Jaarverslag bezwaarschriftenbehandeling 2020
Tekst van het document
17
rekenschap
Juridische Zaken Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 10007 8000 GA Zwolle Telefoon (038) 498 23 94 JN.Kuiper@zwolle.nl www.zwolle.nl
Bezwaarschriftenbehandeling jaarverslag 2020
Versie Datum
april 2021 20 april 2021
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
2/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
Inhoud 1 1.1 1.2
Inleiding Indeling Samenvatting
4 4 5
2 2.1 2.1.1 2.1.2
Totaaloverzicht Instroom en Uitstroom van bezwaarschriften Toelichting Totaalcijfers; tabellen en grafieken Aantal ingediende bezwaarschriften Aantal behandelde bezwaarschriften Vergelijking 2013 tot en met 2020 Behandeltermijnen Beroepsprocedures Voorlopige voorzieningen
6 6 6 6 6 7 8 9 9 9
3 3.1 3.2
(Pre) mediation Wat wordt verstaan onder mediation en premediation Coördinatiepunt (pre)mediation
10 10 10
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.4.1 4.4.2.
Werkwijze bezwaarschriften Ambtelijk horen Adviescommissie bezwaarschriften Samenstelling van de commisie Resultaten werkvelden Sociale Zaken Algemene Zaken
12 12 12 13 14 14 15
bijlage
Samenstelling commissie
16
2.1.3 2.2 2.3
3/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
1
Inleiding
Datum
Jaarlijks wordt verslag uitgebracht van de behandeling van bezwaarschriften. De wijze van behandeling van bezwaarschriften is in de loop der jaren veranderd. Naast een behandeling door de Adviescommissie met het houden van een hoorzitting en het uitbrengen van advies, worden een groot deel van de bezwaarschriften op een andere wijze opgelost. Doordat met bezwaarden kort na het indienen van een bezwaarschrift contact wordt opgenomen, wordt het mogelijk een besluit zo nodig te verduidelijken, wordt helder waar het bezwaarde daadwerkelijk om gaat en kan worden gekeken of hier aan tegemoet kan worden gekomen of het bezwaar wellicht op een andere manier kan worden opgelost. De inzet van premediation en mediation heeft het op andere wijze oplossen van bezwaarschriften verder doen toenemen. In 2013 is de mogelijkheid van ambtelijk horen ingevoerd. Met behoud van kwaliteit en zorgvuldigheid van behandeling wordt, door vereenvoudigingen in het proces en een efficiëntere inzet van medewerkers, gestreefd naar een besparing op de kosten van bezwaarschriftenbehandeling. Gekozen is voor een compact verslag waarin een totaalbeeld wordt geschetst en aan de verschillende vormen van afhandeling aandacht wordt besteed.
1.1
Indeling Een totaaloverzicht van ingediende en behandelde bezwaarschriften en beroepsprocedures vindt u in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt aandacht besteed aan premediation en mediation. De werkzaamheden op de verschillende werkvelden over 2020 is toegelicht in hoofdstuk 4. Een samenvatting vindt u in hoofdstuk 1.2 (op bladzijde 5).
4/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
1.2
Samenvatting
Datum
Het aantal ingediende bezwaarschriften is 9% lager dan vorig jaar en is ook lager dan het gemiddelde over de voorgaande zeven jaren. Het percentage dat binnen de wettelijke termijn is afgedaan is vergelijkbaar met het voorgaande jaar, te weten circa 90%. Als doelstelling voor 2020 is vastgesteld, naast het naleven van de wettelijke behandeltermijn, bij 90% van de met hoorzitting afgehandelde bezwaarschriften ambtelijk horen toepassen, het bewust kiezen voor een passende aanpak bij de behandeling. In 2020 is, nadat met bezwaarde in gesprek is gegaan, 41% van de behandelde bezwaarschriften ingetrokken of op een andere wijze afgehandeld. In 95% van de hoorzittingen is ambtelijk horen toegepast. Van de met hoorzitting behandelde bezwaarschriften was 19% niet-ontvankelijk en 64% ongegrond.
