Informatienota Ter inzage legging van de Bomenverordening 2021

voorstel Informatienota voor de raad Datum

7 juni 2021

Onderwerp Versienummer

Ter inzage legging van de Bomenverordening 2021 V1.0

Portefeuillehouder

Monique Schuttenbeld (in afwezigheid van William Dogger)

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

Wouter de Jong Wijk en Beheermanagement W.de.Jong@zwolle.nl 1. Concept Bomenverordening 2021

Wij stellen u voor kennis te nemen van: de ter inzage legging van de Bomenverordening 2021.

7

voorstel

Datum

7 juni 2021

Toelichting op het voorstel Inleiding Het bomenbestand van Zwolle vertegenwoordigt een belangrijk ‘groen maatschappelijk kapitaal’ en speelt een grote rol in thema’s als klimaatadaptatie, biodiversiteit, leefbaarheid, beleving en uitstraling van de stad. De groenstructuur in Zwolle is mede bepalend voor de identiteit en aantrekkelijkheid van de stad als woonlocatie, werkplek en verblijfsruimte. Bomen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en gezondheid in de stad. Het voorkomen van hittestress, wateroverlast, afvangen van fijnstof en het vergroten van de biodiversiteit zijn enkele aspecten waarin de groenstructuur, inclusief het bomenbestand, een belangrijke rol speelt. Dit is onder andere verwoord in de beleidsvisie Groene Agenda/Groenbeleidsplan en het coalitieakkoord. Nu Zwolle gekozen heeft in te zetten op de compacte stad (omgevingsvisie), wordt de kwaliteit van de bomen van belang om de vitale stad te blijven. De bomenverordening heeft een belangrijke betekenis in de vertaalslag van de beleidsvisies. De bomenverordening regelt onder andere de beschermingsniveaus van bomen, het kapverbod en andere regels rondom bomen, zowel voor particuliere boomeigenaren als voor de gemeente zelf. Aan de raad is een bestuurlijke toezegging gedaan dat de bomenverordening geactualiseerd wordt en aan de raad wordt aangeboden.

Alvorens de geactualiseerde bomenverordening aan de gemeenteraad wordt aangeboden wordt deze ter inzage gelegd. De gemeenteraad wordt met deze informatienota geïnformeerd over de ter inzage legging. Door een ieder is het mogelijk om zienswijzen in te dienen. Na het verwerken van de zienswijzen wordt de geactualiseerde bomenverordening aan de raad ter vaststelling aangeboden. Kernboodschap Bomen dragen veel bij aan een vitale stad Bomen hebben een grote invloed op de leefbaarheid, beleving en uitstraling van de stad. Enkele aspecten waarin bomen een belangrijke rol spelen zijn het reduceren van hittestress, het verminderen van wateroverlast, het afvangen van fijnstof en het vergroten van de biodiversiteit. Uit wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat bomen/groen in de directe leefomgeving van de mens een positief effect heeft op het welbevinden en gezondheid van de mens. Dit feit maakt dat bescherming van bomen en hun groeiplaats nodig is om de vitale stad in stand te houden. In gemeente Zwolle is de bomenverordening het instrument die de regels duidt over bescherming/behoud van de bomen en mogelijkheden tot kap. De bomenverordening richt zich op:  de positie van het college en de gemeenteraad. Dan gaat het over de bomen in eigendom van gemeente Zwolle, maar ook over ontwikkelingen in de stad.  de positie van de particuliere boomeigenaar.

Dat heeft bijvoorbeeld betrekking op het wel of niet kunnen kappen van een boom in de tuin van een inwoner. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de huidige bomenverordening 2013 De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de huidige bomenverordening 2013 zijn:

2/7

7

voorstel

Datum

 







 



