Informatienota Uitvoering Motie 7 (d.d. 11-11-2022) en herijking visie op arbeidsparticipatie

voorstel Informatienota voor de raad Datum

05 juli 2023

Onderwerp Versienummer

Uitvoering Motie 7 (d.d. 11-11-2022) en herijking visie op arbeidsparticipatie V 1.2

Portefeuillehouder

P. Guldemond

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

J. Gernaat Maatschappelijke Ontwikkeling 038 498 j.gernaat@zwolle.nl

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De stand van zaken rond de uitvoering van Motie 7, zoals aangenomen in de raadsvergadering van 11 november 2022, en van het besluit van het college om de Zwolse visie op arbeidsparticipatie te herijken

5

voorstel

Datum

05 juli 2023

Toelichting op het voorstel Inleiding Via bijgevoegde raadsnotitie stellen wij uw raad op de hoogte van de stand van zaken rond de uitvoering van Motie 7. Daarnaast informeren wij u over ons besluit om de Zwolse visie op arbeidsparticipatie te herijken en het proces dat wij daarvoor uitgelijnd hebben. Kernboodschap De uitvoering van Motie 7 is door het college opgepakt en wordt momenteel uitgevoerd in de vorm van Perspectiefgesprekken en Servicegesprekken. Daarnaast wil het college komen tot een herijking van de visie op arbeidsparticipatie. In die herijking vormt de oproep uit Motie 7 een belangrijk bestanddeel. Via deze raadsnotitie wil het college de raad op de hoogte stellen van het uitgelijnde proces en de stappen die genomen worden om te komen tot een herijking van de visie op arbeidsparticipatie. Toelichting In november 2022 heeft de gemeenteraad van Zwolle het college via een motie opgeroepen om “een plan te presenteren om te gesprekken te voeren met alle bijstandsgerechtigden die nu niet (voldoende) in beeld zijn en daarbij aan te geven op welke termijn die gesprekken kunnen plaatsvinden”. Daarnaast verzocht de raad het college om “de raad regelmatig te informeren over de voortgang van dit plan en de uitkomsten te evalueren”.

(Motie 7) Stand van zaken Motie 7 Om gesprekken te voeren met bijstandsgerechtigden die nu niet (voldoende) in beeld zijn, heeft het college opdracht gegeven om verder te gaan met de Perspectiefgesprekken. Deze werkwijze om uitkeringsgerechtigden beter in beeld te krijgen was in 2022 al gestart. De resultaten van deze werkwijze zijn veelbelovend, zo blijkt uit een eerste evaluatie. Van de gehele groep van 250 inwoners, die gesproken zijn, is in kaart gebracht op welke trede van de Participatieladder zij zich bevinden en wat zij nodig hebben om een stapje richting de arbeidsmarkt te kunnen maken of om maatschappelijk te kunnen participeren. Deze goede resultaten waren voor het college aanleiding om opdracht te geven deze Perspectiefgesprekken ook in 2023 voor te zetten. Daarnaast zijn we begonnen met de zogeheten Servicegesprekken, die zijn gestart op 1 mei 2023. De inwoners die worden benaderd hebben een bijstandsuitkering en worden op dit moment niet actief begeleid. De werkwijze van de Servicegesprekken is gebaseerd op de werkwijze van het Innovatielab. De inwoner wordt op een open manier benaderd. Er wordt niet gewezen op verplichtingen en er wordt gekeken wat de motivatie is van de inwoner. Tijdens het gesprek wordt de leefwereld van de inwoner besproken zodat er een goed beeld ontstaat van de huidige situatie.

Als er ondersteuningsvragen voortkomen uit het gesprek, worden deze uitgezet. Ook wordt er doorverwezen naar bijvoorbeeld het SWT en de Sociale Basis. Zowel de Perspectiefgesprekken als de Servicegesprekken zijn instrumenten om ons bestand met uitkeringsgerechtigden goed in beeld te krijgen, zodat we beter kunnen inspelen op de ondersteuningsbehoefte van onze inwoners, maar ook een beter beeld kunnen krijgen welke inspanningen er nodig zijn om mensen weer toe te leiden naar de arbeidsmarkt.

2/5

5

voorstel

Datum

05 juli 2023

Visie op arbeidsparticipatie De verzoeken uit motie 7 vallen samen met een aantal andere ontwikkelingen op het gebied van de Participatieketen in Zwolle, zoals het Innovatielab, de aanvraag Vangnetuitkering BUIG en de nieuwe opdrachten voor Tiem en het SWT. Ook bij deze onderwerpen is het van belang om te weten wie onze uitkeringsgerechtigden zijn en wat zij nodig hebben om te participeren; zowel maatschappelijk als op het gebied van (onbetaald) werk. Het landschap rond participatie in Zwolle is de afgelopen jaren aanmerkelijk gewijzigd. Zo hebben de vormgeving van Sociale Wijkteams, het aanstellen van Team IPA en de oprichting van Tiem gezorgd voor een nieuwe samenstelling van de Participatieketen. Die wijzigingen zijn niet altijd vertaald in de Zwolse visie op arbeidsparticipatie en het functioneren van de Participatieketen. De verschillende onderdelen van de Participatieketen werken op dit moment vanuit verschillende of onduidelijke opdrachten en afspraken, waarbij de procesregie, coördinatie, afstemming en registratie niet altijd optimaal verlopen of niet goed vastgelegd zijn. Door die onduidelijkheden is er op onderdelen vanuit de praktijk invulling gegeven aan ‘grijs gebied’, hetgeen de samenwerking niet altijd bevordert. Ook zijn sommige afspraken of werkwijzen niet in de hele Participatieketen bekend.

