Document · PDF

Inspiratiemagazine Climate Campus

Raad Besluitvormingsronde 21 mei 2024, gemeente ZwolleBij agendapunt: Uitkomsten inspiratiereis Climate Campus9.124 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

360 Z W O L L E √ C L I M AT E

PR E S E N TAT IE CO NCEPT EN Bezoekerscentrum

Klimaat Experience

www.climate-campus.nl

Innova ecluster

18 januari 2024

INTRODUCTIE Met elkaar staan we voor diverse klimaatuitdagingen naar de toekomst. Daarom zijn we aan de slag gegaan met het ontwikkelen van verschillende manieren om de stad en professionals te betrekken bij deze uitdagingen en handelingsperspectief te bieden. Nu zoeken we partijen in de regio Zwolle die gemotiveerd zijn om hierover na te denken en mee te doen.

In opdracht van gemeente Zwolle heeft Stichting ECO-team voor Climate Campus de kansen verkend van een Klimaat Experience Center en een Bezoekerscentrum, in combinatie met de ontwikkeling van het thema klimaat voor het Innovatiedistrict Spoorzone. Tijdens deze opdracht zijn brainstorms en gesprekken gehouden en zijn mogelijke partners samen op een inspiratiereis gegaan naar voorbeelden in Duitsland en Denemarken. In dit document worden hiervan de concepten gepresenteerd voor de businesscases Experience Center en Bezoekerscentrum en aanvullend wordt het mogelijke Innovation Cluster toegelicht.

www.climate-campus.nl

S A M E N VAT T I N G U I T K O M S T E N V E R K E N N I N G De belangrijkste inzichten uit de verkenning naar een Klimaat Experience Center en een Klimaat Bezoekerscentrum, in combinatie met de ontwikkeling van het thema klimaat van het Innovatiedistrict Spoorzone (innovatiecluster klimaat), zijn: • Van klein naar groot: een groeimodel past beter bij Zwolle dan

• Het innovatiecluster klimaat kent twee sporen: de

in één keer een enorme investering in een groot centraal

ontwikkeling van een digital delta twin en een nadere

centrum

verkenning voor een Blue Village (fieldlab)

• Een klimaat experience moet ook beleefbaar zijn door de

• Door initiatieven en ontwikkelingen slim te combineren

stad heen (decentrale klimaat experience met routes en

kunnen we in 2024 een aantal basiselementen realiseren van

activiteiten door de stad), met een mogelijk toekomstig

waaruit het Bezoekerscentrum, het Klimaat Experience

centrale experience op Spoorzone (grootschalige attractie,

Center en het Innovatiecluster kunnen doorgroeien.

bijvoorbeeld een klimaat “Nemo”).

Groeimodel met ambitie

2024 B ezoekerscentrum realiseren

Digital delta twin

www.climate-campus.nl

Fieldlab Blue Village

Routes & activiteiten door de stad Slim combineren

2024 Gereed KLIMAAT EXPERIENCE

BEZOEKERS CENTRUM

INNOVATIE CLUSTER

DOOR DE BESTAANDE STAD

CLIMATE ESCA PE

Centraal op

K LI MA AT E X PE D I TIE Z WO LL E

KL I M A AT KA M E R

K L IM AAT T U I N

K LI M AAT H U I S

V I RT UA L D ELTA

EXPERIENCE CENTRUM

Blue Village

Ambitie

www.climate-campus.nl

I N H O U D S O P G AV E 1. Suolle (het ontstaan van Zwolle)

Uitdaging 1: Zwolle als badkuip

Uitdaging 2: Zwolle bestand tegen extreem weer.

Probleemgebieden

2. Climate Campus

Zwolle als deltastad van de toekomst

Wat is er eerder al gedaan

3. Verkenning

Doel

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

A.1 Klimaathuis

A.2 Klimaattuin

3.B. KLIMAAT EXPERIENCE center

B. Verkenning Klimaat Experience regio Zwolle

B. Klimaat Experience next step

3.C. Innovatiecluster Klimaat

C.1 IJssel-Vecht Digital Delta Twin

.. Het vervolg

.. Bijlage

www.climate-campus.nl

1. Introduc e

SUOLLE Zwolle is een stad met middeleeuwse wortels en is ontstaan op een dekzandrug tussen de rivieren de IJssel en de Overijsselse Vecht, waar het riviertje de Aa in samenvloeide. Deze verhoogde plek in een moerassig landschap werd destijds 'Suolle' genoemd, en evolueerde tot de naam ‘Zwolle. Door deze speciale ligging kent Zwolle vele voordelen maar ook uitdagingen.

www.climate-campus.nl

1. Introduc e

U I T DAG I N G 1 : Z WO L L E A L S B A D K U I P In de regio Zwolle leven wij in een delta. We hebben hier te maken met het IJsselmeer, het Zwarte Water, de Vecht, de IJssel en de Sallandse weteringen met bijbehorende toevoer van water. Als deze toevoer te groot wordt en het water niet naar het IJsselmeer/Waddenzee kan, dan loopt de badkuip van Zwolle langzaam vol. In combinatie met extreme neerslag, verhoogde toevoer van water en zeespiegelstijging kan dit in de toekomst tot problemen leiden.

Overstroming Beschikbaarheid zoet water Regionaal en stedelijk watersysteem

www.climate-campus.nl

Meppelerdiep

IJsselmeer Zwartewater

Vecht

IJssel

Sallandse Weteringen

Stroming

Zwolle is een historische plek met een rijke geschiedenis, maar ligt in een delta die kwetsbaar is voor klimaatverandering. De binnenstad van Zwolle ligt buitendijks, en is dus kwetsbaar voor overstromingen, vooral tijdens perioden van hevige regenval en noordwesterstorm. In december 2023 hebben we dat aan levende lijve ondervonden: de combinatie van een hoge waterstand in de rivieren IJssel en Vecht, een verzadigde bodem door een nat najaar, een noordwesterstorm die het water van het IJsselmeer richting Kampen en Zwolle blaast én regen die het water van de Sallandse weteringen via de binnenstad van Zwolle moet afvoeren richting IJsselmeer. Dat leidde op verschillende plekken tot (dreiging van) natte voeten.

bemoeilijkt tegelijkertijd de afvoer van water van het achterland van Zwolle naar het IJsselmeer. Zwolle ligt middenin deze “badkuip”. Deze unieke dynamiek in de deltaregio Zwolle vraagt om een voortdurende balans tussen natuurkrachten en menselijke aanpassingen en technologieën om de stad te beschermen tegen de grillen van het water. Met de stijging van de zeespiegel, het peil in het IJsselmeer, weersextremen met plensbuien en periodes van langdurige regenval, zullen we onze regio, stad en leefstijl moeten aanpassen om in de toekomst weerbaar te zijn voor klimaatverandering.

Het sluiten van de balgstuw bij Ramspol voorkomt dat het water van het IJsselmeer te ver oprukt richting Kampen en Zwolle, maar

www.climate-campus.nl

1. Introduc e

U I T DAG I N G 2 : E X T R E E M W E E R Klimaatverandering vraagt om het voorkomen van zowel sociale als fysieke overlast en schade, zowel tijdens als na extreem weer, zoals onderstreept door Arjan Spaans, wethouder Duurzame stad. Het vereist een aanpassing van het watersysteem (uitdaging 1) maar ook een fysieke transformatie van de stad. Zoals een blauwgroen dooraderde stad/regio, met voldoende schaduw tegen hittestress en een bodem die fungeert als spons. Dit alles vraagt om een maatschappelijke transitie van gedrag, acceptatie en actie in de eigen omgeving (huis, tuin en buurt) en daarbij biedt de transformatie kansen voor nieuwe producten en diensten (blauwgroene economie).