7 juni 2021

één kapverbod voor alle beschermde houtopstand1 in plaats van twee kapverboden voor twee categorieën houtopstanden. het kapverbod is gekoppeld aan de vermelding op de Groene kaart met beschermde houtopstand. Deze kaart is geactualiseerd. De voornaamste actualisatie is voor het gebied buiten de bebouwde kom. onder handhaving van het hoge beschermingsniveau, dat ten opzichte van het landelijk gemiddelde net boven het gemiddelde ligt, zijn criteria concreter en preciezer geformuleerd zodat beter ingespeeld kan worden op situaties van ernstige hinder situaties en maatschappelijk gewenste ontwikkelingen. Ondanks het hoge beschermingsniveau wordt de stad niet ‘op slot’ gezet. bij de beoordeling van een kapaanvraag wordt getoetst op nader uitgewerkte criteria en een nieuw beoordelingsformulier. Hiermee wordt beoogd dat de beoordeling objectiever kan plaatsvinden en de motivering sterker kan worden verwoord. in deze beoordelingscriteria zijn criteria opgenomen over wanneer er sprake is van lichte, matige en ernstige hinder met de mogelijkheid om een "adviescommissie houtopstand" te raadplegen bij complexe afwegingen. Uitgangspunten bij herplantplicht (inclusief verplanting) en financiële herplantplicht blijven hetzelfde, maar zijn systematischer en scherper afgebakend en intern beter georganiseerd.

de incorporatie van de gewijzigde wetgeving: per 1-1-2017 kwamen de Boswet, Flora- en faunawet en Natuurbeschermingswet te vervallen en zijn opgegaan in de Wet natuurbescherming. voorgesorteerd wordt op de komst van de Omgevingswet (verwacht in 2022), waardoor de formulering en opzet van deze bomenverordening eenvoudig omgezet kan worden naar de bomenregels die straks deel uitmaken van het omgevingsplan.

Beschermingsniveaus in de Bomenverordening 2021 De Bomenverordening 2021 beschermt houtopstand door het kapverbod voor beschermde houtopstand. Beschermd zijn alle bomen opgenomen op de Groene kaart. Ter nadere onderbouwing van de redenen van bescherming is er een lijst met beschermde bijzondere/monumentale bomen. Bomen die niet zijn opgenomen op de Groene kaart zijn niet beschermd en mogen dus vrij, zonder vergunning gekapt worden. De eigenaar van de boom in een "wit-gebied" bepaalt zelf of de boom wel of niet wordt verwijderd. De beschermde bomen zijn onderverdeeld in drie beschermingsniveaus gedefinieerd naar locaties van de bomen en gebieden, te weten: 1. zeer hoog, voor monumentale, waardevolle en bijzondere bomen (aquamarijn); 2. hoog, voor hoofdgroenstructuur en binnenstad (donkergroen); 3. basis, voor nevengroenstructuur (lichtgroen). Zowel gemeentelijke als particuliere bomen kunnen beschermd zijn door het kapverbod en vergunningsplicht voor kappen.

1 De definitie van houtopstand is: één of meerdere bomen of een zelfstandige eenheid van bomen,

boomvormers, struiken, hakhout of griend 3/7

7

voorstel

Datum

7 juni 2021

Een vergunningsaanvraag voor kappen wordt getoetst aan zes criteria voor behoud van bomen en vier criteria voor verwijdering van bomen (artikel 14 bomenverordening). De boombescherming in relatie tot energieopwekking en het werken met het Handboek Bomen Een boom gaat voor een (zeer) lange periode mee: bij een goede standplaats wel meer dan een eeuw. Daarom zijn bomen van nature duurzaam mits een goede standplaats en weinig negatieve omgevingsverandering. Op daken van woningen kunnen (gemeentelijke) bomen zonlicht wegnemen en daarmee het rendement van zonnepanelen doen afnemen. De energietransitie kan op verschillende manieren worden vormgegeven en er zijn alternatieven voor bewoners om energie op te wekken/in te kopen. Bovendien ontwikkelen nieuwe technieken zich razend snel. Bomen zijn daarom in beginsel duurzamer dan zonnepanelen. Een boom heeft ondergrondse ruimte nodig om een goed wortelpakket te kunnen ontwikkelen. Om het samenspel met kabels en leiding in de ondergrond goed te laten verlopen is het werken conform het Handboek Bomen van toepassing. Het Handboek Bomen is een landelijke normering hoe om te gaan rondom (bestaande) bomen ten aanzien van ontwerp, realisatie en beheer. Gemeente Zwolle is voor meerdere jaren licentiehouder van het Handboek Bomen.