In 2020 is via het “Actieplan Werken in Zwolle” en via de Hervormingsagenda ingezet op het bevorderen van de samenwerking binnen die keten. Toch ervaren we dat er relatief veel mensen aan de kant staan; ook in deze tijd van een gespannen arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zien we ook dat het moeilijk is om voldoende werkplekken te vinden voor inwoners die kunnen uitstromen naar de arbeidsmarkt en dat de begeleiding van deze inwoners naar de arbeidsmarkt soms vastloopt. Al deze ontwikkelingen maken dat het college opdracht heeft gegeven om de visie op arbeidsparticipatie te herijken, waarbij ook gekeken wordt naar het functioneren van de Participatieketen. Uitgangspunt is hierbij de visie uit 2013, die als volgt is geformuleerd: Wij willen dat zoveel mogelijk mensen zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Participatie, bij voorkeur via werk, zorgt voor sociale, economische en financiële zelfstandigheid. Bovendien draagt participatie bij aan het gevoel van eigenwaarde, aan de sociale cohesie en aan de economie. Een belangrijk kader bij deze herijking is, dat deze primair gaat over arbeidsparticipatie. Arbeidsparticipatie heeft inhoudelijk veel raakvlakken met maatschappelijke participatie. Vooral voor de groep inwoners met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt is maatschappelijke participatie belangrijk en zingevend.

Maatschappelijke participatie is daarmee belangrijk flankerend beleid voor arbeidsparticipatie, maar het beleid op het gebied van maatschappelijke participatie wordt niet in de visie op arbeidsparticipatie geformuleerd. Dit geldt ook voor andere aanpalende beleidsterreinen. De herijking van de visie op arbeidsparticipatie is daarmee een eerste stap in een proces, die mogelijk kan leiden tot aanpassingen op andere beleidsterreinen. Die aanpassingen zijn echter geen onderdeel van deze herijking. Kijkend naar de verschillende treden van de Participatieladder, beslaat participatie in de zin van de Participatiewet (arbeidsparticipatie) met name de treden 5 en 6. Maatschappelijke participatie bevindt zich op de treden 2, 3 en 4. Trede 4 omvat o.a. vrijwilligerswerk, maar ook werkervaringsplaatsen en is daarmee een belangrijk onderdeel voor zowel arbeidsparticipatie, maatschappelijke participatie als inburgeringstrajecten. Voor een goed functionerende Participatieketen is de invulling van de treden 2 en 3 van groot belang. Dit zijn de treden waarop bijv. SWT en team IPA actief zijn voor inwoners die een beroep doen op de 3/5

5

voorstel

Datum

05 juli 2023

Participatiewet. De herijkte visie op participatie omvat niet de visie op het landschap achter deze 2 treden; wel wordt nadrukkelijk een relatie gelegd met deze treden.

Proces Om te komen tot uitvoering een herijking van de visie op arbeidsparticipatie, is een plan van aanpak opgesteld. Met dit plan van aanpak wil het college komen tot een herijking van de visie op arbeidsparticipatie. In die herijking vormt de oproep uit Motie 7 om onze inwoners beter in beeld te krijgen een belangrijk bestanddeel. Via deze raadsnotitie wil het college de raad informeren over de stappen die genomen worden om te komen tot een herijking van de visie op arbeidsparticipatie. Samenhang De herijking van de visie op arbeidsparticipatie staat niet op zichzelf. Er zijn op dit moment in Zwolle immers meer bewegingen gaande, die raken aan de Participatieketen. Zo wordt er gewerkt aan een nieuw arbeidsmarktbeleid en wordt onderzocht of en hoe de aanbevelingen en bevindingen uit het Innovatielab geïmplementeerd kunnen worden. Daarnaast wordt er gewerkt aan een hernieuwde opdracht voor SWT en aan een nieuwe uitvoeringsovereenkomst met Tiem. Deze bewegingen hebben een eigen tijdpad en dynamiek, waar we bij de herijking van de visie op participatie zoveel mogelijk op aanhaken. Veel elementen grijpen immers in elkaar. Deze herijking is dus geen losstaand proces, maar onderdeel van een groter geheel. Financiën Niet van toepassing Communicatie Er vindt afstemming plaats met alle betrokken partijen. Ook is contact gelegd met de Participatieraad Zwolle.

4/5

5

voorstel

Datum

05 juli 2023

Vervolg De resultaten en bevindingen uit de Perspectief- en Servicegesprekken worden voortdurend gemonitord. Eind 2023 informeert het college de raad hierover. In het proces naar een herijkte visie op arbeidsparticipatie wordt in september 2023 een tussenrapportage opgeleverd, waarin de bevindingen uit de eerste fase van het proces worden gedeeld. Het college informeert de raad over deze tussenrapportage. Openbaarheid Deze notitie is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5