Hitte & koelte Zoetwaterbeschikbaarheid voor droogte, drinkwater / grondwater) Berging van plensbuien

www.climate-campus.nl

1. Introduc e

PROBLEEMGEBIEDEN

E X T R E M E N E E R S L AG

HITTE

Zwolle heeft een uitdaging ten

Door extreem warme periodes

aanzien van het opvangen van

neemt hittestress toe, vooral in de

extreme neerslag

gebouwde omgeving, is de zoetwatervoorraad sneller uitgeput en bestaat de kans op

D R E I G E N D T E KO R T A A N D R I N K WAT E R Zwolle heeft in de toekomst een uitdaging om voldoende drinkwater(voorraad) beschikbaar te hebben, van goede kwaliteit

verdere bodemdaling.

VERSTEDELIJKING De regio staat voor de complexe uitdaging van klimaatbestendige groei. Realisatie van robuuste water- en bodemsystemen is daarbij leidend.

www.climate-campus.nl

S T I J G E N D E WAT E R P E I L E N

DROOGTE

Zwolle heeft ook een uitdaging ten

Zwolle heeft een uitdaging om

aanzien van zeespiegelstijging en

water tijdelijk op te slaan en vast

een verhoogd peil in het IJsselmeer.

te kunnen houden voor voor

De binnenstad ligt immers

periodes van droogte. Daarbij

buitendijks en vormt zo een eiland in

hoort ook aanpassing van het

het IJsselmeer.

peilbeheer voor grondwater.

2. Climate Campus

D E K ATA LY S AT O R V O O R K L I M A ATA D A P TAT I E Nu we de eerste uitdagingen hebben belicht voor de regio Zwolle, brengt ons dat bij de Climate Campus. Climate Campus is de katalysator voor samenwerking van overheden, onderwijs en onderzoeksinstellingen, ondernemers en maatschappelijke initiatieven. Climate Campus activeert vernieuwend samenwerken voor een IJssel-Vechtdelta die klimaatbestendig is, economisch krachtig en die zelfbewust samenwerkt aan de uitdagingen van morgen.

De Climate Campus verbindt uiteenlopende vraagstukken en netwerkpartners door belangen, kennis en geld te matchen.

www.climate-campus.nl

2. Climate Campus

S A M E N B O U W E N A A N D E LTA S TA D VA N D E T O E K O M S T Overheden, toonaangevende adviesbureaus, bedrijven, ondernemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen, maatschappelijke organisaties en inwoners bouwen samen aan de Deltastad van de Toekomst voor volgende generaties.

Gezonde, blauwgroene stad

Klimaatbewust en actieve stad

Waterveilige stad (klimaatproof)

Watercirculaire stad*

Klimaatinnovatieve stad

Sociale & Inclusieve Stad

www.climate-campus.nl

2. Climate Campus

WAT I S E R E E R D E R A L G E D A A N

Groene Karavaan 19 april in

Via #gewenningsgroen op P-

Zwolle met Groen

plekken naar een vergroende

Spreekuur voor inwoners

Van Ittersumstraat

CATCH pilot Zwolle

ONTBIJTSESSIE

Onderzoek

ontwikkelt Garden Battle

KENNISAGENDA

Klimaatinspiratietuin

Groene Middag van Team Klimaat Actief!

Staat de klimaat

Internet of Nature – Nadina

escaperoom dit jaar ook in

Galle

jouw gemeente?

Handreiking duurzame bedrijventerreinen

Windesheim studenten organiseren speurtocht en klimaat escaperoom in Kampen

De deelnemers van Climate Campus ondernemen allerlei initiatieven die bijdragen aan een klimaatbestendige, groene en (ook economisch) gezonde deltaregio. Vanuit een gezamenlijk kennis- en innovatieagenda dagen partijen

Bekijk al onze initiatieven

elkaar uit om met nieuwe oplossingen te komen. Ook bieden we een podium voor aansprekende initiatieven van anderen. Laat je inspireren!

www.climate-campus.nl

3. Verkenning

I N S P I R AT I E O P D O E N In 2023 is de verkenning naar een klimaatadaptiever Zwolle verder doorgezet. Hiervoor hebben wij met ondernemers, bestuurders, onderzoekers en het onderwijs initiatieven bezocht die ons helpen bij onze verkenning naar een Klimaat Bezoekerscentrum, Klimaat Experience Center in combinatie met mogelijke invulling van het thema klimaatadaptatie voor de ontwikkeling van Innovatiedistrict Spoorzone. Deze verkenning heeft ons geïnspireerd om diverse concepten te ontwikkelen die informeren, inspireren en aanzetten tot actie om klimaatverandering te beperken en klimaatbestendigheid te vergroten.

Klimaat Bezoekerscentrum Klimaat Experience

Klimaat Innovation Center

www.climate-campus.nl

3. Verkenning

DOEL Door bewoners, bedrijven, studenten en toeristen in de regio Zwolle te inspireren, vergroten we het bewustzijn over water en klimaatverandering. We stimuleren gedragsverandering, kennisontwikkeling en innovatie op het gebied van klimaatadaptatie, met als doel dit toe te passen in het dagelijkse

48% Weekly Goal

leven en werk in onze regio. 76% Monthly Goal

Via een Klimaat Bezoekerscentrum, een Klimaat

22% Year Goals

Experience Center en een Klimaat Innovation Center willen we de regio verder inspireren en uitdagen om

22% City Goals

samen te bouwen aan de Deltastad van de Toekomst. Empowerment Tools

Creativiteit Denkkracht

www.climate-campus.nl

Ideeën

Initiëren

Ontdekken

Uitvinden

Inspireren

Informeren

Zichtbare actie

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

P O O R T N A A R D E D E LTA S TA D VA N D E T O E K O M S T Zwolle's Klimaat Bezoekerscentrum en mogelijk Experience Center vormen een dynamisch duo om van de regio een vooruitstrevende Deltastad te maken. Het bezoekerscentrum fungeert als innovatieve omgeving, die praktische middelen te bieden heeft voor zowel lokale bewoners als buitenstaanders om zich actiever aan te passen aan klimaatverandering. Onze verkenning heeft geresulteerd in ideeën en concepten voor dit centrum, dat zich richt op het vergroten van bewustwording en het bieden van concrete oplossingen voor klimaatuitdagingen. Het centrum wil daarmee een opstap zijn naar de toekomstige Deltastad. Kennis en praktijk komen er samen om mensen niet alleen te informeren, maar ook tot actie aan te zetten. Een omgeving die inspiratie biedt en bijdraagt aan een actievere aanpak van klimaatverandering voor een duurzamere toekomst.

Het doel van een klimaat bezoekerscentrum is niet alleen het vergroten van bewustwording, maar ook mensen de middelen en het vertrouwen geven om zelf actie te ondernemen op klimaatadaptatie.

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

INGREDIËNTEN Een bezoekerscentrum richt zich op een beter begrip van, de voorbereiding op, en het reageren op de effecten van klimaatverandering voor de regio en haar bewoners. Het biedt kansen om samen te werken en weerbaar te worden voor klimaatverandering.

1. Inzicht in lokale klimaatrisico's:

2. Praktische aanpassingstips:

3 . Ve r b i n d i n g m e t e x p e r t s en omwonenden:

4. Stappen naar actie:

Ontdek de specifieke

Leer bewoners hoe zij hun huis,

Een plek waar je kennismaakt met

Workshops, demonstraties,

bedreigingen waar onze regio mee

tuin, en straat kunnen aanpassen

lokale experts en medebewoners en

trainingssessies en concrete

te maken heeft door middel van

om beter bestand te zijn tegen

mee kunt denken over de Deltastad

initiatieven die bewoners en onze

visuele gegevens,

extreme weersomstandigheden,

van de Toekomst.

gemeenschap in staat stellen om

wateroverlast of droogte. Interactieve kaarten en verhalen

praktische stappen te zetten en Waar je kennis kunt delen,

hierdoor handelingsperspectief te krijgen.

van onze eigen gemeenschap.

Demonstreer wat hierin de

ervaringen kunt uitwisselen en

Hierin laten we zien waarom er

mogelijkheden zijn en tevens de

samenwerkingsprojecten kunt

actie nodig is.

creatieve oplossingen.

starten die ons allen helpen klimaatveerkrachtiger te worden.