5/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
2
Totaaloverzicht
2.1
Instroom en uitstroom van bezwaarschriften
2.1.1
Toelichting In 2020 zijn 524 bezwaarschriften ingediend. Dit aantal is lager dan in 2019 (581) en 2018 (567). En ook lager dan het gemiddelde over de afgelopen zeven jaren (543) In totaal zijn 488 bezwaarschriften behandeld, 27 zaken zijn doorgezonden. Van de afgehandelde bezwaarschriften is 59% afgehandeld met toepassing van de hele procedure (hoorzitting, advies en besluit op bezwaarschrift). Daarvan is bij 95% van de ingediende bezwaarschriften ambtelijk horen toegepast. De overige bezwaarschriften zijn op andere wijze opgelost, zoals een nieuw besluit nemen of intrekking van het bezwaar. Dit percentage is 41% in 2020. Het toepassen van mediationvaardigheden heeft hier een bijdrage aan geleverd.
2.1.2
Totaalcijfers; grafieken en tabellen
Datum
Aantal ingediende bezwaarschriften
Ingediend 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Sociale Zaken Personeelszaken Algemene Zaken
265 17 222
280 9 181
432 3 202
325 13 224
303 28 152
303 15 249
340 9 232
309 0 215
Totaal
504
470
637
562
483
567
581
524
6/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
Aantal behandelde bezwaarschriften
Behandeld 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Sociale Zaken Personeelszaken Algemene Zaken
264 14 271
294 7 170
395 5 185
321 5 235
294 30 176
307 29 177
323 14 287
290 0 198
Totaal
549
471
585
561
500
513
624
488
7/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
2.1.3
Vergelijking 2013 tot en met 2020
Datum
Totaalcijfers 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
177
126
114
143
145
143
147
88
504
470
637
562
483
567
581
524
A. + B.
681
595
751
705
628
710
728
612
afgehandeld in
549
471
585
560
500
513
624
488
132
124
166
145
128
197
104
124
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
A. openstaand op 1 januari B. binnengekomen
jaar Openstaande werkvoorraad op 31 december
onderverdeling afgehandeld: ingetrokken
beslissing op
307
257
331
246
218
240
228
198
56%
55%
57%
45%
44%
47%
43%
41%
242
213
254
311
282
273
396
290
44%
45%
43%
55%
56%
53%
57%
59%
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
27
27
35
62
33
38
81
54
11%
13%
14%
20%
12%
14%
20%
19%
170
162
169
209
202
193
256
186
70%
76%
67%
67%
71%
71%
65%
64%
45
24
50
40
47
42
59
50
19%
11%
19%
13%
17%
15%
15%
17%
bezwaar
onderverdeling beslissing op bezwaar: (kennelijk) nietontvankelijk
ongegrond
(deels) gegrond
8/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
2.2
Behandeltermijnen
Datum
De naleving van de wettelijke behandeltermijnen is in 2020 vergelijkbaar met vorig jaar. In totaal is circa 90% de bezwaarschriften afgehandeld binnen de wettelijke termijn.
2.3
Beroepsprocedures en voorlopige voorzieningen Het aantal beroepszaken is lager dan vorig jaar en ook het aantal voorlopige voorzieningen is lager dan het voorgaande jaar. (Hoger) (Hoger) (Hoger) (Hoger) (Hoger) (Hoger) (Hoger) beroep
beroep
beroep
beroep
beroep
beroep
beroep
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Sociale Zaken
46
26
55
49
60
81
50
Personeelszaken
0
0
2
4
6
5
0
Algemene zaken
27
27
24
20
21
28
19
Totaal
73
53
81
73
87
114
69
In 2020 zijn 32 (hoger) beroepschriften behandeld. Daarvan zijn er 14 ongegrond, 3 (deels) gegrond, 10 niet-ontvankelijk verklaard en 5 ingetrokken. Van de nog openstaande zaken, 53, betreffen 11 zaken hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep en drie bij de Raad van State.
Voorlopige voorzieningen Voorlopige voorzieningen
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Sociale Zaken
10
9
6
14
16
10
13
Personeelszaken
1
1
0
2
0
0
0
Algemene zaken
4
14
6
6
4
10
4
Totaal
15
24
12
22
20
20
17
Van behandelde verzoeken om een voorlopige voorziening is één nietontvankelijk verklaard, 8 zijn afgewezen en 5 ingetrokken.
