35 925-XV, nr 51) 62 Hiermee wordt ook de motie Kat c.s. uitgevoerd over in het Landelijk Platform Schuldenbewind bezien of de gestelde eisen aan bewindvoerders voldoende zijn (Kamerstuk 35 925-XV, nr. 50) en de motie Kathmann die gemeenten oproept het kwaliteitskader schuldhulpverlening voortvarend en breed toe te passen (Kamerstuk 24 515, nr. 625) 63 Kamerbehandeling van de wijziging van de Faillissementswet ter verbetering van de doorstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening naar de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen en de amendementen, die bij de Kamerbehandeling zijn ingediend en waarvan de effecten worden onderzocht, Kamerstukken 35915 58 59

Pagina 20 van 22

Caribisch Nederland Ook voor inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba wil ik, net als voor inwoners van Europees Nederland, de bestaanszekerheid versterken. Het belangrijkste doel van het kabinet voor Caribisch Nederland is het verbeteren van de levensstandaard en het bestrijden van de armoede. Tijdens mijn werkbezoek dat ik onlangs aan Saba, Sint Eustatius en Bonaire heb gebracht, heb ik zelf ervaren dat de armoedeproblematiek in Caribisch Nederland schrikbarend groot is. Dat moet veranderen. Het kabinet werkt deze periode toe naar het ijkpunt voor het sociaal minimum. Dit doen we samen met de openbare lichamen en sociale partners. Ik wil de nodige stappen aan de inkomenskant zetten om ervoor te zorgen dat het ijkpunt sociaal minimum in 2025 gerealiseerd kan zijn. Dit is een brede opgave, te meer daar de inwoners van Caribisch Nederland een te groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan de kosten van levensonderhoud. Er ligt een opgave voor alle betrokken bewindspersonen om die hoge kosten aan te pakken.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Ik maak me zorgen over de gestegen kosten van levensonderhoud die zich ook in Caribisch Nederland voordoen, met name die van de energie- en voedselprijzen. Bij deze problematiek van oplopende prijzen speelt voor Caribisch Nederland bovendien dat er sprake is van een relatief groot aandeel huishoudens met lage inkomens. Om ervoor te zorgen dat het ijkpunt sociaal minimum niet uit de pas loopt met de kosten van levensonderhoud, groeit het ijkpunt mee met de prijsontwikkelingen door deze jaarlijks te indexeren aan de hand van de consumentenprijsindexcijfers van het CBS. Na het zomerreces ontvangt u de volgende voortgangsrapportage ijkpunt sociaal minimum met daarin de indexering van het ijkpunt. In 2025 zal er bovendien een nieuw onderzoek worden gedaan naar het ijkpunt sociaal minimum, om te bezien of de inkomens en de kosten van levensonderhoud (meer) met elkaar in balans zijn gebracht en wordt de inzet van de beoogde maatregelen van het kabinet om bestaanszekerheid in Caribisch Nederland te verbeteren, geëvalueerd. De urgentie van de problematiek in Caribisch Nederland noopt tot extra maatregelen in 2022. Per 1 juli 2022 is de onderstand voor zelfstandig wonenden en die met een gezamenlijke huishouding al verhoogd. Ook is de kinderbijslag verhoogd.

Net als in Europees Nederland, komt er bovendien voor Caribisch Nederland dit jaar nog een tegemoetkoming om de energielasten voor huishoudens met een laag inkomen beheersbaar te houden. Met het programma BES(t) 4 Kids zijn daarnaast al belangrijke stappen gezet om de kwaliteit en de (financiële) toegankelijkheid van de kinderopvang te verbeteren. Het verlagen van de ouderbijdrage heeft ertoe geleid dat de kinderopvang betaalbaarder is geworden. Tot slot gaan we ook in Caribisch Nederland aan de slag met het verrijken van school en omgeving middels de rijke schooldag. Blik vooruit De komende periode ga ik met alle partners aan de slag met concretisering en verdere uitwerking van de in de programma’s gepresenteerde acties. De uitvoering van de aanpak wordt met oog voor de reeds lopende programma’s gezamenlijk vormgegeven. In 2025 maken we de balans op. De (tussen)resultaten worden gebruikt om waar nodig andere accenten te leggen of bij te sturen. Uiteraard zal ik uw Kamer tussentijds informeren over de verdere uitwerking, uitvoering en resultaten van de aanpak.

Pagina 21 van 22

Ik nodig de Kamer van harte uit ideeën te bespreken over het versterken van de bestaanszekerheid. Ik bespreek ook graag de dilemma’s waar we tegenaanlopen, zoals de armoedeval en onvoorziene omstandigheden, zoals de huidige inflatie, die voor veel mensen de bestaanszekerheid onzeker maken.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,

C.J. Schouten

Pagina 22 van 22