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

MOGELIJKE CONCEPTEN BEZOEKERSCENTRUM Een Klimaatbezoekerscentrum kan verschillende elementen bevatten die vergelijkbaar zijn met een informatiecentrum van bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, maar met een specifieke focus op klimaatgerelateerde onderwerpen. Uit de volgende onderdelen kan het bezoekerscentrum worden opgebouwd:

3 A . 1 K L I M A AT H U I S

I N F O R M AT I E Z U I L E N

I N F O R M AT I E P U N T

Een voorbeeldwoning waarin

Op verschillende plekken rondom het

Een plek waar mensen informatie

klimaatadaptatie volledig is

bezoekerscentrum en in de regio pop-

kunnen inwinnen over

meegenomen

up zuilen waarmee je wordt

klimaatadaptatie advies

geactiveerd.

3 A . 2 K L I M A AT T U I N

P O P - U P I N F O R M AT I E C E N T E R

EXPERIENCE

Een buitenruimte als toonaangevende

Een truck of container die de regio

Voor meer ervaring verwijzen wij

voorbeeldtuin voor klimaatadaptatie

afreist om informatie te verspreiden

alvast naar het hoofdstuk Experience center

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

3 A . 1 K L I M A AT H U I S Het idee: met het Klimaathuis aanhaken bij een lopend initiatief genaamd het Smart Test House (zie pagina 22). Het Smart Test House willen wij verrijken met voorbeelden ter inspiratie om zelf aan de slag te gaan met klimaatadaptatie. In dit Klimaathuis zijn mogelijke klimaatadaptieve maatregelen geïntegreerd (bij voorkeur inclusief energietransitie). Mogelijke aanvullingen zijn: Klimaatbestendige duurzame materialen: Gebruik van duurzame Groene gevels en daken: Integratie van groene elementen zoals

bouwmaterialen die die de impact op het milieu verminderen en

groendaken of verticale begroeiing om hittestress tegen te gaan,

bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden.

verkoeling te bieden, water vast te houden, te filteren en de isolatie van de woning te verbeteren (koeler in de zomer) en ook de biodiversiteit te bevorderen.

Hittebestendige en reflecterende dakmaterialen: Materialen die hitte weerkaatsen kunnen helpen om de binnentemperatuur te

Waterbeheer (regenwateropvang en -hergebruik) Met een grijs

reguleren (fase verschuiving).

water installatie voor het opvangen en opslaan van regenwater om de tuin te sproeien, het toilet door te spoelen of te wassen.

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

3 A . 2 K L I M A AT T U I N Het idee: de Klimaattuin wordt een levendige, groene oase in de Spoorzone met een educatief platform dat de regio inspireert om klimaatadaptieve oplossingen te omarmen. Het wordt een innovatieve tuin die in de praktijk demonstreert hoe je veerkrachtig wordt tegen klimaatverandering en de biodiversiteit versterkt.

Regenwateropvang, infiltratie en grijswater oplossingen

Waterinfiltratie: Met bijvoorbeeld infiltratiekratten overtollig water

(combinatie met klimaathuis): Het ontwerp van de tuin zal water

tijdelijk opslaan voor latere infiltratie in de bodem.

infiltratievoorzieningen bevatten, zoals regentonnen, kratten, wadi’s en greppels om regenwater op te vangen en te laten infiltreren in de

Digitale tuin: met sensoren weet de tuin hoeveel water er gebufferd

bodem of op te slaan voor later gebruik.

is, nog te bufferen is en waneer het water moet vasthouden of juist moet laten infiltreren omdat er water aankomt.

Koelte: door demonstratie en voorbeelden wordt getoond hoe men hittestress kan tegengaan en verkoeling aan een tuin of gebied kan

Educatieve Component: De Klimaattuin kan fungeren als een

bieden door schaduwrijke zones te maken en vegetatiekeuze te

educatief centrum, waar bezoekers kunnen leren over

veranderen.

klimaatadaptatie, duurzame watermanagementpraktijken en biodiversiteit. Interactieve displays, helpen de bezoeker om inzicht te

Permeabele bestrating: Bestrating die regenwater doorlaat om

krijgen om bewustzijn te vergroten en bezoekers te inspireren om

wateroverlast te verminderen en de bodem helpt om regenwater te

vergelijkbare praktijken toe te passen in hun eigen leefomgeving.

absorberen.

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

M O G E L I J K E L O C AT I E In het hart van de Spoorzone in Zwolle zijn veelbelovende ontwikkelingen gaande: Gebiedsontwikkelaar AM, in samenwerking met NS en de gemeente Zwolle, heeft ambitieuze plannen om het voormalige bedrijventerrein bij het NS-station te transformeren tot een bruisend innovatiedistrict, genaamd WärtZ. Dé landingsplek voor het Klimaat Bezoekerscentrum met Klimaathuis en -tuin. De ondertekende verkoop- en samenwerkingsovereenkomst omvat een ambitieus plan met ruimte voor ongeveer 850 woningen, bestemd voor alle leeftijdsgroepen, en een niet-woningprogramma van 26.500 m2. Dit programma omvat diverse faciliteiten, zoals horeca, onderwijsinstellingen, buurtvoorzieningen en ruimtes voor creatieve makers. Het gebied binnen de Spoorzone zal getransformeerd worden tot een spoorpark, waarbij de iconische Wärtsilä-hal het kloppende hart zal vormen.

Te midden van deze ontwikkeling zien wij potentie voor een Klimaat Bezoekerscentrum en later wellicht een Experience Center, compleet met een Klimaathuis en -tuin. Deze locatie belichaamt de synergie tussen innovatie, toekomstgericht wonen en werken, en biedt een unieke gelegenheid om bezoekers bewust te maken van klimaatuitdagingen en -oplossingen. Dit project beoogt een inspirerende plek te worden waar kennis, praktijk en innovatie samenkomen.

www.climate-campus.nl

3.A Klimaat Bezoekerscentrum

K O P P E L K A N S E N , F I N A N C I E R I N G E N M O G E L I J K E PA R T N E R S Klimaathuis budget: Voor de realisatie van het Klimaathuis bestaat de koppelkans met Windesheim en VillageZ. Windesheim beoogt een Smart Test House neer te zetten, een proefwoning voor praktijkproeven. Het gaat om proeven met diverse typen wanden, daken, isolatiesoorten, verschillende installaties en energiesopwekprincipes. Dit Smart Test House wordt in samenwerking met het innovatiecluster Smart Sustainable Living ontwikkeld met de naam VillageZ. Het Smart Test House kan wellicht worden uitgebreid met een gedeelde ontvangstruimte, waarin het Bezoekerscentrum informatiepunt geïntegreerd wordt. Daarnaast zou de woning uitgebreid kunnen worden met klimaatadaptieve innovaties, zodat er een mooie cross-over ontstaat. Voor het Smart Test House is budget gereserveerd vanuit Windesheim, Windesheim is daarbij nog op zoek naar een locatie waar dit Smart Test House kan landen.

* potentiële partners

Partner realisatie Klimaathuis: Stichting Nieuwe Helden (kunstenaar Lucas de Man) heeft samen met zijn partners de Exploded View Beyond Building ontwikkeld. Dit gebouw bevat allerlei innovaties met groene gevels/daken, modules voor waterinfiltratie, etc. Dit gebouw reist nu rond zoals langs de Florida en de Dutch Design Week. In samenwerking met Stichting Nieuwe Helden zou het een goede optie zijn om voor de Spoorzone een 2.0-variant te ontwikkelen.

www.climate-campus.nl

Partner Klimaattuin: WAVIN is een internationaal opererend bedrijf in o.a. kunstofleidingen en produceert en ontwikkelt uiteenlopende kunststoftoepassingen voor watertransport, infiltratie, afvoer en opslag. Het oude hoofdkantoor stond in Zwolle. Vanwege het vertrek uit Zwolle beoogt Wavin een maatschappelijk relevante nalatenschap. Een Klimaattuin op de Spoorzone past uitstekend past bij de innovativiteit van Wavin, daarom lijkt dit een mooie koppelkans. Financieel: voor de nalatenschap van Wavin aan Zwolle staat een bijdrage ter waarde van ongeveer €150.000 gereserveerd. Vanuit het Europese project LIFE IP Klimaatadaptatie, met gemeente Zwolle als één van de consortiumpartners en cofinanciers voor het deelproject Climate Campus, is er is een bedrag van €100.000,- gereserveerd voor de realisatie van een demo klimaattuin in Zwolle. Dit bedrag is gereserveerd, op voorwaarde dat deze in 2024 is gerealiseerd. Partner voor de locatie: In de Spoorzone heeft projectontwikkelaar AM de opdracht gekregen om de buitenruimte mee te ontwikkelen en te transformeren naar een Spoorpark. Het Spoorpark begint aan de zijde waar de nieuwe Passerelle begint of eindigt en ligt in de achtertuin van Perron038. De realisatie van een Klimaattuin ligt hiermee in lijn waardoor een mooie win-win situatie ontstaat.

