Informatienota Verslag Museale Collectie Overijssel Zwolle 2018-2022

voorstel Informatienota voor de raad Datum

5 juni 2023

Onderwerp Versienummer

Verslag Museale Collectie Overijssel Zwolle 2018-2022 V1.

Portefeuillehouder

H.M.M. Schuttenbeld

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

W. Heersink Ruimte en Economie 038 498 2419 W.Heersink@zwolle.nl 1. Verslag Museale Collectie Zwolle 2018-2022

Wij stellen u voor kennis te nemen van: Het verslag van Collectie Overijssel over het beheer van de museale collectie van de gemeente Zwolle, periode 2018-2022.

4

voorstel

Datum

5 juni 2023

Toelichting op het voorstel Inleiding Sinds 2018 beheert Collectie Overijssel in opdracht van de gemeente onze historische museale collectie. Het gaat om een collectie van zo’n 13.000 objecten. Het merendeel is in eigendom van de gemeente Zwolle en de Vereeniging tot Beoefening van Overijsselsch Regt en Geschiedenis (VORG). Na het beëindigen van het Stedelijk Museum Zwolle is de volledige collectie verhuisd van de museale panden aan de Melkmarkt naar een nieuw Kunstdepot1. De doelstelling van de museale collectie Zwolle luidt: De museale collectie Zwolle wil een collectie zijn, die ten dienste staat aan en een uitdrukking vormt van de Zwolse samenleving en haar ontwikkeling. De collectie wordt behouden, onderzocht en gedocumenteerd zodat andere instellingen bekendheid aan deze materiële en immateriële getuigenissen van de mensen en zijn omgeving kunnen geven, voor doeleinden van studie, educatie en genoegen. Voor de collectie Zwolle worden nieuwe objecten verworven als daar aanleiding voor is. Collectie Overijssel heeft verslag uitgebracht van haar werkzaamheden voor de museale collectie in het rapport “Verslag Museale Collectie Zwolle 2018-2022” (zie bijlage). In deze informatienota wordt een beknopte toelichting op het verslag gegeven.

Kernboodschap In opdracht van gemeente Zwolle beheert Collectie Overijssel de museale collectie van de gemeente. Collectie Overijssel heeft verslag uitgebracht over de periode 2018-2022. Daarin zijn de vorderingen en knelpunten gemeld en de acties die in de komende periode om besluitvorming van de raad vragen.

Toelichting Kerncollectie, collectiebeheerplan en collectieplan De museale collectie Zwolle is een omvangrijke verzameling. Een kwart van de museale collectie is de kerncollectie. Dit zijn objecten zonder welke de museale collectie Zwolle niet aan haar doelstelling kan voldoen en die alle aspecten van de Zwolse historie vertegenwoordigen. De kerncollectie staat onder bruikleenvoorwaarden ter beschikking van ANNO en elke geëigende instelling die het publiek wil informeren over aspecten van Zwolle. Er zijn veel stappen gezet om tot een beter beheer van de collectie te komen. Als basis diende het voorlopige collectiebeheerplan (2020) voor beheer en behoud. De informatie uit het collectiebeheerplan is gebruikt voor het voorlopige collectieplan (2022). Het collectieplan is gericht het optimaliseren van het beheer van de collectie. Collectiebeheerplan en collectieplan zullen in de tweede helft van 2023 ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd. Bruikleenovereenkomst en verzekering De langdurige (uitgaande) bruiklenen van het voormalige Stedelijk Museum Zwolle zijn deels voortgezet. Er is een start gemaakt met de vernieuwing van de bruikleenovereenkomsten. Gemeente Zwolle heeft het Cultuurconvenant 2017-2020 (vernieuwd in 2021) ondertekend en houdt zich aan de Code Bruikleenverkeer 2017.

