Informatienota terugkoppeling BOL en voortgang NOVEX gebied

voorstel Informatienota voor de raad Datum

14 juni 2023

Onderwerp Versienummer

terugkoppeling BOL en voortgang NOVEX gebied V.02

Portefeuillehouder

G. Rots

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

H. Selles-Heikoop/ Joost Rengers Ruimte en Economie 038 498 2425 H.Selles-Heikoop@zwolle.nl/ J.Rengers@zwolle.nl 1. Kamerbrief uitkomsten BOL en MIRT brief 2. Programmaplan Stedelijk Zwolle

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. de uitkomsten uit het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 13 juni 2023 2. de voortgang van het NOVEX gebied en de programmaplannen Stedelijk Zwolle, Sponsstrategie en mobiliteitsstrategie

6

voorstel

Datum

14 juni 2023

Toelichting op het voorstel Inleiding Op 13 juni heeft het jaarlijkse Bestuurlijke Overleg Leefomgeving (BOL) plaatsgevonden. Tijdens dit landsdelige overleg tussen ministeries BZK en I&W en provincies Overijssel en Gelderland, met deelname vanuit NOVEX-gebieden, zijn relevante ruimtelijke onderwerpen besproken. Hierover een korte terugkoppeling met daarin voor Zwolle de belangrijkste punten. In de bijgevoegde kamerbrieven (BOL en MIRT Brief) kunt u de terugkoppeling van alle landsdelige overleggen lezen. Kernboodschap De agenda van het BOL bevatte 3 agendapunten: Ruimtelijke puzzels, NOVEX gebieden, de Woningbouw en Mobiliteits (WOMO) gelden. Hieronder een korte toelichting bij deze agendapunten en de bespreekpunten. Verreweg de meeste aandacht en tijd in het overleg is besteed aan de mededelingen over de heroriëntatie van het Mobiliteitsfonds. Hierover is de MIRT brief gekomen die als bijlage is toegevoegd. De keuze van het Rijk om een schuif te maken van aanleg naar onderhoud van snelwegen raakt ook Zwolle en de regio en heeft effect op onder andere de N35. Dit is toegevoegd aan de kernpunten onder punt 4. 1. Ruimtelijke Puzzels: De Ruimtelijke Puzzels gaan over de ruimtelijke inrichting van Nederland gelet op grote opgaven die zich voor doen, zoals rond verstedelijking, natuur, landbouw, mobiliteit, etc.

De provincies zijn door het Kabinet gevraagd deze opgaven ruimtelijk te vertalen en inzichtelijk maken wat kan en waar het schuurt. Het proces is volop gaande en levert input voor de nieuwe Nota Ruimte waar het kabinet aan werkt. Deze moet in 2024 gereed zijn. De gemeente Zwolle levert inbreng, ambtelijk en bestuurlijk, in het proces onder leiding van de provincie Overijssel. Ons vertrekpunt in deze inbreng omvat onze Omgevingsvisie, de Regionale Verstedelijkingsstrategie en de uitkomsten van het gebiedsgericht MIRT-onderzoek bereikbaarheid Zwolle en Omgeving. 2. NOVEX gebied Regio Zwolle Rijk en Regio Zwolle werken samen aan de integrale verstedelijkingsopgave voor de regio in directe samenhang met rand voorwaardelijke opgaven voor klimaat, bereikbaarheid en economie/werkgelegenheid. De Verstedelijkingsstrategie voor de regio Zwolle: “Warme Harten in een klimaat adaptieve delta is daarin leidend samen met het eerder vastgestelde Plan van Doorpakken voor het NOVI-gebied. In het kader van het Rijksprogramma Novex is de Regio Zwolle daarom van NOVI-gebied, NOVEX-gebied geworden. Voor het NOVEX-gebied Regio Zwolle wordt een ontwikkelperspectief opgesteld dat de basis vormt voor een gezamenlijke uitvoerings- en investeringsagenda. Dit ontwikkelperspectief is daarnaast een bouwsteen voor de provinciale voorstellen in het kader van de NOVEX (zie 1).

De komende jaren zijn Regio en Rijk aan de slag met het NOVEX-gebied. Dat gebeurt door te werken aan: •

Regionale Ruimtelijk Economische Visie (REV).