9/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
3
(Pre)mediation
Datum
3.1
Wat wordt verstaan onder (pre)mediation
Vanaf 2008 wordt in Zwolle gewerkt met het inzetten van premediation en mediation, met name bij de behandeling van bezwaarschriften. Met deze manier van werken wordt een vermindering van de administratieve lastendruk en een verhoging van de klanttevredenheid beoogd. Premediation is het hanteren van een meer klantgerichte en oplossingsgerichte werkwijze. Deze aanpak past geheel binnen de manier waarop we in Zwolle willen werken met en voor de burgers. Mediation is een vorm van bemiddeling waarbij een onafhankelijk persoon, de mediator, onderhandelingen tussen de gemeente en een burger of bedrijf begeleidt om tot een gezamenlijk gedragen oplossing te komen.
3.2
Coördinatiepunt (pre)mediation
Het coördinatiepunt (pre)mediation van de gemeente Zwolle is eind augustus 2008 ingesteld. Bij het coördinatiepunt (pre)mediation kunnen medewerker terecht voor het inschakelen van een procesbegeleider en voor vragen rondom (pre) mediation. Een procesbegeleider is een medewerker van de gemeente Zwolle, die is opgeleid in het toepassen van mediationvaardigheden. Een procesbegeleider heeft een adviserende rol ten opzichte van collega´s over hoe een (potentieel) conflict kan worden opgelost. Daarnaast heeft de procesbegeleider een gespreksbegeleidende rol in kwesties die spelen tussen de gemeente en een burger en/of een bedrijf. Deze beide rollen richten zich op het toepassen van communicatieve vaardigheden en conflicthanteringsvaardigheden en niet op de inhoud van de zaak. Het afgelopen jaar zijn we verschillende keren ingeschakeld bij kwesties waar een groot aantal partijen betrokken is. In die situatie werken we inmiddels met twee procesbegeleiders. In 2020 is er vaker een beroep gedaan op de inzet van procesbegeleiders. In een tweetal zaken betrof het om het gespreksleider zijn in een situatie waar een afdeling en een burger verschilden van mening. In beide gevallen was er geen sprake van een procedure maar wel ongenoegen bij de burger waarbij er vanuit de afdeling behoefte was om te kijken of zaken uitgesproken konden worden.
In beide gevallen is er sprake van verhelderende gesprekken geweest door middel van de inzet van één procesbegeleider. Daarnaast is in een tweetal zaken sprake geweest van de rol van onafhankelijk procesbegeleider, door een tweetal procesbegeleiders. In één zaak is die bemiddeling geslaagd, in de andere casus is het niet gelukt om onderling tot een oplossing te komen. Wel is in die niet opgeloste casus nog overleg met de procesbegeleider om te zien of in het vervolgtraject de communicatie verbeterd kan worden.
10/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
Tenslotte zijn er twee procesbegeleiders ingezet bij een bijeenkomst over een bouwplan waar heel veel zienswijzen tegen waren ingediend. De twee procesbegeleiders zijn volop betrokken bij de organisatie van deze online bijeenkomst. Die avond heeft de buurt kunnen aangeven waar hun bezwaren zitten en hebben gemeente en de initiatiefnemer vragen kunnen beantwoorden. Deze zaak krijgt nog een vervolg. Het coördinatiepunt kan ook helpen bij de vraag of een mediation zinvol is en bij het doorverwijzen naar een mediator. Verwijzing naar een mediator vindt plaats als het conflict zodanig geëscaleerd is, dat een gesprek met uitsluitend een interne medewerker, zoals een procesbegeleider, niet zinvol wordt geacht. Hierbij wordt een algemeen gangbare lijst van indicaties en contra-indicaties gebruikt. Indicaties zijn bijvoorbeeld: er is sprake van onderhandelingsruimte, partijen hebben een doorlopende relatie met elkaar, er bestaat een emotionele component in het conflict tussen partijen, partijen verwachten dat een gerechtelijke procedure geen oplossing biedt en/of duurder is dan bemiddelen, partijen erkennen dat er sprake is van een conflict en willen het conflict snel opgelost zien.
Contra-indicaties zijn bijvoorbeeld: een partij kan zichzelf niet adequaat vertegenwoordigen en heeft geen bijstand, een partij dreigt met strafrechtelijke aangifte, partijen zijn concurrenten in een hoog geconcentreerde markt, de sleutelfiguren willen niet, het gaat om het principe, waarover de rechter moet beslissen.