Ontwikkelingskansen met Zone College: Als groene VMBO- en MBO-school in Zwolle is Zone College de gedroomde partner om samen in de achtertuin van deze school de Klimaattuin aan te leggen en te benutten voor opleidingen. Landelijk zijn er budgetten om opleidingen opnieuw vorm te geven en dat maakt deze ontwikkeling kansrijk.

www.climate-campus.nl

3.A Bezoekerscentrum

R A M I N G E N P L A N N I N G K L I M A AT H U I S E N K L I M A AT T U I N Activiteit

Beoogde begroting Mogelijke financiering

Commitment mogelijke en genoemde partners Opstellen pakket van eisen 3A.1 en 3A.2 Ontwerp 3A.2 Klimaattuin

50.000

Ontwerp 3A.1 Klimaathuis

10.000-30.000

Mogelijke ontwikkeling met Zone College? ?

Financieel plan realisatie 3A.1 en 3A.2 Vergunning aanleg en bouw tijdelijke locatie 3A.1 en 3A.2 Aanleg Klimaattuin in Spoorpark 3A.2 Start bouw Klimaathuis in beoogde samenwerking met Windesheim Opening Klimaattuin en -huis Educatieve elementen en workshops

www.climate-campus.nl

200.000

300.000 10.000 ?

Budget vanuit Life IP en mogelijk cadeau Wavin Mogelijk budget vanuit Windesheim, Wavin & Stichting Nieuwe Helden Budget Gemeente Zwolle ?

3.B Klimaat Experience Center

AT T R A C T I E D E LTA S TA D VA N D E T O E K O M S T Om de deltastad van de toekomst te worden hebben we gezamenlijk verkend op welke wijze en voor wie een "Klimahaus“, een Klimaat Attractie in Bremerhaven (D), voor regio Zwolle interessant is.

Bewoners

Ondernemers

www.climate-campus.nl

Onderzoekers

Onderwijs

Overheden

Maatschappelijk

3.B Klimaat Experience Center

I N S P I R AT I E V O O R D E T O E K O M S T Met het Klimaat Experience gaan we een stapje verder dan het bezoekerscentrum. Waar het bezoekerscentrum directe klimaatadaptieve handvatten biedt voor vandaag, geeft het experience center een inkijkje in en beleving van de toekomst. Het Klimaat Experience Center, moet een baanbrekend initiatief zijn met een set aan initiatieven die je meeneemt op een inspirerende reis door de wereld van klimaatverandering en -adaptatie. Hier beleef je de uitdagingen en mogelijke oplossingen voor klimaatverandering en maak je de effecten mee, van dichtbij tot wereldwijd.

Ons doel is om draagvlak en bewustwording te vergroten, educatie te bieden en bezoekers te inspireren om mee te denken en actie te ondernemen en een verschil te maken voor onze leefomgeving in de benodigde transities.

www.climate-campus.nl

3. B Klimaat Experience Center

V E R K E N N I N G K L I M A AT E X P E R I E N C E R E G I O Z W O L L E Het verkennen van verschillende experience concepten was een cruciale stap om tot eigen ideeën te komen en draagvlak te inventariseren. De bezochte concepten waren uiteenlopend, van een Nemo en Naturalis in Nederland tot het Klimahaus in Bremerhaven en Økølariet in Denemarken. Uit de verkenning blijkt dat een grootschalig Klimaat Experience Center, vergelijkbaar met het Klimahaus in Bremerhaven, een te ambitieuze stap is voor Zwolle met een zeer grote investeringsvraag (> 20 miljoen). Het Bezoekers- en Science Center Økølariet wordt door de deelnemers in de verkenning gezien als meer passend bij de regio. Maar het realiseren ervan vergt een aanzienlijke ambitie en dito financiering. Zie pagina 28 en 29. Tegelijkertijd kwam uit de verkenning dat een experience ook in en om de stad beleefbaar moet zijn (een decentrale experience). Daarvoor is al veel materiaal voor handen en in de maak. Bij wijze van aanloop op een dergelijk center zijn diverse andere concepten bedacht die met minder middelen haalbaar zijn.

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

T O E L I C H T I N G Ø KØ L A R I E T Vestigingsplaats: Vejle, Denemarken Concept: kennis- en ervaringscentrum (Science Center) Beleving: interactieve tentoonstelling rondom het thema ‘duurzaamheid’. Gericht op het aanzetten tot actie. De thema’s zijn: fjorden en zee, oceaanplastic, het bos, drinkwater, riool, mijnen en recycling, blik op de wereld, onze mooie wereld, klimaat(verandering), energie en klimaat, de stad als laboratorium en groene daken. Missie/visie: een plek die alle inwoners gratis kunnen bezoeken en waar ze kunnen leren hoe ze kunnen bijdragen aan een duurzame toekomst. Doelgroep: inwoners Entreeprijs: gratis

Økølariet biedt een 2.000 vierkante meter grote ruimte verspreid over

Het centrum is een reactie op de Rio-resolutie van 1992, gericht op

drie verdiepingen met tentoonstellingen en twee verdiepingen met

duurzaamheid in steden. Sinds de opening in 2003 biedt Økølariet

educatieve en vergaderruimtes. Het centrum kent in totaal elf

inwoners de mogelijkheid om kennis op te doen over het integreren van

tentoonstellingen die ieder een eigen ruimte hebben. In de

duurzaamheid in het dagelijks leven. Het trok in 2019 ongeveer 90.000

tentoonstellingen komen verschillende thema’s voorbij die allemaal

bezoekers en biedt interactieve ervaringen en beleving. Budgetten zijn

raakvlakken hebben met duurzaamheid, klimaat en klimaatadaptatie. Het

grotendeels afkomstig uit overheidsgeld en subsidies.

opdoen van ervaringen staat centraal in de verschillende tentoonstellingen.

www.climate-campus.nl

€‎

F I N A N C I Ë L E G E G E V E N S VA N Ø K O L A R I E T Aanlegkosten (1999-2003) Gebouwen

4.000.000

Tentoonstellingen

3.100.000

Totaal

7.100.000

Financiering Gemeente Vejle

5.350.000

Subsidie

1.350.000

Sponsoren

400.000

Totaal

7.100.000

Jaarlijkse operationele kosten (2022)

1.520.000

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

K L I M A AT E X P E R I E N C E I N D E B E S TA A N D E O M G E V I N G Voor de bestaande omgeving in Zwolle zijn de volgende concepten bedacht om het klimaat experience gevoel op een laagdrempelige manier naar Zwolle te halen. Dit zijn initiatieven die laagdrempelig zijn en met bestaande initiatieven te combineren en ze vragen om relatief kleine investeringen. Met deze concepten kan bewustwording al worden vergroot en het kan een opstap zijn naar een groter initiatief.

3B.1 KUNST

3 B . 2 E S C A P E D E LTA R U N

3 B . 3 WAT E R O P S TAT I O N

Wisselende kunst in de regio

Jaarlijks event door de delta

Reis in één dag mee naar

die klimaatbewustwording

met escape-ervaring hoog

klimaatgevoelige gebieden over

activeert.

water

de hele wereld

3 B . 4 K L I M A ATA P P E X P E D I T I E Z WO L L E

3B.5 ESCAPE D E LTA R O O M

Ontdek verschillende

Beleef de klimaatuitdagingen

mogelijkheden voor een

vanuit een escaperoom

klimaat expedities in Zwolle

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

3B.1 KUNST Het idee: met kunst klimaatbewustwording vergroten en actie stimuleren binnen de regio Zwolle. Door kunst als krachtig en immersive communicatiemiddel in te zetten, willen we een breed publiek inspireren om bewuster om te gaan met klimaatverandering.