•

De ontwikkelprogramma’s: Regionale Mobiliteitsstrategie, Regionale Sponstrategie, Karakteristieke Stationsomgevingen, Vitale Kernen/Gezonde buurten en Stedelijk Zwolle

Daarnaast wordt dit jaar een “Overkoepelend kader voor het NOVEX-gebied “ uitgewerkt, waarbij sprake is van nauwe samenhang met de Meerjarige Agenda 2024-2028 voor Regio Zwolle. De uitwerking vindt plaats vanuit Regio Zwolle. 2/6

6

voorstel

Datum

14 juni 2023

De regionale Ruimtelijke Economische wordt onder leiding van de vier betrokken provincies ontwikkeld. Vanuit de gemeente leveren we hieraan een bestuurlijke en inhoudelijke bijdrage. Zwolle heeft een nauwe inhoudelijke betrokkenheid bij 3 ontwikkelprogramma’s: Regionale Mobiliteitsstrategie (o.l.v. provincie Overijssel), Regionale Sponstrategie (o.l.v. waterschap Drents Overijsselse Delta en Provincie Overijssel) en Stedelijk Zwolle. Het programma Stedelijk Zwolle valt onder uitvoerende verantwoordelijkheid van ons, mede gelet op samenhang en samenloop met de aanvulling van de Zwolse Omgevingsvisie. Deze samenhang is in het programmaplan beschreven. Inmiddels is een programmaplan gereed (95% versie) waarin doelen, opgaven en beoogde resultaten zijn beschreven. Essentieel voor Zwolle is gebiedsgericht onderzoek naar de Ceintuurbaanzone en naar mogelijkheden voor nieuwe uitleglocaties voor wonen aan de zuid- en oostzijde van de stad. Het is een integraal onderzoek waarin een combinatie van opgaven en maatregelen voor klimaatbestendigheid in het regionaal watersysteem, maatregelen in het kader van bereikbaarheid en mobiliteitstransitie, de ontwikkeling van (hoogwaardig) openbaar vervoer, het functioneren van de Stadsring en ontwikkeling van werkgelegenheid aan de orde komen.

Bijgevoegd aan deze nota is het programmaplan Stedelijk Zwolle zoals door de Stuurgroep Verstedelijkingsstrategie is geaccordeerd en voorzien van de laatste inzichten. De uitvoerende activiteiten starten deze zomer met de voorbereidingen van de onderzoeken. Het overkoepelend kader voor het NOVEX-gebied ontvangt u op een later moment als deze meer voldragen is. 3. WOMO Gelden Voor wat betreft de Woningbouw en Mobiliteitsgelden waren er meerdere bespreekpunten. Als eerste de verdeling van het gebiedsbudget van BZK, waaruit 475 mln is toebedeeld aan maatregelen binnen de 17 grootschalige woningbouwlocaties in Nederland. Daarnaast zijn de mobiliteitspakketten van de grootschalige woningbouw nader gedefinieerd, en als laatste is er een doorkijk gegeven op de ontwikkeling van de afsprakenkaders (SPUK). Gebiedsbudget Om bij te dragen aan het realiseren van 900.000 woningen tot en met 2030 is € 475 miljoen door BZK gereserveerd als gebiedsbudget voor het (deels) afdekken van het publieke tekort op de gebiedsontwikkeling van de 17 grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties. Het gebiedsbudget is bedoeld voor gebiedsgerichte maatregelen, (geen mobiliteits- en bereikbaarheidsmaatregelen) die aantoonbaar nodig zijn voor de realisatie van woningen. Voor Zwolle betekent dit een bijdrage van 2,9 mln voor de openbare ruimte in Spoorzone.

Deze maatregel maakt deel uit van de gezamenlijke businescase en had nog geen eerdere co-financiering vanuit het Rijk gekregen. De voorwaarden zijn gelijk aan de middelen die vorig jaar toebedeeld zijn.

Mobiliteitspakketten De 71,7 miljoen uit het BO Mirt van vorig jaar zijn nader geduid en volgens een zelfde systematiek vormgegeven binnen heel Nederland. Voor het Zwolse levert dit de volgende tabel met maatregelen op. Dit zijn zowel de specifieke Spoorzone maatregelen (het zogenoemde A pakket) als ook de 3/6

6

voorstel

Datum

14 juni 2023

maatregelen die gekoppeld zijn aan de regionale mobiliteitsstrategie (B Pakket). Op basis van deze tabel zal de SPUK worden opgesteld met daarin de randvoorwaarden voor deze subsidiestroom.

4.Heroriëntatie Mobiliteitsfonds Door de stikstofproblematiek liggen meerdere MIRT-projecten stil. Tegelijk kampt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) met schaarste in personele capaciteit, excessieve prijsstijgingen en financiële tegenvallers op aanleg. Ook heeft het Rijk een grote instandhoudingsopgave voor de bestaande infrastructuur waarvoor zij extra middelen nodig heeft. Het Rijk zet daarom in op een schuif van middelen van aanlegprojecten naar instandhoudingsprojecten van de hoofdwegen en hoofdvaarwegen. Om de bezuinigingsopgave van ruim 4 miljard te kunnen realiseren worden landelijk in totaal 14 projecten ‘op pauze’ gezet. Voor Zwolle en de regio betekent het dat de aanpak van de N35 Wijthmen-Nijverdal ‘op pauze’ gaat. In feite betekent dit dat de beloofde Rijksfinanciering van € 100 miljoen voor andere projecten wordt ingezet, en het nog maar de vraag is of het geld in een later stadium weer beschikbaar komt. De opgave van de gepauzeerde projecten blijft staan. De ambitie is om die projecten op termijn weer te herstarten. In het jaarlijkse MIRT Overzicht blijven de gepauzeerde projecten daarom opgenomen en wordt vermeld dat er op dit moment niet voldoende aanlegbudget is voorzien en de projecten in afwachting zijn van verdere besluitvorming.

