Inspraak dhr Moritz mbt Gebiedsuitwerking Herfte gemeenteraad 8 juni 2026
Tekst van het document
Notities inspraak m.b.t. Gebiedsuitwerking Herfte gemeenteraad 8 juni 2026 Geachte raadsleden, geacht college, Beste boeren, burgers en buitenlui! Want daar wil ik het met u over hebben, boeren, burgers en buitenlui, dat is wat Herfte kenmerkt. Mijn naam is Rob Moritz en-voor alle duidelijkheid- ik sta hier vanavond niet als architect, maar als Herftenaar. Wij wonen nu al bijna 30 jaar in deze hechte gemeenschap waar iedereen nog naar elkaar omkijkt en respect heeft voor elkaars manier van leven. Hier wonen boeren en burgers harmonieus samen. En ook de buitenlui zijn welkom om hier te recreëren als wandelaars, fietsers, sporters en golfers. Zelfs die paar lawaaiige evenementen als Kingdance etc. kunnen we nog wel aan; hoewel het maximum wel bereikt is. In dat kader mogen we erg blij zijn met de intenties van de gebiedsuitwerking om Herfte grotendeels een groen, ruim en rustig gebied te laten blijven, een landschapspark in aansluiting op stadspark Vechtrand. Een gebied waar boeren en burgers prettig kunnen wonen en buitenlui kunnen recreëren. Het is goed, dat de gemeente heeft gezorgd voor een ruimere aanpak, dan alleen maar de uitbreidingsmogelijkheden van de golfbaan. Daarom ben ik als bewoner graag aangeschoven bij de overleggen voor het ontwerp van de gebiedsuitwerking. Let wel, we zijn geen officiële vertegenwoordigers met mandaat of zo.
We hebben slechts geprobeerd de belangen van onze gemeenschap zo goed mogelijk te verwoorden. En vaak werd daar naar geluisterd en soms ook niet. Ik snap bijvoorbeeld nog steeds niet, waarom de grens van het gebied is gelegd langs de spoorlijn Zwolle-Ommen, terwijl landschappelijk en daadwerkelijk gezien het gebied rond de Herfterlaan en de Sorghvlietweg daar aan de overkant er een onlosmakelijk deel van is. Ik verzoek u dan ook dit gebied toe te voegen aan de gebiedsuitwerking. De echte mening van onze gemeenschap kwam op tafel tijdens de wijkbijeenkomsten in de Elshof. En het moge duidelijk zijn, uit de schriftelijke reacties die u heeft ontvangen, dat niet iedereen het gevoel heeft dat er voldoende geluisterd is. Het gevoel overheerst, dat er ruim aandacht is voor de uitwerking ten behoeve van de buitenlui, terwijl de boeren en burgers in ons gebied niet of nauwelijks genoemd worden. De buitenlui krijgen alle ruimte om hier te wandelen en te fietsen, bij voorbeeld, hoewel de toegankelijkheid en het doorkruisen van het gebied nog wel beter kan. Aan de zuidoostkant kunnen ze terecht op de wieler, skeeler- en skatebaan en de nieuwe driving-range. En je hebt natuurlijk de Wijthmener plas met alles erop en aan. Daarnaast is er ruimte en aandacht voor natuur en landschap in combinatie met waterbuffering.
We lezen echter bijzonder weinig over de ruimte voor de boeren en burgers in het gebied. Er wordt gerefereerd aan de bewoning in en vanaf de bronstijd, maar nu wonen er echt ook nog mensen in Herfte. En ook wij hebben belangen en wensen die we graag juist nu meegenomen willen zien in het plan. Dat hoort ons inziens onlosmakelijk bij een gebiedsuitwerking. Er zijn een aantal zaken inderdaad meegenomen in een annex, waarvoor onze waardering, maar dat geeft wat ons betreft niet genoeg zekerheid en snelheid. Het is al veelvuldig genoemd, de bestaanszekerheid van de boeren. Ik wil daar niet veel verder over uitweiden, maar er zijn met name ook jonge boeren, die hier enthousiast verder willen, zoals u in de schriftelijke reacties heeft kunnen lezen. In mijn bijdrage wil ik me nu concentreren op het idee “Huisje erbij”. Om dicht bij mijn vakgebied te blijven, ik heb moeten constateren dat er grote zorgen zijn in onze gemeenschap over de huisvestingsmogelijkheden voor met name ouderen en jongeren. Nog niet zo lang geleden leefden er op de erven meerdere generaties bij elkaar. Als de kinderen bijvoorbeeld het boerenbedrijf overnamen, bleven opa en oma op het erf wonen, hielpen een handje en zorgden voor de kleinkinderen.