Wisselende Kunsttentoonstellingen:

Straatkunst en Murals:

Klimaattheater en Performances:

Organiseren van periodieke kunsttentoonstellingen

In samenwerking met lokale straatkunstenaars creëren

Met lokale theatermakers theaterstukken ontwikkelen

met werken die de gevolgen van klimaatverandering

van opvallende muurschilderingen verspreid over de

en presenteren die de gemeenschap betrekken bij de

belichten. Deze exposities zullen op verschillende

stad. Deze muurschilderingen dienen als visuele

problematiek van klimaatverandering. Door middel van

locaties in de regio Zwolle plaatsvinden en een

herinneringen aan het belang van klimaatbewust

kunst mensen aansporen om na te denken over hun

diversiteit aan kunstvormen omvatten. Wellicht kan er

handelen. Hierin zit een link naar de

eigen rol en bijdrage.

met de Fundatie een cross-over worden gemaakt in de

ontstaansgeschiedenis van Zwolle en mogelijke

Spoorzone.

toekomstscenario’s. Financiën: Onbekend

Mogelijke partners:

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

3 B . 2 E S C A P E D E LTA R U N Het idee: met kunst klimaatbewustwording vergroten en actie stimuleren binnen de regio Zwolle. Door kunst als krachtig en immersive communicatiemiddel in te zetten, willen we een breed publiek inspireren om bewuster om te gaan met klimaatverandering.

Parcours met obstakels en opdrachten: Een hardloopparcours door de regio Zwolle met verschillende opdrachtstations. Op elk station moeten deelnemers een klimaatgerelateerde uitdaging aangaan. Het parcour omvat obstakels die deelnemers bewust maken van uitdagingen en oplossingen voor een duurzame deltastad. Dit kan variëren van obstakels die het belang van recycling benadrukken tot hindernissen die energiebesparing illustreren. Financiën: Beoogde ongedekte organisatiekosten €10.000,- te verkrijgen

Mogelijke partners:

door sponsoring. Overige bijdrage organisatie wordt gedekt vanuit een bijdrage van deelnemers.

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

3 B . 3 WAT E R O P S TAT I O N Z W O L L E Het idee: door gebruik te maken van de bestaande infrastructuur op het stationsplein en in de stationshal kan een boeiende waterervaring worden gecreëerd. De waterkolk kan interactiever worden gemaakt door een informatiezuiltje met een scherm toe te voegen. Hierop kan het watersysteem worden toegelicht, inclusief informatie over de buffercapaciteit op het stationsplein.

De schermen in het station kunnen worden geüpdatet met een nieuwe film over hoogwater in Zwolle en de impact daarvan op de treinreiziger van vandaag. Deze film kan een perspectief bieden op heden en / of de toekomst, waarbij we streven naar het ontwikkelen van Zwolle als een deltastad in 2100. Dit geeft bezoekers een inzicht in hoe ons waterbeheer evolueert en hoe we ons aanpassen aan klimaatverandering voor een duurzamere toekomst. Financiën:

• informatiezuil met programmering €8.000-€11.000 • Scherm stationshal: onbekend

Mogelijke partners:

www.climate-campus.nl

DIY excursies

3.B Klimaat Experience Center Wandel- en fietsroutes

3 B . 4 K L I M A AT W E B / A P P E X P E D I T I E Z W O L L E

Podwalks

Het idee: de Klimaatapp Expeditie Zwolle app als poort naar duurzame en educatieve vrijetijdsactiviteiten voor gezinnen, feestjes en bedrijfsuitjes. De activiteiten, zoals festivals,

Festivals

wandelingen, DIY excursies via routes, AR/QR codes, podwalks en podcasts. Deelnemers krijgen via de verschillende klimaatexpedities op een speelse manier informatie over klimaatverandering,

Educatie

geschiedenis van de delta(stad) en toekomstscenario’s. De verschillende klimaatexpedities zijn ontsloten via een app. Mogelijke Projectelementen: Interactieve Stadswandeling:

Duurzame Bezienswaardigheden:

Een boeiende stadswandeling door de regio Zwolle, waarbij

Loop langs duurzame bezienswaardigheden en initiatieven in de stad.

deelnemers langs verschillende punten komen die gerelateerd

Dit kunnen groene gebouwen, klimaatadaptieve straten,

zijn aan klimaatverandering en duurzaamheid. Elk punt biedt

stadslandbouwprojecten of andere duurzame locaties zijn. Deelnemers

informatie en interactie.

leren hoe deze initiatieven bijdragen aan een klimaatbestendige stad.

Digitale Gids en Interactieve Elementen:

Educatieve elementen:

Bovenstaande kan ontwikkeld worden in een digitale gids of app

Langs de route kom je educatieve elementen tegen die je kennis op de proef

die deelnemers kunnen gebruiken tijdens de klimaat

stellen en waarbij klimaat bewustzijnspunten te verdienen zijn.

stadsexpedities. Samen met interactieve elementen, zoals quizzen of uitdagingen, vergroten we de betrokkenheid. Dit kan het nieuwe uitje worden in Zwolle.

www.climate-campus.nl

Financiën: de Hanzejaar app wordt geryclycled, gefinancierd vanuit gemeente Zwolle en Regiodeal Zwolle

3.B Klimaat Experience Center

3 B . 5 C L I M AT E E S C A P E Het idee: de Climate Escape is ontworpen om klimaatbewustwording te vergroten. Deelnemers worden ondergedompeld in een boeiende, educatieve ervaring. Door het oplossen van klimaatpuzzels worden ze zich bewust van de urgentie en hun eigen handelingsperspectief. Mogelijke Projectelementen: Klimaatgerichte puzzels en opdrachten: Ontwikkeling van een reeks escape room-puzzels die zijn gebaseerd op klimaatthema’s in de regio Zwolle en daarbuiten. Deelnemers moeten samenwerken om oplossingen te vinden op gebied van duurzaamheid, energie-efficiëntie, wateruitdagingen, extreem weer en voor andere klimaatuitdagingen. Integratie Educatieve Elementen: Integreer educatieve elementen in de escape room-ervaring. Dit kunnen bijvoorbeeld informatieborden zijn met feiten over klimaatverandering en

000 00 15 01 DAGEN

UREN

MIN

Sec

suggesties voor duurzame acties. Hierdoor wordt spel gecombineerd met een leermoment.

Financiën: wordt reeds gerealiseerd door The Great Escape,met een bijdrage vanuit gemeente Zwolle en Regiodeal Zwolle

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center

R A M I N G E N P L A N N I N G K L I M A AT E X P E R I E N C E I N D E B E S TA A N D E O M G E V I N G Activiteit

Beoogde begroting

Mogelijke financiering

Kunst

ntb

Escape Delta Run

Sponsors en deelnemersbijdrage

Water op station Zwolle

ntb

Klimaat Stadsexcursies App

Financiën rond

Climate Escape

Financiën rond

www.climate-campus.nl

Gemeente Zwolle / Regiodeal Zwolle The Great Escape / Gemeente Zwolle / Regiodeal Zwolle

3.B Klimaat Experience Center

NEXT STEP De volgende concepten liggen meer in lijn met Økølariet met een nieuwe touch. Deze concepten vragen om meer voorbereidingstijd, financiële commitment en voor sommige initiatieven meerjarige financiering of subsidie. Voor de volgende concepten ontbreken grotendeels nog partners en is nader onderzoek nodig om ze, indien gewenst, in te vullen.