Aan geregistreerde musea wordt daarom geen verplichte verzekering meer gevraagd bij uitgaande bruiklenen. Deze musea voldoen aan goed collectiemanagement zoals door de Museumregistratie wordt geëist. 1 Om redenen van veiligheid wordt hier de locatie van het Kunstdepot niet genoemd.

2/4

4

voorstel

Datum

5 juni 2023

De verzekering voor de museale collectie is ondergebracht bij de brandschadeverzekering van gemeente Zwolle. Aan de raad zal worden voorgesteld om de verzekeringswaarde niet in balans te brengen met de taxatiewaarde van de museale collectie. Een hogere verzekeringswaarde en bijhorende premie belemmert het bruikleenverkeer. Dit staat haaks op de doelstelling van de museale collectie om bekendheid te geven over de Zwolse samenleving en haar ontwikkeling met behulp van andere instellingen. Bruikleenovereenkomst en verzekering zullen in de tweede helft van 2023 aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd.

VORG De basis van de collectie wordt gevormd door de collectie van de VORG. In 2018 is met de VORG afgesproken dat objecten met een onherleidbare herkomst worden gerekend tot het bezit van de VORG. Vanaf 2021 handelt de VORG de tot haar gerichte bruikleenverzoeken af. De beheerdersovereenkomst tussen gemeente Zwolle en de VORG wordt in 2023 vernieuwd. ANNO De grootste uitgaande bruikleen is aan ANNO. In 2019 was de wens dat authentieke objecten in een museale setting zouden functioneren. Dit is in 2022 gerealiseerd met de komst van museum ANNO. ANNO doorloopt op dit moment het traject om een geregistreerd museum te kunnen worden. Met registratie staat de toegang tot lidmaatschap van de Museumvereniging open en de toepassing van de museumkaart, een belangrijke inkomstenbron. In de tweede helft van 2023 wordt de raad geïnformeerd over de ontwikkeling van ANNO.

Financiën Voor het beheer van de museale collectie is structureel €120.000,= per jaar beschikbaar. Een aanzienlijk deel van dit budget gaat op aan de huisvestingskosten van het Kunstdepot. Om een impuls te geven aan het verbeteren van de inventarisatie en registratie is incidenteel voor 2023 en 2024 €100.000,= per jaar beschikbaar gesteld uit het extra budget van het Cultureel Perspectief 2040. De huidige financiering van de gemeente is beperkt tot het beheer van de museale collectie. Er zijn geen middelen voor de verwerving van nieuwe objecten. Op den duur is dit een bedreiging voor de collectievorming, omdat voor een evenwichtige representatie van de Zwolse geschiedenis de collectie moet een collectie worden aangevuld. Om een sterke Zwolse museale kerncollectie te verkrijgen moeten museale objecten die niet aan bepaalde criteria voldoen een bestemming elders krijgen. Herplaatsing leidt tot een kleinere maar kwalitatief hoogwaardige en coherente collectie. In 2019 heeft een herwaarderingscommissie van onafhankelijke experts de criteria geformuleerd die een object tot een Zwols object maakt. In juni 2021 heeft de raad het ontzamelproces vastgesteld. Dit project is nog niet gestart omdat eerst de inventarisatie van de gehele collectie moet worden afgerond. Er is nog geen nieuwe herwaarderingscommissie gevormd.

Voor het ontzamelbeleid is op dit moment de gemeentelijke financiering ontoereikend. Mede naar aanleiding van de bevindingen van Collectie Overijssel tot dusver, zal aan de raad in het najaar 2023 een voorstel worden gedaan voor de financiering van het beheer van de museale collectie in de nabije toekomst.

3/4

4

voorstel

Datum

5 juni 2023

Communicatie Na kennisname van het verslag door de raad wordt het verslag door Collectie Overijssel verspreid naar de stakeholders.

Vervolg Met Collectie Overijssel worden periodiek de vorderingen van het collectiebeheer besproken. Collectieplan, collectiebeheerplan en de daarmee samenhangende aspecten worden later dit jaar aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.

Openbaarheid Deze informatie is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

4/4