Stichting Zwolle Groenstad is meegenomen in het proces van de actualisatie Stichting Zwolle Groenstad is meegenomen in het proces. Dit is gebeurd in de vorm van meerdere interviews en gesprekken in de voorbereiding van de actualisatie van de bomenverordening. Suggesties van Stichting Zwolle Groenstad zijn meegenomen en veelal verwerkt in de bomenverordening. Zo is er een vangnet gebouwd voor bomen die niet vermeld zijn op de Groene kaart, maar wel voldoen aan de criteria voor opname op deze kaart in het beoordelingsformulier (vraag 10 boom met "overige functie"). Bij herplant wordt nu tevens gekeken naar het kroonvolume. Suggesties die niet zijn meegenomen zijn met onderbouwing besproken met Zwolle Groenstad. De uitspraak rechtszaak Tijmpad/Steenboerweg is meegenomen in de actualisatie Een externe boomjurist is ingezet om gelet op de uitspraak in de rechtszaak Tijmpad/Steenboerweg tot een goede, juridische onderbouwing te komen van de hindercriteria ten opzichte van het belang van monumentale, waardevolle, bijzondere bomen en hoofdgroenstructuur van de stad. De uitspraak in de rechtszaak Tijmpad/Steenboerweg ging in op het ontbreken van kenbare criteria. De uitspraak is meegenomen bij het opstellen van de actualisatie bomenverordening.

Dit heeft geleid tot het formuleren van nader uitgewerkte criteria tot behoud van bomen en het opnemen van hindercriteria in de Bomenverordening 2021. Ook is een beoordelingsformulier met definities en puntenindicatie opgesteld. Objectivering van de hindercriteria is bijvoorbeeld vertaald naar het meten van lichtinval in de hoofdverblijfsruimte van een woning. Er moet sprake zijn van ernstige hinder om tot een eventuele kap over te gaan. De hinder moet aangetoond worden middels veldmeting en binnen alle vooraf vastgestelde behoud en hinder criteria afgewogen worden. In situaties waarbij de beschreven hindercriteria in de bomenverordening onvoldoende uitsluitsel geeft, bijvoorbeeld bij een (vrijwel) gelijk puntenaantal of maatschappelijke commotie rond een kap aanvraag, kan door het college besloten worden de externe "adviescommissie houtopstand" om advies te vragen. De Bomenverordening 2021 is voorbereid op het toekomstige omgevingsplan 4/7

7

voorstel

Datum

7 juni 2021

Met de komst van de Omgevingswet op 1 januari 2022 wordt de structuur van separate verordeningen losgelaten. Alle regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen in het omgevingsplan. Dat geldt ook voor de bomenverordening. De Bomenverordening 2021 is zoveel mogelijk opgesteld in deze nieuwe systematiek en kan na inwerkingtreding van de Omgevingswet worden opgenomen in het omgevingsplan. Mogelijkheid tot implementatie van een externe adviescommissie De geactualiseerde bomenverordening 2021 biedt de mogelijkheid om een externe adviescommissie houtopstand in te stellen. Deze adviescommissie houtopstand adviseert het college bij complexe afwegingen van kapaanvragen. De complexe afweging kan in beeld komen als uit beoordeling van de omgevingsvergunning evenveel punten behaald is voor het behoud van de boom versus het kappen van de boom. Dit kan gaan om aanvragen rondom extreme ervaren hinder van een boom. De externe adviescommissie werkt altijd vanuit opdracht van het college. Inwoners of vertegenwoordigers van bedrijven kunnen de adviescommissie niet benaderen. Inwoners of vertegenwoordigers van bedrijven vragen een omgevingsvergunning aan wanneer een voornemen is tot kappen of het fors snoeien van een boom. Consequenties Het werken met hindercriteria is nieuw Er kunnen verwachtingen bij bewoners zijn dat bomen gekapt kunnen worden bij schaduwwerking.