PA N O R A M A H A N Z E THE FUTURE Beleef regio Zwolle van nu tot

K L I M A AT E X P E R I E N C E CENTER Beleef klimaat van hitte tot

BELEEF DE WERELD VA N U I T Z W O L L E Reis in één dag mee naar

2300 met uitzicht over de

extreme neerslag

klimaatgevoelige gebieden over

stad

www.climate-campus.nl

de hele wereld

K L I M A AT N E M O Z WO L L E Beleef klimaat als nooit

M Y O F F I C E K L I M A AT CENTER Beleef tijdens jouw

te voren in de doe- en

vergadering het

ontdekhoek

klimaateffect

3.B Klimaat Experience Center - Next Step

3 B . 6 PA N O R A M A H A N Z E T H E F U T U R E Het idee: Panorama Hanze the Future is een vervolg op het succes van de huidige Hanze experience waarmee je de geschiedenis van Zwolle herbeleeft. Dit concept in een nieuw jasje biedt bezoekers een panoramisch uitzicht op een duurzame toekomst. Het doel is om mensen te inspireren en informeren over de mogelijkheden van de delta van de toekomst voor regio Zwolle en daarbuiten.

Mogelijke Projectelementen: 360-graden

Interactieve Informatiepunten:

Thematische Secties:

Virtual Reality Ervaringen:

Duurzaamheidspanorama:

Interactieve informatiepunten binnen

Verschillende thematische secties,

Integreer virtual reality-ervaringen die

Een 360-graden panorama waar

het panorama waar bezoekers details

zoals klimaatadaptatie, groene

bezoekers meenemen naar virtuele

bezoekers worden ondergedompeld in

kunnen ontdekken over specifieke

stadsontwikkeling, extreem weer,

scenario’s voor de toekomst. Dit kan

een artistieke en educatieve weergave

duurzame projecten, innovaties en

groenblauwe economie, biodiversiteit

variëren van een virtueel bezoek aan

van een duurzame delta. Het

successen binnen de regio Zwolle en

duurzame energie etc. Elke sectie biedt

hoog water locaties,

panorama kan zowel realistische als

daarbuiten in wellicht andere

diepgaande informatie en inspirerende

watervoorzieningen, hittestress

futuristische elementen bevatten.

Hanzesteden.

voorbeelden.

omgevingen etc.

www.climate-campus.nl

3.B 3.B Klimaat Experience Center - Next Step

3 B . 7 K L I M A AT K A M E R S Het idee: het Klimaat Experience Center biedt een unieke kans voor bezoekers om de impact van klimaatverandering te ervaren in verschillende scenario's. In interactieve klimaatkamers worden bezoekers bewust van de urgentie van duurzaam handelen en worden ze geïnspireerd tot concrete acties.

Mogelijke projectelementen: Klimaatkamers met diverse Scenario's: Verschillende klimaatkamers die diverse klimaatscenario's simuleren, zoals extreme hitte, overstromingen, droogte, en meer. Via interactieve displays biedt elke kamer een zintuiglijke ervaring van de gevolgen van klimaatverandering en ons handelen daarop. Diepgaande informatie laat zien wat de oorzaken zijn en tevens de gevolgen van het gesimuleerde klimaatscenario. Business Concept: Kamers variërend van 60-180m2 nemen je mee in de uitdaging van morgen. Deze kamers worden in de basis beschikbaar gesteld tegen betaling aan een organisatie die eigenaar is van de tentoonstelling en een relatie heeft met het onderwerp. Op basis hiervan worden de stichtingskosten haalbaar en zal de exploitatie uit inkomsten van bezoek moeten komen. Voorbeeld: ruimte van 60m2 kost €9.000,- per jaar. Op basis hiervan is het Experience Center schaalbaar naast de centrale ontvangstruimte.

www.climate-campus.nl

Duurzame Oplossingen Showcase: Integratie van een showcase van duurzame oplossingen binnen het Klimaat Experience Center. Bezoekers krijgen inzicht in innovatieve technologieën en praktijken die bijdragen aan klimaatmitigatie en -adaptatie. Interactieve Workshops en Simulaties: Binnen dit centrum worden interactieve workshops en simulaties gedaan waar bezoekers zelf betrokken worden bij het bedenken van oplossingen voor klimaatproblemen. Realistische Virtual Reality Ervaringen: Door gebruik te maken van virtual reality kunnen we indringende ervaringen creëren van klimaatveranderingsscenario's. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld virtueel een stad verkennen die wordt getroffen door extreme neerslag, zeespiegelstijging, hitte en droogte of een ander fenomeen.

Door met verschillende klimaatkamers te werken kun je makkelijk uitbreiden en de tentoonstelling continu verbeteren.

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center - Next Step

3 B . 8 B E L E E F D E W E R E L D VA N U I T Z W O L L E Het idee: een Visuele Wereldreis vanuit Zwolle biedt een boeiende en educatieve virtuele expeditie waar deelnemers in één dag klimaatgevoelige gebieden over de hele wereld verkennen. Het doel is om bewustzijn te creëren over de wereldwijde impact van klimaatverandering en de noodzaak van collectieve actie. Met deze reis hoef je niet meer in het vliegtuig te stappen maar beleef je de wereld vanuit Zwolle.

Mogelijke Projectelementen: Virtuele Expeditie Zones: Met verschillende virtuele expeditiezones binnen het experience center ervaren deelnemers klimaatgevoelige gebieden, zoals poolgebieden, regenwouden, woestijnen en steden die worden beïnvloed door zeespiegelstijging.

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center - Next Step

3 B . 9 K L I M A AT “ N E M O ” Z W O L L E Het idee: een doe- en ontdekhoek voor klimaat om jonge generaties (met hun ouders) kennis te laten maken met klimaatverandering en een duurzame Deltastad van de Toekomst. Mogelijke Projectelementen: Interactieve Educatieve Zones:

Samenwerking met Onderwijsinstellingen:

Verschillende educatieve zones binnen

Een samenwerking met lokale scholen en onderwijsinstellingen om

Klimaat Nemo Zwolle waar bezoekers

educatieve programma's te ontwikkelen en schoolbezoeken te

(kinderen en volwassenen) hands-on

faciliteren. Dit kan bijdragen aan de integratie van

ervaringen hebben met duurzame technologieën, klimaatwetenschap en milieubehoud. Ze leren hier spelende wijs technische en natuurlijke oplossing.

duurzaamheidsonderwijs in het curriculum. Leerzame Workshops: Regelmatig leerzame workshops voor kinderen waar experts uitleg geven over klimaatverandering, duurzaamheid en praktische stappen die genomen kunnen worden. Zo kunnen kinderen leren om dammen

Simulaties en Virtuele Ervaringen: Simulaties en virtuele ervaringen die bezoekers meenemen op een reis door de impact van klimaatverandering. Dit kan variëren van virtuele reizen naar getroffen gebieden tot simulaties van milieuvriendelijke stadsplanning.

www.climate-campus.nl

te bouwen, leren ze de werking van waterkeringen, sponswerking, de kracht van water, leren ze water te zuiveren en gaan ze naar huis met een nieuwe duurzame ervaring. Interactieve Technologieën en Games: Met interactieve technologieën en games kinderen uitdagen om duurzame keuzes te maken. Bijvoorbeeld interactieve schermen waarop kinderen virtueel kunnen experimenteren met energie, water en voedsel gebruik.

Front

330

345

360-graden Video's en Virtual Reality:

Mini seminar door experts (holobox)

Lokale Culturele Integratie:

Met 360-graden video's en virtual reality geven we

Klimaatexperts geven deelnemers inzicht in de huidige

Integratie van lokale culturen in de virtuele

deelnemers een meeslepende ervaring in het gebied.

situatie, uitdagingen en mogelijke oplossingen in de

wereldreis, zoals muziek, kunst en culinaire

Hiermee kunnen ze zich letterlijk onderdompelen in de

bezochte gebieden. Dit kan worden gefaciliteerd via een

elementen. Door alleen al te leren wat wij in

schoonheid van de natuur en de uitdagingen van

holobox of andere virtuele ervaring.