Dat betekende dat met de kinderaantallen van nog maar 1 generatie geleden, er vaak wel 12 mensen op een erf woonden eventueel nog aangevuld met inwonende meiden en knechten. En ook op de zogenaamde burgererven was de bewoningsdichtheid groot. Als er tegenwoordig per erf in Herfte gemiddeld 4 bewoners zijn, dan is dat al veel. Dat betekent, dat in een generatie tijd de bevolking van Herfte met zeker de helft is afgenomen. En dat heeft grote gevolgen gehad voor het voorzieningenniveau en de sociale structuur. Veel ouderen moeten bijvoorbeeld noodgedwongen hun toevlucht zoeken in aangepaste huisvesting in Berkum, Dalfsen en Heino. Terwijl ze dolgraag in hun gemeenschap zouden blijven wonen. Jongeren komen in bijvoorbeeld Stadshagen terecht in plaats van huisvesting te vinden in onze buurt. Ik ben zelf professioneel coördinerend architect van het nieuwe dorpsplan Wijthmen, met daarin genoeg starterswoningen, Mijn buurtgenoten vinden het droevig en onbegrijpelijk, dat hun kinderen niet de kans krijgen om zich daar, dichtbij onze omgeving te vestigen. Helaas blijkt voorrang juridisch uitgesloten. Maar het blijft moeilijk te verteren. En die verschillende erven dan, zou je denken, plaats genoeg. Dat klopt, plaats genoeg. Ik heb bijvoorbeeld voor buren een ontwerp gemaakt voor de renovatie van een van de twee woningen op hun erf. De woning waar ook hun grootouders gewoond hadden.
En met behoud van de architectonische kwaliteiten want het is een van de waardevolle historische erven in Herfte. Dat ging allemaal prima, totdat bleek, dat deze woning niet bewoond mocht worden. Hij was bij een bestemmingsplanwijziging zomaar wegbestemd. Terwijl er gewoon mensen woonden. Al generaties lang zelfs. En dat is bij veel erven in ons gebied gebeurd, Zonder dat de bewoners het doorhadden, waren woningen ineens illegaal geworden of waren alle bestaande mogelijkheden verdwenen. In dit speciale geval heeft het een jaar en veel geld extra gekost voor het geregeld was. Maar zo heb ik er bij ons veel meer meegemaakt. Plek genoeg, de behoefte is enorm, maar het is niet toegestaan. Weg sociale structuur. En toen kwamen de voorstellen voor de gebiedsuitwerking met daarin de uitbreiding van de golfbaan met voor de financiering daarvan plannen voor het toevoegen van een aantal woningen. Hoezo extra woningen? Gezien het voorgaande is dat voor de buurt onbegrijpelijk en onverteerbaar. Waarom zij wel en wij niet? Om er niet negatief in te gaan staan, maar juist een win-win situatie te creëren, hebben we het voorstel gedaan voor “Huisje erbij”. Gebaseerd op het landelijke idee om de woningnood te bestrijden met overal een straatje erbij. Het belangrijke verschil is, dat bij ons geen infrastructuur extra meer nodig is en het meeste van de bebouwing er eigenlijk al staat.
Hoe moeilijk kan het zijn? Als je de kwalitatieve eisen qua inpassing etc. omschrijft, verbeter je de bestaande erven en hun bebouwing en daarbij ook de sociale structuur van Herfte. Maatwerk. En op de schaal van onze stad doe je daadwerkelijk iets aan de woningnood. Het mag misschien nog niet helemaal passen in het KGO van de provincie, maar samen met de gemeente moet daar uit te komen zijn. Die toezegging hebben we inderdaad gekregen. Maar dat is ons te vrijblijvend. Dit moet gewoon in de uitwerkingsvisie worden opgenomen. Dan bedien je niet alleen de buitenlui, maar komen onze boeren en burgers ook aan bod. Er schuilt nog wel een addertje onder het gras en dat zijn de financiële voorwaarden. Bij een KGO-project wordt een financiële bijdrage gevraagd vanwege de zogenaamde waardevermeerdering van de grond bij het ontwikkelen van huisvesting. Die wordt dan gebruikt om het landschap en de uitstraling te verbeteren. Maar dat is in dit geval grote nonsens. Er wordt helemaal geen bebouwing toegevoegd. Sterker nog we herstellen onze buurt. En we wonen in een landschapspark! Als er dan nu van waardevermeerdering sprake is, wie heeft ons gecompenseerd, toen bestaande woonruimte van generaties werd onmogelijk gemaakt. Dat is juist waardederving! En dat kunnen we nu herstellen.
En om op nog een ongelijkheid te wijzen: Ik heb bijvoorbeeld ooit het plan gemaakt voor de renovatie van de watertoren aan de Turfmarkt. Dat is hier te vergelijken met het versterken van onze bestaande erven. In de watertoren zijn toen 21 woningen toegevoegd. Hier hebben we het over maximaal een of twee per erf. Denkt u, dat er bij de watertoren geld is gestort in een fonds om de groene kwaliteit van de Turfmarkt te verbeteren? Waarom dan hier wel? Zelfs de infrastructuur en het parkeren hoeven niet te worden aangepast. En we herstellen de sociale structuur van onze gemeenschap in Herfte. Daarom vraag ik onze gemeente om het project “Huisje erbij” onlosmakelijk aan dit plan te verbinden. Zodat de gebiedsuitwerking er echt een wordt voor alle boeren, burgers en buitenlui in Herfte! Dank voor uw aandacht, Rob Moritz Herfterlaan