Premediation Sinds 1 januari 2013 is het werkproces behandeling bezwaarschriften in werking getreden waarbij bij alle binnengekomen bezwaarschriften premediation een belangrijk onderdeel is geworden en heeft dit tot goede resultaten geleid. Het nieuwe bezwaarschriftenproces met de prominente rol voor premediation heeft er eveneens toe geleid dat ook bij primaire afdelingen in de werkprocessen aandacht is om de principes van mediationvaardigheden op te nemen in de werkprocessen. De verbetering van de dienstverlening speelt daarbij een belangrijke rol. Ook worden mediationvaardigheden ( de vaardigheid om premediation toe te passen) gezien als een onderdeel van Op Koers binnen de gemeente Zwolle. In de dagelijkse praktijk passen medewerkers hierdoor vaker premediation toe. Zowel vanuit SWT als vanuit het fysiek domein komen er eind 2020 vragen om een training in mediationvaardigheden. In 2021 zal die training gegeven worden, aangepast aan de praktijk van beide domeinen.
11/17
17
Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
4
Werkwijze bezwaarschriften
Datum
4.1
Ambtelijk horen
In 2013 is de mogelijkheid van het invoeren van ambtelijk horen ingevoerd. Uitgangspunt is dat bezwaarden ambtelijk worden gehoord. Alleen complexe en personele bezwaarschriften worden overgedragen aan de Adviescommissie bezwaarschriften. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om politiek gevoelige zaken, de diversiteit van de betrokken belangen of het grote aantal bezwaarmakers. Van de afgehandelde bezwaarschriften is 59% afgehandeld met toepassing van de hele procedure (hoorzitting, advies en besluit op bezwaarschrift). Daarvan is bij 95% van de behandelde bezwaarschriften ambtelijk horen toegepast. In verband met de maatregelen rond het Coronavirus heeft dit horen veelal digitaal plaatsgevonden.
4.2
Adviescommissie bezwaarschriften
De Adviescommissie bezwaarschriften (verder: de Adviescommissie) heeft tot taak op verzoek advies uit te brengen aan de verschillende bestuursorganen binnen de gemeente Zwolle, waaronder het college, de raad en de burgemeester, over bezwaarschriften die zijn ingediend tegen de door de afzonderlijke bestuursorganen genomen besluiten. De Adviescommissie is een externe commissie en voldoet aan de eisen van artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (verder: Awb) betreffende de onafhankelijkheid. De (vice-)voorzitter en de leden maken geen deel uit van de Zwolse bestuursorganen en zijn evenmin werkzaam onder hun verantwoordelijkheid. De Adviescommissie wordt ondersteund door ambtelijke secretarissen. Deze Adviescommissie is in het jaar 2020 vijf keer bijeen gekomen. In het jaar 2020 zijn 15 bezwaarschriften Algemene Zaken voorgelegd aan de Adviescommissie bezwaarschriften en behandeld tijdens drie vergaderingen. Daarnaast heeft de Adviescommissie bezwaarschriften twee keer geadviseerd over bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de Veiligheidsregio IJsselland.
12/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
4.3
Samenstelling van de commissie
In het jaar 2020 is de samenstelling van de Adviescommissie bezwaarschriften niet gewijzigd. Per 1 januari 2020 is de Wet normalisering rechtpositie ambtenaren (Wnra) in werking getreden. Dat heeft tot gevolg gehad dat de Personeelskamer van de Adviescommissie, haar werkzaamheden heeft beëindigd. Een overzicht van de voorzitter, vice-voorzitter en de leden is als bijlage bij dit verslag opgenomen.
13/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
4.4 Resultaten werkvelden 4.4.1.
Sociale Zaken
Zoals in paragraaf 4.2 is aangegeven, betreft dit bezwaarschriften die in het kader van de sociale wetgeving zijn ingediend. Het gaat dan met name om de Participatiewet, de Wmo 2015 en enkele andere regelingen op sociaal gebied, zoals het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004. In het jaar 2020 zijn 309 bezwaarschriften ingediend, een lager aantal dan in 2019 (340) en het meerjarig gemiddelde (321). Een overzicht van het aantal ingediende bezwaarschriften in 2020 : Participatiewet : 230 WMO : 31 Overig : 48 (bijvoorbeeld leerlingenvoer, gehandicaptenparkeerkaart en schulddienstverlening) Vanwege de maatregelen rondom COVID-19 zijn er diverse (tijdelijke) regelingen in het leven geroepen, zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Tegen besluiten op grond van de Tozo kan bezwaar worden gemaakt. Dit is in 2020 in totaal 14 keer gedaan. Daarvan zijn 8 bezwaarschriften ingetrokken en 5 ongegrond verklaard. In het jaar 2020 zijn geen bezwaarschriften van Sociale Zaken voorgelegd aan de Adviescommissie bezwaarschriften. 212 bezwaarschriften zijn afgehandeld na toepassing van ambtelijk horen. Er zijn in totaal 290 bezwaarschriften op het werkveld Sociale Zaken afgehandeld. Het gaat hierbij niet alleen om bezwaarschriften uit 2020, maar ook om bezwaarschriften die in 2019 zijn ingediend en in 2020 zijn behandeld.