Schaduwwerking is echter geen criteria op zich, het gaat om of het lichtvolume in de hoofdverblijfruimte van de woning. In de hoofdverblijfruimte moet het lichtvolume onder een bepaalde norm komen. De verwachting is dat overschrijding van deze norm alleen bij (zeer) ernstige situaties wordt behaald. Als beheermaatregel komt er een uitleg over de werking van de bomenverordening op onze website. Financiën De inwerkingtreding van de Bomenverordening 2021 heeft geen financiële consequenties op de begroting, behalve de vergoeding van de externe adviescommissie Bomen. De vergoeding kan bij aanvraag gedekt worden uit de algemene opbrengsten van de leges. Bij meer adviesaanvragen dan verwacht kan de voorgestelde dekking heroverwogen worden. Communicatie In de bijpraatsessie op 20 april 2021 zijn de aanwezige gemeenteraadsleden geïnformeerd over de werking van de bomenverordening. De vertegenwoordiger(s) van de bewoners rondom Tijmpad/Steenboerweg evenals Natuurplatform Zwolle en Stichting Zwolle Groenstad zijn geïnformeerd. De ter inzage legging van de Bomenverordening 2021 wordt conform de reguliere communicatiekanalen gecommuniceerd. Vervolg Ter inzagelegging en zienswijzennota De Bomenverordening 2021 wordt 6 weken ter inzage gelegd. Er is voor iedereen de mogelijkheid zienswijzen in te dienen. Na de ter inzage legging worden de zienswijzen gebundeld in een zienswijzennota.

De zienswijzennota beschrijft wat het voorstel is om met de zienswijze te doen. Zienswijzen kunnen aanleiding zijn om de bomenverordening aan te passen. De zienswijzennota en 5/7

7

voorstel

Datum

7 juni 2021

eventuele aanpassingen worden expliciet aan de raad kenbaar gemaakt en ter besluitvorming voorgelegd. Actualisatie lijst met bijzondere en waardevolle bomen Als aanvulling op de actualisatie van de Groene kaart worden de bijzondere en waardevolle bomen binnen de gemeentegrenzen in kaart gebracht. Dit zijn zowel gemeentelijke als particuliere bomen die een leeftijd van meer dan 50 jaar hebben bereikt of een bijzondere status hebben. De gemeentelijke bomen zijn reeds in beeld. De particuliere bomen worden samen met Zwolle Groenstad geïnventariseerd. Na de inventarisatie worden de eigenaren van de voorgestelde bijzondere bomen per brief geïnformeerd. Vervolgens wordt de lijst met bijzondere –en waardevolle bomen separaat ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Het besluit houdt in dat de bijzondere -en waardevolle bomen een bescherming wordt toegekend en dat bij voornemen tot kap een vergunning noodzakelijk is. Na het separate collegebesluit worden deze particuliere eigenaren definitief geïnformeerd en wordt een persbericht uitgedaan. De lijst wordt ook op de gemeentelijke website gepubliceerd. Tegen vermelding van bomen op deze lijst en daarmee plaatsing op de Groene kaart kan bezwaar gemaakt worden. Deze lijst dient dus als nadere toelichting en invulling van de Groene kaart.

De afronding van de actualisatie lijst met bijzondere en waardevolle bomen wordt in 2022 verwacht. Daarna wordt de geactualiseerde lijst (die inschuift in de Groene Kaart) ter besluitvorming voorgelegd aan het college. Actualisatie Groene kaart Als vervolg van de bomenverordening wordt de Groene kaart geactualiseerd. Het belang van groenstructuren wordt met de groeiambities van de stad steeds groter. Groenstructuren en bomen zijn van grote waarde voor het hebben en blijven van een vitale stad. De Groene Kaart geeft inzicht in de waardevolle groenstructuren en gebiedsbeschermingsniveaus van bomen. De groenstructuren en beschermde boomgebieden zijn aangeduid. De stedelijke in- en uitbreiding vindt in principe buiten de groenstructuren plaats. Het spanningsveld tussen stedelijke in- en uitbreiding en het behoud van groenstructuren kan optreden. In de gebieden waar geen groenstructuren of geen bescherming van de bomen (de zogenaamde witte gebieden) is aangeduid is dit spanningsveld minder te verwachten. In de actualisatie van de Groene kaart zijn de groenstructuren uitgebreid tot de gemeentegrenzen. Dit is een bevoegdheid van het college en een besluitnota voor het college volgt op later moment. Openbaarheid Dit voorstel is openbaar. Burgemeester en wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

interim-secretaris, Liesbeth Borsboom 6/7

7

voorstel

Datum

7 juni 2021

7/7