De provincie Overijssel, Regio Zwolle, Twente Board, ondernemers- en transportorganisaties en plaatselijke belangen hebben teleurgesteld gereageerd op het besluit van het Rijk om niet te investeren in de N35 ondanks eerdere afspraken die hierover zijn gemaakt. De aanpak is nodig met het oog op de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Er is een dringend beroep gedaan op de minister om in overleg met de provincie Overijssel creatieve oplossingen te vinden om de gedane toezeggingen voor de N35 alsnog gestand te doen. 4/6

6

voorstel

Datum

14 juni 2023

Ook de verbetering Vaarweg IJsselmeer-Meppel (VIJM) is op de pauzelijst gezet, maar voor dit project is afgesproken dat door slim werk met werk te maken (benutten van een meekoppelkans met het project Dijkversterking IJsselmeerdijk van het Hoogwaterbeschermingsprogramma) het project waarschijnlijk volgens planning kan worden uitgevoerd. In het BO MIRT 2023 wordt de stand van zaken van dit proces besproken. Projecten in het kader van verkeersveiligheid en projecten in de realisatiefase gaan wel door. Dit betekent dat de verbredingen op de N50 (Kampen-Zuid - Kampen) en de N35 Wierden-Nijverdal doorgaan, net als de planstudie N35 knooppunt Raalte. Ook de planvoorbereiding van de fysieke rijbaanscheiding op de N50 Kampen-Ramspol gaat door. Financiën Voor de bijdrage uit het gebiedsbudget van 2,9 mln wordt een gelijke financiering van 50% van de gemeente verwacht. Deze bijdrage was voorzien en is opgenomen in het investeringsbesluit Spoorzone. We voldoen aan de gestelde randvoorwaarde. Voor wat betreft de cofinanciering van de 71,7 mln zijn er gesprekken met provincie en de regio gaande. Komende maanden moet hier meer duidelijkheid over komen. De opgave voor Zwolle is meegenomen in de SIA en het voorjaarsmoment. In het programma Stedelijk Zwolle is een begroting van de verwachte kosten voor de werkzaamheden bij uitvoering van het programma.

Voor 2023 kunnen middelen worden benut die resteren uit budgetten voor het NOVI-gebied en voor Verstedelijkingsstrategie en MIRT. De resterende middelen bedragen ca € 400.000,-. Ook is afgesproken dat gemeente een bijdrage ontvangt van € 50.000 uit gemeenschappelijke middelen voor het NOVEX-gebied. Daarmee kunnen we de werkzaamheden in 2023 worden uitgevoerd is de verwachting, deels doorlopend in 2024. Voor de voorziene inzet en werkzaamheden in 2024 wordt een voorstel ingediend in het kader van de gemeentelijke begroting voor 2024. Communicatie De brede communicatie over het NOVEX-gebied regio Zwolle vindt plaats onder leiding en verantwoordelijkheid van de regio Zwolle. Specifiek voor het programma Stedelijk Zwolle en de ruimtelijke onderzoeken en verkenningen wordt aangesloten bij de communicatie en participatieinspanningen die plaatsvinden in het kader van de aanvulling van de Zwolse Omgevingsvisie. Communicatie over de specifieke gebiedsontwikkelingen lopen via de reguliere gebiedsontwikkelingslijnen. En de lobby vanuit de N35 loopt via de communicatielijn van de Regio Zwolle. Vervolg We houden goede afstemming over al deze ontwikkelingen met uw raad. We betrekken u op relevante momenten in het proces, om u te informeren of omdat uw besluitvorming nodig is.

Gelet op de specifieke samenhang van het programma Stedelijk Zwolle met de aanvulling van de Omgevingsvisie wordt in dit kader zoveel mogelijk een gecombineerde afstemming met en betrokkenheid van de gemeenteraad georganiseerd. De vervolgacties omtrent de lobby rondom de N35 zullen vanuit de Regio Zwolle worden opgepakt en Zwolle zal hierop participeren 5/6

6

voorstel

Datum

14 juni 2023

Openbaarheid openbaar

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

6/6