Nederland aan voedsel verbouwen, hoe dit op je

klimaatverandering op de locatie van de simulatie.

bord komt en wat dit vraagt van ons watersysteem Digitale Reisgidsen en Quizzen:

Interactieve Informatiestations:

geven wij ze een eigen culturele ervaring die we

Ontwikkel digitale reisgidsen en quizzen die deelnemers

Met interactieve informatiepunten komen deelnemers

naast andere kunnen houden zoals in India.

kunnen volgen tijdens hun virtuele wereldreis. Hiermee

meer te weten over de lokale flora, fauna, en de

wordt het educatieve aspect versterkt en wordt actieve

specifieke klimaatproblematiek van elke bezochte regio.

betrokkenheid gestimuleerd.

www.climate-campus.nl

3.B Klimaat Experience Center - Next Step

3 B . 1 0 M Y O F F I C E K L I M A AT C E N T E R Het idee: het My Office Klimaat Center is een innovatieve vergaderomgeving waar deelnemers actief betrokken worden bij het begrijpen van de impact van hun keuzes op het klimaat. Tijdens vergaderingen ervaren ze interactieve scenario's die de gevolgen van verschillende beslissingen op het milieu illustreren. Bedrijven kunnen hier aan de slag met hun duurzame visie ondersteund door een inspirerende omgeving.

Mogelijke Projectelementen: Interactieve Vergaderruimtes:

Scenario's en Keuzeopties:

Ontwerp met bijvoorbeeld een escaperoom vergaderruimte met

Creëer scenario's die deelnemers confronteren met

interactieve technologieën waarmee deelnemers de gevolgen van hun

klimaatgerelateerde keuzes tijdens vergaderingen. Elke

keuzes op het klimaat kunnen ervaren. Dit kan variëren van visuele

keuze heeft directe visuele effecten.

presentaties tot real-time gegevens over de ecologische voetafdruk van vergaderbeslissingen. In de pauzes vernemen de deelnemers het effect

Partnerschappen met Duurzame Bedrijven:

van hun keuzes op een interactieve manier.

Door samen met duurzame bedrijven dit concept op te zetten als gezamenlijk vergadercentrum creëren we een levende plek in de regio om bewustwording te

Duurzaam Design en Technologie:

stimuleren. Dit kan variëren van duurzame locatie keuzes, verbouwingsopties,

Het My Office Klimaat Center zit vol met duurzame oplossingen

waterinfiltratie, grijswatersystemen, cateringopties tot lokale leveranciers van

om als voorbeeld te dienen voor de bezoekers

milieuvriendelijke kantoorbenodigdheden.

www.climate-campus.nl

3.C Innova ecluster klimaat

I N N O VAT I E C L U S T E R In onze verkenning naar diverse concepten voor het tastbaar maken van het klimaat- en adaptatiethema is de potentie voor een innovatiecluster voor de Climate Campus naar voren gekomen. Dit cluster dient als een platform waarin verschillende belanghebbenden gezamenlijk aan nieuwe oplossingen, producten en diensten werken in een multidisciplinaire samenstelling. 3C.2 BLUE VILLAGE

De eerste concrete stap in het opzetten van dit innovatiecluster is het baanbrekende project, de Digital Delta Twin. Geïnspireerd door, en wellicht in samenwerking met fieldlab Green Village in Delft verkennen we tegelijkertijd de mogelijkheden voor Zwols fieldlab “Blue Village”. 3C.1 DIGITAL DELTA TWIN

www.climate-campus.nl

3.C Innova ecluster klimaat

3 C . 1 D I G I TA L D E LTA T W I N I J S S E L - V E C H T D E LTA Het idee: de eerste concrete stap in het opzetten van dit

Het beoogt een diepgaand inzicht te verschaffen in het huidige

innovatiecluster is het baanbrekende project, de Digital Delta

functioneren van het watersysteem en tegelijkertijd de vereisten

Twin.

te identificeren voor het creëren van een duurzaam en veerkrachtig systeem voor de toekomst.

Dit initiatief brengt diverse partijen samen met het gemeenschappelijke doel om het watersysteem van Zwolle te onderzoeken en te optimaliseren.

Waterbeschikbaarheid

De ontwikkeling van de gezamenlijke Digital Delta Twin voor de regio Zwolle omvat de creatie van een digitale tweeling die het watersysteem nauwkeurig nabootst. Dit project integreert geavanceerde technologieën en innovatieve modellering om een virtuele representatie te creëren. Niet alleen wordt de huidige staat van het systeem accuraat

Waterveiligheid

weergegeven, maar het streeft er ook naar om toekomstige scenario's te simuleren. Dit project is een voorbeeld van vooruitstrevende samenwerking en innovatie om Zwolle te transformeren tot een duurzame en klimaatbestendige stad.

Waterkwaliteit Ruimtelijke adaptatie / planvorming

www.climate-campus.nl

Wij hopen het innovatiecluster vraaggestuurd verder uit te bouwen tot een platform waarin onderzoekers, ondernemers, overheden en andere stakeholders gezamenlijk aan de slag gaan.

Hoewel sommige steden al een digital twin hebben (zoals Zwolle), is een digital twin voor een delta uniek en nog niet eerder ontwikkeld. Deltares en Climate Campus zijn in najaar 2023 een verkenning gestart naar een Digital Delta Twin voor de regio Zwolle met nadruk op het bodem- en watersysteem in de IJsselVechtdelta. Het is een eerste stap in de ontwikkeling en het bouwen van een digitale tweeling van de delta. In de IJssel-Vechtdelta moeten vrijwel alle onderdelen van het nationale Deltaprogramma worden geïntegreerd en uitgevoerd. Tegelijkertijd is de impact van klimaatverandering zelf onbekend en moet stedelijke ontwikkeling worden gefaciliteerd. De regio Zwolle wil bouwen aan de Klimaatbestendige Groeiregio (NOVI) i.c.m. de Verstedelijkingsstrategie (NOVEX) als living lab in Nederland. Om de regio om te vormen tot een klimaatbestendige delta zijn (strategische) besluitvorming, samenwerking en betrokkenheid van burgers nodig. De beschikbaarheid van een digital delta twin zal dit sterk ondersteunen. Tijdens de Landschapstriënnale [L] in september 2026 wordt de Digital Delta Twin gelanceerd en kan het publiek virtueel de impact van klimaatverandering en verstedelijking op het bodemen watersysteem ervaren.

www.climate-campus.nl

Data - Space: • Occupatie • Landgebruik

Boven water (voor het publiek)

Op de waterspiegel (voor beslissers):

Onder water (voor de professionals)

• Netwerken • Cultuurlandschap • Substratum

Onderlegger (Schaal)

Delta van de toekomst Samenleven tussen IJssel en Vecht

Beleving

Dashboard - ontwikkelstrategie

Simulatie - techniek / ontwerp - scenario’s

uitgedaagd door water

Om input voor de verkenning innovatievoorstel/

In de praktijk van digital twins is het voldoen aan alle

De komende jaren tot september 2026

ontwikkelplan op te halen, is op 28 november 2023

zes de eigenschappen niet vereist en doorgaans

(Landschapstriënnale [L]) staan in het teken van het

een brede werksessie gehouden. Aan bod kwamen

vrijwel onmogelijk.

ontwerpen, ontwikkelen en bouwen van de Digital

de beschikbaarheid van data/ informatie/ modellen,

De opbrengst van de Werksessie is een

Delta Twin in de data-space als fundament en de

de behoefte van eindgebruikers (User Stories), de

houtskoolschets van het functioneel ontwerp

drie toolings als bouwstenen. In de ontwikkeling

(technische) eisen/ wensen, en wat de Digital Delta

waarbij de Digital Delta Twin een omgeving is met

worden daarbij de stappen gevolgd van Functioneel

Twin in 2026 en in 2040 kan zijn. Daarbij stonden de

drie uitingen of toolings: (1) beleving – voor het

ontwerp, Proof of Concept, Mock-up versie, en Bèta

zes eigenschappen van een digital twin centraal: (a)

publiek, (2) dashboard – voor de beslissers/

(test) versie.

echte data/ informatie, (b) interactief, (c) echte

bestuurders, (3) simulatie – voor de professionals,

fysieke omgeving, (d) geïntegreerd, (e) sociaal, (f)

zowel ingenieurs als ontwerpers. Alle drie de

fotorealistisch.

