CConstaterende datZwolle
Koppel je AI →
Document · PDF

Inspreektekst dhr. Zomerdijk 19-10-2026

Raad Rondetafelgesprek 19 oktober 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Wet Versterking Regie Volkshuisvesting - 19:35912 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

De Zwolse volkshuisvesting onder hoogspanning Voorzitter, leden van de raad, wethouder, Jammer genoeg moet ik deze avond openen met een harde conclusie: het Zwolse woonbeleid heeft zijn grenzen bereikt en de volkshuisvesting staat onder hoogspanning. Duizenden stadsgenoten staan aan de zijlijn toe te kijken hoe de markt vastloopt, terwijl onze wooncorporaties — de fundamentele ruggengraat van de sociale woningbouw — hun autonomie is kwijtgeraakt aan de commercie. Het is wrang dat verbeterende maatregelen waar u vanavond over spreekt, nu alweer achterlopen op de keiharde realiteit van alledag. De woningmarkt raakt op slot en het blijven polderen moet plaats maken voor flinke hervormingen, stevige ingrepen en vooral politieke moed, voordat het een onmogelijke opgave wordt en de stad in volledige gijzeling geraakt. Zwolle balanceert op dit moment op de rand van onbetaalbaarheid. Ik ben een meer dan verontruste burger als ik de wachtlijst van De Woningzoeker zie. Ik maak me grote zorgen over de trouwe dragers van onze Zwolse samenleving: de agent, de verpleegkundige en de leraar met een middeninkomen van ongeveer 53.000 euro. De Haagse laksheid om de DAEB+-verankering pas in 2028 te regelen, in combinatie met de Wet Betaalbare Huur en de naïeve passiviteit uit dít gemeentehuis, zorgt voor een totale chaos.

Sinds 2022 zijn er in Zwolle door de massale vlucht van particuliere beleggers al 1.110 bestaande huurwoningen definitief van de markt verdwenen. Dat betekent dat in recordtempo 40 procent van ons bestaande middensegment is weggevaagd. De gereguleerde middenhuur nieuwbouw is volledig verdampt. Projecten worden op de tekentafel zo ontworpen dat ze kunstmatig boven de 187 WWS-punten uitkomen. Daarmee ontsnappen ze aan de Wet Betaalbare Huur en landen ze direct in de vrije sector, waar kale huren beginnen bij 1.550 euro per maand. Waar haalt een leraar of verpleegkundige die 600 euro extra per maand vandaan? De commerciële bouwquote is inmiddels verschoven van 30-40-30 naar een schokkende 20-0-80. Onthoudt u deze quote goed, het kan u vanavond van pas komen. Kopen is al helemaal onmogelijk. De instrumenten die we wel hadden, zijn weg. De starterslening is uit Zwolle verdwenen; jonge Zwollenaren moeten de stadsgrens over naar Kampen om nog een kans te maken. Zelfs het jonge Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen is hier onbereikbaar, omdat de benodigde afspraken tussen deze gemeente Zwolle en de commercie simpelweg ontbreken. Het resultaat voor de burger is nul. Onder het mom van het ‘Zwolse Model’ binnen het Concilium staart de raad zich blind op concept overeenkomsten vol onbegrijpelijke juridische taal.

Het doel: kort voor de besluitvormende vergadering droppen we dit in uw postvak met het verzoek om te 'tekenen bij het kruisje.' Ik chargeer, maar dit is mijn waarneming. En natuurlijk betracht u alle zorgvuldigheid. De Rekenkamer heeft hier al eens ernstige twijfels over geuit. Is deze samenwerking niet allang getransformeerd tot monopolisten gedrag dat de stad haar dictaten oplegt ten behoeve van een commercieel verdienmodel? Ons publieke tafelzilver is verkwanseld voor een oud-ijzerprijs. Waardevolle binnenstedelijke grond – zoals De Nieuwe Veemarkt, Weezenlanden-Noord en het Noorderkwartier – is overgeheveld naar projecten die nu voor 80 procent commercieel worden ingevuld. Ontwikkelaars boeken megawinsten, terwijl Zwolle achterblijft met de gebakken peren. De beloofde 30-40-30 verdeling is een farce: de sociale woningbouw haalt vaak de 20 procent niet eens. Wat overblijft zijn piepkleine lofts of 2-kamerappartementen in bouwverdichte woonblokken. Daar zit de Zwolse behoefte niet, al doet de commercie ons vaak geloven dat ,, onderzoek aantoont’’ dat dit juist wel het geval is. Ik ken ze tot nu toe niet en is zeker in de toekomst niet het geval. Zelfs onze woningcorporaties zijn meegezogen in deze carrousel via informele gentlemen’s agreements. Ze bouwen niet meer via vrije aanbesteding, maar worden dwingend verzocht om dure turnkey- pakketten af te nemen.

Dat kost ze 33 procent méér maatschappelijk kapitaal dan bij een vrije, concurrerende aanbesteding! Dit holt hun vermogen uit en laat de wachtlijst van 9 jaar gestaag groeien. Nu de binnenstedelijke grond op is en de begroting voor 2027 een structureel gat van vele miljoenen laat zien, vlucht het college naar de Vechtrand met de Wet voorkeursrecht gemeenten. Maar de machtige bouwlobby heeft de optiecontracten met boeren allang op zak. Welk doel heeft die Wvg daar nog? Dat kan toch niet anders zijn dan om zoveel mogelijk van die 70 procent agrarische grond op te kopen voor de volkshuisvesting? Voorzitter, via u wil ik de raadsleden adviseren: Stel die vraag eens. Op alle andere opties moet een blokkade komen, en het verkopen van binnenstedelijke grond, die er nog is, moet aan banden worden gelegd. VOORZITTER, TOT SLOT: Het roer moet nu echt om. Pak als gemeenteraad het initiatief terug, stop met polderen en begin met dicteren. Stel de prijs van gemeentelijke grond vast als een harde, niet-onderhandelbare prijs. Verbied de schimmige ,,blackbox’’ residuele rekenmethodiek en zorg dat de raad weer echte controlegrendels krijgt. Dwing die 30 procent sociale woningbouw keihard af via de vergunningverlening, zelfs als er sprake is van 100 procent commercieel bezit. Verzoek wooncorporaties weer autonoom te bouwen via vrije aanbesteding en voor de juiste doelgroepen.

Al laat DAEB+ nog even op zich wachten en wordt dat tegen gehouden door - de bouwlobby en Den Haag - er zijn alternatieven mogelijk. Als u zichzelf blijvend laat sturen om bij het kruisje te tekenen sloopt u willens en wetens het Zwolse woonbeleid. U bent belangrijk als volksvertegenwoordiger en als hoogst controlerend orgaan. Eis totale transparantie en zorg voor een goede toekomst van Zwolle. Het is nu meer dan nodig.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/36d5b721-506b-4613-a055-cf6a9d2d2b46?agendaItemId=491733dc-453c-4980-8165-f5e127d0ecc8