Van het totaal aantal afgehandelde bezwaarschriften zijn 74 bezwaarschriften ingetrokken. Dit is 26% van het aantal behandelde bezwaarschriften. 34 bezwaarschriften (12%) zijn niet-ontvankelijk verklaard. Van de met een hoorzitting behandelde bezwaarschriften zijn 130 bezwaarschriften (72%) ongegrond verklaard en 50 bezwaarschriften (28%) zijn gegrond of deels gegrond verklaard. Op 1 januari 2021 stonden nog 74 bezwaarschriften open.
14/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
4.4.2
Algemene Zaken
De Algemene Zaken betreffen de bezwaarschriften die betrekking hebben op bijvoorbeeld de Wabo, op het gebied van verkeer, subsidies en handhaving. Het gaat dan ook om bezwaarschriften op veel verschillende terreinen. In het jaar 2020 zijn 215 bezwaarschriften ingediend. In 2019 waren dit er 232. Een overzicht van het aantal ingediende bezwaarschriften in 2020: Wabo, BAG, planschade: 89 Handhaving : 59 Verkeer, parkeren : 21 Subsidies : 7 Overig : 39 Onder de categorie “Overig” vallen bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten op basis van de APV, de Wet Basisregistratie personen (Brp) en andere bijzondere wet- en regelgeving. In het jaar 2020 zijn 15 bezwaarschriften Algemene Zaken voorgelegd aan de Adviescommissie bezwaarschriften en behandeld tijdens drie vergaderingen. Daarnaast heeft de Adviescommissie bezwaarschriften twee keer geadviseerd over bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de Veiligheidsregio IJsselland. Er zijn in totaal 198 bezwaarschriften op het werkveld Algemene Zaken afgehandeld tegen 287 in 2019. Het gaat hierbij niet alleen om bezwaarschriften die in 2020 zijn ingediend, maar ook om bezwaarschriften die in de jaren daarvoor zijn ingediend en in 2020 zijn afgehandeld. Van het totaal aantal afgehandelde bezwaarschriften zijn 106 bezwaarschriften ingetrokken. Dit is 54% van het aantal behandelde bezwaarschriften.
20 bezwaarschriften (10%) zijn niet-ontvankelijk verklaard. 68 bezwaarschriften zijn na het houden van een hoorzitting afgehandeld. Daarvan zijn 58 bezwaarschriften (86%) ongegrond verklaard en 10 bezwaarschriften (14%) (deels) gegrond. Een aantal bijzondere zaken die in 2020 aan de orde kwamen waren: Een 70 tal bezwaarden richten zich tegen de komst van een biomassacentrale en refereerden hierbij aan de maatschappelijke discussie over biomassacentrales. Het besluit is in bezwaar in stand gebleven en betrokkenen hebben geen beroep ingesteld. De Adviescommissie bezwaarschriften heeft in 2020 twee keer geadviseerd over bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de Veiligheidsregio IJsselland. Vanwege de aanwezigheid van het heersende Coronavirus had de Veiligheidsregio besloten een aantal (aangekondigde) betogingen te verbieden.
15/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
De Veiligheidsregio was van oordeel dat de betogingen een gevaar voor de gezondheid zouden vormen omdat onder andere de door de RIVM afgekondigde maatregelen niet konden worden gewaarborgd. De besluiten zijn in bezwaar in stand gebleven en hiertegen is geen beroep ingesteld. Er stonden op 1 januari 2021 nog 31 bezwaarschriften open.
16/17
17
Datum Titel
20 april 2021 Bezwaarschriftenbehandeling
De Adviescommissie bezwaarschriften bestond dit jaar uit de volgende (vice-)voorzitter en leden:
Voorzitter
:
de heer mr. M.H.E. Mathon
Vice-voorzitter
:
de heer L. van der Tol
Leden
:
mevrouw mr. J.E. Blekkenhorst mevrouw mr. S. Breuls mevrouw mr. H.G.M. Wammes mevrouw mr. A.D. Haya
17/17