uitingen van de digital delta twin gaan uit van dezelfde data-space en onderlegger (schaal).

www.climate-campus.nl

3.C Innova ecluster klimaat

3 C . 2 F I E L D L A B B LU E V I L L AG E Het idee: het ontwikkelen van fieldlab Blue Village op Spoorzone voor het uitvinden en testen van oplossingen voor klimaatadaptatie in de gebouwde omgeving en maatschappelijk leven. Dit fieldlab wordt een broedplaats voor kennis en nieuwe producten en technologieën, zoals voorblauwgroene infrastructuur, waterhergebruik, stedelijke verkoeling, etc. Mogelijke Projectelementen: Prototyping en testen: Nieuwe ideeën en prototypes worden direct in een stedelijke context getest Van prototype naar markt: Blue Village faciliteert de ontwikkeling van marktklare producten en diensten, met ondersteuning in design, financiering en regelgeving. Samenwerking Partnerschappen met bedrijven, overheden, kennisinstellingen en burgers zijn essentieel voor multidisciplinaire oplossingen. Educatie en Bewustwording Het fieldlab speelt ook een rol in educatie en het verhogen van publiek bewustzijn rondom klimaatadaptatie, in combinatie met het bezoekerscentrum.

www.climate-campus.nl

H E T V E RVO LG Samen met de regio hebben wij verkend welke concepten passen bij de stad en de regio om deltastad van de toekomst te worden. Voor het vervolg gaan wij vanuit de Climate Campus op zoek naar partijen die met ons één of meerdere concepten verder willen oppakken.

www.climate-campus.nl

B I J L AG E www.climate-campus.nl

B I J L A G E : K L I M A AT E X P E R I E N C E A A N V U L L E N D E I D E E Ë N In de verkenning naar hoe Zwolle een Deltastad van de toekomst kan worden en welke ideeën hierbij horen zijn vele ideeën bedacht en geopperd. De volgende ideeën zijn zonde om verloren te laten gaan en worden wellicht in de toekomst verder doordacht of uitgewerkt.

G A M I F I C AT I E

K L I M A AT T H E AT E R

K L I M A AT V E R H A L E N

Vanuit innovatiecluster gamificatie,

Geïnspireerd op het huis van Sarah,

inzicht en leren met data

een theater met verschillende

verhalen

BORDSPEL

C L I M AT E S K I L L S

H A C K AT H O N

Bouw je eigen Delta van de toekomst

Voeg klimaatgeoriënteerde skills toe

Binnen x uur delta probleem x

monopoly voor klimaat

aan je leerweg

oplossen (combi Proto innovatiecluster)

www.climate-campus.nl

G A M I F I C AT I E Het idee: het opzetten van een gamificatieproject met als doel klimaatbewustzijn te vergroten en de betrokkenheid van de gemeenschap bij klimaatadaptatie te stimuleren. Door gebruik te maken van gamificatieelementen willen we op een interactieve en plezierige manier mensen bewust maken van hun impact op het milieu. Mogelijke Projectelementen: Real-life Missies en Beloningen: Integreer gamificatie in wijkopgaves door 'klimaatmissies' aan te bieden. Deelnemers kunnen punten verdienen door actie te ondernemen en sparen hierin gezamenlijk voor wijk beloningen.

CITY DA S H B OA R D

Burgers

MKB

GOV

Omgeving

Concept design illustreert een dashboard wat mogelijkheden biedt voor onafhankelijke partijen binnen de OS hun eigen spel mogelijkheden toe te voegen.

www.climate-campus.nl

Klimaatgerelateerde Gaming Apps: Ontwikkeling met studenten van gaming apps die klimaatgerelateerde uitdagingen van de regio Zwolle bevatten. Deze apps kunnen bijvoorbeeld simulaties bevatten waarin spelers moeten omgaan met virtuele klimaatproblemen en duurzame oplossingen moeten implementeren. Digitale Klimaatcompetities: Organisatie van digitale competities waarin buurten onderling strijden om duurzaamheidsdoelen te behalen. Dit kan variëren van vergroening van de straat, regenpijp loskoppelen tot gezamenlijke energiebesparing en het verminderen van afval. Het competitieve element stimuleert buurten/straten tot actie. Augmented Reality Klimaatontdekkingsreizen: Het gebruik van augmented reality voor klimaatontdekkingsreizen in de regio Zwolle. Deelnemers kunnen via een app de impact van klimaatverandering visualiseren en worden aangemoedigd om acties te ondernemen om virtuele problemen op te lossen in en om de stad/regio.

www.climate-campus.nl

K L I M A AT V E R H A L E N Het idee: het project Klimaatverhalen beoogt de rijke geschiedenis, actuele ervaringen en toekomstverwachtingen van bewoners in de regio Zwolle te delen. Door middel van persoonlijke verhalen wordt beoogd een dieper begrip en een groter bewustzijn te creëren omtrent klimaatverandering en de impact ervan. Dit initiatief brengt diverse partijen samen met het gemeenschappelijke doel om het watersysteem van Zwolle te onderzoeken en te optimaliseren. Het beoogt een diepgaand inzicht te verschaffen in het huidige functioneren van het watersysteem en tegelijkertijd de vereisten te identificeren voor het creëren van een duurzaam en veerkrachtig systeem voor de toekomst.

Mogelijke Projectelementen: Verzamelen van Persoonlijke Klimaatverhalen:

Interactieve Kaart van Klimaatervaringen:

Multimediale Presentatie:

Samen met lokale bewoners en experts gaan we

Ontwikkeling interactieve kaart waarop bewoners de

Met een multimediale presentatie waarin de

persoonlijke klimaatverhalen verzamelen van nu tot ver

locaties van hun klimaatverhalen kunnen markeren.

klimaatverhalen worden verteld via tekst, beeld, geluid

in het verleden. Deze verhalen kunnen variëren van

Hierdoor ontstaat een visuele representatie van de

en video. Deze presentatie kan worden tentoongesteld

persoonlijke ervaringen met extremere

diversiteit aan ervaringen binnen de regio Zwolle en

op diverse locaties binnen de regio en online toegankelijk

weersomstandigheden tot inzichten in duurzame

ver daar buiten.

zijn voor een breder publiek.

initiatieven binnen de regio.

www.climate-campus.nl

BORDSPEL Het idee: met de regio een KlimaatMonopolie ontwikkelen waarin deelnemers de impact van hun keuzes op het klimaat ervaren, vergelijkbaar met het populaire Monopoly-spel. Het spel combineert entertainment met bewustwording, waardoor spelers op een interactieve manier leren over duurzaamheid en klimaatverandering.

Mogelijke Projectelementen: Interactieve Spelzones: Creëer verschillende spelzones binnen het KlimaatMonopolie waar deelnemers de Delta van de toekomst ontdekken. Scenario's en Beslissingspunten:

Duurzame Technologieën:

Educatieve Informatiepunten:

Integreer scenario's en beslissingspunten die vergelijkbaar

Implementeer duurzame technologieën

Plaats educatieve informatiepunten binnen het

zijn met Monopoly, maar gericht zijn op duurzame keuzes. Bij

binnen het KlimaatMonopolie, zoals

spel die spelers voorzien van

elke beslissing ondervinden deelnemers directe gevolgen

energiezuinige opgaves, groene

achtergrondinformatie over klimaatverandering,

voor het milieu en leren ze over de duurzame alternatieven.

bouwmaterialen en slimme systemen voor

duurzame oplossingen en tips voor een

water- en energiebeheer.

milieuvriendelijke levensstijl.

www.climate-campus.nl

Workshops en Educatieve Evenementen: Het faciliteren van workshops waar met de lokale gemeenschap actie wordt ondernomen op klimaatadaptatie. Daarnaast organiseren van educatieve evenementen om bewustwording te vergroten.

Digitale Kunst en Augmented Reality: Integratie van digitale kunst en augmented reality om klimaatverandering op innovatieve wijze te presenteren. Dit omvat projecties op gebouwen en AR-ervaringen die een virtueel inzicht bieden in de gevolgen van klimaatverandering.

www.climate-campus.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=992614b5-ecb0-41f3-854a-638256deb740